» اندیشه
شاخصه های دینداری در نهج البلاغه علی (ع)
دین از خشونت پاک است. اگر به نام دین خشونت ورزی، تندی، تیزی و رفتار خشن صورت گرفت، به دین و دینداری آسیب وارد می شود. امام علی(ع) اصرار دارند که ما به این مساله توجه کنیم و می فرمایند: «أَقْبَحُ شَیءٍ الخُرْقُ، أسْوَءُ شَیءٍ الْخُرْقُ، الخُرْقُ شَرُّ خُلْقٍ؛ زشت ترین چیز، بدترین چیز و بدترین خوی، تندی و تیزی و خشونت ورزی است» و نیز فرموده اند: تندی و تیزی و خشونت بر چیزی قرار نمی گیرد مگر زشتش می کند؛ و نرمی و ملایمت و مدارا بر چیزی قرار نمی گیرد مگر آن را زیبا می کند» به همین دلیل وقتی که خشونت به دین می چسبد، دین را نیز زشت می کند و موجب گریز از دین می شود.
«قدر» و روحهای سرکش
دعا برای مهارکردن روح سرکش انسان است. کسانی که در این جهان روحی غلیظ و فکری مرده و روانی سرکش دارند، بزرگتری را برای خود نمیپندارند و این دعاست که انسان را در برابر خدا صغیر و حقیر میسازد.
راه بهشت؟
آري برادر، قيام امام براي رفع تبعيض و اجراي عدالت و برانداختن ظلم و جلوگيري از ستم و شكنجه و تبعيض بود؛ امام مي خواست اسلام آنقدر عزيز باشد كه جهانيان آنرا با جان و دل پذيرا باشند، در ان صورت مشكلات اقتصادي و سياسي و اجتماعي همه حل مي شد، نه آنكه بخواهند كسي رابه زور مسلمان كنند و به بهشت خاص آقايان ببرند. اين بهشت ارزاني آنها باشد كه در تريبونهاي خود از آن دم مي زنند.
ستایش آزادی یا آزادی ستانی
رهبر فقید انقلاب در دو سال آخر حیات خویش فتاوای بی سابقه و ارتجاع سوزی در مورد شطرنج، موسیقی، تک خوانی زنان، پخش مسابقات ورزشی مانند کشتی از سیما، سریال های تلویزیونی و … صادر کرد و به افشاگری علیه آخوندهای متحجری پرداخت که نوشیدن آب از کوزه وی را به دلیل تدریس فلسفه حرام می دانستند. مؤسس جمهوری اسلامی خطر بزرگ تر را نه از سوی روشنفکران که از ناحیه مرتجعانی می دید که به باور او با اجرای دیدگاه هایشان ایرانیان و در سطح عام تر، بشریت به عصر ماقبل مدنیت جدید و دوره الاغ سواری بازمی گشتند.
امام اگر نیست، انصاف کجاست؟
آری اگر امام بود، الان بسیاری از اتفاقات مسیر و سرنوشتی معکوس داشتند و نمی رفت آنچه بر کشور و ملت به خاطر حاکمیت مطلق هشت ساله منگولیسم ها رفت! اما چه کنیم که بدبختانه امام نیست! انصافم آرزوست.
نقش شهید بهشتی در تدوین «حقوق ملّت»
نقش بی بدیل شهید آیت الله بهشتی در تدوین قانون اساسی جمهوری اسلامی بر کسی پوشیده نیست. جمع آوری، تحلیل و بررسی دیدگاه های ایشان در تدوین قانون اساسی نیازمند فرصت و مجال واسعی است.
شریعتی، سرمنشاء یک ناگهان
او معلم مبارزه با سلطه است و در سه جلوهاش، جلوۀ پولش، استحمارش و استبدادش از سوی دیگر جایگاه انسانیاش به او میگوید که هنر و ادبیات و همچون گریزگاه و مدام مجبور به انتخاب بین این دوگانههاست. تنش میانِ این دوگانههاست که جنسی از آگاهی را برای ما فراهم آورده است که آتشین است. یعنی آگاهی آزاردهنده است. آگاهی آزاردهنده است که شما نه کاملا بریده از غیر و خزیده در خویش باشید و نه آنچنان که در تجربۀ ما محسوس است. یعنی به قیمت نادیده گرفتن امر اجتماعی ما میخزیم در خویش و میبریم از غیر.
در انتظار کدام دولت کریمه؟
در دولت کریمه مهدوی مردم را به زور به بهشت نمیبرند. در دولت امام زمان(عج) اثری از ظلم دیده نمیشود. در دولت مهدوی نه تنها هیچ خونی بناحق ریخته نمیشود، بلکه در آن کسی را از خواب، بیدار نمیکنند. در دولت امام زمان، خداوند کذب و دروغ را از اساس برمیدارد. در دولت کریمه مهدوی اصلاح مردم از طریق اصلاح حاکمان انجام میشود. امام زمان(عج) در آغاز نهضت جهانی خود از یاران خود بیعت میگیرد که بعد از پیروزی، آرمانهای متعالی نهضت مهدوی را فراموش نکنند. امام زمان(عج) در آغاز نهضت متعهد میشود که به عدل و داد رفتار کند و حاجب و دربانی نگمارد. دولت مهدوی نه فقط رضایت اکثریت، بلکه رضایت همه مردم دنیا را با خود دارد.
چرا شعار «مرگ بر آمریکا» ابدی نیست؟
میبینیم که هیچ کدام از دو شعار مرگ بر آمریکا و زندهباد دموکراسی بیوجه نیستند و کاش میشد این دو شعار را با اعتنا به صلاح ملت و اهتمام به اصلاح امور کشور جمع کرد. این جمع در نظر عقل ظاهراً منعی ندارد، اما تجربه میگوید که صاحب عَلَم شعار مرگ بر آمریکا از لیبرالیسم و لیبرال دموکراسی بیزار است و علاقهای به سیاست صلاح و اصلاح و مجالی برای پرداختن به آن ندارد.
جنبش سبز؛ حقبنیاد و شهروندمدار
700 میلیارد دلار پول کشور در بهترین شرایط جهانی برای کشورهایی مثل ما از بین رفت و به فلاکت اقتصادی افتادیم اما کسی پاسخ گو نیست. حداقل یک عذرخواهی به مردم بدهکار هستند. البته مردم محتاج عذرخواهی نیستند، همین که این سیاست ها را تغییر دهند و اجازه دهند مردم آرامش و آزادی و پیشرفت داشته باشند، کافی است.
آیا مصباح یزدی «مطهری زمان» است؟!
کسانی که با اندیشههای طباطبایی و مطهری همسو و همدل نیستند، از این دو به نیکی یاد میکنند. اما در مقابل آیت الله مصباح گونهای دیگر سخن میگویند. سرّ این رفتار دوگانه، در شیوه و روش متفاوتی است که این بزرگان پیش گرفتهاند. راه طباطبایی و مطهری راه کنایه و طعنه و کلمات بدون معرفتافزایی نبود. آنان در مقابل اندیشه مخالف، با ابزار اندیشه و گفتگوی علمی وارد میشدند. در مقابل مارکسیسم به نقد آن میپردازند. «انگلیسی» خواندن و اتهام «چمدانهای دلار» و … هیچ گاه ماندگار نخواهند ماند. کلماتی است که پس از گذشت چند روز کارایی خود را از دست میدهند. اما آثاری مانند «داستان راستان»، «فلسفه حجاب» هنوز چاپ میشوند و مخاطب دارند.
با فقه امام بعد از امام چه کردیم؟
فقه تحريرالوسيله تا پيروزي انقلاب اسلامي يعني حدود 13 سال ادامه يافت. پس از پيروزي انقلاب و تأسيس نظام جمهوري اسلامي، دوره سوم فقه امام آغاز شد. اين دوره سوم با دو دوره قبل، تفاوتهايي داشت. مهمترين تفاوت اين بود كه در اين دوره، فقه در ميدان عمل و تجربه خود را نشان ميداد و گاه ممكن بود كه تجربه عملي منجر به تغيير و تفاوتي در فتاوا و آراء فقهي گذشته و يا تكميل آنها شود.
یک بام و دو هوای دلواپسان در دفاع از ارزش ها
اینک دستگاه قضایی ما و برخی از علمای بزرگ که در برابر کوچکترین اشتباهات و حتی بحثهای علمی خاص که خوشایند آنان نیست، واکنشهای تند نشان میدهند در معرض امتحانی سخت قرار گرفتهاند و ملت منتظر است که ببیند در قبال اهانت آشکار در یک مطلب خبرگزاری فارس که وابسته به برخی نهادهای قدرت و یک جریان مدعی اصولگرایی است به تمامی پیامبران الهی و ائمه اطهار(ع) چه واکنشی نشان میدهند؟!
کلیدداران بهشت و جهنم نگران چه هستند؟
آیا معنای امر به معروف و نهی از منکر در قرآن مجید واقعا همان است که فقیهان گذشته برای تحکیم سلطه سیاسی خلفای اموی و عباسی برای آن فریضه قائل شدند و این آقایان هم همان معنا را دنبال میکنند؟ آیا در عصر پیامبر اسلام هم در کوچهها یقۀ خانمها را میچسپیدند که چرا چنین یا چنان پوشیدهای؟! آیا پیامبر اسلام هم «محتسب» راه انداخته بود؟!
فرهنگ و هویت فرهنگی (جلسه هفتم)
پیش از ادامه روند مباحثی که در جلسه ی قبل داشتیم، در این جلسه لازم است درباره ی برخی دیگر از مفاهیم پایه ای که طی جلسات آینده به آن ها اشاره خواهد شد، توضیحاتی عرض کنم؛ مفاهیمی مانند فرهنگ، هویت، هویت فرهنگی و جامعه ی فرهنگی.
مرگ؛ پایانبخش یا ارزشبخش؟
بنده فکر میکنم بحث دربارهی ترس از مرگ همیشه باید وجود داشته باشد، اگر فایدهای نداشته باشد لااقل ترس ما را از مرگ کاهش میدهد.
اعتدال به شرط عدالت
در واقع دولت اقدامی برای ایجاد رشد اقتصادی و کنترل تورم انجام نداده که بتوانیم امیدوار باشیم در اثر این اقدامات این عدم تعادل ها تصحیح می شود. با این حال من معتقد هستم دولت می تواند به شرط داشتن برنامه ای روشن به این هدف ها دست پیدا کند. هرچند این شرط هنوز محقق نشده و دولت برنامه روشنی برای این کار ندارد.
حقوق شهروندی در فرمان 8 ماده ای امام
پیش نویس حقوق شهروندی که اخیرا توسط دولت دکتر روحانی تهیه و تنظیم شده و در برخی جلسات کمیسیون حقوق بشر در تهران توسط اساتید حقوق هم مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته، در برگیرنده حقوق متعددی است که شهروندان در حکومت اسلامی از آن برخوردارند. از آن« جمله می توان به حق حیات، حق احترام، حق حریم خصوصی،حق ازدواج، حق برخورداری از تامین اجتماعی ، حق آزادی اندیشه، حق آزادی بیان، حق امنیت فردی و اجتماعی، حق آموزش، حق برخورداری از اطلاعات آزاد و حق مالکیت خصوصی اشاره کرد.
پیشرفت با اظهارنظر منتقدان
آیت الله گرامی، این استاد سطوح خارج حوزه علمیه قم با استناد به قرآن و سیره پیامبر و امیرالمومنین (ع) روش کسانی را که به نام دین به خشونت علیه مخالفان خود می پردازند، نفی می کند و می گوید: تکامل هر علمی با همین اظهار نظر کردن حاصل می شود. نمی شود جلوی اظهارنظرها را به بهانه اقدام علیه امنیت حکومت اسلامی گرفت.
شناخت ابعاد معرفت شناختی الگوهای زیستی( جلسه ششم)
الگوی تحلیلی که مد نظر ماست، الگویی سه وجهی است، یعنی سه بعد الگوی زیستی را در بر می گیرد: بعد انسان شناختی آن که به مفهوم انسان نظر دارد؛ بعد اخلاقی که به منظومه ی ارزشها و هنجارها نظر دارد؛ و بعد معرفت شناختی که به عقلانیت مرجع در هر الگوی زیستی مربوط می شود.
شهید مطهری و جریان تکفیری
این جریان به دلیل خطری که برای اسلام و مسلمین دارند و پیامدهای خطرناکی که قدرت و نفوذ اینها در جامعه به دنبال دارد، اگر هم در جامعه اسلامی هستند و تحمل میشوند، باید یک جریان منزوی باشند و هرگز نباید جریانی در متن جامعه اسلامی باشند. مادامی که حرفهای خودشان را میزنند، اعتقادات خودشان را دارند، دست به شمشیر و سلاح و امثال آن نبردند باید تحمل شوند، ولی نباید در متن جامعه باشند و قدرت سیاسی پیدا کنند، به خاطر اینکه جامعه اسلامی را با تعصبات جاهلانه خودشان به مخاطره میاندازند.
نقد و ارزیابی پیش نویس منشور حقوق شهروندی
انتشار پیشنویس سندی باعنوان «منشور حقوق شهروندی» را باید به فال نیک گرفت، نه از آن جهت که این سند، حقوقی بر حقوق کنونی شهروندان ایرانی میافزاید، زیرا که خود تصریح کرده درصدد «توسعه» این حقوق نیست. از انتشار این سند باید استقبال کرد، نه به دلیل آنکه سند مذکور حقوق فعلی تصریحشده در قوانین و مقررات کشورمان را احصا نکرده، زیرا چنانکه خواهیم دید سند یادشده برخی از «حقوق» شهروندی مندرج در قوانین و مقررات فعلی را از یاد برده است.
تعددگرایی در عدالت اجتماعی (جلسه پنجم)
نکته ی قابل تأمل این است که ما را به این معنای عدالت که عبارتست از قرار دادن هر چیز در جای خود، نزدیک میکند و به این معنا، والزر و دیگر زمینه گراها، نوارسطوگرا محسوب میشوند. به لحاظ معرفت شناختی، آنچه زمینه گراها مطرح میکنند این است که این تفکیکی که مدرنها میان قلمروی «هست و نیست» ها و «باید و نباید» ها قائل شده اند در حوزه ی فلسفه ی اخلاق، قابل نقد است و دست کم بعضی از هستها و نیستها به برخی بایدها و نبایدها منتهی میشود.
منطق توقیف یا توقیف منطق؟
در این مقاله به بررسی مبنای فقهی این گونه اقدامات دولت میپردازیم. قابل توجه است که پاسخ این گونه پرسش ها، فوائد متعددی دارد، از آن جمله میتوان با درک و فهم ضوابط شرعی، نسبت به مشروعیت، یا عدم مشروعیت اقدامات حکومتی که خود را مقیّد به رعایت احکام شرع میداند، داوری کرد و چون در چنین نظامی، قانون هم نمیتواند در تضاد با شرع باشد، با آگاهی از شرع، میتوان قانون را نیز محک زده و انطباق آن با شریعت را مورد بررسی قرار داد.
صلح میان انسانها، نیازمند مثلث «خدا، وحدت، عشق»
اختلافات فرقه یی و درون دینی امروز به مهم ترین مساله جهان اسلام تبدیل شده و خطر نفوذ افراطیون مذاهب مختلف در قدرت، آینده خاورمیانه و جهان اسلام را با تردیدهایی همراه کرده است. افراطیون تلاش دارند قرائت خشونت گرایانه خود از دین را به اسلام منتسب کنند در حالی که دین با صلح همنشین است.
دغدغه های آیت الله شبیری زنجانی را جدی بگیریم
در تعجبم برخی آقایان اگر اندک لغزشی از دولت ببیبنند نظر می دهند ولی در مورد روضه های دروغ وتحریف وتفرقه در تاریخ ودین ساکتند .
محدودیت ها گرایش به تندروها را تشدید می کند
اسلام در منطقه قفقاز با چه تفکراتی روبروست؟ آیا پس از خاورمیانه، قفقاز پایگاه بعدی گروه های تکفیری خواهد بود؟ فعالیت گروه های اسلامی در گرجستان و آذربایجان با چه مشکلاتی همراه است؟
جهان اسلام پس از وهابیت
چند سال دیگر که این موج سلفی گری فروکش کند و دنیای اسلام سنی گرفتار خلأ فکری بشود به نظر شما، چه جایگزینی خواهد توانست به صورت یک موج نیرومند سامان تازه ای به دنیای اسلام بدهد؟ آیا جهان اسلام در لاک خود خواهد رفت یا با ایده تازه ای به صورت فعال در صحنه باقی خواهد ماند؟ این ایده چه ویژگی هایی خواهد داشت؟ از کدام نقطه سرزمینهای اسلامی خواهد خروشید….
ضرورتهای دستیابی به دموکراسی پایدار
آنچه مسلم بنظر میرسد این است که برخورداری از وضعیت اقتصادی مناسب و ثبات اقتصادی شرط ضروری برخورداری از دموکراسی و ثبات در آن است.اما همانطور که در نمونههای اخیر آمد این شرط برای ایجاد دموکراسی کافی نیست.یکی دیگر از شروطی که در اینجا بنظر لازم می آید ماهیت کارگزاران دموکراسی یعنی حکومت و مردم در یک جامعه است.ایجاد دموکراسی و بخصوص ثبات و دوام آن از یکسو به ویژگیهای حکومت و از سوی دیگر به توانمندیهای مردم بستگی دارد
زمينههاي سياسي و اجتماعي كودتا
عدهای کودتای سوم اسفند را نقطه عطفی تاریخی ميدانند که در نهایت منتج به گذار ایران به سمت سیاست مدرن شدوعدهای آن را مسبب شکل گیری استبداد سرسپرده دیگر ميدانند.برخی از صاحب نظران معتقدندکه این کودتا کودتایی غیرمستقل وعامل انگلیس بوده است و برخی نیز اعتقاد دارند که قزاقها برای کودتا نیازی به دخالت انگلیس نداشتندواین کودتا کودتایی مستقل بوده است.