تحلیل جامعه شناختی شعارهای اعتراضات اخیر و نتایج حاصل از آن

با بررسی شعارها میتوان فهمید که دلیل اعتراضات چیست؟ماهیت اعتراضات چیست؟آیا اعتراضات اصلاح طلبانه است یا انقلابی؟ معترضان چه چیزی را نمیخواهند و چه چیزی را میخواهند؟ ارزشها و ضد ارزشها در نظر معترضان چیست؟ شرایط مطلوب و آرمانی از نظر معترضان چیست؟ جنبش در چه مرحله ای قرار دارد و چه مسیری را طی میکند؟ و حتی کاستی ها و نیازهای یک جنبش را نیز از طریق تحلیل شعارهای آن میتوان شناخت‌.

روایت خودکشی‌های سریالی در دانشگاه اهواز؛ ماجرای خودکشی چهار دانشجو در یک ماه از چه قرار است؟

در عرض بیست روز خبر خودکشی چهار دانشجو‌ی دانشگاه همه‌ی ما را شوکه کرد، انگار یک بیماری مسری به جان ما افتاده بود و با شنیدن خبر خودکشی عزم بچه‌ها برای پایان دادن به زندگی جدی‌تر می‌شد، بین بچه‌ها ناامیدی زیاد است و شاید این چهار نفر فقط به تلنگور برای عملی کردن قصدشان نیاز داشتند.

ناشهروندان بیقرار

از بین تحلیل های مختلفی که حول تبیین رخداد آبان ماه ارائه شده اند، نظرگاه سه نویسنده ی سرشناس؛ محسن گودرزی،محمد مهدی مجاهدی و محمد رضا نیکفر ، به ترتیب تحت عناوین، “شهروند عاصی و احتمالات آینده “،”فرودستان بیقرار” و “نبرد بر سر تصاحب،نبرد علیه تصاحب”، نکات ، خصائص و وجوه مهمی از این پدیده را نمایان ساخته اند.

همبسته با مردم، وفادار به حقیقت

این روزها در پی انتشار خبر سقوط هواپیمای بوئینگ ۷۳۷ خط هوایی تهران-کِیف، موج جدیدی از اعتراضات در برخی از شهرهای کشور شکل گرفته که در این یادداشت کوتاه در جهت روشن‌تر کردن برخی از ابعاد آن تلاش شده است.

نامه ای کوتاه خطاب به هموطنان طرفداران نظام

بارها و بارها شخصیت های مختلف سیاسی و مقامات نظام و روز گذشته شخص رهبری در نماز جمعه عنوان کرده اند که مخالفان نظام تعداد اندکی بیش نیستند و همین تعداد از سر ترس حاضر نیستند که برای وطن و یا رسیدن به هدفشان از جان و منافع خود هزینه کنند.

نشر اصادیق

روزنامه «صبح‌ امروز» در طول دوره انتشار خود با انبوهی از شکایت‌ها و طیفی متنوع از شکات مواجه بود؛ از جمله مواردی اتهامی پرتکرار به اینجانب «نشر اکاذیب» بود. قاضی مرتضوی در یکی از جلسات دادگاه‌ مطابق روال اتهام مزبور را به من تفهیم کرد. در پاسخ به وی گفتم، «اگر فعل من مصداق «نشر اصادیق» باشد، تکلیف چیست؟» با تعجب پرسید، «اصادیق» دیگر چیست؟

انتقال هسته مقاومت به درون

برخلاف تصور و انتظار، رهبر سخنانش را با تاکید بر مصرف داخلی تنظیم کرده بود و زیاد از دشمن صحبت نکرد. او شهادت سردار سپاه قدس را برکتی دانست که از دید ایشان پیروزی بزرگی بود و حالا نوبت کوباندن گرز بر سر رقبای ضعیف داخلی است. آن چنان هم به آمریکا و اسرائیل حمله نکرد یا حداقل حرف جدیدی برایشان نداشت .تنها به تروریست بودن و(همان هیچ غلطی نمیتوانند بکنند موروثی) بسنده کرد.

دروغ و دروغ گرایی ویژگی منحصربفرد نظام های توتالیتر و مطلقه

دروغ و ‌دروغ پردازی درنظام توتالیتر مبتنی بر ایدئولوژی مقدس، بسیار فراتر از نوع دروغ پردازی سایر ایدئولوژی ها، خواهدبود. نظام های توتالیتر مقدس، به واسطه اینکه حفظ قدرت و عمل به آموزهای خود را حقیقت مطلق می دانند از تمامی ابزارهای لازم برای حفظ دروغ خود و کتمان حقیقت از مردم استفاده می کنند. بدین جهت است که وارونه جلوه دادن واقعیت ها و رواج دروغ، در این گونه نظام ها امری رایج و معمول جلوه می کند.

چرا در نماز جمعه هیچ چیز تغییر نکرد؟

اصلاح‌طلبان سال هاست خود را ذیل منویات و سیاست های کلان رهبری تعریف کرده اند؛ حتی برای بدیهی ترین حقوق سیاسی نیز چشم انتظار تفقد از ایشان دارند و در بهترین حالت به دنبال کسب مقام «بازوی اجرایی رهبری» هستند. در حالی که نظام بازوی اجرایی کم ندارد، فقط «اپوزیسیونی» می خواهد که نماینده مخالفان باشد نه تکرار کننده خودش!

عصر ظلمت

به راستی چه مرزی میان «ما» و «آن»ها حایل است؟ چه چیز «آن» شهروند را چنان عزیز می‌سازد که قانون به جانش کیفیتی غیر قابل تقلیل می‌بخشد، و «ما» را چنین بی‌قیمت می‌کند که بر سر تفاخر نظامی آتش به جان‌مان می‌اندازد؟ این مرز را باید بیش و پیش از جغرافیای ارضی، در ساحت جغرافیای مفاهیم انسانی جست. مثلا همین آلمان را در دوران رژیم نازی به خاطر بیاوریم، و ببینیم آیا جان در آن ارزش و مقداری داشت؟

آیا حضور جمعیت به معنای درستی سیاست‌هاست؟

آیا اگر همه هشتاد و چند میلیون مردم ایران طرفدار حکومت باشند و مخالفین صرفا محدود شوند به یک اقلیتی مزدور، ساده‌لوح و فریب‌خورده، در آن‌صورت مملکت دیگر مشکلی نداشته و همه چیز بر وفق مراد است؟ نه تورم چهل درصد است؛ نه رشد اقتصادی کشوربه «منفی نُه‌ درصد» رسیده که در طول تاریخ ایران بی‌سابقه بوده؛ نه اقتصاد کشور بواسطه تحریم‌ها در رکودی هولناک قرار گرفته

خطبه‌ی بی مخاطب!

آقای خامنه‌ای در خطبه دیروز، آیاتی از قرآن را خواند که در «نهایت شدّت [فشار] بر پیامبر و تنهایی و بیکسی» او نازل شده بود. کمی بعد مثالی از حاج قاسم سلیمانی زد و از حضورش «در حلقه محاصره ۳۶۰درجه‌ای دشمن» گفت و پرسید: «کدام فرمانده می‌توانست کارهایی را که او کرد انجام دهد؟». اعلام این «تنهایی و محاصره»، راز اصلی آمدنش به نماز جمعه پس از ۸ سال بود و بقیه خطبه، مرور رؤیاهایی بود برای نجات از این «تنهایی و محاصره»؛ کاری که بقیه دیکتاتورها هم می‌کنند در پایان راه.

ز منجنیق فلک سنگ فتنه می‌بارد

از روز ۲۵آبان تا امروز، هر روزی خبری ناخوشایند و رنج آور به گوش می رسد، خبر از مرگ انسان هائی که از رنج نداری و فقر و بیکاری، فریاد بر آوردند، مشت ها را گره کرده و از گرانی ارزاق و نیازهای همگانی نالیدند، به گران شدن بنزین اعتراض داشتند که عامل تورّم و گرانی وحشتناک در همه عرصه های زندگی می شود، (که تأثیرات آن زود نمایان شد)، آیا باید به خاطر اعتراضشان کشته شوند؟ آنها که عیششان مدام و زندگیشان به کام است، چگونه می توانند درد فقر و نداری را لمس کنند و بدانند که هشتاد درصد مردم چه می کشند؟

طنز انتخابات و حزب و حزب بازی

در زمان طاغوت یک مثلث سه ضلعی داشتیم، خدا – شاه –میهن. خوب ، دوضلع خدا و میهن را که همه معتقد بوده و دوست داشته و دارند. اما تا بوده مشکل همین ضلع سوم همیشه متغیر بوده که در زمان صفوی شاه قائد اعظم هم بوده و در زمان طاغوت هم شاهنشاه آریامهر بود یعنی فقط القاب متغیر و متفاوت است. این قصه سر دراز دارد بهتر است بگذریم.

سردار سلیمانی، نه فرشته و نه شیطان! به مثابه یک انسان

با پایان جنگ، سپاه دچار نوعی بحران هویتی می شود. یک نیروی عظیم که هشت سال حضورش ضروری بوده، در ایام صلح چه خواهد کرد؟ ابتدا برای ادامه حیاتش مبنای ارزشی یا قانونی ایجاد کردند. در اصل ۱۵۰ قانون اساسی آمده است: “سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که در نخستین روزهای پیروزی این انقلاب تشکیل شد، برای ادامه نقش خود در نگهبانی از انقلاب و دستاوردهای آن پا بر جا می‌ماند. حدود وظایف و قلمرو مسئولیت سپاه در رابطه با وظایف و قلمرو مسئولیت نیروهای مسلح دیگر با تأکید بر همکاری و هماهنگی برادرانه میان آن‌ها به وسیله قانون تعیین می‌شود” .

عمری دگر بباید!

که چرا باید همواره در این موقعیت باشیم؟ چرا از این “آماده باش های کامل” از این “شرایط حساس و پیچیده”، از این “خطر جنگ”، از این تحریم مداوم، از این ” دشمنان توطئه گر” رهایی نمی یابیم؟ چرا اساسا باید در این شرایط باشیم؟ اگر به قول آن دوست ظریف ” خودمان انتخاب کرد ه ایم” چگونه و با کدام منطق و خرد این درجه از فلاکت را برگزیده ایم؟؟

سخنان مقام رهبری و تقاضای یک شهروند؛ با شش معضل کشور چه کنیم؟

همه می‌دانیم که جامعه با معضلات اساسی روبرو است، از طرف دیگر در شرایط کنونی نقد‌ترین و موثرترین نهادی که در کشور می‌تواند بر سامان امور تاثیر بگذارد، «نهاد رهبری» است. من بعنوان یکی از شهروندان این کشور که نسبت به سرنوشت ایران مثل دیگر هم‌وطنان نگرانم

حکومت علیه مردم و فرزندان دانشجوی ایشان اعلام جنگ کرده/ ازین‌پس هیچ تعامل سازش‌برانگیزی میان ما و حکومت ممکن نخواهد بود/ سلاح اصلی ما گفتگو است

در همین بحبوحه، امروز بسیج دانشجویی دانشگاه تهران به نمایندگی از همان نظام بر طبل صداقت دروغین می‌کوبد و جریان موسوم به نام بی‌مسمای اصلاحات پس از تجربه‌ی شکست ۷۶ در ۷۸ و ۹۶ در ۹۸، هم‌چنان در پی سودجویی از مطالبات ابتدایی مردم و انحراف موج اعتراضات راستین آنان از ساحل نجاتشان است.

بیگانگی منطقِ “جمع کنید و بروید” با گفتمان امام خمینی

اولا؛ چنین تفکری نسبت به حضرت امام را ، ما در کل سیره و روش سیاسی اش که در طول ده سال رهبری داشت ، نمی یابیم . بیست ویک جلد کتاب بنام “صحیفه امام” شاهد این مدعاست.

منزلت انسان و شهروند در فصلِ فاجعه؛ تأملی در علت‌ العلل رخدادهای خونینِ زمستان ایران

انسان«شخص» است، نه«شیء». می‌توان اشیاء را خرید و فروخت، به‌کارگرفت، نگهداشت و بازیافت کرد. اما انسان شیء نیست که از خودش یا دیگران، استفادۀ ابزاری کند. انسان را نمی‌توان خرید و فروخت. انسان، برخلاف شیء، به تملک درنمی‌آید، زیرا انسان شخص است نه شیء. انسان غایت ذاتی و فی‌نفسه است؛ یعنی انسان باّلذات خود غایت خویش است. اگر غایت فی‌نفسه نباشد، دیگر شخص نیست بلکه«شیء»است. می‌توان او را به عنوان ابزار به کار گرفت، همانگونه که چاقو، انبردست و آچار فرانسه به‌کار گرفته می‌شود.

آری! صدای پای انقلاب می‌آید؛ تحلیلی درباره ورود ایران به وضعیت انقلابی

وضعیت انقلابی در یک کشور شرایطی است که در آن از یک سو درصد قابل توجهی از مردم دست‌یابی به رویاها و آرزوهای خود را در چارچوب حفظ نظم سیاسی کنونی امکان‌پذیر ندانند و از سوی دیگر پروژه اصلاح ساخت سیاسی نیز به دلایل گوناگون امکان‌ناپذیر بوده و تلاش‌ها برای آن با شکست مواجه شده باشد.

ایران یک کشور است ….

انقلاب ما در قانون اساسی ما متبلور است و بعد از تصویب قانون اساسی و تاسیس جمهوری اسلامی ما یک کشورکه بودیم و یک نظام و ساختار سیاسی مستقر هم داریم که انقلاب در آن تبلور یافته و تمام ….

آیت‌الله خامنه‌ای قرار است جمعه چه‌کار کند؟

طبیعتا هیچ کس نمی تواند رفتار آیت الله خامنه ای را با اطمینان پیش بینی کند. اما اگر مبنای گمانه زنی، تحولات اخیر کشور و “الگوهای رفتاری” آقای خامنه ای باشد، علی القاعده انگیزه حضور او در نماز جمعه هفته آینده نه آشتی یا نرمش، که بیش از هر چیز “نمایش قدرت” خواهد بود.

ظهور مفهومی جدید در بین مفاهیم رایج «براندازی» و «اصلاح طلبی» در سپهر سیاسی- اجتماعی ایران

به نظر می رسد در فضای جامعه سیاسی ایران، رخدادها و روندهای سال های اخیر، در ادبیات و مفاهیم سیاسی جریانات و گروه های فکری-سیاسی، تغییرات قابل ملاحظه ای ایجاد کرده است. تا پیش از این در سپهر سیاسی – اجتماعی ایران، سه مفهوم به سه نوع کنش سیاسی در نسبت با حکومت، حیات می بخشید. این سه مفهوم شامل «براندازی»، «اصلاح طلبی» و «اصول گرایی» است که به ترتیب به کنش انقلابی و براندازانه، کنش اصلاحی درون ساختاری و کنش محافظه کارانه و حفظ وضع موجود، تعلق می گیرد.

تلاش برای اقلی شدن

اکثریتی که در موضع اخلاقی نیست، اکثریتی است که به خود و کاستی‌های خود گشوده نیست. خود شیفته است و به تدریج به همان دام‌هایی می‌افتد که فرد خودشیفه در خطر آن است. نظام برآمده از آن نیز با چنین مخاطراتی مواجه خواهد بود.

اسلام تمام شد، نوبت ایران رسیده است!

تقابل حکومت اسلامی جدید با هرگونه گرایش به ملی‌گرایی، صرفا یک واکنش به باستان‌گرایی افراطی پهلوی نبود. بغض و کینه اسلام‌گرایان انقلابی حتی ملی‌گرایانی نظیر مصدق را نیز هدف می‌گرفت، چرا که رویای «امت اسلامی» از همان زمان در سر حاکمان جدید وجود داشت. همان رویایی که باعث شد «سپاه پاسداران انقلاب اسلامی» هرگز پسوند «ایران» به خود نگیرد تا پیشاپیش اعلام شود: مرزهای اسلام‌گرایی شیعی قرار نیست به این کشور محدود بماند.

حق غنیمت

سزاست دق کنیم از این جامعه سرشار از بیداد، از این روابط و ضوابط اختراعی حکومت و از پایمال کردن محسوس و نامحسوس میلیونها حق کوچک و بزرگ جوانان این کشور که آنها را از کشورشان دور میکند، به غربت میفرستد، و گاه منزجر و فراری میکند.

بازداشت فاطمه ملکی و صدیقه مالکی‌فرد

محمد نوری‌زاد و هاشم خواستار از تاریخ ۲۰ مردادماه ۹۸ در بازداشت به سر می‌برند.

یکی به من بگوید!؛ در سوگ مسافرانی که دل مردم را با خود بردند

هر‌ کسی فهمید کجا می‌شود رفت و شمعی روشن کرد و ادای احترام کرد به روح کشته شدگان، جایی که موتورسواران نظام حمله نکنند، لطفا مرا با خبر کند. هر کسی متوجه شد علمای اعلام، کجای کشور برنامه عمومی عزاداری برای جوانان کشته شده قرار داده‌اند، و اندکی از وجوهات‌شان را می‌خواهند برای عزاداری مردم هزینه کنند، لطفا مرا هم با خبر کند.

ما نیز از دروغ خسته‌ایم

شلیک به هواپیمای مسافربری با نام مبارزه با دشمن خارجی، به هیچ‌وجه قابل قبول و پذیرفتنی نیست. پدران و مادران چشم‌انتظار! جانباختگان این فاجعه، عزیزان شما و نیز عزیزان ما هستند. فرزندان شما، فرزندان این مرز بوم و نیز فرزندان انسانیت‌اند. ما نیز از شنیدن این‌همه دروغ از رسانه‌های رسمی خسته‌ایم و متاسفیم که تمامی روزنامه‌ها هماهنگ با «رسانه ملی» و بدون تحقیق و بررسی جوانب واقعه، به تکرارِ یک دروغ بزرگ اقدام کردند و افشای واقعیت چیزی جز شرمساری و رسوایی برای آن‌ها در برنداشت.