» اندیشه
علامه طباطبایی و آیت الله طالقانی استبداد را ضد توحید می دانستند
به گفتن خوبی ها می پردازیم و اگر هم نکات منفی داریم ابا داریم بگوییم. نقد یک تفکر به معنی رد و تقبیح آن تفکر نیست؛ بلکه به معنی ارزشمند بودن آن است. علامه طباطبایی در مقدمه المیزان همه تفاسیر روایی، کلامی وفلسفی را نقد می کند. بزرگان ما به این طریق پیشینیان خود را نقد کرده اند و یک قدم جلوتر رفته اند. ما هم اگر می خواهیم قدمی به جلو بگذاریم باید حرمت بزرگان خود را حفظ کنیم
بیاعتمادی اجتماعی؛ تبعید به درون خویشتن
فساد ناشی از بیاعتمادی و بیاعتمادی ناشی از فساد یکی از آسیبها و دامهای اجتماعی است که جوامع زیادی از جمله ایران درگیر آن شدهاند. وی سپس با تاکید بر جدی بودن مساله نسبت بین بیاعتمادی اجتماعی و فساد، به بیان مشکلات ناشی از ارتباط دامهای اجتماعی با نهادهای سیاسی، فرهنگ، عقلانیت، حافظههای جمعی و رسانه، اعتماد و ظرفیت گفتوگو به عنوان مسائل پیش روی جامعه ایران پرداخت و توضیح داد که در رابطه بین دامهای اجتماعی و نهادهای سیاسی اعم از حاکمیتی، دولتی و مدنی چهار مولفه مهم است؛ یکی اینکه این نهادها خود از تثبیتکنندگان اعتماد هستند و به میزانی که نسبت به آنها اعتماد وجود داشته باشد دامهای اجتماعی کمتری پیدا میشود
مکتب سیستانی
سیستانی و دامنه تاثیرگذاری او یک معماست به ویژه برای آنانکه با معیارهای حاکم بر شخصیت و سلوک سیاستمداران مطرح به ممشا و نهج آیت الله مینگرند. اینکه چگونه شخصیتی گوشه عزلت اختیار میکند و سالها از کنج بیت محقرش بیرون نمیآید، با رسانهها گفتوگو نمیکند، کمترین تصویر و فیلمی از او منتشر نمیشود اما در این حال موثرترین شخصیت امروز عراق و مرجع عالی شیعیان است از رموزی جمیل برخوردار است که این نوشتار تلاش میکند به اجمال آن را تبیین نماید. پس از دوازده سال شاید تنها تاثیر مرور ایام بر ظاهر آیت الله، سفیدی بیشتر محاسن اوست و شما امروز با فردی روبرو هستید که منزلتی عالی در چشم جهانیان دارد، بیآنکه این موقعیت، تغییری در مرام ده ساله او داده باشد. او مقتدای خود را مقتدایمان علی (ع) میداند. آری در دستگاه ابوالعجایب است که شیعه نفایس خود را نشان میدهد.
فرقهگرایی سیاسی؛ از پدیده مجاهدین خلق تا ظهور مصباح یزدی
مصباح یزدی به عنوان مهمترین سردسته مشرب فکری فرقه گرایانه، پس از مدت ها غیبت از مهمترین عرصه های نظام و انقلاب و با داشتن سابقه نکوهش از طرف بزرگانی نظیر امام خمینی و شهید بهشتی مدتهاست با صرف بودجه بیت المال اقدام به طرح مباحثی مبتذل و مرتجعانه نموده و داعیه دار انقلاب و حمایت از رهبری نیز شده و به عنوان تئوریسین فرقه گرایی سیاسی، مورد توجه عده ای در ارکان مهم نظام واقع شده است، در حالیکه اصلی ترین دغدغه این شخص تقویت امکانات مالی خود در داخل و خارج از کشور می باشد.
در ضرورت تحقق آرمان گشایش مرزها
وقت آن رسیده که ما نیز اسیر تحلیلها و بازنماییهای تقلیلگرایانه نشویم. در جهانی به پیچیدگی و نزدیکی امروز هیچ کس نمیتواند مشکلاتش را بی شنیدن صدای دیگری حل کند. باید بر «ترس فراگیر» امروزینمان غلبه کنیم. امروز ما به «همنشینی» نیاز داریم
ترکیب خبرگان، نیازمند توازن و اصلاحات ساختاری
مهمترین وظیفه آیت الله خامنه ای برای انتخابات آتی خبرگان کمک به تسهیل فرایند انتقال رهبری پس از ایشان می باشد و البته چنین تدبیری نیازمند از خودگذشتگی های فراوانی از جانب شخص ایشان است چه در غیر این صورت تشکیل مجلس خبرگان فرمایشی یا مجلسی مملو از منصوبان آقای خامنه ای نمی تواند ضامن حفظ و بقای نظام باشد و پرواضح است که یکی از بدیهی ترین وظایف رهبری، صیانت از اصل نظام و پیشگیری از وارد آمدن آسیب به آن است.
ترجیح همزیستی بر دگرستیزی
تا وقتی زبان زور زبان رابطه است و تا زمانی که انسان تحقیر می شود و تبعیض اصل حاکم است و خواستاران حاکمیت بر سرنوشت خود، تحت فشار و آواره و بی پناه اند، افراط گران و خشونت ورزان نیز در پدید آوردن فضای رعب و کشتار بهانه می یابند و سوگمندانه، واپس گرایان تنگ نظر و تُنُک مایه با بهانه های واهی هر لحظه جنایت می آفرینند و دریغا و دردا که علاوه بر انسان احیانا دین خدا که جان مایه آن مهربانی و عدالت و اخلاق است نیز قربانی رفتار سبک سرانه و واپس گرایانه و تعصبات کور تقدیس کنندگان خشونت می شود
حقوق بشر و کرامت انسانی در اسلام
در آیه ۷۰ سوره الاسراء قرآن کریم آمده است: ولقد کرمنا بنی آدم… که در این آیه صریحاً توصیه شده است به تکریم و بزرگداشت بشری که در جوامع امروز ما جز تحقیر و خوار کردن و نادیده گرفتن حقوق اولیهشان چیزی ندیدهاند. امروز بزرگواری که با شعار تکریم کرامت انسانی آمده بود تا از حقوق و کرامت بر باد رفتهٔ ملتش دفاع کند، محصور است! آری محصور… حصری که خود آن هم نقض آشکار قوانین حقوق بشری، چه در اسلام و چه در قوانین جهانی آن است.
فسادها و جنایتها مهم نیست؛ رهبری نگران کنسرت و اردوی دانشجویی است
اگر هنوز نیاز می بینید مساله بی بصیرتی را مورد توجه قرار دهید، شاید باید زاویه نگاه خود را تغییر دهید و به جای خواندن سناریوهای نیروهای امنیتی پای صحبت همین مردم کوچه و بازار بنشینید تا مشخص شود از نظر این مردم چه کسی بصیرت دارد و آنچه را که چشم های تیزبین نیروهای امنیتی شما طی سالها ندیدند با خردمندی دید و هشدار داد نسبت به همه آنچه امروز مسئولان امر برایش وااسفا سر داده اند. فاعتبروا یا اولوالابصار
شهید بهشتی معتقد بود عالمان نباید از قدرت بهراسند و محافظهکاری پیشه کنند
سیدعلیرضا بهشتی می گوید شهید بهشتی معتقد بود عالمان و دانشمندان با این خطر مواجه هستند که در اظهار نظر خود از روابط قدرتی که پیرامون شان وجود دارد بهراسند و مصلحت خویش را بر مصلحت دانشی که در آن تخصص دارند ترجیح دهند. این روابط قدرت می تواند به حکومت مرتبط باشد، می تواند به همگنان و جامعه علمی مربوط باشد، و می تواند به واکنش های احتمالی دوستداران یا عامه مردم بازگردد.
اقتصاد ایران در تنگنای توسعه
برای ” مسئله شناسی اقتصاد ایران ” چه ” مدلی ” را می توان بکارگرفت؟ دراین باره دیدگاه های مختلفی وجود دارد و طبعاً کالبدشکافی آنها در خور یک مقاله نیست امّا در حد یک مقال به نظر من چارچوب نظری و مدلی که در کتاب ” چرا ملتها شکست می خوردند؟ “، برای علت یابی و تبیین توسعه یافتگی برخی کشورها و عقب ماندگی دیگر کشورها مورد استفاده قرار گرفته است، مدل مناسبی است و می تواند توضیح دهنده روند طی شده و ” موانع ” موجود برای حرکت اقتصاد ایران در مسیر توسعه یافتگی باشد
فتوای راهگشا
شخصیت آیت الله العظمی بروجردی در میان علما و وبزرگان حوزه علمیه قم در حدی از عظمت است که کسی نمی تواند به او اعتراض کند چرا این ملاطفت آمیز را برای حفظ حرمت انسان ها و گسترش روابط مسلمانان با دیگران اعلام کرده اند. بدیهی است اگر تندروی های امروز، در زمان حیات آن مرحوم در صحنه سیاسی و رسانه ای فعال بودند، او را به وادادگی و کوتاه آمدن در مقابل غیر مسلمانان متهم می کردند
سراب «نفوذ» و مشروعیت بربادرفته تمامیتخواهان
نفوذ و رویکردی که عده ای امروز به آن روی آورده اند از منظری قابل تحلیل و بررسی است که وضعیت پریشان قدرت طلبان و تمامیت خواهان را بخوبی نشان می دهد. مشروعیت از دست رفته صاحبان قدرت که مدعیان اصولگرایی را دچار فرو پاشی کرده است سر منشایی دارد که در ابتدای این مقال اشاره شد شروعی تازه بر حربه ای قدیمی است و پاسخش را ساده و در عین حال خطرناک دانستیم و اما خطرناک چرا؟ در واقع زیر پوست این تئوری پردازیها و توهم توطئه و فتنه و نفوذ و تئوریها و توهمات دیگری هم که آماده دارند و پس از این ارائه خواهند داد! یک چیز است و بس و آنهم اتوریته!
برجام پرونده رهبری است و مسئولیت آن نیز با رهبری است
میتوان پرسید رهبری اولاً چرا مذاکراتی را که با ابتکار، تصمیم و زیرنظر مستقیم خود وی آغاز، ادامه و پایان یافته است، و به قول رئیس مجلس «پرونده خود ایشان بوده است»، «طولانی و ملال آور» میخواند و نتایج آن را: «دچار نقاط ابهام و ضعفهای ساختاری …» اعلام میکند ثانیاً چرا برخلاف روش معمول گذشته مصوبه شورایعالی امنیت ملی را طی نامهای علنی خطاب به رئیس جمهور تأیید میکند و ثالثاً چرا در این نامه به ذکر مطالبی پرداخته که یا بدیهی و تکراری هستند و یا سیاسی و شعاری. در ادامه این نوشتار می کوشیم به این پرسشها پاسخ گوییم.
نه به تحریم
توافق هسته ای بین ایران و کشورهای ۵ + ۱، پایان دادن به تحریم هایی بود که غیراخلاقی بود چون مردم ایران را هدف قرار داد و ضدحقوق بشری بود چون با اعمال تبعیض و محرومیت علیه ایرانیان، معیشت و حیثیت آن ها را تهدید می کرد. مردمی که اغلب از طبقه ی حامی دموکراسی و صلح بودند و تضعیف آن ها به منزله ی تضعیف شانس صلح و توافق هسته ای بود. اما خوشبختانه مردم ایران با عاملیت قوی خود، توانستند سیاست های اشتباه و ماجراجویانه در کشور خود را کنترل کرده و همزمان تاثیرات منفی راهبرد تحریم از خارج را که به مثابع لبه ی دوم قیچی افراط، زندگی آنها را تحت تاثیر قرار داده بود، شکست دهند. توافق هسته ای، پیروزی همه ی کسانی است که مدافع صلح، حقوق بشر و دموکراسی هستند، همانهایی که در روزهای گذشته در سراسر جهان از این توافق حمایت کردند و قطعا اکثریت آن ها این پیروزی را نه پیروزی تحریم و تهدید که پیروزی خرد، گفت و گو، مدارا، جنبش ها و ناجنبش های مدنی می دانند که به خصوص در ایران این هدف را دنبال کردند.
از دروغگویی، اتهام زنی و آبروریزی بپرهیزیم
اگر به هر دلیلی به اقتضائات ایمان به مبدأ و معاد بی توجهیم، دست کم باید به اصول انسانی که فارغ از هر دین و آیینی رعایت اش لازم است، پای بند باشیم. مثلا «با دیگران به گونه ای رفتار کنیم که انتظار داریم با ما رفتار کنند.»، «به عهد و پیمانی که با دیگران می بندیم، وفادار باشیم»، «انصاف را در برخورد با دیگران، حتی دشمن خود رعایت کنیم»، «صداقت را مبنای روابط خود قرار دهیم و از دروغگویی، اتهام زنی و آبروریزی بپرهیزیم».
درس عاشورا چیست
در عاشورای ۸۸ مردم فهیم ایران به صحنه آمدند و از انتخابات و حوادث خونین بعد از آن ابراز تنفر کردند و در شعارهای خود در واقع نهی از منکر نمودند. اما با کمال تاسف این حرکت اصلاح طلبانه که به پیروی از دستورات قرآن کریم و سخنان و رهنمودهای امام حسین(ع) سرکوب گردید. اسلام از پیروان خود میخواهد که خود را در برابر جامعه متعهد بدانند و در صورت مشاهده ستم و گناه سکوت نکنند و همواره دیگران را بهخوبی ها امر کنند و از بدیها بازدارند. تأکیدهای مکرر قرآن کریم، در خصوص امربهمعروف و نهی از منکر بیانگر اهمیتی است که اسلام برای سالمسازی محیط اجتماع و مبارزه با عوامل فساد و گناه قائل شده است.
نقش دو گانه زبان و جای- گاه در بازنمود کلام وحیانی
هدف این مقاله، پاسخ دادن به تمامی ایرادهایی نیست که از جوانب مختلف مطرح شده است، بلکه ارائه توضیحهایی است که در فهم درست و ضابطهمند یا نادرست از آموزههای دینی حائز اهمیت بسیار است؛ توضیحاتی که با دریافت درست آنها، دست کم بسیاری از انتقادها که هماکنون روی عامل اعتقاد دینی بهعنوان علتالعلل خشونتها و تجاوزها به حقوق انسانی مردم از زن و مرد تمرکز یافته است، بلاموضوع شده اذهان را متوجه عوامل انسانی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی بروز خشونتها میکند.
تحول آرام سنتِ بیانیهنویسی سیاسی
اگر بخواهیم متن بیانیههای هجدهگانه مهندس میرحسین موسوی را از این منظر بررسیم احتمالاً با لحن، زاویه دید، و نظم واژگانیِ متفاوتی – نسبت به سنت مرسوم بیانیهنویسی – مواجه خواهیم شد. این بیانیهها هر چند که اغلب با مخاطب قرار دادن «مردم» آغاز میشوند اما خواننده در عین حال با حضور مؤثر واژهها، نشانهها، تمهیدات، و فاصلهگرفتنِ آگاهانۀ متن از نظام معتادِ سخن و «کلیگویی»های انهدامی و رایجِ بیانیههای سنتی نسبت به نفس قدرت، مواجه است. همچنین متن با انتخاب مسیری که بیشتر به راه رفتن روی لبه تیغ شباهت دارد بر نظم نشانهها و واژگانی که بر واقعیتِ تجربههای مدنی معاصر استوار است تکیه میکند
در زندان بودن
اگر روزی در قامت یک زندانی پس از تحمل حبس به بهانه آزادی یا مرخصی پاتون رو از زندان بیرون گذاشتید و با تعریف و تمجید دیگران مواجه شدید که: «به به! عجب روحیه ای! چه انسان مقاومی!!» اصلا به خودتون تبریک نگید!.. این تحسین ها بیشتر از اونکه نقطه ی قوتی رو در شما به تصویر بکشه نشونه ی همه ی اون امتیازهائیه که شما ندارید و یا از دست دادید! نکته اینجاست که شما به عنوان یک زندانی نه کار و فرصت شغلی مناسبی دارید که بشه ازش حرف زد و نه سرمایه و دارائی که بشه به خاطرش تبریک گفت! توی چنین شرایطی به نظر هیچ راهی برای اطرافیان باقی نمی مونه جز اینکه به یک ویژگی انتزاعی متوسل بشن که هیچ معیار و شاخصی برای اون وجود نداره، چیزی مثل روحیه!!
بینش قرآنی شریعتی
احسان شریعتی معتقد است که اندیشه پدرش نسبت به دیگران گشوده بود، بینش قرآنی خودویژهای داشت و باب تدبر قرآنی را برای نسل جوان گشود
پیشنهادهایی در زمینه راهبردهای عملی سبزها برای انتخابات
ارس در این پنج رساله تلاش داشته است با ارایه نگرشی، خط مشی کلی اصحاب راه سبز را تا حدودی مشخص و تبیین کند. حال بر مبنای چنین نگرشی، اتخاذ تصمیم در بزنگاه های کنش های سیاسی جمعی برای چگونگی مشارکت، آسان تر می گردد. یکی از این کنش های جمعی، شرکت در انتخابات (خبرگان، مجلس شورا، شوراهای شهر و روستا و ریاست جمهوری) است. اکنون برای نمونه، انتخابات مجلس شورای اسلامی در سال ۱۳۹۴ را با توجه با مباحث بالا در نظر می گیریم. موضع اصحاب راه سبز در قبال این انتخابات چه می تواند باشد؟
ریشههای تاریخی و سیاسی خشونت در خاورمیانه؛ چگونه باید جلوی جنگ را گرفت
حبیب الله پیمان معتقد است: مشکل زمانی آغاز میشود که افراد یا گروههای در قدرت برای باقیماندن بر مسند خود به جای تلاش برای جلب اعتماد مردم از طریق خدمت به کشور و ملت با قواعد دموکراتیک در تعارض قرار میگیرند و در نتیجه مخالفان خود را نه «رقیب»، بلکه «دشمن» میشمارند. آنها موجودیتشان را به قدرت سیاسی گره میزنند و بین آن دو رابطه اینهمانی برقرار میکنند.
مدرسه و زندان؛ آموزشگاههای پذیرش زور
احتمالا بسیاری دوست دارند بدانند که زندان چگونه جایی است؟ زندان شبیه ترین فضا به آن مدرسه هایی است که اغب ما حداقل ۱۲ سال حکم به تحمل آن داشتیم، با این تفاوت که دانش آموز مانند زندانی رای باز است و هر روز به خانه می رود. اگر این امتیاز را به زندانی هم بدهند، تنبیهی می شوند شبیه همان دانش آموزان. با احترام به همه معلم هایی که هم شان نام و عنوان شان، آموزشگاه دانش و انسانیت اند، قطعا معلمان آگاه و متعهد زیادی هستند که با این قبیل نقدها همدلی دارند، آنها نیز مانند دانش آموزان اسیر سیستم معیوب آموزش محسوب می شوند.
گسترش ناهنجاری های کلامی در فضای مجازی
ناهنجاری بر سر مسائلی که افکار عمومی را به نوعی تحت تاثیر قرار می دهد بیشتر به وجود می آید مانند فاجعه ای که در حج امسال رخ داد و جان بسیاری از هموطنانمان را گرفت. خشم ناشی از این اتفاق در فضای مجازی چهره ای خشن به خود گرفت و پیام های زیادی که به نوعی حاکی از توهین و خشونت بود روزانه در شبکه های اجتماعی رد و بدل می شد.
واکاوی انحطاط صفویه از منظر اقتصادی
نشست نقد و بررسی کتاب «ایران در بحران: زوال صفویه و سقوط اصفهان» اثر «رودی متی» در پژوهشکده تاریخ اسلام برگزار شد. در این جلسه هاشم آقاجری، عطاءالله حسنی و مترجم کتاب حسن افشار حضور داشتند.
حقوق شرع و قانون، تاملی بر حق الناس
مردم در انتخاباب نقش اصلی و تعیین کننده در ارکان نظام جمهوری اسلامی دارند پس هر خللی در نظام انتخاباتی موجب تضییع حقوق ملت میباشد. انتخابات امر لازم و از حقوق مردم در جمهوری اسلامی است. این امر لازم دارای مقدماتی میباشد که مقدمات آن هم لازم است. شرایط داوطلبان، تایید صلاحیتها، شمارش آراء، تساوی در بهره برداری از امکانات و…. جزء مقدمات است. خلل در هریک از مقدمات، اختلال در واجب است و موجب تضییع حقوق مردم میباشد و حرام است.
کارنامه نامطلوب دولت روحانی در زمینه حقوق کارگران
دولت روحانی برای برون رفت از بحران اقتصادی، تداوم اجرای سیاستهای نئولیبرالی را در دستور کار قرار داده است. پیامد اجرای این سیاستها، دشوار شدن شرایط زندگی کارگران، انباشته شدن مطالبات آنها و به طبع افزایش اعتراضات صنفی کارگران است. تدابیری نیز سنجیده است: رویکرد ضدسندیکایی؛ مسدود کردن راه انتشار اخبار مربوط به اعتراضات کارگری؛ و طرح ادغام تشکلهای رسمی کارگری، به منظور اعمال کنترل بیشتر دولت بر این تشکل ها.
بررسی نقد متقابل روشنفکران و جامعه
روشنفکران به سلیقه نازل مردم و رفتار تودهوارشان ایراد میگیرند و مردم از برجعاجنشینی روشنفکر گلایهمندند. هیچوقت هم هیچکدام حرف هم را نمیفهمند. صحبتهای جنجالبرانگیز دکتر اباذری در دانشگاه تهران، در نقد پدیده پاشایی را برخی درهمینراستا، مصداق توهین به سلیقه عمومی ارزیابی کردند.
درباره یک حکم غیرقانونی رهبر
۱۳ نفر از ۲۵ عضو این شورا که برخلاف قانون اساسی تشکیل شده است، توسط رهبر منصوب می شوند، و دادستان کل کشور که توسط رئیس قوه قضائیه و با نظر و تأیید رهبر تعیین می شود. حق انتخاب رئیس مرکز ملی فضای مجازی را رهبر به اکثریت اعضای آن داده است که معنایی جز انتخاب شدن توسط منصوبان خود ندارد. به این ترتیب ۱۵ عضو منصوب رهبرند. همگی وابسته و یا دلبسته یک جناح سیاسی به شمار می روند و از اعمال محدودیت های بیشتر در فضای مجازی دفاع می کنند.