سه دوره تأثیرگذاری آیت‌الله العظمی موسوی اردبیلی

فلسفه تشکیل مدارس مفید لزوم توجه به دوران کودکی برای تربیت انسان‌های فرهیخته را مد نظر داشت و همین طور فعالیت‌های گسترده در مسجد امیرالمؤمنین که خصوصاً پایگاهی مهم برای دانشجویان در دوران مبارزه بود، به روشنی نشان می‌دهد که ایشان تا چه اندازه به فعالیت‌های چند وجهی معتقد بودند

فاضل میبدی در مالزی: چرا علمای ما آنقدر که به کفر حساس‌اند، به ظلم حساس نیستند؟

روح اعلامیه جهانی حقوق بشر همین رویکرد است که آدم‌ها بتوانند در این دنیا بدون مزاحمت مستبدان زندگی کنند. چهار مورد هست که حکومت‌ها را می‌تواند از پای در آورد: ۱- آدمهای پست را در جامعه به جلو انداختن، ۲- آدمهای باسواد و فهمیده جامعه را خانه نشین کردن، ۳- به امور فرعی چسبیدن که مشکل جامعه نیست، و ۴- امور اصلی جامعه را فراموش کردن

«قدر» و روح‌های سرکش

دعا برای مهارکردن روح سرکش انسان است. کسانی که در این جهان روحی غلیظ و فکری مرده و روانی سرکش دارند، بزرگ‌تری را برای خود نمی‌پندارند و این دعاست که انسان را در برابر خدا صغیر و حقیر می‌سازد.

فاضل میبدی: اقلیت افراطی مجلس دنبال چوب لای چرخ دولت گذاشتن است

عضو شورای مرکزی مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم اقدام مجلس در طرح سوال پی در پی از وزرا را به چوب لای چرخ گذاشتن در کار دولت تعبیر کرد و افزود: این اقلیت افراطی مترصد گرفتن بهانه‌ای برای چوب لای چرخ گذاشتن در کار دولت هستند و در این امر فرقی نمی‌کند که […]

استقبال فاضل میبدی از سخنان وزیر اطلاعات: منتقدان دلسوزان کشورند، فضای امنیتی باید تغییر کند

در سال‌های اخیر در نوع نگاه به منتقدان اوضاع کشور که اکثریت هم دلسوز کشور هستند، جو خاصی حاکم بود که درست نبود و امیدواریم رفته رفته بر طرف شود. من معتقدم یکی از کارهایی که باید در این کشور و در زمان حکومت آقای روحانی و در حکومت اعتدال باید بشود، همین آماده کردن زمینه بازگشت ایرانیان خارج از کشور به داخل کشور است.

خطر غلبه سیاست بر اخلاق

اگر کسانی که می‌خواهند وارد انتخابات شوند، حرفی دارند، حرف خود را باید بزنند نه اینکه رقیب را با تعابیر زشت خطاب کنند. در ماجرای اخیر آقای عسگراولادی هم ایشان حق را گفت البته باید حق را گفت اگرچه به ضرر و تلخ باشد. باید عدالت را گفت ولو اینکه تلخ باشد. متاسفانه ما حاضریم اصول اخلاقی را زیر پا بگذاریم اما باید بدانیم اگر نتوانیم در اجرای اخلاق اسلامی موفق باشیم، در هیچ برهه دیگری موفق نخواهیم بود. اگر اخلاق شکست خورد و به اخلاق سیاسی مردم لطمه وارد شد، قرن‌ها طول می‌کشد که ترمیم شود. یادمان باشد پیامبر اکرم برای ترویج اخلاق مبعوث شد. اگر به انسان‌های بزرگ توهین شود، مرزها از بین می‌رود و این، برای هیچ‌کس مفید نیست.

پس از مرگ پیامبرگرامی اسلام(ص)

پیشوایان بر امتم را تذکر می دهم که بر مسلمانان بی رحمی نکنند. سالخوردگان را بزرگ شمرند، بر محرومان رحم آورند، عالمان و دانشمندان را بزرگ دارند. مبادا آنان به ذلت بیفتند. جامعه را به فقر و ناداری نکشانند که کفر به دنبال دارد، درهای حکومت را به روی مردم باز بدارند، تا مردم آزادانه سخنشان را بگو یند و زورمندان به جان ضعیفان نیفتند. سپس فرمود: پیامم را ابلاغ کردم و نصیحتم را رساندم، همگی شاهد باشید. امام صادق می فرماید: هذا آخر کلام تکلم به رسول الله علی منبره (بحار ج22ص495) این گفتار پیامبر نشان می دهد که دغدغه های آن حضرت پس از مرگش نسبت به زمامداری مسلمین زیاد بوده است. لهذا از چگونه حکومت کردن سخن می گوید. تا استبداد و خودرایی، که ریشه همه فسادها است، به نام اسلام در جامعه نوپای اسلامی به وجود نیاید.

عید فطر، جشن معیشت و معنویت

چشیدن رنج گرسنگی از فلسفه‌های مهم این فریضه است تا به درد و رنج گرسنگان ایام سال، که در این روزها در غالب جهان، بویژه، درآفریقا شاهد هستیم، آشنا شویم و برای درمان این بلای بزرگ بکوشیم. براساس تازه‌ترین آمارها درجهان 170میلیون گرسنه وجود دارد. فقر و ناداری و گرسنگی در اسلام مورد نکوهش قرار گرفته و هم‌ردیف کفر است. گرسنگی در ماه مبارک رمضان یعنی مبارزه با گرسنگی کسانی که همیشه گرسنه‌اند و از فقر و ناداری و نابرابری رنج می‌برند و یعنی مبارزه با کسانی که صاحب ثروت‌های انباشته‌اند و به یاد محرومان و فاقدان شرایط اولیه زندگی دیگر آدمیان نیستند. در عید فطر که جشن بزرگ مسلمین است باید این مسائل و مشکلات سامان‌یافته باشد تا بتوان برای آن جشن گرفت. نمی‌توان نماز عید گزارد و آن روز را مبارک گفت و حال آنکه مشکلات اجتماعی و اقتصادی مسلمین سامان نیافته و در وجود صاحبان قدرت، که گرفتار آتش خشم و شهوت قدرت‌اند، تعادلی در آنها راه پیدا نکرده است. امام علی(ع) فرمود: روزی که بر خدا معصیت نشود و ظلمی بر سر آدمیان نرود آن روز، روز عید است.

علي(ع) ؛حامي عدالت و آزادي

ما بر اين باوريم كه حضرت علي(ع) پس از پيامبر اسلام بهترين و مهم‌ترين الگو و اسوه نه تنها براي مسلمانان بلكه براي تمامي آزادي‌خواهان و عدالت‌طلبان جهان است. اگر كسي غيرديني هم بينديشد و تنها براي تحقق ارزش‌هاي انسان در شكل غيرديني آن تلاش كند، علي(ع) نيز مي‌تواند براي او الگو قرار گيرد؛ زيرا دو ارزش عدالت و آزادي كه علي(ع) بر آن پاي مي‌فشرد در هر مكتبي قابل دفاع است و هركسي در اين جهان در پي اين دو فضليت است. بزرگ‌ترين شاخصه امام علي(ع) عدالت در عرصه حكومت‌داري و سياست‌مداري است. مهم اينكه اين عدالت را نه تنها براي پيروان خود كه براي همه آدميان مي‌خواهد و تا آنجا در تحقق عدالت اصرار مي‌ورزد كه نمي‌گذارد مخالفان او از اين حق محروم شوند و در ساعت آخر عمر از فرزندانش مي‌خواهد تا در حق قاتل او به عدالت عمل شود و حاكمان تاريخ را به اين جمله كوتاه آموزش مي‌دهد كه «ملاك السياسه العدل».

وعده‌ها و گرانی‌ها

در گفتار گویندگان اخبار و مصاحبه های مسئولان، شاهد کنترل قیمتها و نزول نرخها هستیم ولی با مراجعه به بازار، شاهد کشوری و بازاری هستیم که نه تنها تن به قانون نداده بلکه از اخلاق و ترحم گریخته است. چرا که می بیند آن گویندگان و نصیحت کنندگان و مجریان قانون، خود به خلوت می روند “آن کار دیگر می کنند” اسلام به ما آموخته است که در برابر مشکلات اقتصادی مردم و ستمهایی که به خاطر بی تدبیری ها بر آنان می رود ساکن و ساکت نباشیم.

تحریف شخصیت بانوی بزرگ تاریخ

دردناکانه باید گفت در این روزگار برخی افراد بی مسولیت با داشتن تریبونهای عمومی و با داشتن عینک غبارآلود تعصب وجهل، چنان شخصیتهای اسوه دینی راتحریف کرده اند که دشمنان اسلام کمتر چنین کرده اند. در ایامی که باید ازدخت پیامبر سخن گفت وشخصیت اورا به عنوان نخستین زن کامل تربیت شده اسلام بررسی کرد، برخی، به اصطلاح، مبلغان و مداحان، این کهکشان بی کران هستی را، با عینکهای تار و شکسته خود، چنان در چشم تماشاگران تاریخ، تار و تیره گون به نمایش گذاشته اند که جز مظلومیتی مضاعف، به دست اینان، نمی توان نام دیگری بر آن نهاد. فریادهای اعتراضی فاطمه را تنها در باغ محدود فدک محصور ساخته و رنجهای روحی او را، تنها به درد پهلو و استخوان شکسته خلاصه کرده اند و گستره طاق و رواق گفته های او را، که برای نجات همه بشریت بود، به گله ازمعدود مخاطبین در مسجد النبی کوتاه کرده اند. و این مصیبتی است بزرگتر که به دست و دهان به اصطلاح بعضی پیروانش بر او رفته و می رود. و زن امروز ما با داشتن چنین اسوه ای، که تنها درتاریخ وتودرتوی تاریکخانه کتابخانه ها ویا لای کتابها مانده ویا ابزار کار مداحان گشته، دچار بحران هویت شده و یا ازحقوق انسانی خود محروم گشته است.

میلاد عدالت و اندیشه

تحقق عدالت درسلوک پیامبر به اندازه ای مورد اهتمام بود که دربرابر دشمنان، برخورد خارج ازعدالت را روا نمی داشت. جامعه ظلم گرفته را ازجامعه کفرگرفته منفورتر می دانست. فقر و ناداری را در کنار کفر قرار داد. رسالت خود را باز کردن زنجیرهایی می دانست که ظالمان به پای بشر بسته بودند.

آخرین وصیت پیامبر: از حاکم بی‌رحم و زورگو برحذر باشید

حاكمان مسلمان با چه شيوه اي بايد حكومت نمايند تا راه و رسم جاهليت قريش دگربار به جامعه اسلامي باز نگردد، مردم گرفتار جهل و جور حاكمان نشوند و كساني به نام اسلام و به عنوان خليفه پيامبر و یا امیرالمومنین بساط سلطه و سيطره بر مردم نگسترانند. اين از دغدغه هاي مهم پيامبر اسلام در واپسين لحظات عمر شريفشان بود. / حاكمان مستبد تلاش مي‌كرده اند تا مهم‌ترين عامل جهالت را، یعنی فقر، براي تداوم سلطه خود حفظ كنند. لهذا اين دغدغه پيامبر اسلام است كه مبادا واليان پس از او جامعه را در اثر سوء تدبیر یا سودجویی به فقر و تباهي بكشانند. / اگر حاكمان اسلامي، به عنوان اسلام، استبداد بورزند و تهديد و دروغ و پيمان شكني و هنجاركشي را وسيله حكومت كردن قرار دهند، نتیجه آن بازگشت جاهليت و محو حقيقت اسلام خواهد بود، هرچند شعاير آن بماند.

امام باقر(ع)، در تقابل با اسلام اموی

زمانی که مغیرة بن سعید به امام پیشنهاد داد که عراق را در اختیار شما قرار میدهم به شرطی که برای مردم بگویی که من (امام) علم غیب دارم ، امام به شدَت با او مخالفت نمودند . چرا که به پای سیاست دروغ گفتن و بر خلاف قرآن سخن گفتن و علم غیبی که در اختیار خداوند است به دیگری نسبت دادن از شیوه های اسطوره سازی خلفای اموی و مروانی است تا امامان را از چشم مردم بیندازند . این گونه افکار غلو آمیز در فرهنگ اصیل اسلامی جایی ندارد . / امام باقر یک سویه سخن نمی گفت و در این راه طرح گفتگو با مخالفان فکری خود را درانداخت . سیستم تبلیغاتی حکومت ، جامعه را تک صدایی و حق گفتن را در انحصار یک طرف قرار داده بود . و ملاک و محور حق شخص حاکم بود . یعنی به جای این که فرد ، حق محور باشد ، حق ، فرد محور گشته بود . در شیوه فرهنگی امام باقر یکی از راه های کشف حقیقت ، گفتگوی طرفین بود به گونه ای که شاگردان امام (ع) با مخالفین خود به گفتگو می نشستند .

امام سجاد(ع) منادی آگاهی مردم

تمام ستم هایی که به دست نااهلان بر بشر می رود ، عامل اساسی آن نا آگاهی و بی خردی مردمان است که از لحاظ فهم دینی در سطح چندشعار مانده اند . ریشه این جهالت به روزگارپیش برمی گردد. امام علی ( ع ) در میان سکوت این مردم با شمشیر یک مسلمان خارجی مسلک از پای درآمد. امام حسن در بین این مسلمانان ناآگاه با دسیسه خلیفه وقت مسموم گشت . غالب این مردمان در داستان کربلا در دام فریب ملاَیان و مبلغان معاویه و یزید در افتادند و در خلق خیانتی بزرگ شرکت کردند.

کدام حسین الگوی ماست؟

سیمای جمهوری اسلامی ایران در ایام محرم امسال برنامه هایی را به عنوان عزاداری، چه در قالب سخنرانی و چه در هیات سینه زنی، به نمایش گذاشت که هر صاحب خردی را در تاسف فرو برد. یعنی مظلومیتی مضاعف به دست یک رسانه شیعی بر حسین(ع) و یارانش هموار ساخت. چرا که دفاع بیخردانه از هجوم و حمله بی رحمانه زهرآگین تر است.

بدعت‌ها و ظلم‌های قبل و بعد از عاشورا

مگر نه این بود که حقیقت عاشورا برای ستم ستیزی و ظلم زدایی برآمده بود. اما چرا امیرالمومنین های پس از معاویه و یزید و خلیفه های عباسی و عثمانی و صفوی در کنار تحریف دین ستمهای بیشتری روا داشتند؟ و حقیقت عاشورا و تشیع از عینیت جامعه و زمان به خلوتخانه تکایا و چند روز محرم بازگشت؟

آیت‌الله منتظری و اصلاحات فقهی

اصلاح طلبی فقیهی چون آیت الله منتظری، بیشتر از خاستگاه فقهی بر می خاست. طبیعی است در جامعه ای دینی، که اکثر آن مسلمان و پای بند به کتاب و سنت هستند، تا در حوزه فقاهت و اجتهاد، اصلاحی و تحولی صورت نگیرد، در حوزه های دیگر نمی توان آرزوی تحولی دیگر را داشت. / بابی که آیت الله منتظری در فقه شیعه گشود، بر این اساس بود که باید یک بازنگری اصولی در معارف اسلام، بالاخص فقه، صورت بگیرد. مهمترین عاملی که این نگاه را در ایشان ایجاد کرد، ارتباط مستمر وی با رسانه ها و در معرض شبهات قرارگرفتن بود. زیرا یک فقیه هر چه نگاه بیرونی او نسبت به تحول و تکامل زندگی بیشتر باشد، در بینش فقهی او تاثیر خواهد داشت.

آیا بریدن دست سارق، اسلامی است؟

کسانی که فکر می کنند یکی از شاخصه های حکومت اسلامی اجرای پر تعداد حدود الهی است ، در اشتباهند. باید گفت کمترین اجرای حد، شاخصه نظام اسلامی است. مهمترین وظیفه حکومت اسلامی اقامه قسط اجتماعی و از بین بردن زمینه های جرم است . اجرای حدود هر چه بیشتر باشد ، علامت بیماری بیشتر جامعه است . دنیای امروز با پدیده جرم به عنوان یک بیماری برخورد میکند ؛ منشأ این نوع بیماریها، عمدتاً، به ساختاراقتصادی و سیاسی جامعه برمیگردد.غافل نباشیم که ازاهداف عمده انبیا تحقق عدالت درجامعه است .آنهم نه با حرف که با عمل.

آیا حقوق بشر اسلامی ممکن است؟

متاسفانه بحث انتقاد از حاكمان و آزادي عقيده و انديشه در كتاب‌هاي فقهي ما به طور مستقل مورد بحث قرار نگرفت. اگر بحث كرامت انساني و آزادي‌هاي مسلم او در فقه مورد بحث قرار مي‌گرفت در اين روزگار فاصله ما با حقوق بشر كمتر بود و مي‌توانستيم در دنيا حقوق بشري را كه بر مبناي دين باشد عرضه كنيم و هيچ وحشت و نگراني نسبت به حقوق بشر نداشته باشيم.

جامعه تک‌صدایی، عادلانه نیست

اگر ابزار رسانه ای انحصاری شد و رسانه های عمومی و ملی در انحصار و اختیار فرد یا گروهی خاص و یا حتی دولت قرار گرفت ، نمی توان آن جامعه را عادلانه تلقی کرد . انحصاری کردن رسانه های عمومی چیزی است که به عدالت اقتصادی و عدالت در بخش قدرت آسیب می رساند . اگر ابزار اطلاع رسانی را عمومی نماییم و از انحصار به در آوریم ، علاوه بر این که کار عادلانه ای کرده ایم ، آزادی را محقق ساخته ایم . اما اگر از عدالت اجتماعی داد سخن داده شود و از عدالت در زمینه اطلاعات سخنی به میان نیاید ، در این صورت آزادی به پای عدالت قربانی می شود و در نتیجه عدالتی نیز در حوزه اقتصاد و سیاست در کار نخواهد بود و دگر بار تمرکز ثروت و قدرت به جامعه باز خواهد گشت .

رسالت فقیهان، نقد حاکمان و نفی ظالمان

وظیفه عالم دینی تنها بیان احکام شرعی نیست و اجتهاد و تدوین و تکثیر رسایل یکی از کارهای اوست. از مهمترین وظایف فقیهان دین، مرزبانی از کرامت و شرافت آدمیان است و این که حقوق انسان ها در این دنیا به دست ستمگران تضییع نگردد. نسبت عالمان دین با حاکمان سیاسی نسبت امر به معروف و نهی از منکر، و در صورت لزوم انتقاد و اعتراض است و این که در برابر هر نوع انحرافی باید از خاستگاه دین فریاد برآورند و پناهگاه محرومان و توده های مردم باشند و به جای تقرب به قدرت، مردم را مقرب خود نمایند، و به جای زبان مدح و تعریف، زبان نقد و تحلیل به کار گیرند.

امام موسی صدر، اصلاح‌طلب فقهی

نگاه نوین امام موسی‌صدر به فقه براساس نگاه نوگرایانه‌ای بود که نسبت به انسان داشت. اصطلاح «ادیان در خدمت انسان» در ادبیات دینی صدر به چشم می‌خورد. طبیعتا کسی که ادیان را در خدمت انسان بداند و انسان برای او اصل باشد، نگاه فقهی او به گونه‌ای دیگر خواهد بود