سایت خبری تحلیلی کلمهhidden pichidden pichidden pichidden pichidden pic
  • صفحه اصلی
  • » آیا قرآن و عاشورا هم «درخت ممنوعه» شده است؟...

آیا قرآن و عاشورا هم «درخت ممنوعه» شده است؟

چکیده :آیا کسانی که حکم به تعطیل این نوع محافل و مجالس بحث و گفت و گوی مسالمت آمیز می دهند، تصمیمات و اقدامات خود رابا ملاک های قرآنی و یا قانون اساسی هماهنگ کرده اند؟ آیا حاضرند در نقد و داوری رفتار و اقدامات خود ودیگران آموزه های قرآن وقانون اساسی را به داوری بپذیرند؟ یا آن که نزدآنان آیات وحیانی (شجره طیبه ) نیست، بلکه "درخت ممنوعه ای" است که نباید به آن نزدیک شد و از آن شعله ای برگرفت، و در روشنایی آن به سوی آزادی و رستگاری گام...


حبیب الله پیمان

شب نوزدهم رمضان بود که جماعتی آمدند و مراسم دعا و نیایش شب قدر را در نیمه های راه متوقف کردند. چند روز بعد از آن از برگزاری نماز عید فطر ممانعت شد و سپس نوبت به جلسه تفسیر قرآن در جمعه ای رسید که فردای روز عاشورا باید تشکیل می شد. گویا عاشورا “تابو” بود و “درخت ممنوعه” و به مصداق لاتقربا هذه الشجره1 به آن نزدیک هم نباید می شدی. اما داستان به همین جا خاتمه نیافت، به زودی معلوم شد “قرآن” هم مشمول تعریف درخت ممنوعه است و نباید به حریم حقایق آن گام نهاد تا مبادا نیازمندان هدایت ومشتاقان رهائی از آن درخت پاک و بالنده “شجره طیبه”2 قبسی3 برگیرند و در پرتو نورش ازمیان تاریکی اسارت و بندگی در خویش و غیرخویش ،راهی به سوی آزادی و روشنایی بگشایند و با گرمایش آن دلهای فسرده، امید و جان تازه بیابند. در این جلسات نه جرمی اتقاق می افتاد و نه عمل خلاف قانون و شرع صورت می گرفت. باید دید چه اتفاق افتاده است که درچهارمین دهه عمر نظام جمهوری “اسلامی” ، گرد آمدن برای نیایش خدای واحد و خالص کردن حمد و ستایش برای او و نه هیچ انسان دیگری و یا تدبر در آموزه های وحیانی برای فهم بهتر حقایق رهایی بخش آن ، تحمل نمی شود . مگر نه این است که در نظام دینی موجود همه مسئولین رسما به تبعیت و التزام عقیدتی و عملی به قرآن و قانون اساسی مکلف و متعهد شده اند؟ اگر پاسخ مثبت است پس باید اجازه دهند رفتارشان در همه عرصه های مسئولیت از جمله درارتباط باحقوق مردم و مصالح عامه با اصول و آموزه های این دو مرجع سند و محک زده شوند.

این که بسیاری از ایرانیان دیدگاهها و عملکرد فکری و دینی و سیاسی و اجتماعی متفاوتی با اعضاء حاکمیت فعلی دارند، بر کسی پوشیده نیست . اصول مزبور به کسی از جمله ارباب قدرت اجازه نمی دهد مخالفان فکری و سیاسی خود را حذف و یا مجبور به سکوت کنند. قرآن راه و رسم معامله با مخالفان و دگراندیشان را روشن ساخته و از پیامبر خواسته است تا در این زمینه پیشقدم و سرمشق باشد . از او می خواهد تا در مقابله با مشرکان، یهودیان و مسیحیان و پیروان سایر مذاهب و مسلک ها “با تکیه بر دانش و بینش (حکمت) آنان را به راه پروردگار(و نه عقیده و سلیقه شخصی خویش) دعوت کند و با بهترین شیوه با مخالفان به گفت و گو بنشیند”4 و به کسانی بشارت رستگاری و دستیابی به حقیقت می دهد که آنقدر سعه صدر وبلندنظری و آزادمنشی دارندکه ” به همه سخنان (و گفتمان ها) گوش فرا می دهند و پس از غور و بررسی در آنها بهترین را برمی گزینند”5.

پیامبر مبعوث نشد تا با همه تفاوتهای مذهبی وفرهنگی ، همگان رادر عقیده و سلیقه و روش های زندگی، متحدالشکل سازد و به اکراه وجبر، به یک مذهب و شریعت واحد وارد نماید. قرآن نه تنها تنوع جنسیتی، قومی و نژادی و فرهنگی رابه رسمیت شناخت6 بلکه بر تنوع و تکثر شرایع نیز مهر تایید زد. او نخواست تا همه مردم را در حزب و گروه (امت) واحدی گرد آورد ،”اگر پروردگار تو می خواست ، همه مردم را در امتی واحد گرد می آورد ( اما چنین نخواسته) و از این روی پیوسته در اختلاف (راه و مشی) باقی هستند” 7 و به خاطر همین واقعیت تنوع ملل و نحل و فرهنگ و سرزمین است که می گوید: “برای هر یک از شما ( گروهها و امت ها) آیین و روشی (شریعتی) قرار دادیم (سعی در از بین بردن این تنوع و تکثر نکنید ) زیرا اگر خدا می خواست همه شما را امتی واحد قرار می داد. (این کار را نکرد) زیرا می خواهد شما را با موهبتی که ( ازدانش وخرددرست زیستن ) به هر یک از شما (گروهها و امم) داده است آزمایش کند. (پس به جای ستیز و نزاع و کشتن وحذف یکدیگر) در انجام خوبی ها (خیر عموم) بر یکدیگر سبقت گیرید. زیرا بازگشت همه شما به سوی خداست، پس آنگاه شما را از ماهیت اختلافتان آگاه می سازد”8 . برای زدودن هر نوع ابهام و تردیدی در این امر قران تصریح می کند که پیروان هر یک از شرایع و مذاهب درمیان خویش بر اساس معیارها و احکام آیین خود داوری کنند .” پیروان انجیل باید طبق مندرجات آن چه که خدا نازل کرده است میان خود داوری کنند”9 و یهودیان، ” از چه رو تو را به حکمت و داوری می خوانند در حالی که تورات در اختیار آنان است و حکم خدا در آن (مذکور) است.”10 و بر تو ای پیامبر نیز “قرآن را به حق نازل کردیم که کتاب های پیشین را تصدیق و تایید می کند و نگاهبان و ناظر بر آنهاست. پس بر طبق آنچه خدا نازل کرده است میان آنان داوری کن و با (زیر پا گذاشتن) آموزه های برحقی که بر تو نازل شده، از هوسهای (شیفتگان قدرت و ثروت و برتری جویی) پیروی مکن . خدا برای هر گروه از شما شریعت و روشی مقرر کرده است”11.

تایید کثرت گرایی(پلورالیسم) در آیین و روشها و احزاب و گروهها و یا اقوام و نژادها از جانب خدا (در قرآن) به معنای صحه گذاشتن بر هر مسلک و راه و رسم ظالمانه و ضد انسانی و نظام جباریت استبدادی نیست. اذعان به آزادی افراد و اقوام و گروهها در انتخاب آیین و راه و رسم و شیوه های زندگی را نباید مساوی نابرابری انسانها و روابط مبتنی بر سلطه و سلسله مراتب طبقاتی و نظام ارباب و بندگی پنداشت. بلکه نزد قرآن کثرت و تنوع در هویت های جنسیتی (زن و مرد بودن) و یا قومی و نژادی و فرهنگی و ملی و مذهبی مغایرتی با وحدت و برابری در انسان و انسانیت آنان ندارد. آن تفاوت ها ذاتی و ماهوی نیستند ،همه مردم در هستی انسانی و شان و مقام انسان بودن برابرند و منشاء واحد دارند. تفاوت ها وسیله “تمایز” و تسهیل کننده شناخت متقابل یکدیگرست.

آزادی ، برابری و وحدت جامعه بشری مغایرتی با وجود تفاوت در هویتهای متعدد جنسیتی و مذهبی ندارد. به همین خاطر ، پیروان همه مسلک ها و مذاهب را به اتحاد بر محور توحید و آزادی و برابری انسانها دعوت می کند. هدف اصلی وحی ، کمک به رهایی فرد و جامعه انسانی از قید هر نوع وابستگی و قیمومت فکری، سیاسی و اجتماعی و اقتصادی و هدایت به سوی خودآگاهی ، آزادی و برقراری روابط برابر، دوستانه و صلح آمیز میان همه انسانها و اقوام است. انتقاد از مشرکین برای آن نبود که خدا را انکار می کردند . برای آن بود که با واسطه و شفیع قرار دادن اشخاص و اشیاء، میان شعور خلاق و خودآگاه خویش از یک طرف و جهان و حقیقت هستی از سوی دیگر جدایی افکنده و با به اربابی گرفتن اشخاص و قرار گرفتن تحت قیمومت فکری و سیاسی و اجتماعی آنان، خویشتن را از نعمت آزادی و استقلال فکر و وجدان محروم می کردند وابزار دست انان برای تجاوز واعمال سلطه وخشونت علیه دیگران شدند. رابطه ای که هر دو طرف آن(اربابان و پیروان) از خویشتن انسانی خود بیگانه و تهی می گشتند.

در تلاش برای ازبین بردن روابط مبتنی بر ارباب و بندگی و نظام های مبتنی بر سلطه اشیاء و اشخاص بر انسانها بود که پیامبر از پیروان همه مذاهب عصر خود دعوت کرد بر محور گفتمان مشترکی که تضمین کننده آزادی و برابری و صلح و دوستی میان همه انسانهاست متحد شوند “ای اهل دانش و کتاب، بیائید بر محور اصل مشترک میان ما و شما ، ناظر بر این که جز “او” کسی را پرستش نکنیم، و کسی را هم طراز و شریک وی قرار ندهیم و بعضی از ما برخی دیگر را به جای خدا ارباب و سرور خود قرار ندهند، متحد و هم رای و همراه شویم”12.

در نگاه قرآن ریشه همه مفاسد و مظالم و روابط مبتنی بر سلطه و استثمار و استبداد و جباریت و فقر و تبعیض و تجاوز و زورگویی ، در نظام و روابط شرک آمیز میان انسانهاست. قرآن با نفی نظام مبتنی بر وجود واسطه هایی میان انسان و خدا بر توانایی و حق همه انسانها از زن و مرد به فهم حقایق از جمله از درون آیات الهی در کتاب و انتخاب آزاد آیین و راه و رسم زندگی خویش تاکید کرده است. سخت ترین جرائم عبارتنداز ، تجاوز به حقوق و حریم زندگی و علائق حیاتی دیگران (عدوان و بغی) سلب آزادی و استقلال فکر و وجدان افراد (اکراه ، اجبار افراد به پذیرش دین وعقیده ) و مسدود کردن راههای تلاش برای فهم آزادانه حقایق و منع کوشش و مجاهدت درراه نیل به آزادی وعدالت اجتماعی است (سد سبیل الله).

آیا کسانی که حکم به تعطیل این نوع محافل و مجالس بحث و گفت و گوی مسالمت آمیز می دهند، تصمیمات و اقدامات خود رابا ملاک های قرآنی و یا قانون اساسی هماهنگ کرده اند؟ آیا حاضرند در نقد و داوری رفتار و اقدامات خود ودیگران آموزه های قرآن وقانون اساسی را به داوری بپذیرند؟ یا آن که نزدآنان آیات وحیانی (شجره طیبه ) نیست، بلکه “درخت ممنوعه ای” است که نباید به آن نزدیک شد و از آن شعله ای برگرفت، و در روشنایی آن به سوی آزادی و رستگاری گام برداشت؟

1سوره بقره آیه 35 -2سوره ابراهیم آیه 24- 3سوره طه آیه 10-4سوره نحل آیه 125-5سوره زمر آیه 18- 6سوره حجرات آیه 13- 7سوره هود آیه 118- 8سوره مائده آیه 48- 9سوره مائده آیه -47 10سوره مائده آیه 46

11سوره مائده آیه 48- 12سوره آل عمران آیه 64

منبع: میزان خبر


10 پاسخ به “آیا قرآن و عاشورا هم «درخت ممنوعه» شده است؟”

  1. مزدک گفت:

    فقط خوبیش اینه که دکتر پیمان اینقدر اهل صبر هستند که آخرش اونها تسلیم خواهند شد.
    چراکه خداوند با صابرین است.

  2. محمد امی گفت:

    به نام خدا
    سلام
    از اول درخت ممنوعه بوده اند تازه متوجه شدند که چه درختهای خطرناکی برای حکومت استبداد هستند.

  3. سبحان گفت:

    بیا تا قدر یکدیگر بدانیم

    شکی نیست که استاد و پیر عرصه مبارزه، آگاهی و آزادی- پیمان عزیز -از گرانسنگترین متفکرین مردم ایران است. یاداشت های استاد ماحصل بیش از شصت سال تجربه مرد فهیم و دردمندی است که بتعبیر مولا علی کوهها جنبیده اند و او استوار و محکم بر سر تعهدات ملی و مردمی خویش ایستاده است. خدا طول عمر او را زیاد کند که جامعه ما سخت بدان محتاج است. و توصییه این کمترین به جوانان فهیم هموطن که : قدر سرمایه های ملی و مردمی خود را بیشتر پاس بدازیم.

  4. دلشاد گفت:

    سلام!! آقای دکتر
    داشتید از یادمان میرفتید ! خیر مقدم !
    امروز . . . نفس کز گرمگاه سینه میآید برون ابری شود . . .
    . . . شما از عزیزان و امیدهای این مردمید باکوله باری بیش از 40 سال ، امید است بیشتر از شما بهره مند شوند .

  5. دلشاد گفت:

    سلام ! آقای دکتر
    داشتید از یادمان میرفتید ! خیر مقدم
    امروز . . . نفس کز گرمگاه سینه میآید برون ابری شود . . .
    . . . شما از عزیزان و امیدهای مردمید با کوله باری بیش از 40 سال ، امید است بیشتر از شما بهره مند شوند .

  6. طلبه گفت:

    بسمه تعالی
    إِنَّ الَّذِينَ آمَنُواْ وَالَّذِينَ هَادُواْ وَالنَّصَارَى وَالصَّابِئِينَ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ وَلاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿62﴾
    در حقيقت كسانى كه [به اسلام] ايمان آورده و كسانى كه يهودى شده‏اند و ترسايان و صابئان هر كس به خدا و روز بازپسين ايمان داشت و كار شايسته كرد پس اجرشان را پيش پروردگارشان خواهند داشت و نه بيمى بر آنان است و نه اندوهناك خواهند شد (62) بقزه
    بسمه تعالی
    إِنَّ الَّذِينَ آمَنُواْ وَالَّذِينَ هَادُواْ وَالصَّابِؤُونَ وَالنَّصَارَى مَنْ آمَنَ بِاللّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وعَمِلَ صَالِحًا فَلاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿69﴾
    كسانى كه ايمان آورده و كسانى كه يهودى و صابئى و مسيحى‏اند هر كس به خدا و روز بازپسين ايمان آورد و كار نيكو كند پس نه بيمى بر ايشان است و نه اندوهگين خواهند شد (69)
    ضمن تشکر از استاد در خصوص تبین دیگاه اسلام با مخالفین میخواستم نظر قران در خصوص مومنین را با که نظام با خودی و غیر خودی مرز بتذی نموده باتکیه بر دو ایه محکمه قران یگویم که خداوند بزرک علاوه بر مسلمانان و اهل کتابیهودیان و مسحیان و صائبین( بعباراتی پیروان ال یحیی (ع)
    را نیز در جرکه مومنین و کسانی که در فردای قیامت نه بیمی بر ايشان است و نه اندوهگين خواهند شد معرفی نموده
    بقول طریفی نعوذ بالله اگر اقا امیر المومنین علی (ع) در قید حیات بوده و خداوند بزرگ را بجرم گفتن کلمات نهج البلاغه و نزول ایات الهی باز داشت و به اوین می بردند (استغروالله ربی و اتوب و الیه )

  7. نورافروز گفت:

    به نام خدا
    جناب آقای دکتر پیمان مراسم شب نوزدهم برگذاری نماز عید فطر تفسیر قرآن دین ومذهب ارث پدری آقایان میباشد هچ کس حق ندارد وارد این عرصه
    گردد .وهیچ کس حق ندارد به حقیقت پیام توحیدی قرآن دست یابد

  8. توران گفت:

    همانگونه که در زمان پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و اله منافقین قصد داشتند با تمسک به مذهب و ساختن مسجد ضرار تیشه به ریشه دین و حکومت اسلامی بزنند و پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله فرمان تخریب ان مسجد را صادر فرمودند منافقین زمان نیز برای تفرقه افکنی و ضربه زدن به اسلام و حکومت اسلامی چاره ای جز استفاده از مراسم مذهبی ندارند.
    اگر عاشورا و محرم برای شما حرمتی داشت بی حرمتی به امام حسین علیه السلام را در عاشورای 88 محکوم می کردید.در حالیکه اقای میرحسین موسوی به جای محکوم کردن هتاکان انها را مردم خداجوی نامید.

  9. هدایت گفت:

    عاشورا همیشه زنده است

  10. فرهمند گفت:

    با سلام خدمت دکترپیمان
    باآرزوی سلامتی برای شما وهمسرمبارزتان .شما مثل چشمه ای جوشان هستید چه انسانهای تشنه ای از این چشمه حیات نوشیده اند وهستی
    خود را مدیون درسهای قرآنی رهایی بخش شما هستند ثمره عمر پر برکت شما هزاران انسان اخلاقی است که در سراسر ایران پراکنده منتظر وعده خداوند هستند به امید روزی که ایرانی آباد وآزاد وهمه انسانها در کنار هم سعادتمند در کنار هم……………