» اندیشه
امام حسین با یزیدیان هم اخلاقی رفتار کرد
امام حسين(ع) به رغم آگاهی از انحراف طرف ديگر، از اصول اخلاقی و انسانی تعدی نمیكنند، زيرا میخواهند به گفتار پيامبر اسلام(ص) مبنی بر اتمام مكارم اخلاق عمل كنند و اوج مكارم اخلاقی، پايبندی به اخلاق در سختترين شرايط و هجمههاست.
دکتر شریعتی از منظر شهید بهشتی
آنچه مىتوانم در رابطه با دكتر بگويم دو نكته است: يكى اينكه بر حسب برخوردهايى كه داشتيم و تاحدى كه شنيده و يا نوشتههايش را خواندهام، دكتر همواره رو به اصالت اسلامى پيش مىرفت؛ يعنى هر چه جلو مىرفت به اصالت اسلامى نزديكتر مىشد. دوم اينكه، برعكس آنچه گاهى درباره او گفته مىشد كه آدمى است كه حرف ديگران را نمىپذيرد، او حرفهاى مستند و منطقى افرادى را كه صاحبنظر بودند مىشنيد و گوش مىداد و مىپذيرفت، بهشرط آنكه آن طرف در آن سطح و در آن حد از قدرت فكرى و قدرت تحليل باشد كه بتواند مشكلى را براى او بگشايد و مطلبى را برايش باز كند.
جنبش سبز و عدالت اجتماعی
جا دارد که جنبش سبز در آستانه سومین سال اغازش از این منظر نقد اساسی به عملکرد خود داشته باشد. آیا جنبش توانسته است توجه به مشکلات معیشتی مردم و امعان نظر به عدالت اجتماعی را هم پای دموکراسی خواهی در مبارزه با استبداد در دستور کار خویش قرار دهد؟ با توجه به اشارات صریح میرحسین چرا این امر متحقق نشده است؟
امامی که به اتهام فتنه زندانی و شهید شد
آیا در جامعه ای که دین خدا وارونه می شود و تباه می گردد و حقوق اساسی ملت نادیده گرفته می شود و به نام دین ظلم و ستم و تجاوز و قتل صورت می گیرد، بازمی تواند کسی آموزه «تقیه» را بهانه قرار دهد و سکوت کند و حق را نگوید؟ / هارون سر قبر رسول خدا(ص) پس از اینکه به آن حضرت سلام داد، عرض کرد: «من از شما معذرت می خواهم که مجبورم فرزند شما موسی ابن جعفر را توقیف کنم. مصالح اینجور ایجاب می کند، اگر این کار را نکنم در مملکت فتنه به پا می شود؛ برای اینکه فتنه بپا نشود، و به خاطر مصالح عالی مملکت مجبورم چنین کاری را بکنم، یا رسول الله! من از شما معذرت می خواهم»!
اسلام و پیشرفت
يك مفهومي وجود دارد بهنام تئوري توطئه. اين تئوري به اين معناست كه ذهن شرقي هماره ميگويد كه در هر كاري يك دست خارجي در آنسوي آبها وجود دارد كه براي ما نقشه ميكشد. من به این تئوری اعتقادی ندارم. هر ملتي طبق گفته قرآن نتيجه انديشه و كار خودش را ميگيرد.
«اصول عدالت در اسلام» از منظرشهید بهشتی
در نظام اسلامی فقط یک مقام غیرمسئول است که آن هم خداست. اوست که «لایُسئَلُ عَمَّا یَفعَلُ وَ هُم یُسئَلُون» (سوره انبیاء آیه 23)، بقیه همه مسئولاند. … هیچ زیربنای اجتماعیای از آن زیربنای شوم خطرناکتر نیست که انسانی، یا انسانهایی، بتوانند هر چه میخواهند انجام دهند بیآنکه بشود بر آنها خرده گرفت و بیآنکه بشود از آنها بازخواست کرد.
زبان دین و گوهر معنا
به هر حال دینشناسی، روش دارد. ما جاهل قاصر داریم و جاهل مقصر. من هر چقدر از قدرت عقل و دانش بهرهمند باشم و دلم به حال فردی که بیمار است و بیماری سختی هم دارد بسوزد حق ندارم شکمش را ببرم و او را جراحی کنم جز اینکه دانش پزشکی و جراحی را داشته باشم چگونه میتوان متد و روش دینشناسی را نیاموخته باشم اما مدعی دینشناسی باشم؟ اینجا حتی اگر علم هم داشته باشیم چون علم دین نداریم جاهل قاصریم. همانگونه که پزشکی روش دارد، دینشناسی هم روش دارد.
جنبش سبز مردم ایران، از دیروز تا فردا / سبزها چه میگویند و چه میخواهند
بندیان آزادهی ما، خصوصاً میرحسین موسوی، مهدی کروبی و زهرا رهنورد ضمیر گویای یک ملت اند و نماد استقامت ایشان در مسیر حق و عدل. ما امروز هم اگر بخواهیم فهم و تعبیر بصیرانه، عمیق و آیندهنگرانهای از تجربهی جنبش اخیرمان علیه استبداد بدهیم، باز گویاترین تعابیر را در میان بیانیههای ایشان مییابیم. تا آن هنگام که ایشان دربندند مردم ما حجت موجهی دارند که خوی استبدادی حاکمان کنونی تغییری نکرده است.
امام کاظم (ع) در مقابل دین حکومتی
مطابق سخنان امام کاظم(ع) و نیز آیات و روایات اسلامی، دینداری با مطالعه و تعقل و تدبر رابطه ای تنگاتنگ دارد و با تبعیت کورکورانه هیچ سنخیتی ندارد. زمانی که حاکمان از دین به عنوان ابزاری برای استحکام و تداوم قدرت خود استفاده کنند، شناخت دین واقعی بسیار مشکل است. مانند هارون الرشید که قرائتی از دین ارائه می دهد که با شیوه حکومت او و اعمال و کردار او سازگار و هماهنگ باشد.
حسنی مبارک و زمانهاش
محمد حسنین هیکل، روزنامه نگار مشهور مصری و جهان عرب به تازگی کتابی را با عنوان “حسنی مبارک و زمانهاش..از تریبون تا میدان” به رشته تحریر در آورده است که در آن به زندگی سیاسی مبارک و چگونگی رسیدنش به قدرت، تداوم ریاست جمهوریاش تا تظاهرات میدان التحریر و سرنگونی او میپردازد. همان طور که از عنوان کتاب پیدا است، دوران حکومت مبارک و زمانهای که باعث شد او به قدرت برسد و از تریبونهای سخنرانی به ریاست جمهوری منصوب شود تا میدان التحریر که در حقیقت انقلابی علیه او را شکل داد، موضوع اصلی این کتاب است.
رجوع کنید به قانون اساسی
راهكار خاتمه اختلافات در بين قوا، در اصول قانوناساسي آمده است؛ مساله نظارت مجلس در اصول قانوناساسي خصوصا اصل 89 و حق سوال و حتي استيضاح وزرا يا رياستجمهوري و نيز نظارت موضوع اصل 90 و در نهايت رسيدگي بر تخلف مقام سرپيچيكننده از قانون در ذيل اصل 89 و بند 10اصل 110 و نيز اصل 141 قانوناساسي.
از طرف ديگر قوهقضاييه براساس اصول 156 مسووليت نظارت بر حسن اجراي قوانين به طور كلي دارد و نحوه اين نظارت و راهكارهاي عملي آن در ساير اصول از جمله اصول 170- 173 و 174 و در قوانين عادي ذيربط به تفصيل آمده است. قوه قضاييه و قضات محاكم از اجراي مصوبات و آييننامههاي دولتي كه برخلاف قوانين باشد جلوگيري ميكنند و با توجه به صراحت اصل 170، اين امر تكليف همه قضات ميباشد و ديوان عدالت اداري حق ابطال چنين آييننامهها را دارد.
عقلانیت و معنویت
تفاوت دینداری و معنویت این است که دینداری اگر تعبد نداشته باشد، دینداری نیست اما معنویت اگر متعبدانه باشد، معنویت نیست. البته این بدان معنا نیست که یک انسان معنوی سخن بنیانگذاران هیچ دین و مذهبی را قبول ندارد منتها این سخنان را متعبدانه قبول ندارد. هر آدم معنوی نه فقط حق بلکه وظیفه دارد سخنان بنیانگذاران همه ادیان و مذاهب جهان را بشنود و هر کدام را که با عقل و وجدان اخلاقی اش سازگار بود، بدان التزام عملی و نظری داشته باشد، بنابراین از این سخن این گونه بر نمی آید که یک انسان معنوی به سخنان بنیانگذاران و ادیان جهانی اعتنا ندارد بلکه آنها را از سر تعبد قبول ندارد.پس محال نیست که یک انسان معنوی آموزه های دین را بپذیرد.
نگاه ایرانی به دیپلماسی جهانی
آيزابرلين، فيلسوف روسيتبار انگليسي ميگويد دو ملت در دنيا فوقالعاده ايدهآليست هستند و ايدهآليسم به آنها خيلي لطمه زده است؛ يكي ايرانيان و ديگري روسها. ايدهآليسم ايراني و ايدهآليسم روسي سبب شده آنها جهان را با يك لنز خاص بينند. واقعگرايي يك فضيلت است. اينكه شما واقعيتها را درك كنيد، هم متد ميخواهد و هم نظام فلسفي. ما، هم در گذشته و هم در شرايط كنوني نگاهمان با نقابهاي خاصي است.
عقلانیت و اخلاق سیاسی
تفکر لیبرال از جامعه، که در رابطۀ درهمتافته برونبودی و درونبودی با حکومت قرار دارد، حرکت میکند، و جامعه است که حکومت را همزمان بهعنوان شرط و غایت ممکن میکند تا این سئوال پیش نیاید: چطور میتوان حداکثر و با کمترین هزینه حکومت کرد؟ بلکه برعکس این سئوال پیش کشیده شود: چرا باید حکومت کرد؟ چه چیزی ضرور میکند دولت داشت و چه اهدافی باید حکومت در رابطه با جامعه دنبال کند تا حیاتِ خودش را توجیه کند؟
آیا علی (ع) زندانی سیاسی داشت؟
در دولت علوی، زندانی سیاسی، دیده نمیشود، این بدان معنا نیست که در حکومت حضرت، کسی مرتکب جرم سیاسی علیه حکومت نمیشد، بلکه به عکس، در آن دوره به دلیل فتنه خوارج، شورش طلحه و زبیر، و شرارتهای معاویه، اوضاع جامعه از نظر سیاسی بسیار ملتهب بود، به خصوص که چون خوارج و اصحاب جمل، از میان یاران حضرت انشعاب پیدا کردند و با تبلیغات گمراهکنندهی ضدِ حضرت، عضو گیری میکردند، ارتکاب جرائم علیه حکومت فراوان اتفاق میافتاد، این گروهها، پس از شورش مسلحانه، با مقابلهی حضرت و جنگ رو به رو شدند، ولی قبل از آن، زندانی نداشتند در حالی که برخی از آنها به حضرت دشنام میدادند، برخی دیگر به نشر اکاذیب و تشویش اذهان میپرداختند، برخی هم تجمعات علیه حکومت تشکیل میدادند و.
امام موسی صدر، مظهر محقَّق دین سبز
در نزد موسی صدر اخلاق برتر از شریعت، و انسان برتر از دین نهادینه شده است. موسی صدر در تبلیغ دین سعهی صدر داشت و روادار بود. او در مواجهه با انسانها شریعتمدارانه رفتار نمیکرد بلکه انسانی -فوقالعاده انسانی- عمل میکرد. در قصهی آنتیبای (بستنیفروش مسیحی) شریعت غیرانسانی زمانه را زیر پا مینهد و سبب تحول در آن میشود و با عمل خود، اقلیت دینی را از زنجیری دینی (و شرعی) رهایی میبخشد.
علی موحد بود و بس
ما که شیعه على هستیم و باید از او پیروى کنیم، چه کردهایم؟ بعضیهایمان، نمىگویم همه مان، صادقانه پیروى نکرده ایم. خوب، حالا که نکردیم چه از دستمان رفته است؟ عزت و شرافت و هدایت و نجابتى که باید براى شیعه على (ع) باشد مهجور مانده است. حرفى ندارم، ولى مصیبت کجاست؟ اى على دوست، اى کسى که براى خاطر على (ع) بر سر مى زنى، به سوگ مى نشینى، اى کسى که براى على جمع مى شوى و چراغ روشن مى کنى، اى کسى که براى على اشک مى ریزى، اى کسى که با شنیدن منقبت علىع دلت شاد مى شود، بشنو و بترس و بلرز از این
امام خمینی در حصار تفسیرهای قشری
فقه سیاسی امام در مقولاتی مانند «مصلحت» و یا فتاوائی از قبیل حکم شطرنج در سال های آخر عمر ایشان ابراز گردید، آنان را شگفت زده کرد، و چون امام را در چارچوب «کتاب الطهاره» و «کتاب البیع» ایشان شناخته بودند و فقط همان ها را قابل دفاع می دانستند، لذا حرف های جدید امام برایشان باور کردنی نبود و آن ها را «شوکه» می کرد و در نتیجه گاه به توجیه های نادرست روی می آوردند و گاه در محافل خصوصی امام را به عبور از اسلام و کنار گذاشتن احکام شرعی متهم می کردند.
همنوایی عدالت با آزادی در نظام حکومت علوی
عدالت و آزادی دو عدد از مهمترین و اساسی ترین ارزش های انسانی هستند که همه ادیان و مکاتب بر آنها تاکید می ورزند. مکاتب اجتماعی و سیاسی همه بر اهمیت و ارزش این دو واقف و معترفند. چنان این دو اصل برای بشریت ارزشمند هستند که حتی کسانی که در عمل آنها را زیر پا می گذارند در سخن و بیان مدعی آنها هستند. وقتی به متون دینی نگاه می کنیم، عدالت چنان مهم است که خداوند می فرماید ما همه پیامبران را برای این فرستادیم که مردم عدالت و قسط را بر پا دارند (حدید/25). و البته آزادی چنان مهم و ارزشمند است که در صورتی که آن نباشد اصل دینداری بی معنا می گردد (بقره/256). پس مطابق قرآن مجید هدف دینداری اجرای عدالت است و البته در صورتی دینداری واقعی محقق می شود که آزادی باشد.
جنبش سبز، جنبش ضد دروغ
یادمان باشد که میر و شیخ ما به جرم صداقتشان در حبس و مورد خشم اقتدارگرایان هستند. خوشا به حالشان که مغضوب اقتدارگرایان غرقه در دروغ و محبوب قلوب میلیون ها ایرانی هستند که کردار نیک، گفتار نیک و پندار نیک را سرمشق خود قرار داده اند. بگذاریم وقتی رهبران جنبش سبز به میانمان بازگردند، با دیدن خیل همراهان پایبند به اخلاق، لبخند پیروزی بر لب هایشان بشکفد. چنین است که سبز بودن، خود در راه بودن است و در راه بودن یعنی پیروزی.
رجب؛ ماه حرام و عبادت
ماه رجب ماه با برکت و زمان این اعمال (زیارت امام حسین(ع) و عمره و…) است و شکی نیست که زنده نگه داشتن این ماه، بازگشتی است به سوی خدا. باید در این ایام توجه داشته و هوشیار باشیم و از آن برای زندگی ظاهری و یزیدیمان درس بگیریم. این شعارها و این روزهها در این ماه، ما را برای درک واقعی این معانی آماده میکند و از این ماه موسمی عظیم و مناسبتی برای بازگشت به سوی خداوند میسازد.
تجربههای تاریخیمان را فراموش نکنیم
الان نه سال ۴۲ است که حاکمیت بتواند جنبش اعتراض مسالمتآمیز مردم را سرکوب و نابود کند و نه سال ۵۶ است که مردم و جامعه از یک سو و دولت و حاکمیت از سوی دیگر در شرایط یک انقلاب قرار داشته باشند. بنابراین دوستان عزیز نصیحت و انذار و هشدار این برادر پیرتان را بپذیرید و در آن تأمل کنید که نباید با دادن تحلیلهای تند و اغراقآمیز و احساسی بر تنور احساسات آتش بریزید و حرفها و کارهای بیپشتوانه را تشویق کنید.
تاریخ فقه سیاسی شیعه
كاري كه امام كردند اين بود كه بحث ولايت فقيه را از قلمرو فقه بيرون آورده و به جايگاه اصليش كه مساله كلامي است نشاند.
آیت الله جوادی آملی در همین رابطه میفرمایند : ابتکار امام خمینی در دین و فقه شناسی نه مانند سایر اخباریون بود که از روزنه زبون تحجر و ثبقه کم نور جمود و خمول به آن می نگرند و نه مانند اصولیون بود که از تنگنای مباحث الفاظ و اصول عملیه در آن نظر می نمایند، بلکه دین شناسی امام در فقه اصغر و اوسط و اکبر تابع دین شناسی امامان معصوم(ع) بوده است.
لايحه بودجه 91 از منظر توسعه
اگر فقط يك قلم قانون برنامه چهارم توسعه درباره اين نحوه تخصيص منابع حاصل از نفت رعايت ميشد موجودي حساب ذخيره ارزي ما الان بايد بين 300تا 400ميليارد دلار در نوسان ميبود. اما به قاعده آنچه مقامات رسمي اظهار كردهاند ما با موجودي منفي حساب ذخيره ارزي روبهرو هستيم يعني تعهداتش از موجودياش بيشتر است. اين چيزي است كه در عهده ماست و جزو مسووليتهايمان هم به حساب ميآيد و بايد اميدوار باشيم كه خداوند توفيقمان دهد كه از عهده انجام اين مسووليت خطير هم برآييم.
دروغگویی، خشونت و ادبیات زشت و رکیک؛ نشانه اضمحلال مدیران و جامعه
ادبیات زشت و رکیک مردم و مدیران جامعه نشانه اضمحلال آن جامعه است. اگر عالم را به امیرالمومنین(ع) بدهید تا با یک روش ضد اخلاقی عمل کند اینکار را نمیکند. وقتی در اواخر حکومتشان و سرپیچی سران قبایل از فرامینشان، عدهای به ایشان گفتند برای مطیع کردن سران قبایل از خشونت استفاده کن ایشان حاضر به زورگویی نشدند اگرچه راحتترین کارها در حکومتداری است.
خاطرات منتشر نشده مهندس بازرگان درباره شهید بهشتی
جزء اهداف شورای انقلاب، ایجاد جمهوری دموکراتیک اسلامی بود و روی این کلمه دموکراتیک، مرحوم دکتر بهشتی اصرار داشت و در آنجا که صحبت میشد، مهدوی کنی خیلی عقیده نداشت ولی ایشان مدافع این تز بود. دکتر بهشتی هم جزء مدافعین قسمتهای آزادی و شورایی بودند.
آزادی بیان و حدود آن
انسان آزاد آفريده شده است و هيچ كس نميتواند اين ويژگی را از او بگیرد. آزادی، كرامت و ارزش انسانی است. به همين جهت در انسان، اصالت دارد. يكی از انواع آزاديهای، آزادی بيان است. يعنی انسان بتواند آزادانه انديشهها، اعتقادات، احساسات و عواطف خود را بيان كند.
معنای جان در مثنوی معنوی
تکیه زیاد مولانا روی خبر که حالت نو شوندگی دارد و همیشه باید خبر باشد وهمیشه جان از این طریق افزوده شود، اینها جان را هم یک مسئله وحقیقت زمان مند نشان میدهد واینجا مولانا نزدیک می شود به اگزیستانسیالیسم. جان در نظر مولانا لحظه به لحظه جدید می شود جان یک حادثه است.
جامعه اخلاقی
زیرا ما انسانیم و جایزالخطا؛ امکان دارد بی عدالتی از ما صادر شود، اما بی عدالتی از لحاظ اخلاقی درست نیست … ما باید عادلانه رفتار کنیم اما به خود غرّه نیستیم که بگوییم حتما در همه لحظات زندگی می توانیم عادلانه رفتار کنیم. ملاک پنجم، حقیقت طلبی است؛ به این معنا که هیچ انسان، دین، مذهب، فرهنگ، تمدن، قوم، ملت، سلیقه و گرایشی را فوق حقیقت تلقی نکنیم. به عبارت دیگر نسبت به هیچ چیز تعبّد بی دلیل نداشته باشیم، معیار ششم، انساندوستی است.
چرا دینداری در جامعه ما مانع از قانونشکنی نشده؟
به نظر می رسد هنوز «قانون» به حوزه فقه ما وارد نشده است و اگر چه برخی از فقهای بزرگ ما مانند حضرت امام خمینی بر رعایت قانون و حرمت نقض قانون تأکید کرده اند، ولی متأسفانه تاکنون به لحاظ مبانی نظری جایگاه و مبانی اعتبار قانون در فقه مورد بررسی کامل قرار نگرفته است. و در مباحثی که سه دهه اخیر در حوزه و از قلم اساتید حوزه ارائه شده است نیز تلاش و همتی برای گشودن این راه دیده نمی شود، از این رو نه تنها برای متدینان مقلد بلکه برای دینداران صاحب نظر نیز، تأویل و توجیه قانون، یا تقیید و تخصّص بی مورد آن، و یا حتی به مسخره گرفتن قانون رسمی، سخت و دشوار نیست.