» اندیشه
هفت سوال و هفت جواب درباره حصر و محصوران
آقای عارف به صورت شفاف و در مقابل عموم قول داده است که او و اصلاح طلبانی که در لیستش هستند شجاعانه از رفع حصر در مجلس دفاع کنند. ایشان می گوید هم من و هم روحانی قول داده ایم. نامزدها هم تقریبا همه در جلسات همین قول را داده اند. این قول هم نمی تواند شرطی باشد و بعدا بگویند نشد تعدادمان کافی نبود یا هر بهانه دیگر.
هنگامه تعیین سرنوشت است؛ مردم بدون احساسات تصمیم بگیرند
همانگونه که از مردم برای اتخاذ تصمیم آگاهانه و ازادانه دعوت می کنیم از رئیس جمهور نیز می خواهیم تا به واقع پاسدار قانون اساسی باشد و دفاع از حقوق ملت و نهاد انتخابات را اهم برنامه های خویش در برجام ملی قرار دهد و نسبت به اعاده حیثیت از معنا و جایگاه نهاد انتخابات و صیانت از آرای مردم اقدام عاجلی صورت دهد.
سرمشق فراموش شده
همراه با شکلگیری ملت، حقوق شهروندی نیز مصداق پیدا میکرد و هیچ عاملی جز ارتکاب جنایت و تجاوز یا همکاری با دشمنان متجاوز، نمیتوانست کسی را از حقوقی که طبق این میثاق برای همگان به رسمیت شناخته شده بود، محروم کند یا از عضویت در اتحاد، اخراج و از جامعه سیاسی حذف کند.
چالشها و راهکارهای رنسانس اقتصادی؛ تحلیل جمعی از دانشگاهیان و اندیشمندان سبز
در پی انتشار رسالههای کانون اندیشه راه سبز (ارس) در رابطه با ضرورت اتخاذ رویکرد مطالبهمحور و برنامهمحور به انتخابات مجلس شورای اسلامی، جمعی از اقتصاددانان اصلاحطلب سبزاندیش، متنی با همین رویکرد و همراه با تحلیلی همهسونگر منتشر کردهاند. کلمه با انتشار این متن امیدوار است به ارتقاء کیفی شیوه برخورد با مسئله انتخابات توسط مشارکتکنندگان و انتخابشوندگان در جهت تقویت مردمسالاری دینی و سازکارهای ضروری آن کمک کرده باشد.
رویکرد «انقلاب و اصلاح» به جای رویکرد «انقلاب یا اصلاح»
انقلاب اسلامی برای شهید بهشتی پدیدهای زودرس به شمار می آمد و ایشان معتقد بود که این انقلاب چند سال زودتر از شرایط مطلوب اتفاق افتاد و هنوز آمادگی های لازم نظری و عملی برای پیشبرد اهداف آن به وجود نیامده بود. البته توجه داریم که انقلاب را کسی به وجود نمیآورد و پدیده ای است که تحت شرایطی و بر اثر عوامل متعددی به وجود می آید، اما اگر انقلاب در شرایط مساعدتری صورت میگرفت و سرمایههای لازم را میداشت، میتوانست موفقتر عمل کند.
کتابچه رسالههای کانون اندیشه راه سبز (ارس) + نسخه قابل چاپ
مجموعه رسالههای کانون اندیشه راه سبز (ارس) که تا پیش از این درباره مبارزه و زندگی در گفتمان سبز، سیاستورزی جامعهمحور، رویکرد برنامهمحور به انتخابات و اولویتهای مجلس در حوزههای سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی منتشر شده بود، به صورت کتابچهای قابل چاپ و انتشار برای استفاده علاقهمندان آماده شده است.
انتخابات؛ دوگانه برجامیان ـ نابرجامیان
به نظر میرسد ضرورتی که باید مورد توجه کنشگرانِ خواهان نجات کشور از خطراتی که آن را تهدید میکند قرار گیرد، شناساندن یک به یک کاندیداهای نابرجامی به مردم و توضیح تفکرات داعشی آنان و تفاوتی است که با محافظه کاران برجامی دارند
فرصتی باقی نمانده؛ تردید نکنیم
احساس تردید و ناتوانی در تصمیم گیری قاطعانه، می تواند پاشنه آشیل جریان تحول خواهی در انتخابات پیش رو گردد. بسیاری از ما، زمان با ارزش و بی بازگشتی را که می توان صرف ترغیب دیگران برای رای دادن به فهرست نهایی تحول خواهان و بالا بردن امکان و احتمال پیروزی در انتخابات نمود، تبدیل به مجالی برای کلنجار رفتن های بی فایده و تردید آمیز میان گزینه های شرکت و عدم شرکت در انتخابات کرده ایم. وقتمان را صرف اندیشیدن به استدلال های مخالفان نکنیم! مهلت کم باقی مانده تا کارزار انتخاباتی غیر منصفانه ی روبه رو جایی برای تردیدهای روشنفکرانه باقی نگذاشته است.
سه شاخصه مهم زیست مسلمانی
یکی از دلایل افول اخلاقیات و عدم زیست مسلمانی در جامعه ما این است که مسوولان، شخصیت های مذهبی و رسانه ها در خصوص ترویج فکر واندیشه زیست مسلمانی و پایبندی به اخلاقیات در جامعه به وظایف خود به درستی عمل نکرده اند، بنابراین اگر الگوها در جامعه افرادی اخلاق مدار و اسلام شناس باشند مطمئنا زیست مسلمانی در آن جامعه ترویج می یابد.
نامه محسن رنانی به شورای نگهبان؛ تحلیلی که باید آن را کلمه به کلمه خواند
در حال حاضر بخش عظیمی از چهرهها و سرمایههای نمادینی را که میتوانستیم در عبور کشور از بحران های آینده به آنان تکیه کنیم و از همراهی آنها بهره ببریم و با حضور آنان بخشهای مختلف جامعه را در عبور از بحران ها با خود همراه کنیم، حذف، تخریب، بی اعتبار، بیقدرت و یا حتی محصور کردهایم؛ و توجه نکردیم که از چهرههای نمادینمان باید همانند آثار تاریخیمان حفاظت کنیم.
آینده ایران در دستانی لرزان
اما ملت ایران در ۲۵۰ سال اخیر به طور متوسط هر ۲۵ سال یک پادشاه را کشته یا فراری داده یا در برابر دشمن تنهایش گذارده است. مردم ایران در تاریخ پادشاهی گذشته، وقتی قدرت نداشتهاند سکوت یا کرنش کردهاند و وقتی قدرت داشتهاند شورش کردهاند. ما تصمیم گرفتهایم به این رویه خاتمه دهیم. گرچه روش حذفی شما که سال به سال بخشهای بزرگتری از جامعه را از دایره نظام بیرون میکنید، بسترهای روانی تداوم شیوه نامیمون گذشته را در ما تقویت میکند اما ما به این بلوغ رسیده ایم که خطاهای گذشته را تکرار نکنیم.
رویکرد برنامهمحور؛ راهبردی برای مواجهه با انتخابات مهندسیشده
کسانی که از هم اکنون قصد دارند کاندیداهای احتمالی را شناسایی و فهرست های انتخاباتی را تدوین کنند، انتخابی بهتر از این ندارند که چهره های ولو ناشناخته و غیر معروف را در برابر مطالبه ها و شاخص های معینی قرار دهند که برنامه های اساسی خود برای تغییر در راه و روش حاکمیت ناکارآمد فعلی را با آنها در میان بگذارند تا هرکه منطبق تر بود و قابلیت سازگاری و پایبندی بیشتری از خود نشان می داد، به عنوان گزینه مورد اعتماد برای نمایندگی مردم در پیگیری این مطالبات به مردم معرفی شود.
پرسشهای انتخاباتی تاجزاده از رهبری + آدرس ستاد مهندسی انتخابات
از رهبری میپرسم، در کدام کشور دموکراتیکی ناظران انتخابات را از صدر تا ذیل از یک جناح سیاسی آن هم بعضا با تندترین مواضع بر می گزیند؟ اعضای نهاد پاسدار قانون اساسی نامزد انتخابات می شوند. آن هم در انتخاباتی که مسئولیت نظارت بر آن را عهده دارند؟ مسئولان رسیدگی به صلاحیت داوطلبان حکمیت یک جناح سیاسی را می پذیرند و از یک فهرست انتخاباتی حمایت میکنند؟
خشونت عریان متحجران حاکم؛ از حبس میرحسین تا لگدمال کردن نظر مراجع
عدم احراز آیت الله سید حسن خمینی اتفاق تازه ای نیست. حاکمیتی که می تواند میرحسین موسوی نخست وزیر محبوب امام و رزمندگان را به حبس دراندازد؛ به راحتی آب خوردن او را فتنه گر و منافق بخواند؛ پس به راحتی هم می تواند سخن مراجع را لگدمال کند. یا مجتهدین منتقد خود را به شهادت برساند.
هشت اولویت حوزه اجتماعی؛ پیشنهادهایی برای مجلس آینده
ظرفیت های موجود در قانون اساسی و به خصوص اصول مربوط به فصل سوم و اجرای بدون تنازل آن با محور تبلیغ و تعهد به اجرا پس از ورود به خانه مردم توسط کاندیداهای نمایندگی مجلس شورای اسلامی، می تواند مقیاس و شاخص مناسبی در شناخت خواست مردم و مطالبات ایشان قرار گیرد. تأکید بر اجرای اصول مغفول قانون اساسی، خصوصاً فصل سوم آن که متضمن «حقوق ملت» است، از اولویت های اصلی مجلس شورای اسلامی است، خصوصاً در سه دوره اخیر مجلس مورد غفلت جدی قرار گرفته و حتی در مواردی بر خلاف نص و روح قانون اساسی اقدام شده است.
اتهاماتی که متوجه اصولگرایان بیاصول است
به باور من تا ۷ اسفندماه روشن خواهد شد که اصولگراها آیا برای رسیدن به چند کرسی بیشتر با دلواپسانی ائتلاف میکنند که درصدد توقف برجام و بازگشت تحریمها هستند، با گسترش روابط اقتصادی با کشورهای اروپایی مخالفند، حامی اصلی لباس شخصیهای خودسرند و با مشروع خواندن دروغگویی، تهمتزنی و هتاکی در پی آنند که فقه اهل بیت را به نگرشی ماکیاولیستی فروکاهند و اخلاق قدرت را جانشین اخلاق محمدی نمایند؟ همچنین مشخص خواهد شد که رد صلاحیت ۶۰ درصد داوطلبانی را که ۹۰ درصدشان فاقد هرگونه سوء سابقه در مراجع چهارگانهاند، حقالناس میخوانند و با توهین به شعور ملت و با حرامخواری سیاسی درصد برخواهند آمد که اکثریت کرسیهای مجلس را به خود اختصاص دهند یا از حقوق رقبا دفاع میکنند تا انتخاباتی کاملا رقابتی و در نتیجه باشکوه برگزار شود.
میخواهیم رای بدهیم؛ نمیتوانیم رای بدهیم
ما می خواهیم رای بدهیم. مملکت نیازمند تغییر است و تلاش برای بقاء، علی رغم میل دیگران، عین وظیفه عقلی و شرعی ماست. اما … اما ما نمی توانیم رای بدهیم، زیرا همانگونه که شورای نگهبان، بزرگان ما و بخش عمده ای از شایستگان جامعه را قبول ندارد، ما هم عقلا و اخلاقا نمی توانیم به آرای آن شورا اعتنا کنیم، چون آن ها را قبول نداریم و چون قبول نداریم نمی توانیم و نباید به آنان رای دهیم. راه برون رفت از این بن بست چیست؟ منتظر اعلام نظر حضرات هستیم.
با من نباشی حذف میشوی؛ هرکه باشی
این بیماری اگر در خانواده پیدا شود، زندگی خانوادگی را تلخ می کند حتی اگر در اشرافی ترین وضعیت قرار داشته باشند. اگر در اجتماع و فرهنگ پیدا شود راه گفتگو را مسدود می کند و به جای تحمل و همکاری و مشارکت، آتش جنگ و کشمکش را شعله ور می سازد. و اگر در سیاست و در اندیشه حاکمان و مدیران ارشد جامعه ای پیدا شود، در آن صورت وای بحال مردم آن جامعه که اگر در قوطی کبریت کوچک سلیقه و اندیشه حاکمان قرار نگیرند مثل آب خوردن محروم و حذف می شوند.
روایت شیخ مهدی کروبی: چگونه خبرگان پس از امام به انحراف رفت
بلایی که امروز بر سر یادگار بنیانگذار نظام آمد آن روز بر سر عده ای دیگر آمد از جمله کروبی که رئیس مجلس سوم بود و اجتهادش از سوی شش تن از مراجع از جمله آیات مرحوم فاضل لنکرانی، سلطانی طباطبایی و میرزا جواد تبریزی و نیز آیات شبیری زنجانی و صانعی تائید شده بود. از خبرگان اول نیز عده ای از جمله آیت الله دستغیب، موسوی خوئینی ها، مرحوم جمی، مرحوم احسان بخش و … نیز به صرف گرایش سیاسی شان توسط شورای نگهبان کنار گذاشته شدند. همانانی که در ۱۴ خرداد ۱۳۶۸ با استناد به گواهی اجتهاد آیات حاضر در مجلس خبرگان، اجنهاد رهبری جدید را احراز و او را به این سمت منصوب کرده بودند.
داستان یک روز در انفرادی/ یادداشتی از سید ضیا نبوی
نه دلم میخواد از این واقعیت که در یک محدوده چند متری گیر افتادم و راه در رویی ندارم، فرار کنم و نه قصد دارم برای شرایطی که توش هستم دنبال مقصری بگردم نه مایلم بقدرت قاهری که فراسوی ارادهام، گره گشای مسائلمه دل ببندم و نه قادرم که از فهمیدن و درک کردن افرادی که در برابرم صف کشیدند سرباز بزنم. نه میتونم برای فلاکتی که درونش حضور دارم معنا و ارزشی ایدئولوژیک بتراشم و نه دیگه اینقدر برای حسن نظر دیگران ارزش قائلم که سختی این وضعیت رو با شیرینی تحسین شون التیام بدم. خلاصه اینکه فعلا و در حال حاضر، تنها چیزی که در برابرم قرار گرفته واقعیت مسخره و اعصاب خرد کنی بنام سلول انفرادیه که با محدود کردن همه گزینههای زندگیام قصد آزارم رو داره. راستی دربرابر چنین وضعیتی چه میشه کرد؟ حقیقتش فعلا و در برابر چنین مسالهای تنها چیزی که بذهنم میرسه اینه که این وضعیت رو با تمامی بیمعنایی، بیهودگی و مسخرگی اش بپذیرم و این لحظات شب رو هم به هر نحوی که شده سر کنم و به انتظار اتفاقهای آینده و تلاشهای آتیام بشینم.
مشروعیتشویی در ساختار هرمی قدرت
درخواست رهبری مبنی بر مشارکت گسترده مردم در انتخابات بر خلاف دوره پیش نه از سر نگرانی برای عدم حضور مردم بود بلکه دقیقا مبتنی بر اراده از پیش تعیین شده برای مهندسی انتخابات توسط شبکه ای بود که آنچنان آبروی خود را بصورت آشکار در نقش حاکمان بر حکومت و رسانه ها و قوه قضا و نمازهای جمعه و … باخته بودند که این بار با همان آشکاری به دنبال نگه داشتن قدرت نامشروع و یکدست خود بودند. این همان منفعت بزرگی است که در کنار منافع مادی نخبگان شبکه حمایتگر را همچنان در این هرم نگاه میدارد و لایه های پایین تر این هرم را نیز با نمایشی از مشروعیت مجاب میکند که به عنوان مجریان مطامع رئوس هرم در جای خود باقی بمانند تا ساختار قدرت بر روال پیش باقی بماند. نوعی مشروعیتشویی شبیه پولشویی که اثرات آن در دنیای سیاست به همان تاریکی و خطرناکی فساد اقتصادی است.
پیامدهای اعتقادی و سیاسی سلب “حق الناس”
روش دینمدارانه و عاقلانه نسبت به کسانی که دستی در «حق الناس» دارند ایجاب میکند به این پیامدهای منفی تضییع حقوق الناس توجه کامل داشته باشند، تا غیر از عواقب خطرناک اخرویِ حق الناس برای خویش، جامعه را در فرط سقوط اعتقادی و سیاسی، قرار ندهند. «فاعتبروا یا اولی الابصار».
پس از ۳۷ سال هنوز میگوییم: زندانی سیاسی آزاد باید گردد
نزدیکهای بهمن که میرسد همهی شهر باز پر می شود از شور انقلاب. مردمی که هرگاه گرد هم میآمدند در میان همهی آنچه طلب میکردند یک خواستهی مشترک داشت “زندانی سیاسی آزاد باید گردد”. باورشان نیست که باز هم بعد از نزدیک به چهار دهه هنوز یک خواستهی مشترک دارند و عزیزترین فرزندانشان در حبس و حصرند.
چه کنیم تا انتخابات اسفند به سود عربستان و اسرائیل تمام نشود
در وضعیت ماقبل برجام ما با تهدیدهایی اینچنین متنوع و پرفشار مثلا ازسوی داعش و عربستان زخمخورده و همپیمانان تحقیرشدهاش مواجه نبودیم. در صورت زوال چارچوب اعتماد و همکاری میان ایران و قدرتهای بزرگ، تحریکهای آتشافروزانه عربستان سعودی، آینده سیاسی سوریه، عراق ، لبنان ، افغانستان و حاشیهنشینان خلیج فارس و نیز آینده داعش همگی میتوانند به تهدیدهایی ژرفآشوب برای امنیت ملی و منطقهای ما تبدیل شوند.
قانون اساسی مظلوم ترین است
از منظر کلی برخی از ارباب قدرت اطمینان چندانی به جامعه مدنی ندارند و این خطایی است که آن ها مرتکب می شوند چراکه جامعه مدنی رقیب حکومت نیست، بلکه حلقه تکمیلی حکمرانی شایسته است.
خاستگاه وحی در شعور خودآگاه آدمی
نیروی ناخودآگاه تنها زمانیکه در تقابل با شعور خودآگاه انسانی- الهی قرار میگیرد، عملکردی شیطانی و شر آفرین از خود بروز میدهد. پس شیطان در اساس خلقت و کارکرد اصلی خود، موجودی پلید و «شر» محسوب نمیشود. این ایراد که وجود شیطان و شر در عالم، با صفت فراگیری شعور الهی در تناقض است، سخنی نادرست و ناشی از بدفهمی خاستگاه آن است. شیطان در رقابت و تقابل با انسان خودآگاه (آدم برگزیده) عمل میکند و نه در رقابت با خدا.
حقالناس چیست؟
موضوع این مقال نوشته، معنای کرامت ذاتی و لوازم آن یعنی حقالناس است. در صدد است تا بداند اینکه گفته شده است بنیآدم نزد نظر خدا موجوداتی شریف و محترم هستند و خدا او را به عنوان موجودی شریف به رسمیت شناخته است دقیقاً به چه معناست و لوازم نگاه به یک موجود شریف در مشیت الهی چیست؟
حق حاکمیت با مردم است
یک مدرس و محقق دینی علاوه بر اینکه نقش و جایگاه مردم در تشکیل حکومت را با استناد به آیات قرآن مورد بررسی قرار داد، دیدگاه بزرگانی چون علامه طباطبایی، شهید صدر، امام خمینی(ره) و شهید مطهری در این زمینه را پس از بیان دارای نقطه اشتراک دانست و اظهار کرد: نقظه اشتراک نظر که در میان دیدگاه بزرگان دیده می شود در اصل ۵۶ قانون اساسی ایران تبلور پیدا کرده، این اصل می گوید: «حاکمیت مطلق بر جهان و انسان از آن خداست؛ او انسان را بر سرنوشت اجتماعی خود حاکم ساخته است؛ هیچ کسی نمی تواند این حق الهی را از انسان سلب کند یا در خدمت منافع فرد یا گروه خاصی قرار دهد.»
شَبحِ فتنه و هفت شباهت
شیخ عبدالکریم حُبیل از رهبران شیعهی عربستان میگوید حکومت از آنها خواسته تا مردم را ساکت کنند «اما حاضر نیست به هیچیک از مطالبات آنها پاسخ دهد. حتی اگر ما از مردم بخواهیم سکوت کنند اما حکومت هیچ قدمی برندارد مردم از ما نیز نمیپذیرند». میرحسین موسوی از رهبران جنبش سبز نیز در صدر بیانیهی هفدهم خود آورده بود: «همواره به اینجانب و دوستان گفته میشد که اگر شما اطلاعیه ندهید مردم به خیابانها نخواهند آمد و آنان از اعتراضات و مطالبات خود دست برخواهند داشت و آرامش به کشور برخواهد گشت. بنده به عنوان یک همراه جنبش عظیم سبز مردمی با این نظر موافق نبودم و میاندیشیدم که تا اصلاحات لازم… صورت نگیرد، آب رفته به جوی باز نخواهد گشت». او سپس به مردمی اشاره میکند که «منتظر اطلاعیه و بیانیه نمیمانند در حالی که نه روزنامهی همراه و مشوّقی در کنار خود داشتند و نه از صدا و سیما، به عنوان رسانهای ملی و بیطرف و منصف و عاقل بهره میبردند…».
چنبره فرابازی بر توسعهیافتگی ایران
کل داستان را میتوان اینگونه فرض کرد که در یک جغرافیای باز، گروهی مسلط میشود. حال گروه مسلطشده اگر بخواهد با تحکم از منابع بهرهمند شود، بهزودی منابع تمام خواهد شد پس لازم است خود را به شکل دیگری در جامعه بگنجاند. در این شرایط برای بهرهمندی از منابع، به کارگزاران جایزالخطایی نیازمند است که وظیفه چپاول منابع به نفع این گروه مسلط را برعهده گیرند.