در استقبال از برخورد عقاید

جنگ جهانی نظامی خواهان دست‌یابی و یا به عبارت بهتر دست‌اندازی دُوَل قدرتمند به خاک کشورهای ضعیف‌تر و همانا استفاده از منابع طبیعی، انسانی، تاریخی و… کشورهای مورد تخاصم است و در آن هیچ اثری از بسط عدالت و یا اخلاق در جهان و در میان آدمیان نیست، و این در حالی است که در جنگ جهانی عقیده “برخورد عقاید” نه برای کسب قدرت و یا استحمار جهانی، بلکه برای دستیابی به حقیقت و رسیدن به فهم مشترک از معنای کرامت انسان ‌است.

فقر، نابرابری و دیکتاتوری، سه دشمن امروز جامعه ایران

اگرچه فقدان یک نظریه جامع درباره فقر در ایران و نیز فقدان نظریه‌های مقابله با آن از جمله کاستی‌های پژوهشها و مطالعات اقتصادی و اجتماعی روزآمد و بومی در جامعه است اما چاپ و انتشار «فقر و نابرابری در ایران» را می‌توان گامی مهم برای گسترش و تعمیق چنین مطالعاتی به شمار آورد. اثری که به فقر به مثابه پدیده‌ای واقعی و ریشه بسیاری از نابسامانیها ارجاع می‌دهد و به ذهن در خواب رفته بسیاری از ما تلنگر می‌زند

منابع آگاهی های فقیه عالیقدر

مرحوم آیت الله منتظری در طول زندگی سیاسی و علمی خود با مخالفان و منتقدانی مواجه بود که برای نقد او یا مخالفت با او در پی دلیل و سند نمی گشتند، بلکه تصوراتی را در ذهن خود شکل می دادند و به عنوان نظراتی که برآمده از اسناد و مدارک متقن است، به ذهن و فکر دیگران، به ویژه افراد ساده نگر و زود باور منتقل می کردند، در صورتی که می توانستند او را مانند همه اندیشمندان و بزرگان علم، از روی افکار و اندیشه هایش که پشتوانه رفتار و کردار او هم بود، نقد کنند

ضرورت مبارزه مصلحانه و رد تئوری فنا

اصلاح‎طلب نمی‎خواهد که ماشین دولت را تخریب کند و به‎قولِ معروف، «ساختارشکنی» کند. همچنین، حفظ حیات مصلحان جامعه و نیز توده مردم برای نیروی اصلاح‎طلب بسیار مهم است. مشی‎ای که چنان که گفته شد، «مرگ‎اندیش» نیست. چون بنا دارد که باقی بماند و آهسته و پیوسته رود و زمین‎گیر نشود؛ لذا کار مخفی را نفی کرده و در دایره ممکنات حرکت می‎کند. اصولا سیاست در مبارزه مصلحانه، یعنی: «هنر حرکت در دایره ممکنات». نیروی اصلاح‎طلب اینکه الام مردم را زیاد کند و دردی بر دردهایشان بگذارد، نمی‎پسندد. حرکت مصلحانه اساسا با آنکه برایش دموکراسی مهم است؛ اما ممکن است در مقاطعی به خاطر رفع آلام مردم، دست از طرحِ شعارش به صورت موقت بردارد و خواست عمومی و فوریِ مردم را بر شعار و آرمان خویش، اولویت دهد؛ نظیر آنچه دو سال قبل، در انتخابات ریاست‎جمهوری رخ داد

مک دونالدیزه شدن دانشگاه

دانشگاهی که با پول می‌شود مدرک آن را خرید و دانشگاهی که ساده و آسان و سریع و پیش‌بینی‌پذیر شده، یعنی به یک معنا فست‌فودی شده است. اما این خوراک فرد را سیر نمی‌کند! این ویژگی مک دونالدی شدن در مورد دانشگاه به این معناست که آدم‌هایی وارد دانشگاه می‌شوند که می‌شود گفت وارد آن نشده‌اند! مدرک گرفته‌اند، اما تو گویی مدرک نگرفته‌اند! پایان‌نامه ننوشته‌اند! سر کلاس ننشسته‌اند!… این پدیده را وجه منفی روزمره شدن دانشگاه می‌توان خواند که آن را تا حد یک لذت و کیف تنزل می‌دهد

فقیه‌ انسان‌گرا

اگر جراید نتوانند انتقاد کنند و در هر مقطع زمانی با انواع خط قرمز‌ها روبه‌رو باشند نمی‌توان گفت مطبوعات آزاد است. ایشان تنها خط قرمز را حق‌گویی، رعایت انصاف و سخن‌گفتن از روی منطق و دلیل می‌داند و می‌گوید جراید باید بتوانند انتقاد کنند

آیت الله منتظری و ایده های نو در تحول مرجعیت

آیت الله منتظری با درک این واقعیت که جوامع انسانی در تغییر و تحول است و با ید علوم اسلامی نیز با حفظ اصول همراه کاروان تمدن بشری شود تا بتواند پاسخگوی عصر خود گردد. با این پیش فرض در دهه هفتاد و هشتاد نظریه در باره «مرجعیت شورایی » و «اجتهاد و تقلید تخصصی» مطرح کرد

سبزهای بیگانه با امام و دفاع مقدس!

جنبش سبز را به جرئت می توان خروش شجاعانه انقلابیون اصیل و رزمندگان مخلص دفاع مقدس علیه انحراف از ارزش های اولیه انقلاب در ابتدای دهه چهارم انقلاب دانست. جنبشی که به قول میرحسین موسوی، نخست وزیر دفاع مقدس، ایستادگی در برابر سرچشمه فسادهای عظیمی است که از جیب مستضعفان و پابرهنگان برپا شده است.

ضرورت‌ها و ابزارهای سنجش مستمر عدالت و نابرابری

ما همواره با فقر و مشکلاتی که امروزه در مورد آن صحبت می‌کنیم روبرو بودیم، اما نقش دولت‌های نهم و دهم و آثار اقتصادی – اجتماعی عمیقی که روی جامعه باقی گذاشته، تا دو یا سه دهه بعد هم گریبان جامعه ما را خواهد گرفت؛ مانند زمانی که مغول ها به ایران حمله کردند و آثار آن را می تواند ردیابی کرد؛ بنابراین برخی از انحرافات بزرگی که به واسطه این تأثیرات اقتصادی و اجتماعی در جامعه شکل گرفته را می توان تا سالهای متمادی ردگیری کرد

آیا انتخابات خبرگان پنجم به رفراندومی برای نظارت بر رهبری تبدیل خواهد شد؟

اگر مردم بناست به شرکت در انتخابات خبرگان دعوت شوند، باید بدانند که به چه انگیزه ای باید رای دهند. توجیه حضور معنوی و تکلیف شرعی بی فایده است، دامن زدن به بیم و امید اینکه ممکن است این دوره خبرگان بخواهد رهبر تعیین کند هم کافی نیست. باید تکلیف مردم روشن باشد. باید بدانند به چه وعده ای قرار است رای دهند. این وعده می تواند نظارت بر رهبری و افراد منتصب و نهادهای منتسب آن باشد.

اولویت‌های مجلس بعدی در حوزه سیاست خارجی

پایبندی به حفظ تمامیت ارضی و تلاش برای تحقق استقلال واقعی کشور به عنوان یکی از مهم ترین مطالبات همگانی ملت ایران طی یکصد و پنجاه سال اخیر؛ حراست از اصل نه شرقی و نه غربی به عنوان یکی از مهم ترین اصول سیاست خارجی نظام جمهوری اسلامی؛ پرهیز از درغلتیدن به دامان نفوذ برخی قدرت های مداخله جو از ترس مداخله و نفوذ قدرت های فرامنطقه ای دیگر؛ نیازمند هوشیاری در رصد تحولات منطقه و جهان، اصلاح و تقویت دستگاه دیپلماسی کشور و بازگرداندن آن به جایگاه بایسته خود جهت نقش آفرینی مؤثر در این حوزه حیاتی است و این همه، یاری مجلسی برآمده از آراء مردم را که حفظ منافع ملی را برتر از حفظ منافع جناحی خود بداند، می طلبد.

ولایت مطلقه یا سلطنت مطلقه

مطلقه بودن حکومت نه به معنای حکومت بر اساس میل و اراده است، و نه به معنای اختیارات بی حد و حصر، و فراقانونی، بلکه می توان گفت: به همان معنایی است که در همه حکومت های عرفی دنیا وجود دارد که هر حکومتی برای اداره مطلوب جامعه اختیاراتی در چهارچوب منافع ملی دارد تا در اداره جامعه با بن بست روبرو نشود

نظارت بر نهادهای زیرمجموعه رهبری؛ چالش خبرگان آینده

هاشمی رفسنجانی که خود از بانیان انقلاب اسلامی و از تدوین کنندگان قانون اساسی است، می داند مجلس خبرگان فعلی با مجلس خبرگانی که در قانون اساسی پیش بینی شده بود، تفاوت ماهوی دارد. او هم مثل خیلی دیگر از آحاد جامعه مدنی بر این باور است که رهبری مال همه٬ و پدر کل جامعه، یعنی مسلمان، غیرمسلمان، چپ و راست است و باید مرجعی که ایشان را تعیین می‌کند، متعلق به همه باشد و هر چه پیکره خبرگان، تنوع بیشتری داشته باشد، اعتبار رهبری بالاتر می‌رود

برخورد امام رضا (ع) با ادعاهای هاله نوری

درباره غلو، فراوان گفته شده است اما آنچه مهم است اینکه غالیان از اواسط قرن اول هجری در اطراف ائمه پدید آمدند. انگیزه‌های آنان از جهل گرفته تا دست و پا کردن موقعیتی برای خود یا حتی انگیزه‌های مالی، هر چه بود، نتیجه‌اش شکل‌گرفتن اندیشه‌های‌ تندروانه با محوریت امامان بود. ادعاهای مهدویت پشت سر هم، تفویض اختیارات خداوندی به امامان، تأویل مفاهیم دینی، رواج باطنی‌گری و بسیاری از انحرافات دیگر که مع‌الاسف مشتری هم زیاد داشت، از جمله مواردی است که از غالیان نقل شده است. یکی از چندین فرقه غالیان، فرقه طیاره بود

عفو پیامبرانه و عفو ملوکانه

عفو پیامبر به عنوان کسی که در رأس حکومت قرار دارد، «شیوه و رویّه‌ای» است که در برخورد با تخلّفات شهروندان در برابر حکومت اتخاذ می‌شود، این شیوه، به معنای ظرفیت بالا و تحمّل فراوان رسول خدا در برابر کسانی است که به شکلی از دستورات حضرت تخلّف کرده و زمینهٔ ناراحتی حضرت را فراهم می‌آورند. عفو در این موارد، یک «سیاست» است که پیامبر «باید» به این سیاست مقیّد باشد و ماهیتی کاملاً متفاوت با دو نوع دیگر عفو دارد. مثلاً اگر در اجرای حدود، نوعاً «مصلحت عامه» در «مجازات» و اجرای حد است و لذا عفو جنبهٔ استثنائی بخود می‌گیرد، در اینجا به عکس، مصلحت عامه، نوعاً در «عفو» و اغماض، و دوری از مجازات کردن و شدت عمل است، لذا اگر در حدود، «عفو کردن»، نیاز به «دلیل» دارد و موکول به احراز مصلحت است، در اینجا به عکس «عفو نکردن» نیاز به «دلیل» دارد زیرا مصلحت جامعه در سعه صدر حکومت است.

بازخوانی پرونده یک قتل: چه کسی هاله سحابی را کشت؟

با گذشت بیش از چهار سال از مرگ مظلومانه هاله سحابی، علی مطهری در سخنرانی روز ۱۶ آذر خود از نقش یکی از ماموران امنیتی در قتل هاله سحابی و اعتراف وزیر اطلاعات وقت به این موضوع در جلسه کمیسیون امنیت ملی مجلس پرده برداشته و خواستار توضیح و عذرخواهی مسئولان از مردم و خانواده آن مرحومه شده است.

مجلس آینده و اولویت‌های ضروری برای حوزه آموزش، فرهنگ و رسانه

بنیاد ترقی هر جامعه‌ای را بیش از هر چیز در فرهنگ پویا و تضمین تداوم پویایی آن از طریق آموزش به نسل‌های بعدی می‌توان جست. به همین دلیل است که برنامه‌ریزی‌های موفق توسعه، غالبا توجه عمده بر تقویت نهادهای آموزشی، حمایت از عرصه‌های فرهنگی و گسترش ضریب نفوذ آموزش و پرورش در کلیه مناطق و نواحی و با درجه شمول کلیه سنین معطوف دارد.

روش تجسمی در تحلیل سیاسی

در سلسله جلسات رضا علیجانی با عنوان “روش تحلیل تجسمی؛ درس‌گفتار روش تحلیل سیاسی” سعی شده که سطح مناسبی از دانش روش‌های تحلیل سیاسی را برای عموم مردم ایران، بخصوص فعالین مدنی و دانشجویی فراهم شود. این متن شامل مبانی تحلیل سیاسی، سیر و متدلوژی تحلیل و همچنین نحوه ارائه تحلیل است که به مناسبت روز دانشجو در ماه فرخنده آذر، به همه دانشجویان حق جو و فعالین مدنی دلسوز جامعه ایران تقدیم شده است.

استقلال و آزادی؛ حق مسلم دانشگاه

سرکوب دانشگاه و سلاخی مطبوعات راه را برای یک دست کردن قدرت و حاکمیت ندانم کاری، تحریم ایران و ایرانی و رشد بی سابقه فساد در تمام ارکان حکومت گشود ولی انسدادطلبان با همه گام های استقلال سوز و آزادی ستیز خود در دانشگاه ها نتوانستند خالقان حماسه دوم خرداد را برای همیشه منفعل و ناامید نگه دارند و آنان در اولین فرصت نقش بی بدیلی را در آفرینش حماسه ای دیگر در ۲۴ خرداد ۹۲ ایفا و ثابت کردند حتی سرکوب بی سابقه سال ۸۸ و بعد از آن نیز نمی تواند و نتوانست دانشگاه را بشکند و دانشگاهیان را از مسیر آزادی خواهی منصرف سازد تا سنگر آزادی را به «سیمان کاران» بسپارند.

خاتمی: باید گفتگو کنیم

من به عنوان انسانی مسلمان حق ندارم که بگویـــم جهان باید از من پیروی کند وگرنـــه با آن خواهیم جنگید، و این مســـأله درباره دشمن من نیز صدق می کند. گفتگوی تمدنها تلاشی برای یافتن راه حلی برای این مشـــکل بود. مشکلات پیچیده ای در منطقه ما وجود داشت جایی که دولتهای وابسته و ضعیف النفس وجود دارند و خارجی ها برای حمایت از رژیم های وابســـته به خود مداخله می کنند

جنب‌وجوش یک ترانه؛ نشانه‌شناسی دو کلیپ

بررسی دو کلیپ تهیه شده برای ترانه «کجایی؟» که هر کدام از سوی بخشی از مخاطبان شبکه‌های اجتماعی مورد استقبال بیشتر قرار گرفت، نشان می‌دهد جنبش سبز در سیر تکوینی خویش، حامل دو پیام بنیادین برای حاکمانی است که اگرچه ترجیح می‌دهند خود را به ناشنیدن بزنند، ناگزیر از شنیدن فریادهایی هستند که هر از گاهی، در صورتی خود را بر آنها عرضه می‌کند. این فریادها پیام‌رسانِ همبستگیِ همچنان موجودِ کسانی است که با وجود زخم‌های واردآمده، هنوز امیدوار و متحد به آرمان‌های خود می‌اندیشند. اما در این میان نمی‌توان از بغض و خشمی که نسبت به ظلم‌های واردآمده بر جامعه ایرانی، رشد می‌یابد چشم‌پوشی نمود.

وقتی جامعه از بند نادانی و جهالت رها نشود، فرعون‌ها حاکم می‌شوند

فاضل میبدی با انتقاد از برخی منبرها و مداحی‌ها و روضه‌خوانی‌ها، گفت: امروز یکی از موضوع‌هایی که در منابر و مداحی‌ها و روضه‌خوانی‌ها کمتر توجه و کار می‌شود، عقل انسان و نحوه رشد آن است. اگر یک صدم اندازه ای که در برنامه‌های مذهبی احساسات مردم را تحریک می‌کنیم، عقل آنان را هم تحریک می‌کردیم، جامعه ما بهتر از این بود.

زینب کبری(س) و مدیریت قیام بعد از عاشورا

اگر هدف امام حسن از این قیام جلوگیری از تسلط یزید بن معاویه بر امت اسلامی بود، زینب کبری بعد از عاشورا همین هدف را دنبال کرد و زمینه های سقوط یزید را فراهم ساخت. زمان زیادی نگذشت که قیام های کوفیان بر ضد حکومت اموی یکی پس از دیگری آغاز شد

عاشورا و الهیات رنج

مراد از الهیات رنج در این رویداد قدسی (رویدادی که دست‌کم یکی از عناصر آن‌را بتوان به‌مفاهیم قدسی رسانید، نسبت داد یا با عنصری قدسی شرح کرد) پژوهش در همین رنجی است که آدمیان برای نزدیکی به حسین (ع) و یاران او می‌برند و در ان رنج حسین را شریک می‌سازند. به این معنا که حسین (ع) تا چه میزان و چگونه در رنج ما شریک است و ما چگونه و تا چه میزان در رنج قدسی او شریکیم و تلاش ما برای بازافرینی رنج حسین تا چه میزان و چگونه ما را به ملکوت خدای حسین نزدیک می‌کند؟

شباهت عوامل فتنه‌های دیروز و امروز

در دهه‌های اخیر، شاهد حوادث تلخ و توفانی در جوامع اسلامی هستیم؛ همانند عصر امام حسین، گروه‌های افراطی خشکه مقدس، سلفی، شریعت‌گرا و قشری سر بلند کرده‌اند. آنها با اصالت دادن به ظواهر احکام شریعت، هر فرد و گروهی را که دست بیعت با آنان را نفشارد، می‌کشند یا به بردگی می‌گیرند. خشونت، ابزار اصلی آنها برای تحمیل عقاید خود به دیگران و نیل به هدف است. حال آنکه قرآن، کاربرد زور و اکراه و استفاده از ابزار قدرت سیاسی را برای تغییر عقاید و گسترش آئین الهی، اجرای احکام شریعت یا تحقق عدالت و آزادی، بکلی منع کرده است.

عموم جوانان غربی یا همین جوانان ایرانی؛ رهبری با کدامیک باید سخن بگوید

در این سه دهه حاکمیت آیت الله خامنه ای پرسش های مختلفی از سوی مردم مطرح شده است. کافی است که یک روز با یکی از وسایل نقلیه عمومی در شهر رفت و آمد کنید تا ببینید مردم چه پرسش هایی دارند. مردم می پرسند اگر مملکت دولت و حکومت دارد، بودجه کلان برای دیوانسالاری ۲۵ هزار نفری دفتر رهبری با کدام منطق تخصیص داده می شود؟ اگر بر اساس قانون اساسی وظیفه رهبری نظارت بر عملکرد سه قوه است، چگونه است که ایشان نسبت به این همه بی عدالتی در قوه قضاییه و سیستم حقوقی کشور نه تنها هیچ واکنشی نشان نمی دهند بلکه در جایی که قرار است یکی از غارتگران بیت المال محاکمه صوری شود، دستور می دهند که قضیه را “کش” ندهید؟ ای کاش آیت الله خامنه ای یک بار هم که شده به جای نامه نگاری به عموم جوانان غربی، به جوانانی که به واسطه سوء مدیریت دستگاه تحت امر ایشان از دین و نظام و انقلاب بریده شده اند و از هر فرصتی برای خروج از کشور استفاده می کنند، گفت و گو می کرد به آنان فرصت می داد تا بگویند که خواسته هایشان خیلی بزرگ نیست. می خواهند در کشوری که جمهوری اسلامی خوانده می شود فقط حق شهروندی داشته باشند. می خواهند از امنیت جانی و مالی بهره مند شوند. می خواهند زندگی کنند.

اربعین و تجربه تاریخی شیعیان برای تحول

تبدیل نظام خلافتی به نظام سلطانی موجب شد که خلافت اسلامی به حکومت خودسر تبدیل گردد. این خلافت خودسر ابتدا تفسیر نو از اسلام اموی ارایه نمود که خلیفه را جانشین رسول خدا دانسته و اطاعت بی‌چون و چرا از او بر همه مسلمین واجب کرد. مخالفین خلیفه خارجان از دین هستند و باید با آن‌ها برخورد شود. شبکه تبلیغاتی عظیم بنی امیه که متشکل از هزاران مسجد و مفتی، قاری را به خدمت گرفتند، هفتاد هزار منبر در عصر امویین در سراسر کشور اسلامى نصب شد و بر فراز آن‌ها، على (ع) را لعن مى کردند این شبکه در واقعه عاشورا به کمک یزید آمدند. شیعیان امامیه پس از پنجاه سال تجربه در عصر سه امام دریافتند که رویکرد سیاسی دیگر به اسلام جواب لازم را نمی‌دهد، ضروریست، استراتژی نوینی براساس تجارب پنجاه ساله تدوین گردد. اربعین نقطه عطف این رویکرد است. رویکرد فرهنگی در عصر امام سجاد (ع) آغاز گردید.

انگیزه ما از گریه براى امام حسین (ع) چیست؟

واقعاً آنان بر زمان و دنیا سوار شدند و به فراسوى زمان قدم گذاشتند. کسى که با حقیقت در ارتباط است، براى او هزار سال و میلیارد سال عمر مطرح نیست. حقیقت، مافوق روز و شب و لذت و ألم است، که یاران امام حسین (ع) با یک دیدار به این حال رسیده بودند. آیا نباید ما درباره این ‌ها بحث کنیم؟ ما باید بگوییم، که بشر این استعدادها و سرمایه ‌ها را دارد

پوستین وارونه، دنیای وارونه: این سعید و آن سعید

همزمانی سفر قاضی معزول، همکار جنایت کهریزک و صادر کننده احکام ناعادلانه سعید مرتضوی به زیارت کربلا با ضرب و شتم زندانیان سیاسی بی گناه و بی پناه زندان رجایی شهر توسط تعدادی از زندانیان با سابقه شرارت، این تضاد و تبعیض آشکار قوه قضاییه را بیش از پیش در برابر چشم همگان به نمایش گذاشت.

مجلس آینده و پنج اصلاح ضروری در حوزه سیاست داخلی

در وضعیت کنونی کشور، بزرگ ترین مانع توسعه و پیشرفت، خود دستگاه حاکمه است که منظور از آن، نه تنها وجود مدیران ناکارآمد و غیرمسئول در سطوح مختلف دستگاه های تصمیم گیرنده، بلکه وجود مجموعه نهادها، سازمان ها و قواعد رسمی و غیررسمی است که تمشیت امور می کند. از همین روست که اصلاح ساختاری این فرایندها، مقدمه ضروری انجام اصلاحات در کشور، به شمار می رود.