… که آهی جهانی به هم برکند

چهل روز گذشته است و هنوز از اعلام رسمی تعداد شهدا، مجروحان و بازداشت‌شدگان سرباز می‌زنند و هر آماری را که از هر کجا منتشر می‌شود محکوم می‌کنند که این جنگ روانی “دشمن” است. مردم امّا به طعنه می‌پرسند: “در عجبیم چگونه آمار تفکیکیِ ۴۰ میلیون رای را در سال ۸۸ یک شبه دراوردند امّا آمار تفکیکی شهدای آبان‌ماه هنوز در ابهام مانده‌است”.

مردی از جنس بلور

نام دکتر تابنده برای من قبل از عرفان و تصوف با آزادگی، حاکمیت ملی، دموکراسی و حقوق مردم گره خورده است. دو ترجمه او از فرانسوی اولین آشنایی من با فکر اوست: ترجمه کتاب «بررسی جامعه شناسی یک انقلاب»، نوشته فرانتس فانون (۱۳۵۶) و دیگری ترجمه کتاب «بحران دموکراسی»، نوشته روژه لاکومب، که آن را در سال ۱۳۴۶ ترجمه کرده بود. در چاپ دوم آن در سال ۱۳۸۲ یکی از مقالاتش با عنوان «نقش قوه قضائیه در دموکراسی ‌ها» (۱۳۵۴) را برای تکمیل کتاب به عنوان مقدمه به آن اضافه کرده بود، که هنوز خواندنی است.

پس عدم گردم عدم چون ارغنون، گویدم انّا الیه راجعون

دکتر تابنده از شخصیت‌های صلح‌طلب و باورمند به حقوق بشر درگذشت. از او نوشته هایی در زمینه صلح و حقوق بشر برجای مانده و در سال ۱۳۵۶ بهمراه جمعی از شخصیتهای فرهنگی وسیاسی ازجمله بازرگان و سحابی«جمعیت دفاع از آزادی وحاکمیت ملت ایران» راتاسیس کردند.درگذشت ایشان را به همه دروایش وبویژه بندیان آنها تسلیت وتعزیت میگویم.

اشتباهات رهبری و نظارت مجلس خبرگان در سه دهه گذشته

مساله اصلی این یادداشت اشتباهات رهبر جمهوری اسلامی و چگونگی نظارت مجلس خبرگان در سه دهه حاکمیت بلامنازع اوست. مساله اینست که آیا ایشان در این سه دهه حاکمیت و زمامداری کشور اشتباهاتی داشته یا خیر و اگر داشته چگونه برآن نظارت شده و سرانجام به کجا رسیده است؟

شکست آرزوها و طلیعه امید

در تنهایی خویش تعصب و غرض را به کناری نهید و وجدان خویشتن خویش را به قضاوت طلبید. چرا چنان تنگنایی و مهلکه ای را ایجاد کردید. که فرزندان سرزمین اجدادی مان ناخواسته از این مهلکه به دیار غربت پناه آوردند. چنان تباهی کرده اید که روز و روزگار این چنین اجازه ای نمی دهد که شعر زیبای آلکسا شانتیج ، شاعر صرب برایشان زمزمه کنیم.

ضرورت پیوند بیرنگان و سبزها

در همه دوره‌ها، دوستان صادق آزادی، انگشت‌شمار بوده‌اند و موفقیت‌هایشان، متناسب با تعداد اندک آنها بوده است. برای فائق آمدن بر این مشکلات، با کسانی که هدف‌هایی متفاوت داشتند، ائتلاف کرده‌اند. این اتحاد البته گاهی هم خطرناک و فاجعه‌بار بوده است، آن‌جا که اینان تسلیم رقبایی شد‌ه‌اند که با اصل آزادی، مشکل داشته‌اند.

در پی اعتراضات عراق پارلمان تغییر قانون انتخابات را پذیرفت

قانون جدید در عین حال مانع از آن می‌شود که احزاب تحت یک فهرست یک‌پارچه وارد انتخابات شوند. آن‌چه تا کنون به تشکل‌های سیاسی اصلی اجازه می‌داد به‌راحتی همه کرسی‌ها در یک استان را از آن خود کنند.

روحانیان علیه لباس روحانیّت

از نظر او لباس روحانیّت اگر «لباس شهرت» نباشد دست‌کم لباسی متمایز از دیگران است و پوشیدن لباس متمایز، اگر «حرام» نباشد، از نظر شرعی توصیه هم نشده است. «لباس شهرت» اصطلاحی فقهی در باب لباس «نامشروع» است و به لباس‌هایی اشاره دارد که موجب انگشت‌نما شدن فرد در جامعه می‌شود و از این رو پوشیدن آن از نظر فقهی «حرام» قلمداد می‌شود.

سخنی با هموطنان عزیز

در سالهای اخیر هر گاه ما مردم خواستیم حرکتی اعتراضی داشته باشیم دو گروه تلاش میکردند که به هر شکل ممکن ما را از این کار منع کنند. بخصوص با ایجاد ترس و نگرانی از اینکه؛اعتراض و تغییر رژیم حتما اوضاع را بدتر خواهد کرد.عده ای از آنها شاید از سردلسوزی برای مردم و کشور و عده ای دیگر قطعا بخاطر ترس از دست دادن منافعشان با اینکه همگی از انقلابیون سال ۵۷ بودند همصدا با هم انقلاب را روشی نادرست برای رسیدن به شرایط بهتر عنوان میکنند.

کربلایی در زندان

به کسانی سخت آمد آن سپرده بر صفحه سپید کاغذ در سیاهی آن شب اما حالا ببینید پیشآمدِ این ایام را. نگاه کنید به روزهای سپری شده از حبس مردی که بارها مخلصانه تا مرز شهادت رفته و سجادوار از کربلا بازگشته تا ما انبوه تماشا به چشم ببینم سرنوشت آن هفتاد و چند نفر را اگر امروز میان ما بودند.

ایران؛ انتخابات در نظام‌های غیردموکراتیک

مجددا بحث انتخابات و شرکت و عدم شرکت در آن در ایران بسیاری از گروه‌های مختلف سیاسی را به‌خود مشغول داشته است. اما این‌بار بحث شرکت در انتخابات مخالفین زیادی دارد. در درون احزاب اختلاف بر سر شرکت در انتخابات در این دوره افزایش یافته است. بسیاری از فعالین سیاسی، انتخابات را با گذشته مقایسه کرده و احساس می‌کنند که صحنه سیاست در ایران با چالش‌های جدیدی روبرو شده است که باید در استراتژی سیاسی گروه‌های اصلاح‌طلب برای ایجاد تغییرات در کشور تاثیر گذارد و نمی‌توان مثل گذشته به سیاست در کشور نگاه کرد.

پیام تسلیت مشاوران میرحسین موسوی به مناسبت درگذشت دکتر نورعلی تابنده

درگذشت مرحوم دکتر نورعلی تابنده، مجذوب علی شاه، قطب دراویش گنابادی را به خانواده آن مرحوم و دوستداران ایشان تسلیت عرض می کنیم و برای او از درگاه ایزد منان رحمت و مغفرت آرزو داریم.

مرغ سحر ناله سرکن …

جوانانی کشته شده اند که پدران ومادرانشان سالها برای بزرگ شدن آنهااز خود و جان و نان شبشان گذشتند تا بلکه آرزوهای دست نیافته خود را در سعادت آینده آنها ببینند آیا این است پاسخ این زحمات؟

با لشگر سیاهپوش به خیابان‌ها ریختن و ارعاب و هراس و‌ گلوله‌ی مستقیم به جان خلق افکندن، نخواهند توانست از “جان‌به‌لب‌رسیدگان” اطاعت طلب کنند

بیدادگری، به یک‌باره آخرین تاروپودهای نقابِ فرسوده‌ی خویش را به کناری زد و اندک امیدِ دلبستگانِ به برسرعقل درامدنِ یک پیشواسالاریِ مزمن و مذموم، به باد رفت. صلای “هرچه را که لازم است انجام دهید”، در خیابان‌ها و در هاضمه‌ی آدم‌کشانِ خونریزی که گوش به فرمانِ کروکورِ یک یکه‌سالاریِ مطلقه‌ی مطلق‌العنان هستند، به بارش گلوله و تیر مستقیم به معترضانِ بی‌گناه ترجمه شد تا از این‌پس، “مستضعفان” واژه‌ای باشد دوخته برقامت تطاول‌گران و نه صالحان و‌ محرومانِ زخم‌خورده و پرشکیب.

بیانیه جمعی از مستندسازان به مناسبت چهلم کشته شدگان اعتراضات آبان ماه؛ چهل روز است که داغدار و زخمی و بهت‌زده‌ایم

ما همراه و همدل با مردم میهن‌مان در چهلمین روز فاجعه، یاد کشته‌شدگان و زندانیان در بند را زنده نگه می‌داریم و خواهان برقراری عدالت، آزادی و حرمت گذاشتن به شأن معترضین و خانواده‌های داغدار و آسیب‌دیده هستیم.

انتخابات، گذار به دموکراسی؟ انتخابات با کدام استراتژی

انقلاب زمانی رخ می‌دهد که مردم رژیم مستقر را نخواهند و خواستار تغییر آن باشند و رژیم هم اراده و توان دفاع از خود را نداشته باشد. اگر یکی از این دو آماده نباشد، انقلاب رخ نمی‌دهد، وقوع شورش ممکن است.

شما مسلمانید؟

‏شوخی کردن با مرگ یک انسان؟ نمی توانم درکش کنم! شما مسلمانید؟ اگر اخلاق و ادب ندارید، اقلا به حکم آیه قرآن و نهی خداوند پایبند باشید که حتى در باره کفار هم از ناسزا گفتن و ناروا نوشتن پرهیز داد و فرمود : و لا تسبوا الذین یدعون من دون الله… وقتی تو محبوبشان را مسخره می کنی چه طورانتظار داری محبوب تو را مسخره نکنند؟

در کشور تبعیض‌ها

اگر همه مشکلات کشور، از اختلاس‌ها تا اعتراض‌ها، زیر سر دشمن است، چرا ساختار سیاسی و وضع کنونی کشور را در عرصه حاکمیت، کار دشمن ندانیم؟ اگر ما دشمنانی داریم که می‌توانند چه و چه بکنند، چرا نتوانند ما را در راهی بی‌بازگشت در عرصه سیاست بیندازند؟ حالا که همه چشم‌ها به سوی دشمن است، بهتر نیست که او را همیشه پشت در نبینیم؟ او گاهی کنار ما و بلکه جای ما نشسته است.

جامعه اسلامی و توقع “حمایت خدا”

“جامعه ایمانی” درصورتی مورد حمایت خدا قرار میگیردکه دوشرط مهم را دارا باشد: اول ؛ باید جامعه وحاکمیت “دینی” باشد. وروشن است که “دین” فقط گشت امربمعروف وصفوف فشرده نمازجمعه نیست! بلکه”دینی بودن به محترم بودن تمام حقوق مادی ومعنوی انسان در جامعه است”. دوم ؛ هیچ حرکتی درآن جامعه از صدرتا ذیلش، برخلاف خاستگاه نظام خلقت نباشد.چون هر”باطل گفتاری ورفتاری” راجهان خلقت، پس میزند.

پیام شهناز اکملی مادر شهید مصطفی کریم‌بیگی تحت فشار نیروهای امنیتی

خانم اکملی به همراه دخترش مریم کریم‌بیگی چند روز پیش هم به وزارت اطلاعات احضار شده و ساعاتی بازجویی و تهدید شده بودند.

متن اعتراضیه دکتر سعید زیباکلام نسبت به حکم رد صلاحیت

هیئت نظارت انتخابات! مفهوم “سوءشهرتِ” قانون انتخابات و چگونگی ارزیابی آن سرتاپا دچار ابهام و معضلات زیادی است که می‌تواند حقوق مردم را، همان حق الناس را، از بن و ریشه تضییع کند. نمی‌توان و نباید به صرف وجود اظهاراتی فرضی درباره هیچ فردی بدون امکان تفهیم و دفاع، وی را محکوم به سوءشهرت کرد. اگر این باب بسیار فراخ در اینجا مفتوح بماند قطعا به تمام حوزه‌های دیگر حکومتی سرایت خواهد کرد، با آثار ویرانگرِ آشکار آن.

پانتئون در یونان در رم در پاریس

اما چرا صحنه اصلی چنین است. در این صحن روایتی از بازگشت مسیح است که شادمانه برای داوری جهان می آید. اما در پائین این نقاشی پیکره های است که اعلام کنواسیون بعد از انقلاب است. نگاه طبل زن ها سرد است. چهره خواننده لوح قوانین را می خواند خشک تر و هم سرد تر است همراه با اسبان سرکش در این نمای پیکر تراشانه. سراسر پیکر ها از قاطعیت حکایت می کند. یعنی همان ظلمی که باید برقرار شود.

تاریخ بافی مشکلی را حل نمی کند!/ امیدوارم از آخر و عاقبت «تاریخ‌بافی»‌های استالینی عبرت بگیرند

دیشب در برنامه تلویزیونی سیمای سابقاً ملی کشور، از یکی از اعضای قدیمی حزب مؤتلفه اسلامی به عنوان کارشناس دعوت شده بود تا سهم خویش را در تحریف تاریخ نهضت، انقلاب و جمهوری اسلامی ایفا کند. ایشان البته در این زمینه پرسابقه هستند و خود من در این زمینه تجربه‌هایی از نزدیک داشته‌ام که زمانی بازخواهم گفت.

شلیک به خود از پشت؛ انتخابات و بحران اصلاح‌طلبان

اصلاح‌طلبی بدون انتخابات معنا و مفهوم ندارد و بنابراین اصلاح‌طلبان با وجود انتقاداتی که به عملکرد شورای نگهبان و نظارت استصوابی دارند، در هر شرایطی چاره‌ای جز شرکت در انتخابات ندارند.

چطور از «یه روز خوب میاد» به «دستاشو مشت کرده» رسیدیم؟

جنبش سبز اما، آخرین بزنگاهی بود که بخش قابل توجهی از نخبگان سیاسی و البته اجتماعی و هنری، با صدای مردم همراهی کردند. کمترین دستاورد این همراهی برای شهروندان آن است که احساس کنند صدای‌شان شنیده می‌شود و تنها نیستند. همین شنیده شدن بخش قابل‌توجهی از خشم را کاهش می‌دهد و طبیعتا بستری فراهم می‌سازد که اعتراضات از مسیرهای آرام‌تری پی‌گیری شوند.

دیر آمدی ای نگار سرمست زودت ندهیم دامن از دست

او به معنی واقعی کلمه بنده راضی خداست. لبخند هرگز از لبانش رخت بر نمی بندد. اهل هیاهو نیست. کمترین تفرعنی در منش و سخن ندارد. اهل تحسر نیست. لحظه ها را غنیمت می شمارد. از کسی توقعی ندارد‌. با وجود ظلم های رفته اهل شکوه و شکایت نه از دوست است و نه دشمن و همه ی اینها هرگز به معنی تسلیم پذیریش نیست. او در برابر ستم و ظلم هیچ گاه سر خم نکرد. هرجا که قرار بود از مظلومی دفاع کند هرگز اهل محاسبه و محافظه کاری نبود تا مبادا در سرنوشتش اثر سو داشته باشد. از طرفی اهل هیاهوی رسانه ای هم نیست.

تأملات انتخاباتی؛ انتخابات و مردمسالاری

سخن از فلسفه و غایت انتخابات، غایبِ بزرگِ حوزه عمومی است که اگر به هر جهت برای دیگران مهم نباشد علاقمندان به دانش سیاست نمی توانند بدان توجه نکنند. اخلاق حرفه ای و وجدان علمیِ سیاست-پژوهشی طرح چنین پرسشی را نه اقتضا که الزام می کند؛

صدای تیشه فرهاد

حال دیگر رابطه سیاسی میان ارواح و باورهای مردم منعقد نمی‌شود، تن‌های مردم است که بنیاد حیات سیاسی را استوار می‌کند. ارواح گویی به عرصه خصوصی رفته‌اند و تن‌ها در عرصه عمومی باقی مانده‌اند. آب، نان، آرامش اعصاب، سلامتی، لذت، به جای عبودیت، اخلاق، میراث، و معنویت و تاریخ نشسته است. این‌ها همه مطرودان کلام انقلابی بودند. مطرودان کلام اصلاح طلبان و مطرودان کلام براندازان نیز.

مجذوبعلی شاه و حق درویشان

این سلوک را من، هم در دوران همبندی با درویشان زندانی در زندان رجایی‌شهر کرج و هم در دورۀ حضورم در گناباد در بین اهالی بیدخت از نزدیک تجربه کردم. آنها مردمی با صفا و مهربان و اهل گذشت و ایثارند و ستمی که بر آنان رفت، جای کمترین توجیهی ندارد.

نورعلی‌ تابنده، مجذوبعلی‌‌شاه، قطب دراویش گنابادی درگذشت

در روزهای پایانی بهمن‌ماه سال ۱۳۹۶ نیروهای امنیتی به قصد حبس خانگی نورعلی تابنده وارد عمل شدند که به درگیری‌های گلستان هفتم انجامید.