شجاعت پذیرش مسوولیت را داشته باشید

هیچ کس اما از مسئولیت کسانی نمیگوید که قدرت و اختیار تامه داشتند و با سکوت و حمایت شان کار را به اینجا کشاندند و امروز هم تاریخ تاریک اشتباهات را حاشا میکنند و چنان سخن می‌گویند که گویی هر چه آن خسرو کند شیرین بود و اشتباه و مسئولیت تنها از آن دیگران است، چرا که آنها خداوار «در برابر هيچ يك از كارهايى كه مى‌كنند، بازخواست نمى‌شوند ولى مردم بازخواست مى‌شوند.»

عدالت اجتماعی در جوامع فرهنگی

اگر چهار مطالبه عمومی تاریخ صدساله اخیر خودمان را به‌عنوان مطالبات ملی در نظر بگیریم یعنی استقلال، آزادی، پیشرفت و عدالت، عدالت حتما یکی از مطالبات عمومی بوده و هست. برداشت متداول از عدالت، برداشتی سطحی است. معمولا با خواست عمومی عدالتخواهی، برخوردی شعاری شده است. شاید یکی از علل جدی‌نگرفتن این موضوع این است که میان تجربیات انباشته‌شده بشری (یعنی علم) و سیاست‌های اجرایی، پیوند لازم برقرار نشده است. از این‌رو، وقتی موسسه‌های دولتی می‌خواهند کاری در این زمینه انجام دهند، به‌جای تلاش در برقراری این پل ارتباطی، حداکثر‌‌ همان نوع کارهایی را می‌کنند که باید در دانشگاه و موسسه‌های پژوهشی انجام شود. در حالی که بخش‌های پژوهشی در سازمان‌های دولتی علی‌القاعده باید این پل را برقرار کنند و مباحث نظری را به‌صورتی دربیاورند که زمینه‌ساز سیاست‌های عملی دستگاه‌های دولتی باشد. امیدوارم این بحث‌ها گامی باشد در این جهت و به سهم خود بتواند در کاربردی‌کردن مباحث نظری موثر باشد.

تابوي بازنگري قانون اساسي

قانون اساسي مجموعه قواعد حقوقي است كه به تنظيم مناسبات زمامداران و شهروندان مي‌پردازد. قانون اساسي هم حق‌ها و آزادي‌ها را براي زمامداران و مردم پيش‌بيني مي‌كند هم تكليف گوناگون سياسي و اجتماعي آنهارا مشخص مي‌كند. قانون اساسي را مي‌توان به قوانين اساسي اختصارگرا و قوانين اساسي تفصيلي تقسيم كرد. قوانين اساسي اختصارگرا(كوتاه) قوانيني هستند كه بيشتر به بيان مباحث شكلي مي‌پردازند و دغدغه آن‌ها تنظيم دقيق‌تر و كارآمدتر نظام سياسي است. به‌تعبيري هدف قوانين اساسي شكلي تنظيم بهينه ساختارها و نهادهاي سياسي است و اين موضوع كه چگونه قدرت در بهترين حالت در اين ساختارها اعمال شود؟

زنده باد فساد

درست در میانه دوره اصلاحات و در آستانه انتخابات ریاست جمهوری هشتم فرمانی از سوی رهبری برای ” مبارزه با مفاسد اقتصادی ” صادر شد، و البته این فرمان بدنبال سخنانی بود که ایشان چندین بار در باره ” مبارزه با فقر و فساد و تبعیض ” ایراد کرده بودند.

بیت المال و توبه

اخیرا تریبونهای همسو با اصولگرایان خواستار توبه و عذرخواهی چهره های شاخص اصلاح طلبان در زمینه اعتراضات پس از انتخابات سال ۸۸ شده اند و رفع حصر آقایان میرحسین موسوی و مهدی کروبی و خانم رهنورد را منوط به توبه ایشان از مواضع انتقادی نسبت به دولت دانستند. هر وجدان بیدار و منصفی امروز می تواند براحتی قضاوت نماید که آیا آقایان میرحسین موسوی و مهدی کروبی باید توبه نمایند یا حامیان دولت اصولگرای محمود احمدی نژاد با لیست بلند بالایی از حیف و میل بیت المال مسلمین؟

به کدام گناه

و تاریخ ما را و داستان هایمان را در لابلای صفحات خود پنهان می کند تا روزی که بنی آدم در همین سرزمین آن را ورق بزنند و با تعجب بگویند ای کاش ما آن روز بودیم و صدای اعتراضمان را با دیدن این همه حق کشی بلند می کردیم و با تعجب بگویند اگر برای رهبری در زندان های رژیم پهلوی هر روز انفرادی ده روز به حساب می آمده است، چگونه در زندان رژیم اسلامی مردان و زنان و جوانانی بی گناه روزها، ماه ها و بلکه سال هایی از عمرشان را در شکنجه گاه انفرادی گذراندند؟

این همه برای هیچ

ما در نقطه صفر نیستیم. از عمر نظام حقوقی رسمی در ایران ۱۰۷سال می‌گذرد. در طول این مدت علاوه بر دو قانون اساسی (شامل قانون اساسی مشروطه در ۱۲۸۵ و قانون اساسی جمهوری‌اسلامی در ۱۳۵۸)، قوانین عالی متعددی از تصویب قوه قانونگذاری کشور گذشته و قدرت یافته است.

توافق ژنو، درسی از تاریخ

جمهوری اسلامی به مختصات یک حکومت بالغ، که قدرت‌های جهانی هم آن را می‌پذیرند، نزدیک می‌شود. اصلی‌ترین مشخصه‌ی چنین حکومتی، واقع‌گرایی و دوری از شعارزدگی و بحران‌آفرینی است. یک حکومت بالغ، از تجربیات تاریخی درس می‌گیرد، و ظاهراً نظام دانسته‌است اگر فضا را به‌سوی بحران پیش می‌برد، در پایان آن‌چه در انتظارمان بود، نه توقف غنی‌سازی که شاید حتا تجزیه‌ی مملکت بود. این‌که نظام از اشتباه مرحوم مصدق در رد پیش‌نهاد آخر طرف‌های غربی درس گرفته واقعاً تحسین‌برانگیز است، ولی این‌که دقیقاً اشتباه زمان جنگ را تکرار کرده‌است، تأمل‌برانگیز است. باید دعا کرد نظام از این اشتباه هم درس گرفته‌باشد.

مردی که با اعتقادش زیست

علی محمدی برای اهالی فرهنگ و نشر و مطبوعات نامی دیرآشناست. بیش از ربع قرن فعالیت موثر در عرصه ‏نشر و مطبوعات آن هم با سبقه نواندیشی دینی و جهاد در راه نشر حقایق اسلامی از اوان جوانی تا واپسین ‏لحظات عمر کوتاهش، پیشینه ای پر بار از او بجا نهاد.

ارثیه دوره احمدی نژاد؛ 8 سال تاخیر در توافق هسته ای

8 سال گذشته اگر عقلانیت به خرج می دادیم می توانستیم به توافقی شبیه توافق فعلی دست یابیم و در ازای تحدید غنی سازی و عدم گسترش برنامه فن آوری هسته ای، امتیازات دیگری می گرفتیم ولی هم اکنون مجبور هستیم که رفع بخش کوچکی از مجموعه تحریمها و عدم برقراری تحریم های جدید را امتیاز بزرگ تلقی نماییم. این میراث دوره احمدی نژاد است.

عذرخواهی غیر اخلاقی!

در جرائم سیاسی که جنبه عمومی دارد، توقع عذرخواهی در شرایطی معقول و منطقی است که فضای مناسب برای مطرح شدن مسأله و نقد و اظهار نظر آزادانه از سوی متهمان درباره آن وجود داشته باشد، و الّا عذرخواهی درباره گناهی که هزاران امّا و اگر درباره آن وجود دارد و احتمال حقایق پنهان در آن منتفی نیست و لبهای بسیاری برای سخن گفتن درباره آن دوخته شده است، از نظر اخلاقی غیر موجّه است. به تعبیر دیگر در مخاصمات تا وقتی که «بررسی عادلانه» توسط «داوران بی طرف» انجام نگرفته، و متهمان از «حقّ دفاع» برخوردار نشده اند، نمی توان از عذرخواهی سخن گفت. زیرا چه بسا با برگزاری اینگونه داوری، جای مدّعی و متّهم تغییر کرده و لازم باشد مدّعی از متّهم عذرخواهی کند.‬

اطلاعات فقهی دبیر شورای نگهبان!

چگونه خطیب جمعه به خود اجازه می دهد افراد با سابقه درخشان و حضور مستمر و طولانی در انقلاب و مناصب کلیدی را به صرف اتهام و بدون این که اثبات شده باشد در حضور مردمی که بسیاری از آنان محصوران را بی گناه می دانند، “رو سیاه” خطاب کند؟ این است دعوت به تقوا که وظیفه خطیب جمعه است؟ این گونه می خواهیم مردم را به نظام و انقلاب و اسلام جذب کنیم؟

راه فرجی با یک کلمه

حاکمان خود را جای خدا گذاشته و می خواهند ثابت کنند که «نظر خودشان» درست بوده و فصل الخطاب، و هر کسی که مقابل آن نظر برخاسته و ایستاده است، «باغی» است و تا از «بغی» خود بر نگردد و «توبه» نکند، شایسته مقام «عفو» نمی شود. تمام این آوازهایی که به انحای مختلف در روزهای اخیر از حلقوم ها و تریبون های مختلف بیرون آمده است، تجلی ای از آن «طلب عفو» است. شنیدن این «یک کلمه» راه فرجی برای تشفی قلوب بیماری است که تنها با شکستن مقاومت در برابرشان خشنود میشوند. اما اشتباه کرده اند، چون راه فرجی برای شان نیست: آن «یک کلمه» را نخواهند شنید.

آيت الله جنتي و مساله روسياهي

کاش احمد جنتی دست کم چون مرحوم عسگر اولادی در آخرین سال های حیات به معنای واقعی کلمه درک می کرد که آخرتی هم وجود دارد

شاخص فضای کسب و کار

انتشار گزارش اخیر بانک جهانی در باره فضای کسب و کار در جهان و رتبه ايران در اين زمينه، که حاکی از سقوط هشت پله ای و رتبه ۱۵۲ در میان ۱۸۹ کشور جهان است، باردیگر توجه به اجرای سیاست هایی را که دولت روحانی باید برای بهبود بخشی به فضای کسب و کار در پیش گیرد، صد چندان می کند.

روز اول آذر

یادت باشد که من بی تو راه را گم می کنم. یادت باشد که این جا در خانه کوچکمان گلدان شمعدانی پشت پنجره دارد یخ می کند و منتظر توست تا آن را باغبانی کنی و قلب من و دخترها دیگر برای تپیدن های مدام خسته شده. این جا در خانه کوچک ما عکس های تو در قاب های کوچک و بزرگ به ما لبخند می زند اما پاسخش را گذاشته ایم برای وقتی که خودت بیایی شاید در روز میلادت شاید فردا

«کهریزک» از زاویه دیگر

اهمیت حادثه از آنجاست که یک‌سال‌ونیم قبل از حوادث انتخابات دور دهم، بار دیگر و به‌صورتی متفاوت بازداشتگاه «کهریزک» در رسانه‌ها مطرح شد و در نهایت هرآنچه مسوولان اجرای طرح امنیت اجتماعی در تایید اقدامات خود گفتند و علت دستگیری‌های افرادی موسوم به «اراذل‌واوباش» را یادآوری کردند و خطراتی را برشمردند که اینگونه افراد برای امنیت جانی افراد جامعه و امنیت عمومی کشور ایجاد کرده بودند، نتوانست موجب ادامه فعالیت آن بازداشتگاه و ادامه طرح امنیت اجتماعی به‌صورتی که آقای سعید مرتضوی، دادستان جوان تهران و همفکران او طراحی کرده بودند، شود.

تاریخ سازی برادران مبارک باشد

در دهه هفتاد یکی از بحث های بی نتیجه و دامنه دار من با معاونت پژوهش بنیاد شهید درباره تجدید چاپ کتاب سیره شهید رجایی این بود که فردی بنام علی شریفی که مدیر کل انتشارات بنیاد بود به من می گفت به شرطی این کتاب را تجدید چاپ می کنیم که نام و خاطرات کسانی مثل بهزاد نبوی و مصطفی ایزدی و..در آن نباشد!! و من البته زیر بار نرفتم و ترجیح دادم کتابی که سه سال برای تحقیق و تدوین آن زحمت کشیده و با یکصد نفر مصاحبه کرده بودم سالها تجدید چاپ نشود که نشد و پس از وقفه ای طولانی ناچار شدم چاپ آن را به ناشر دیگری بسپارم.

«الویت بندی برنامه‌ها» یا «جداسازی قلمروها»؟

نظام سیاسی حاکم بر هر کشور را از آن جهت «نظام» می نامند که همانند هر دستگاه دیگری، کارکرد هر جزء اش بر اجزای دیگر اثر می گذارد. بدیهی است که در حل مشکلات شایسته و بلکه بایسته است که به نوعی الویت بندی نیازها و ضرورت ها توجه نشان داده شود، اما اگر این اولویت بندی با تفکیک قلمروهای توسعه و پیشرفت اشتباه شود و گمان رود که می توان در برخی قلمروها (مانند سیاست خارجی و اقتصاد) تاخت و در دیگر قلمروها در جا زد، سرانجام گفتمان اعتدال به تکرار همان فرجامی خواهد انجامید که گفتمان سازندگی و گفتمان اصلاحات به آن منتهی شد

زنان پیشروی راه سبز

این دو زن پیام‌رسانان کسانی هستند که خواهان اولیه‌ترین حقوق یک شهروند که پایبندی به قانون و قانون مداری است، هستند و مهم‌ترین نقش آن‌ها همراهی با رهبران جنبش سبز و مردمی است که به حقوق و وظایف خود آشنا شده و بر آن پافشاری می‌کنند و آن‌ها بر این عهد و پیمان ایستاده‌اند تا روز موعود.

برای هزارمین روز حصر

اين روزها هزارمين روز حصر رهبران جنبش سبز همزمان شده است با عاشورا،” و كيست كه نداند مرگ پايان حركت آگاهي بخش كربلا نبود” و پيام قيام آن امام، قرنهاست كه نسل به نسل و سينه به سينه در تاريخ جريان داردو توجه كنيم اگر ” پيام” همچنان زنده باشد و زاينده، نشان از حقانيت و زنده بودن حركتي دارد كه در گذشته انجام شده ولي در آن زمان باقي نمانده و همچنان پوينده و پاينده باقي است

فتنه‌ی كربلا!

واقعه‌ی کربلا، فتنه اگر بود فتنه‌ی تحريف «اسلامِ عدالت» به سودِ «اسلامِ قدرت» بود. جنگ فرزندِ رسول خدا با مدعيان نمایندگىِ خدا بود. جنگ امام مسلمین با ولی امر مسلمین بود و لشگری که مقابل حسین‌بن‌علی ایستاد براساس تکلیف شرعی با حسین جنگید! امام سجاد، بازمانده واقعه كربلا بعدها روايت كرد كه “کلٌ یتقربون الی الله بدم الحسين” مسلمانانِ مهاجم، هر یک با ریختن خون حسين به دنبال نزدیکی بيشتر به خدا بودند.

گزارش کربلا؛ از آغاز تا پایان

آنچه در پی خواهد آمد گزارشی است از واقعه کربلا آنچنان که در مصادر قدیمی آمده است. ضمیمه آن تحلیل هایی هم هست که بر اساس همان نقلهاست

شب تاسوعای حسینی در رثای عدالت

شورشی است این شب ها و روزها در خلق عالم، در هر شهر و هر محله و در هر کوی و برزن. اما امسال به شکل غریبی انگار همه چیز فرق می کند. نه این که صفای دل مردم دیارمان کم شده باشد نه ولی مشاهده سایه هایی از تزویر در تزریق خرافه های ناساز در برخی مراسم عزا حال آدم را بد می کند.

حسین (ع) به مثابه راه

با تمام محبت، با تمام دلسوزی به سراغ آن گروهی که از صمیم دل یا حسین یا حسین می گویند، می رویم و می گوییم: برادر و خواهر باصفا، حسین حسینت را با صمیمت بگو، اما زمینه انسانیت این کار، «آگاهی» است، کمی هوشیاری است، مبادا حسین حسین گفتنت در راه ضد حسین مورد استثمار و بهره کشی قرار گیرد.

مردي از قبيله قلم؛ دكتر سيدحسين فاطمي

تنها تقاضاي مرحوم سيد حسين فاطمي در واپسين دم حيات ديدار دكتر مصدق بود كه البته پذيرفته نشد. دكتر فاطمي در واپسين لحظات زندگي و پيش از آن كه گلوله‌ي ددمنشان سينه‌اش را بشكافد‌، «مرگ زيبا در راه وطن‌» را به خوبي تصوير‌كرد‌: «مرگ حق است و من از مرگ ابايي ندارم‌؛ آن هم چنين مرگ پرافتخاري. من مي‌ميرم تا نسل جوان ايران از مرگ من عبرتي گرفته‌، با خون خود از وطنش دفاع كرده و نگذارد جاسوسان اجنبي بر اين كشور حكومت نمايند. من درهاي سفارت انگليس را بستم‌، غافل از اين كه تا دربار هست‌، انگلستان سفارت لازم ندارد.”

ضرورت بازنگری در مداحی ها

یادآوری این نکته ضروری است که مداحان و روضه‌خوان‌ها همانند تمام ایرانیان می‌توانند و باید به مسایل خرد و کلان مملکت از جمله مسایل سیاسی آگاه باشند و در رفتار شخصی به هر چه باور دارند عمل کنند اما درست نیست که مراسم و مجالس عمومی را – به عنوان تکلیف شرعی – آوردگاه باندبازی‌های سیاسی کنند.

یک‌‌ یاحسین تا میرحسین

آز انجا که تاسوعا و عاشورای حسینی امسال همزمان با هزارمین روز حصراست، ما می توانیم خواست مان را با استفاده دوباره از نماد سبز (پوشاک، دستبند و …) و گفتگوی عمومی‌ در هیأت های مذهبی و عزاداری، دانشگاها و محل کار و سایر محافل اجتماعی و هم چنین از طریق دیوار نویسی و شعار نویسی یک بار دیگر فریاد زنیم.

قراردادهای یکسویه دولت

با قوانین موجود نیز می توان از انعقاد چنین قرارداد هایی جلوگیری نمود ولی اگر بهانه بی‌تحرکی دستگاه قضا به سبب نبود قوانین کافی است ، چرا قوه قضائیه تصویب قوانین مطلوب خود را از مجلس طلب نمی کند؟ متاسفانه ماده ۱۰ قانون مدنی مورد سوء استفاده مکرر قرار می گیرد و سیستم قضایی ما هیچ عکس العملی در اینخصوص از خود نشان نمی دهد.

اول محرم

دیروزِ ما چون تعزیه ای سراسر مرثیه، بر جبین ظالمین زمان نقش بست تا دانه دانه عرق شرم را برآن بنشاند. و این شب سیاه که دیر می پاید و رفتنش آمدن صبح را نوید می دهد، برای من چه تحمل ناپذیر شده است…