سایت خبری تحلیلی کلمهhidden pichidden pichidden pichidden pichidden pic
  • صفحه اصلی
  • » تحلیل جامعه شناختی شعارهای اعتراضات اخیر و نتایج حاصل از آن...

تحلیل جامعه شناختی شعارهای اعتراضات اخیر و نتایج حاصل از آن

چکیده :با بررسی شعارها میتوان فهمید که دلیل اعتراضات چیست؟ماهیت اعتراضات چیست؟آیا اعتراضات اصلاح طلبانه است یا انقلابی؟ معترضان چه چیزی را نمیخواهند و چه چیزی را میخواهند؟ ارزشها و ضد ارزشها در نظر معترضان چیست؟ شرایط مطلوب و آرمانی از نظر معترضان چیست؟ جنبش در چه مرحله ای قرار دارد و چه مسیری را طی میکند؟ و حتی کاستی ها و نیازهای یک جنبش را نیز از طریق تحلیل شعارهای آن میتوان...


ابوالفضل رحیمی شاد

یکی از راه های بررسی و شناخت جنبش های اجتماعی و حرکت های اعتراضی تحلیل شعارهایی است که در این جریان ها سرداده میشود. با بررسی شعارها میتوان فهمید که دلیل اعتراضات چیست؟ماهیت اعتراضات چیست؟آیا اعتراضات اصلاح طلبانه است یا انقلابی؟ معترضان چه چیزی را نمیخواهند و چه چیزی را میخواهند؟ ارزشها و ضد ارزشها در نظر معترضان چیست؟ شرایط مطلوب و آرمانی از نظر معترضان چیست؟ جنبش در چه مرحله ای قرار دارد و چه مسیری را طی میکند؟ و حتی کاستی ها و نیازهای یک جنبش را نیز از طریق تحلیل شعارهای آن میتوان شناخت‌.

بر همین اساس با تحلیل کمی و کیفی شعارهای سرداده شده در حرکتهای اعتراضی اخیر میتوان به این موارد اشاره کرد.

الف)رویکرد معترضان بر خلاف اعتراضات دو دهه اخیر بویژه ۷۸ و ۸۸ کاملا انقلابی و تحول خواهانه است نه اصلاح طلبانه.این رویکرد تقریبا در تمام شعارها وجود دارد اما چهار شعار آشکارا بیانگر آن است.

۱- اصلاح طلب،اصولگرا دیگه تمومه ماجرا
۲- جمهوری اسلامی نمیخوایم نمیخوایم
۳- حکومت آخوندی نمیخوایم نمیخوایم
۴- مرگ بر اصل ولایت فقیه

ب)برخلاف مطالبه تحول خواهی در میان معترضان که روشن و مشخص است اما معترضان هنوز روش روشن و مشخصی برای انجام تغییر در نظام سیاسی در نظر ندارند‌. این مسئله یا ضعف در دو شعار متضاد خود را نشان میدهد.

۱- رفراندوم رفراندوم راه نجات مردم
۲- نه رفراندوم نه اصلاح- اعتصاب انقلاب

پ)معترضان عامل و مقصر اصلی مشکلات موجود کشور را رهبر و دو نهاد سپاه و بسیج میدانند. این موضوع در چهار شعار از بین ده ها شعار سر داده شده در این زمینه آشکارا مشخص است.

۱- رهبر بی کفایت استعفا استعفا
۲- ملت گدایی میکند- رهبر خدایی میکند
۳- سپاه جنایت میکند- رهبر حمایت میکند
۴- بسیجی سپاهی داعش ما شمایید

ت)با وجود اینکه نقش نیروی انتظامی در سرکوبهای اخیر برای مردم آشکار و مشخص است و همچنین با توجه به آنکه ارتش دخالتی در سرکوبها نداشته است،بنظر میرسد مردم امیدوارند بتوانند در ادامه حمایت این دو نیرو را به سمت خود جلب نمایند. این امیدواری تقریبا در دو شعار زیر دیده میشود.

۱- نیروی انتظامی تشکر تشکر(همراه اهدای گل)
۲- ای داد از این جنایت- ارتش بیا حمایت

ث)شعارها تا کنون جهت گیری طبقاتی نداشته است.و بر خلاف اعتراضات قبلی که تقریبا ماهیت طبقاتی داشت در اعتراضات اخیر همه اقشار و گروه ها حضور دارند. دو شعار زیر تا حدودی بیانگر این موضوع است.

۱- معلم،دانشجو،کارگر اتحاد اتحاد
۲- اتحاد اتحاد رمز موفقیت

ج)مخالفت غیرمستقیم معترضان با سیاست خارجی آمریکا ستیزی و اسرائیل ستیزی و حمایت از شبه نظامیان مخالف این دو کشور که علاوه بر رد نشدن از روی پرچم این کشورها در دانشگاه ها و حتی مدارس دست کم بطور غیرمستقیم در دو شعار زیر دیده میشود.

۱- نه غزه نه لبنان جانم فدای ایران
۲- دشمن ما همینجاست دروغ میگن آمریکاست

چ)در شعارها هنوز تاکید آشکار بر نظام ارزشی مشخص وجود ندارد. اگرچه شعار *مرگ بر دیکتاتور* بیانگر آزادیخواهی است.

ح)با وجود اینکه اعتراضات ماهیت انقلابی و تحول خواهانه دارد اما هنوز هیچ شعار ایجابی مشخصی که نشان دهنده مدل و الگوی حکومتی مطلوب در نظر معترضان باشد وجود ندارد.

شعار *رضا شاه روحت شاد* نیز با توجه به نبود دیگر قرائن به هیچ عنوان به معنای خواست نظام سلطنتی از سوی معترضان نیست.

نتیجه گیری:

۱- مقایسه ماهیت شعارهای حرکتهای اعتراضی در طی ده سال گذشته با اعتراضات ماه های اخیر نشان از رادیکال شدن هر چه بیشتر شعارها و افزایش جمعیتی که شعارهای رادیکال سرمیدهند دارد‌.

۲- با توجه به مشکلات فراوان اقتصادی و نارضایتی شدید مردم در این زمینه و افزایش این مشکلات در ماه های بعد اگر حاکمیت صرفا بخواهد با توسل به سیاست ارعاب و سرکوب با معترضان برخورد کند که شواهد و قرائن نشان میدهد برنامه دیگری ندارد قطعا با گذشت زمان دامنه و عمق اعتراضات گسترش خواهد یافت و حتی اگر شدت سرکوب در یک دوره بیشتر شود اما رفع نشدن مشکلات و تداوم اعتراضات رفته رفته با کاهش اثر ترس از سرکوب،سایر اقشار و گروه های خاموش اما ناراضی از وضع موجود را به صف معترضان اضافه خواهد کرد و در مقابل باعث تزلزل و ریزش در نیروهای مسلح خواهد شد و کار را برای حاکمیت سخت تر خواهد کرد.

۳- با توجه به اینکه حاکمیت همچنان آشکارا بر تکرار رفتار و مواضع پیشین خود تاکید دارد و تمایلی برای تغییر در آن ندارد و مواضع رهبر در نماز جمعه اخیر آشکارا این مسئله را نشان داد،متقابلا جریان اعتراضی نیز تداوم خواهد یافت و رفته رفته معترضان ضمن شناخت ضعف ها و نیازهای خود برای دستیابی به هدف یعنی ایجاد تحول بنیادین در نظام سیاسی درصدد پیدا کردن راهی برای رفع این ضعف ها و کاستی ها برخواهند آمد.

پیدا کردن ابزار و روشهای ارتباطی کمتر قابل کنترل توسط رژیم، شناخت روش های موثر انجام تغییر، انتخاب نظام ارزشی و مدل حکومتی جایگزین و رسیدن به وحدت نظر درباره آن، ظهور چهره ها و شخصیت هایی که توان رهبری و به میدان آوردن اقشار مختلف جامعه را داشته باشند از جمله موارد مهمی است که معترضان از آن برخوردار خواهند شد و قطعا با گذشت زمان این موارد در شعارها خود را نشان خواهد داد‌.

 


دیدگاه‌ها بسته شده‌اند.