» گفتار

جنبش سبز و قانون اساسی

روشن است که من قانون اساسی را وحی منزل نمی‌دانم که هیچ ایراد و نارسایی ندارد. اگر نسل انقلاب تجربیات سه دهه گذشته را در اختیار داشت، به احتمال قریب به یقین قانون اساسی به شکل دیگری نوشته می‌شد.

به‌هم ریختگی نظام مالی – بودجه‌ای کشور

آنچه در متن این رفتارها و فعل و انفعالات نسبت به امور مالی کشور می‌گذرد این است که لزوم داشتن سرعت در کار، به‌تدریج به حاکمیت نوعی انعطاف‌پذیری در میزان و اندازه ارقام و اقلام درآمدی و هزینه‌ای در بودجه بینجامد. یعنی تصویب‌کنندگان بودجه بپذیرند که مثلا به‌دلیل ضیق وقت، تشخیص میزان درآمد یا اندازه هزینه و چگونگی تخصیص‌های ژله‌‌ای و با درصدهای تغییر بسیار بالا در اموری که دولت تشخیص می‌دهد به‌عهده مسئولان دولتی باشد و پیامد چنین تصمیماتی آن باشد که دستگاه رسیدگی‌کننده و حسابرسی‌کننده بودجه یعنی دیوان محاسبات کشور، اصولا نداند که منابع درآمدی یا هزینه‌های هر دستگاه چقدر است که بتواند آنها را حسابرسی کند.

امام عزیز! نیستی که خون دل فرزندانت را از این دسته متحجر ببینی

اماما! امروز اگر بودی خون می گریستی از بی حرمتی های مأموران معذور به مردان و زنان و کودکان، آنگاه که بی محابا حریم خصوصی زنی بیمار و کودکانی هراسان را در هم می شکنند تا بدون ارائۀ حکمی قانونی و بی توجه به شیون های اطفال وحشت زده، مرد خانواده را با خود به ناکجاآباد برند وهمسر جوانی را که از شدت بیماری و شوک ناگهانی ابن فاجعه و آسیب های فراوان گذشته، زمینگیر شده است رهسپار بیمارستان سازند.

امام غریب سامرا

بنی العباس چنان برامام سخت گرفتند ومانند پدرش امام هادی او را در پادگان سامرا تحت نظارت و مراقبت دائمی نگاه داشتند که او درعمر مبارک خود نتوانست حتی برای یکبارهم که شده به زیارت خانه خدا و قبرجد اطهرش در مدینه برود لذا تنها امامی است که به مکه نرفته است وبه بعضی از شیعیان خود هم پس از بر عهده گرفتن هزینه سفرشان وکالت می داد تا به نیابت ازاو به کربلا – که برخلاف مکه ومدینه فاصله زیادی با سامرا نداشت – مشرف شوند وقبرجدغریبش امام حسین را زیارت کرده و از کربلا برای او تربت حسینی را به سوغات آوردند.

درسی از انقلاب تونس برای سبزها

صرف سخن گفتن از موضوع عدالت اجتماعی یا مطالبات کارگری در کنار مطالبات دموکراتیک نمی تواند موجب ایجاد ائتلاف بین مثلاً گروه های طبقۀ متوسط و گروه های کارگری بشود. به همان میزان که ساختن پیام هایی با مضامین عدالت اجتماعی از سوی سبزها اهمیت دارد، رساندن این پیام ها به گروه های مورد نظر هم مهم است.

خواسته مردم مصر، مبارزه با استبداد و فساد است

در کشور ما غالب بنگاه‌های خبری آنچه را دوست دارند اتفاق بیفتد، به عنوان خبر مخابره می‌کنند. وقتی صغری و کبری منطقی خبر دروغ است، تحلیل ناشی از آن هم غلط و غیرمنطقی است. / هم مردم و هم حکومت مصر شناخت دقیقی از ایران و انقلاب اسلامى‌ آن دارند، اکنون انقلاب بعد از سی و دو سال به بار نشسته و آنها ثمره آن را دیده‌اند. / خواسته اصلی مردم مصر، مبارزه با استبداد و فساد است. در تونس نیز وضعیت به همین گونه است.

ایران و ترکیه، پایه‌های خاورمیانه جدید

ناصر فكوهي با بررسي وقايع سياسي رخ‌داده از اواخر قرن نوزدهم تا به‌امروز و همچنين باتوجه به حوادثي كه هم‌اكنون در پاره‌اي از كشورهاي خاورميانه‌اي ازسوي مردم پيگيري مي‌شود، موقعيت جديدي را براي خاورميانه متصور است و مي‌گويد برای صنعتی شدن کامل آسیا و تداوم بخشیدن موفق به سیاست غیرصنعتی کردن غرب، چاره‌اي جز پرداختن به نظام‌هاي مديريتي پيچيده‌ي اجتماعي وجود ندارد. وي معتقد است در جريان‌هاي سياسي معاصر در خاورميانه، تنها چيزي كه ازسوي سران اين جريان‌ها مورد توجه قرار نگرفت، همانا وجود نظام‌های اجتماعی پیچیده است که هرگز قابل پیش‌بینی نیستند.

دموکراسی بومی در مصر و تونس

مهمترین تاثیر این دو انقلاب ترسیم جدیدی از خاورمیانه و بازتولید خاورمیانه‌ای است که موج سوم دموکراسی بومی ‌در آن در حال نضج گرفتن است. شروع اصلاحات سیاسی در الجزایر، اردن و یمن مجزا از این وزش باد مردم‌سالاری بومی‌ عربی نیست. این جریان تا حد زیادی خاورمیانه را از چهره عبوس و خشنی که رسانه‌ها در حال بازسازی آن بودند رها می‌سازد.

چالش‌های آتی دستگاه سیاست خارجی

روابط خارجی ایران با خارج در بدترین شرایط خود حتی در مقایسه با سال‌های پرتنش اول انقلاب قرار دارد. ما نه تنها در توسعه و تقویت روابط کشورمان با دیگر کشور‌ها در سال‌های گذشته موفق نبوده‌ایم که در بسيارى از موارد دست آورد‌هاى دولت‌هاى گذشته را نيز بر باد داه‌ايم.

آیا جنبش‌های جهان عرب به دنبال انقلاب اسلامی هستند؟

خواسته اصلی و بنیادی مردم مصر و تونس آزادی است، خواست اصلی مردم در مصر مخالفت و جمع شدن بساط استبداد، دیکتاتوری و اختناق حاکم بر این کشورها می‌باشد. به بیان دیگر خواست آن زنان و دختران در قاهره، مردان مسلمانی که در خیابان‌های تونس یا اسکندریه یا میدان تحریر با محاسن و پر شور در تظاهرات علیه حسنی مبارک شرکت دارند، در حال حاضر و فعلا نه حکومت اسلامی است، نه بر قراری شریعت است، نه مرگ بر آمریکا می‌گویند، نه پرچم آمریکا و انگلیس را آتش زده‌اند، نه آدمک اوباما را آتش زده‌اند و نه هیچ یک از دیگر از آثار و علایمی را نشان می‌دهند که که ما در ایران خیلی علاقه داریم نشان دهیم

جنبش آزادی‌خواهی در جهان عرب

مهمترین مشکل حکومت‌های دیکتاتور عرب، وجود دانشجویان، دانشگاه‌ها و مراکز علمی است. آنها در حرف به آزاداندیشی خیلی بها می‌دهند تا جایی که از آن تثبیت موقعیت حاکمان به ثمر برسد. نهادهای امنیتی و انتظامی بیشترین قدرت را در جامعه دارند و تکیه‌ی حکومت بر شیوه های پلیسی جهت کنترل مردم است.

مصلحت امت و سياست حكيمانه امام حسن(ع)

امام حسن (ع) در پاسخ به حجر ابن عدي كه نسبت به پذيرش صلح اعتراض داشت، مي‌فرمايد: «اي حجر… همه انسان‌ها مجبور نيستند هر آنچه را تو دوست داري دوست بدارند و مانند تو بينديشند. به خدا قسم من صلح را نپذيرفتم مگر به خاطر بقاي شما، تكليف الهي و خواست او در هر روز يك چيز.» آن حضرت در پاسخ به عدي ابن حاتم، كه او نيز به پذيرش صلح معترض بود، فرمود، «من ديدم مردم اشتياق فراواني به صلح دارند و از جنگ بيزارند، بنابراين نخواستم جنگ را بر آنان تحميل كنم و بهتر دانستم به روزي كه موعد آن خواهد رسيد موكول نمايم، زيرا خواست الهي در هر روزي يك چيز است.»

اگر مجلس در راس امور بود

آخرین اقدام آقای احمدی نژاد که مانع از حضور وزیر ش برای پاسخ گویی در جلسه ی استیضاح شد که در حقیقت این یک دهن کجی آشکار به خانه ملت بود را نمایندگان مجلس چگونه می خواهند پاسخ دهند. او به زبان ساده اما روشن و صریح می گوید من این جلسه استیضاح را قبول ندارم و تن به قانون مجلس نمی دهم! / اگر به آرشیو آخرین مصاحبه ی ابوالحسن بنی صدر اولین رئیس جمهور ایران مراجعه کنیم او در مقابل این سوال که نامه ی امام برای شما چه بود؟ گفت: امام از من خواسته است که احترام مجلس، نخست وزیر و قوه ی قضایی را رعایت کنم. در این صورت هم رئیس جمهور هستم و هم جانشین فرمانده ی کل قوا. و بعد ادامه می دهد که من در پاسخ به امام نوشتم: من این مجلس را قبول ندارم و این قبول نداشتن مجلس از سوی بنی صدر علنی نشده بود که مجلس او را استیضاح و سپس عزل کرد. / آقای احمدی نژاد دیگر چه تخلف قانونی را که باید بالاتر از عدم اجرای قوانین باشد مرتکب شود تا مجلس دست روی دست نگذارد و او را به مجلس فراخواند!

سیاست، آزادگی، اخلاق

ظاهرا برخی نمی‌توانند دست از سب و لعن بردارند و در چارچوب اخلاق سخن خود را بازگویند. جالب اینکه هر چه به فصل انتخابات نزدیک‌تر می‌شویم تندرو‌ها از ترس رقبای خود، آتش توپخانه اهانت و تهمت و نارواگویی را زیاد‌تر می‌کنند. چه کسانی برای جلوگیری از این بداخلاقی‌ها باید اقدام کنند؟

آخرین وصیت پیامبر: از حاکم بی‌رحم و زورگو برحذر باشید

حاكمان مسلمان با چه شيوه اي بايد حكومت نمايند تا راه و رسم جاهليت قريش دگربار به جامعه اسلامي باز نگردد، مردم گرفتار جهل و جور حاكمان نشوند و كساني به نام اسلام و به عنوان خليفه پيامبر و یا امیرالمومنین بساط سلطه و سيطره بر مردم نگسترانند. اين از دغدغه هاي مهم پيامبر اسلام در واپسين لحظات عمر شريفشان بود. / حاكمان مستبد تلاش مي‌كرده اند تا مهم‌ترين عامل جهالت را، یعنی فقر، براي تداوم سلطه خود حفظ كنند. لهذا اين دغدغه پيامبر اسلام است كه مبادا واليان پس از او جامعه را در اثر سوء تدبیر یا سودجویی به فقر و تباهي بكشانند. / اگر حاكمان اسلامي، به عنوان اسلام، استبداد بورزند و تهديد و دروغ و پيمان شكني و هنجاركشي را وسيله حكومت كردن قرار دهند، نتیجه آن بازگشت جاهليت و محو حقيقت اسلام خواهد بود، هرچند شعاير آن بماند.

انقلاب، واکنش عقلانی مردم به حاکمیت‌های مستبد و ظالم

شانس و بخت بزرگی که حاکمیت کنونی دارد این است که تا اینجای کار منتقدان و معترضان وضع موجود با تجربه آموزی از گذشته و انقلاب و تجربیات جهانی در پی براندازی و انقلاب نیستند و به اصلاح امور می اندیشند و این نشانه نهایت عقلانیت در کر جنبش سبز را می رساند و باید امیدوار بود که حاکمیت این شانس و بخت را به فرصتی برای اصلاحات تبدیل نماید و نه آنکه جنبش سبز را تهدید بداند.

دوازده بهمن؛ دیروز، امروز، فردا

برای تحقق آرمان های بلند امام و به ثمر نشستن خون شهدا هیچ مسیری جز اجرای کامل قانون اساسی، تضمین آزادی های تصریح شده در آن و اصلاحات دائمی و رو به آینده وجود ندارد. یعنی حفظ اصول و جلوگیری از فروپاشی اخلاقی تنها با اصلاح دائمی سیاست ها و عملکردها امکان پذیر است.

برای حاج اسماعیل دولابی، عارفی که عطر محبت می‌افشاند

هشتم بهمن ماه سالروز ارتحال نسخه کم بدیل عرفان مرحوم آقا محمد اسماعیل دولابی (متوفی 1381) است. ایشان هیچگاه در کسوت اهل دین درنیامد ولی علما دستشان را بوسیده و در محضرشان زانوی ادب به زمین می نهادند.

آیا قرآن و عاشورا هم «درخت ممنوعه» شده است؟

آیا کسانی که حکم به تعطیل این نوع محافل و مجالس بحث و گفت و گوی مسالمت آمیز می دهند، تصمیمات و اقدامات خود رابا ملاک های قرآنی و یا قانون اساسی هماهنگ کرده اند؟ آیا حاضرند در نقد و داوری رفتار و اقدامات خود ودیگران آموزه های قرآن وقانون اساسی را به داوری بپذیرند؟ یا آن که نزدآنان آیات وحیانی (شجره طیبه ) نیست، بلکه “درخت ممنوعه ای” است که نباید به آن نزدیک شد و از آن شعله ای برگرفت، و در روشنایی آن به سوی آزادی و رستگاری گام برداشت؟

نگرانی ائمه و پیامبر از تسلط حاکم ستمگر

پيامبر مي‌فرمايد اگر نخبگان و عالمان و نيكان وظيفه خود را انجام ندهند خداوند دست حمايت خود را از آن جامعه بر مي‌دارد و ستمگران آن جامعه حاكم بر آن خواهند شد و آنگاه آن چيزي كه پيامبر(ص) در حديث ديگر نگراني خود را از آن بيان مي‌كند رخ مي‌دهد و پيشوايان گمراه زمام امور جامعه را در دست مي‌گيرند. حاكماني كه چه بسا از دين مردم براي دنياي خود استفاده كنند و نتيجه‌اش اين مي‌شود كه نه ديني براي مردم بماند و نه دنيايي، هم ديانت و معنويت ملت ويران شود و هم مملكت آنان. منافق زبان‌بازي زمام امور را به دست گيرد و با نفاق و دروغ و فريب خود بر دين و ملك و مملكت مسلط شود و همه چيز را با خودكامگي خود بر باد دهد.

پیروزی حق، سنت تاریخ است

در طول تاریخ بارها باطل توانسته است حق را کنار بزند. قدرت نشان حقانیت نیست. این جا آزمایشگاه و میدان عمل است. قرار بوده و هست که انسان در زمین زندگی کند و این انسان ظلوم و جهول هم است. اگر جایی باطل به قدرت رسید قدرت نشانه حق نیست. اگر حق قدرتش کم شود امید است بعدا درست شود. ما باید وظیفه مان را عمل بکنیم.

تاریخ، یزیدیان را رسوا خواهد کرد

بعد از واقعه کربلا، یزید و یزیدیان بر آن شدند عاشورا را طوری جلوه دهند که یک عده خارجی و از دین برگشته، دست به طغیان زده‌ و به دست حاکم مسلمانان قلع و قمع گردیده‌اند و کاروان عاشورا، خانواده آن طاغیانند که به اسارت گرفته شده‌اند. تاریخ سازان عاشورا یعنی زینب کبری(س) و امام سجاد(ع) با درایت بسیار، و خطبه‌های رسا، نه تنها نقشه‌های آنان را نقش بر آب کردند بلکه تاریخ محکم عاشورا را آن‌گونه نگاشتند که از آن زمان تا کنون و از اکنون تا همیشه تاریخ درسی باشد برای حق‌پویان و حق‌ستیزان. / اگر از هیچ چیز حتی از حسابرسی قیامت ترسی و واهمه‌ای نداریم از رسواسازی تاریخ بترسیم که تا ابد در برابر عالمیان محکوم خواهیم بود. و بدانیم که آنهایی که به تاریخ مراجعه می‌کنند به محکمات آن توجه دارند نه به متشابهات.

الگوی برخورد با مخالف

امام علی (ع) به هیچکس از کسانی که با او در جنگ بودند نسبت شرک و نفاق نداد بلکه می گفت: آنها برادرانمان هستند که بر علیه ما طغیان کردند. توجه داشته باشیم حضرت امیر برای کسانی که علیه ایشان شمشیر کشیدند تعبیر برادر را به کار می برند و به آنان شرک و نفاق را نسبت نمی دهند، چه رسد به کسانی که فقط مخالف یا منتقد او هستند. بر این اساس می توان سیره کسانی را که جایگاه و مسئولیتی نزد مردم دارند، سنجید و دریافت که رفتارشان به چه میزان با شیوه های شخصیتی که سرمشق آزادگان و عدالت طلبان است، همخوانی دارد.

نامه‌ای به علی مطهری

مشي اصلاح‌طلبان بر مبناي معيارهاي انساني و اخلاقي و حقوقي با همه اشكال مذهبي و يا سكولاري اقتدارگرايي و ديكتاتوري تفاوت دارد و من همچنان كه در هنگام بازجويي، در پاسخ به سؤال‌هاي تفتيش عقايدي توضيح دادم،‌ گفتم كه طرفدار آزادي سبك‌هاي گوناگون زندگي هستم، اما همچنان كه در زندان تصريح كردم، انگيزه‌ام دفاع از كرامت انساني و حجاب اسلامي است و معتقدم آنچه «اروپايي شدن» و «بدتر از اروپايي شدن» در زمينه حجاب ناميده مي‌شود، از استمرار همين وضع موجود، يعني مداخله‌هاي خشونت بار حكومت در تعيين آمرانه سبك زندگي شهروندان به وجود آمده است و چنانچه اين روش‌ها اصلاح نشود، دير يا زود بي‌حجاب و با حجاب را يكسان در كام خود فرو خواهد برد.

دعوا بر سر “حکمرانی خوب” است

در این روزگار نه تنها در ایران بلکه در همه کشورها شهروندان در پی دستیابی به «حکمرانی خوب» هستند و برایشان نام و عنوان اصولگرا و اصلاح طلب و… و حتی نوع حکومت دینی یا سکولار و… مهم نیست، شهروندان هر کشوری امنیت و رفاه می خواهند (نمونه اخیرش جنبش مردم تونس) و در ایران امروز هم دعوا بر سر این موضوع است و البته بدیهی است که اگر حاکمیت نتواند به این خواسته ملت پاسخ دهد و بخواهد با زور و ارعاب و زندان و… ادامه کار دهد و جان مردم به لبشان برسد آن وقت کار به جاهای باریک می رسد .

شباهت خانـــــوادگی در میان سقوط دیکتـــــاتور‌ها

دیکتاتور‌ها تا لحظات آخر جرات فاصله گرفتن از قوای نظامی و امنیتی را ندارند و از ترس به خشونت رو می آورند. گفته‌اند «دیکتاتور‌ها بر ببر سوارند و از ترسش نمی‌توانند پیاده شوند». این هم از شباهت‌های مبهم دیکتاتورهاست. دیکتاتور‌ها تا مجبور نشوند صدای ملت خودرا نمی‌شنوند. می‌گویند «وقتی صدای ملت خود را می‌شنوند که دیر شده است»؛ این هم یک شباهت دیگر. دیکتاتور شدن و دیکتاتور بودن، سفارشی نیست. تاریخ سفارش و توصیه نمی‌پذیرد و… از این دست شباهت‌های خانوادگی باز هم می‌شود پیدا کرد.

آینده از آن اصلاح‌طلبان است

خود دولت و برخی مراکز قدرت نیز از واقعیت‌های موجود باخبرند و می‌دانند که در زیر پوست کشور چه می‌گذرد و به‌همین دلیل است که می‌کوشند با جلوگیری از فعالیت آزاد احزاب اصلاح‌طلب و توقیف، لغو امتیاز مطبوعات و ایجاد موانع شدید برای اطلاع‌رسانی مانع تشدید هژمونی جنبش اصلاحات شوند و با حداقل‌های یک نظام دموکراتیک از قبیل برگزاری میتینگ، تجمع‌های قانونی و از همه مهم‌تر یک راهپیمایی سراسری به‌منظور روشن شدن بسیاری از واقعیت‌ها ممانعت می‌کنند.

دوره حکومت‌های دیکتاتوری و کودتایی به سر آمده است

غربی‌ها روشهای خود را تغییر داده اند. غرب به دلیل تقیدات اخلاقی سعی می‌کنند دموکراسی را ترویج کند و سعی می‌کند با کشورهایی که ولو حکومت اسلامی ‌دارند تعامل کننند و در آن حکومت‌ها نفوذ کنند مثل آنچه در افغانستان شاهد هسیتم. دوران توسل به کودتا سر آمده است و حکوت های دیکتاتور و توتالیتر در دنیا حمایت نمی‌شوند و در دنیا نمی‌توانند تعاملات خوبی با دیگر کشورها برقرار کنند.

فرقهٔ مطلقیه، تهدیدی برای امنیت ملی

نویسنده «تلقی و تعدی» فرقهٔ در حالِ ظهور مطلقیه را، به رهبری یادآور می‌شود و با یادآوری سنت معصومین علیهم السلام در برخورد با غالیان و پیشگیری از شکل گیری «فرقه غالیه» از او می‌خواهد تا نسبت به عملکرد این «مردان فراقانونی، فراشرعی و فرا اخلاقی که خود را منتسب به شما معرفی می‌کنند» بازنگری کند.

دعا کن صبح شود

امشب بیدار بمان دخترم ، تا صدای دعای مادرت را بشنوی و شاهد گریستن فرشتگان باشی . بیدار بمان نازنینم ، و دعا کن زودتر صبح شود تا شاید اندکی گرم شوی با این یقین که هر شب تیره و سردی حتی اگر یلدا باشد به پایان می رسد.