دروغگویی، خشونت و ادبیات زشت و رکیک؛ نشانه اضمحلال مدیران و جامعه
چکیده :ادبیات زشت و رکیک مردم و مدیران جامعه نشانه اضمحلال آن جامعه است. اگر عالم را به امیرالمومنین(ع) بدهید تا با یک روش ضد اخلاقی عمل کند اینکار را نمیکند. وقتی در اواخر حکومتشان و سرپیچی سران قبایل از فرامینشان، عدهای به ایشان گفتند برای مطیع کردن سران قبایل از خشونت استفاده کن ایشان حاضر به زورگویی نشدند اگرچه راحتترین کارها در حکومتداری است....
مصطفی دلشاد تهرانی مدیر گروه نهج البلاغه دانشگاه علوم و حدیث شهر ری گفت: رویکرد ما به نهج البلاغه باید برای استقرار یک الگوی زیست مسلمانی صورت بگیرد؛ همان چیزی که جایش در میان ما خالی است.
به گزارش مهر، همایش اخلاق عملی در آینه کلام علوی 31 اردیبهشت در تالار ایوان شمس برگزارشد. در این همایش استاد دلشاد با تکیه بر اینکه به نهج البلاغه باید رویکرد علمی و عملی پیدا کنیم گفت: رویکرد ما به نهج البلاغه باید برای استقرار یک الگوی زیست مسلمانی صورت بگیرد؛ همان چیزی که جایش در میان ما خالی است. نهج البلاغه میتواند این الگو و مدل را برای ما ارائه دهد.
وی افزود: این مدل را میتوان به یک ستاره پنج پَر تصور کرد که در مرکز آن دو موضوع خدا و معاد و در پنج پر آن، آزادی، اخلاق، حقوق، قانون و عدالت باشد، اگر سیاست و زندگیمان را در جامعه بر محور این پنج اصل نهج البلاغه قرار دهیم راه نجاتی بر ما گشوده خواهد شد.
این استاد نهج البلاغه تصریح کرد: ما باید نسبتمان را با خدا و علی(ع) در مورد اخلاق مشخص کنیم. اینکه چقدر در تحقق اخلاق در جامعه گام برداشته ایم؟
وی افزود: حضرت علی(ع) در خطبه قاسعه مطلبی دارند که کمتر به آن توجه شده ایشان می فرمایند اگر قرار باشد که بر یک چیز تعصب داشته باشیم و هرگز از آن عدول نکنیم و خط قرمز ما باشد آن چیز اخلاق است که باید بر آن پافشاری کرد و هرگز از آن عقب نشینی نکرد. چنانچه علی (ع) در شورای شش نفره خلیفه دوم در پاسخ به عبدالرحمان عوف حاضر نشد که دروغ بگوید اگرچه به آن هم اگر ایمان نداشت و لفظی میگفت، و وقتی به حکومت میرسید به آن عمل نمیکرد، چنین نکرد و در وصیت نامه شان به حسن و حسین (ع) میگویند با کرامتتر از آن باش که به پستی تن دهی اگر چه به مقامات عالی برسی، زیرا چیزی برای جایگزین کردن آن در برابر شخصیت تو نیست. یعنی در هرحالی اخلاق را رعایت کن و چیزی بالاتر از آزادی و راستگویی نیست.
این کارشناس علوم نهج البلاغه اذعان کرد: در جنگ جمل در هنگام بسیج کردن آن حضرت در نیروها حجربن عدی و عمربن انافق داشتند به دشمن و شامیان ناسزا میگفتند امیرالمؤمنین(ع) به شدت از آن دو ناراحت شد و فرمود به جای دشنام دادن عمل زشت دشمن را تشریح کنید و با منطق سخن بگویید. بگویید خدا خون ما و دشمنان ما را حفظ کند و دشمنان ما را بر سر عقل بیاورد. زیرا نمیخواست خون مسلمانی ریخته شود و گناه ریختن خون یک انسان را به مالک اشتر گوشزد میکند که مبادا هرگز برای حفظ حکومتت خون انسانی را بریزی، زیرا در این صورت گناه کبیرهای مرتکب شدهای و حکومتت دوام نخواهد یافت.
دلشاد یادآورشد: اینطور نیست که هر عمل انقلابی که از ما سر زد بگوییم اخلاقی است بلکه باید انقلاب و هر عمل دیگر در اخلاقمداری معنی یابد.
وی افزود: امیرالمؤمنین(ع) شش زمینه را در جامعیت بخشی به اخلاق تأکید میکنند.1) بینشها 2) ارزشها 3) گرایشها 4) روشها 5) کنشها و 6) گویشها که اگر در اینها اخلاق رعایت شود جامعه فاضله تحقق مییابد. وی به شرح این شش مورد پرداخت.
وی گفت: امیرالمؤمنین(ع) تغییر در اخلاق مردم را تغییر در نگرشها و بینشها و درک و فهمشان میداند و درمورد ارزشها گفت: وقتی میخواهید جامعه را درست کنید باید ارزشهای آن را درست کنید. ایشان در هنگام برعهده گرفتن حکومت به مردم گفت حکومت برای من یک امانت است و من خزانه دار شما هستم. یک درهم بدون اطلاع شما خرج نمیکنم، من با این لباس و مرکب و خادم به حکومت شما رسیدم و اگر چیزی اضافه تر از اینها بعد از حکومت با خود ببرم خائن هستم. کسی نمیتواند به کمال برسد مگر با ترک دنیای نکوهیده.
دلشاد درمورد گرایشها هم گفت: باید تعلقات و جهت گیری هایمان در جامعه چه فردی و چه جمعی را اصلاح کنیم. برای رسیدن به هدف راههای مختلفی وجود دارد اما اخلاق باید تعیین کند که چه راهی را برگزینیم.
وی درمورد گویش ها هم گفت: ادبیات زشت و رکیک مردم و مدیران جامعه نشانه اضمحلال آن جامعه است. اگر عالم را به امیرالمومنین(ع) بدهید تا با یک روش ضد اخلاقی عمل کند اینکار را نمیکند. وقتی در اواخر حکومتشان و سرپیچی سران قبایل از فرامینشان، عدهای به ایشان گفتند برای مطیع کردن سران قبایل از خشونت استفاده کن ایشان حاضر به زورگویی نشدند اگرچه راحتترین کارها در حکومتداری است.
وی درپایان تأکید کرد باید چگونه دعا کردن و چگونه زیست مسلمانی را بشناسیم و تمرین کنیم.
