فرشاد مومنی: از 84 به بعد 415 هزار فرصت شغلی نابود شد؛ فرار سرمایه‌ها هم 150 برابر افزایش یافت

خروج سرمایه از کشور از 83 تا 90 حدود 150 برابر افزایش پیدا کرده است نسبت ها خیلی بزرگ تر از آن است که به صورت تصادفی آن ندید، اینکه چرا دیده نشده است جای سئوال دارد

هشدار فرشاد مومنی در مورد مدیریت اقتصادی خانواده‌های ایرانی: مدارای نجیبانه با فقر

هم بررسی‌های میدانی اطلاعات کافی به دست می‌دهند، هم تحقیقات علمی صحت ماجرا را تایید می‌کنند و هم گزارش‌های رسمی می‌گویند که در نتیجه سیاست‌های دو دوره دولت‌های نهم و دهم، فقری فراگیر در جامعه ایران به وجود آمد و ایرانی‌ها در بهترین حالت، به قول «فرشاد مومنی»، اقتصاددان و عضو هیات علمی دانشگاه علامه‌طباطبایی، «مدارای نجیبانه با فقر» را در چندسال اخیر سرلوحه قرار داده‌اند.

انتقاد فرشاد مومنی از شیوه تجارت کشور: این الگوی سنتی استعمار است که ایران فقط خام فروشی کند

آمار گمرک هم این موضوع را نشان می دهد، طبق گزارش گمرک کشور از بین 10 قلم از مهم ‌ترین اقلام صادرات به اصطلاح غیرنفتی ایران حدود 5 قلم از آن چیزهایی است که ما برای تقویت روحیه اسم آن را گذاشتیم غیرنفتی ولی در اصل نفتی است و این موضوع بسیار قابل ‌توجه است

دولت میرحسین موسوی با بدهی های خارجی کشور چه کرد

وقتي جنگ شروع شد ذخيره ارزي عراق هفت برابر ايران بود و با وجود اينكه جمعيتشان يك سوم ايران بود اما درآمد نفتي آن‌ها با ايران برابري می‌کرد. ولي وقتي كه جنگ تمام شد ايران بدهي خارجی‌اش صفر بود و حتي بدهی‌های دوره پهلوي را هم پرداخت كرد در حالي كه عراق ذخيره ارزی‌اش به صفر رسيده بود و 85 ميليارد دلار هم بدهكار شده بود

هفت پیشنهاد برای عبور از معضل یارانه‌ها

دولت باید به تجربه دریافته باشد که در شرایط عدم شناخت آمار و اطلاعات و شرایط نامساعد داخلی و بین‌المللی و فساد مالی دامن‌گیر دامن زدن به بی‌ثباتی‌ها و تشدید نوسان‌ها هیچ کمکی به هیچ نوع اصلاح اقتصادی نخواهد کرد.

شیب ملایم؟

نکته این است که دولت نهم و دهم قیمت بنزین را 300تومان افزایش دادند و چنان تبعاتی را شاهد بودیم. دولت کنونی هم با وجود مشاهده آن تجربیات، افزایشی به همان میزان را اعمال کرد. این در حالی است که این افزایش قیمت‌ها کسری بودجه را هم تامین نمی‌کند و به‌نظر می‌رسد، تورم بیش از چهار تا پنج‌درصد پیش‌بینی‌شده، افزایش یابد و بر دیگر شاخص‌های اقتصادی هم تاثیر بگذارد.

فرشاد مومنی: دولت با کانون‌های توزیع رانت و فساد برخورد کند

به جای مواجهه به شکل کنونی با مسائل مربوط به رانت و فساد باید 5 کانون کلیدی توزیع رانت و فساد را شفاف سازی و امکان نظارت های تخصصی مدنی بر آنها را فراهم کنیم. 5 کانون اصلی ایجاد رانت و فساد عبارتند از دلارهای نفتی، اعتبارات بانکی، مقررات و قوانین گمرکی صادرات و واردات، طرز عمل گمرکات مناقصه های گمرکی و شرکت های دولتی که کانون های اصلی توزیع رانت و تشدید کننده دور باطل رکود تورمی هستند و باید مسدود شوند.

فرشاد مومنی: برخی رفتارهای اقتصادی دولت یازدهم مشابه دولت قبل است

در این میان بایسته سیاستگذاری از سوی دولتی که شعار تدبیر را به عنوان محور تلاش‌های خود برگزیده، آن است که در امور تخصصی، علم را فصل‌الخطاب قرار دهد.

فرشاد مومنی: مدعیان اصول، مطالعات درباره فساد مالی درایران را صهیونیستی می‌خواندند

وقتی که مطالعه های بین المللی حکایت از گسترش و تعمیق فساد مالی در ایران داشتند، جبهه به اصطلاح اصول گرایان با کمال تاسف به جای اینکه با این مساله اصول گرایانه و منصفانه برخورد کنند، برخوردی فرافکنانه و مسئول گریزانه را انتخاب کردند.

فرشاد مومنی: شوک های قیمتی امثال بابک زنجانی را بوجود می آورد

فرشاد مومنی اقتصاددان برجسته کشور اعتقاد دارد بروز شوک های قیمی در اقتصاد ایران می تواند یکی از دلایل اصلی تولد افرادی مانند بابک زنجانی باشد.

آیا بهبود وضعیت توسعه ملی در دهه اول، فقط حاصل فضای حماسی جنگ بود؟

برخی افراد اغلب غیر متخصص برای بیان دلیل این شگفتی‌‌ها در دوران جنگ این ایده را مطرح کرده‌‌اند که به اعتبار وجود الزام‌‌ها و فشارهای آن دوره و نیز به اعتبار فضای حماسی که در کشور وجود داشته است، به‌طور طبیعی این تخصیص‌‌ها منطقی و کارآمد بوده و این بهینگی را نباید به اعتبار تدابیر استثنایی و خارقالعاده دولت وقت آن دوران گذاشت. وجه رد این ایده را می‌‌توان همین نوآوری‌‌های نهادی کاهنده‌‌ی هزینه‌‌ی مبادله که مطرح شد، دانست.

فرشاد مومنی: رویه دولت جدید گام برداشتن در مسیر دولت قبلی است

یک کارشناس مسایل اقتصادی با بیان اینکه حرف نزدن نسبت به عدالت اجتماعی و همچنین بد دفاع کردن از آن دو روی یک سکه اند گفت: دولت جدید نیز در زمینه عدالت اجتماعی در مسیر دولت قبلی گام بر می دارد.

ضرورت تغيير در سياست‌هاي اقتصادي دولت

در دوران انتخابات رياست‌جمهوري اخير، يكي از مولفه‌هاي محوري اميد بخشي به مردم، نقدها و وعده‌هاي رييس‌جمهور محترم از سياست‌ها و عملكردهاي اقتصادي دولت قبل بود. واقعيت اين است كه در فاصله سال‌هاي 84 تا 92 شاخص فلاكت در ايران دو برابر افزايش پيدا كرد. اين شاخص كه مجموع نرخ تورم و نرخ بيكاري را به نمايش مي‌گذارد علامتي است كه نشان‌دهنده فقر و فلاكت گسترده در دوران اوج سرخوشي ناشي از افزايش چشمگير قيمت نفت در بازارهاي جهاني بود. به نظر مي‌رسد كه بر پا كردن سازوكارهايي براي يادآوري آن نقدها و وعده‌هاي اميد بخش براي رييس‌جمهور محترم و اعضاي محترم تيم ياري‌دهنده به ايشان در هيات وزيران، در زمره مهم‌ترين و ثمربخش‌ترين اقدامات قابل تصور در شرايط كنوني است.

فرشاد مومنی: دولت ریشه پیدایش «دانه‌درشت‌ها» را بخشکاند

قاعده مسلط در اقتصادهای رانتی این است که نسبت به افراد حساسیت بیشتری دارند تا ساختار نهادی بسترساز برای افراد فاسد. ولی نتیجه نشان داده که این برخورد نتیجه ندارد و از گسترش فساد جلوگیری نمی‌کند.

اراده ملي در تحقق ارقام بودجه يي

بايد اميدوار بود نمايندگان محترم مجلس كه اكنون فرصت كافي براي بررسي لايحه بودجه را دارند در زمينه محور قرار دادن آهنگ كندتري براي تعميق بخشيدن به مشكلات ساختاري در بودجه 93 گامهايي ولو ناچيز را بردارند تا مشخص شود يك اراده ملي براي اصلاح و تصحيح اشتباهات فاحش گذشته كه در آن درآمدها به طرز افراطي اضافه بر آورد مي شد، وجود دارد، تا ان شاءالله در يك زمان مناسب و در راستاي طراحي يك نظام بودجه ريزي توسعه گرا با مشاركت همگان گام هاي موثرتري در آينده برداشته شود.

مومنی: دوران رانتزایی و رانتجویی باید پایان یابد

فرشاد مومنی اظهار داشت: راه نجات ایران به معنای دقیق کلمه در این است که به سمت درس گرفتن از این تجربه 25ساله و اصلاح و تصحیح بنیادی جهت‌گیری‌های نادرست تعدیل ساختاری و سوداگرپرور گذشته برویم.

فرشاد مومنی: آموزه “اقتصاد بازار” فقط در کتاب های درسی عینیت پیدا کرده است

یک استاد دانشگاه گفت: «وقتی بنیان های فکری – فلسفی و نظام ارزشی ما به کلی از مفروضات فکری – فلسفی و ارزشی پشتوانه تئوری بازار متفاوت است، طبیعی است که در سطح نظری از پیش بتوان با اطمینان پیش بینی کرد اجرای این برنامه با شکست مواجه خواهد شد.»

فرشاد مومنی: کم‌توجهی اقتصاد‌دانان به مفهوم بازار شرم آور است

غفلت حیرت‌انگیز اکثر قریب به اتفاق اقتصاد‌دان از تعریف و ماهیت بازار و هم‌چنین کم‌توجهی اقتصاد‌دانان به مفهوم و نظریه‌ی بازار شرم آور است.

فرشاد مومنی: بزرگ‌ترین ضربه‌ دولت گذشته به این کشور، بدنام‌کردن آرمان عدالت بود

در ماه‌های پایانی دولت گذشته در یک روز دو خبر در روزنامه‌ها درج شد که هم‌زمانی آنها با هم جالب و معنادار بود؛ یکی اینکه بنگاه‌های تولیدی در ایران با یک‌چهارم ظرفیت تولید می‌کنند و دیگر اینکه استفاده از زندان‌های ما چهاربرابر ظرفیت استاندارد است!

درس های تجربه مدیریت اقتصادی دوره جنگ

فرشاد مومنی: وقتی وارد شهریور ماه شویم هرقدر که به روزهای پایانی نزدیک‌تر می‌شویم یاد و خاطره‌ سال‌های دفاع مقدس زنده می‌شود و بدیهی است که برای ما تجربه‌های تاریخی مدیریت اقتصادی کشور با ضریب اهمیت بیشتری به اعتبار این ایام یادآوری می‌شود. واقعیت این است که در ادبیات توسعه هم می‌بینیم که تصریح می‌شود […]

کانون اصلی بحران اقتصادی کجاست؟

کانون اصلی بحرانی شدن اقتصاد ایران در سال‌های اخیر و در اوج درآمدهای نفتی به بی‌انضباطی‌های مالی گسترده دولت، سیاست‌های ثبات‌زدای دولت و سیاست‌های مشوق رانت، ربا و فساد از سوی دولت برمی‌گردد که همان‌طور که بحث شد از میدان به‌در‌کننده بخش خصوصی مولد و دامن‌زننده به رانت، ربا و فساد هم بوده است.

میزان مداخله‌های دولت در اقتصاد

نکته حیرت‌انگیز در این زمینه آن است که با وجود این جهش در واگذاری دارایی‌های دولت، میزان مداخله‌های دولت در اقتصاد، در دوره اخیر به طرز حیرت‌انگیزی نسبت به دو دولت قبل از خود افزایش نشان می‌دهد ضمن آنکه چیزی نزدیک به یک سوم کل این واگذاری‌ها، اساسا ناظر بر رد دیون و بدهی‌های دولت بوده است. یعنی دقیقا آن چیزی که در ادبیات موضوع، با عنوان «گناه بزرگ و نابخشودنی برای دولت» ثبت شده است.

فرشاد مومنی: برداشت از صندوق توسعه ملی راه‌حل نجات کشور نیست

نکته اساسی در این زمینه این است که این دور باطل فلاکت‌زا که محورهای اصلی آن، رویه‌های افراطی، انبساط مالی، آزادسازی افراطی واردات و دستکاری‌های پیوسته قیمت‌های کلیدی بوده، شرایط خاصی را فراهم ساخته است. در این شرایط اگر چنین گمان برود که اصلاح این اقتصاد به‌هم‌ریخته و فلاکت‌زده فقط و فقط مساله قوه‌مجریه است، با اطمینان می‌توان گفت که این مسیر راه به جایی نخواهد برد. ما باید به نوعی وفاق جمعی دست پیدا کنیم که بحران خطرناک موجود در زمینه بهره‌وری در اقتصاد ملی و واگرایی بسیار شدید و خطرناک میان بنیه تولید اقتصاد ملی و تمایلات سیری‌ناپذیر مصرفی موجود و نیز فسادی که بر مناسبات اقتصادی کشور سایه افکنده است، مساله کل نظام ملی است. قوه‌مجریه در این زمینه مسئولیت دارد؛ اما اگر سایر قوا نیز به همراه نهادهای فرادست نظارتی، شرایط موجود را به درستی درک نکرده و با قوه‌مجریه همکاری نکنند، امکان برون‌رفت از این شرایط فقط با تکیه بر توانایی‌های قوه‌مجریه، فراهم نیست.

تقدیر فرشاد مومنی از گزارش اقتصادی مركز پژوهشها

به نام اسلاميت بايد از همه مسوولان و دست‌اندركاران اداره كشور تقاضا كنيم كه اين خواسته مهم رييس مركز پژوهشهاي مجلس را جدي بگيرند و شرايطي را فراهم آورند كه امكان تعرض به واقعيت‌هاي موجود كشور براي هيچ دولتي در امروز و آينده فراهم نشود.

فرشاد مومنی: تورم یعنی سرقت قدرت خريد مردم

واقعیت این است که با قید‌هزاران بار بلاتشبیه روی این مساله تاکید می‌کنیم که دولت جدید ایران نیز باید این توصیه داگلاس نورث را آویزه گوش خود قرار دهد. مسائل ایران نیز به غایت پیچیده شده و کسانی که با فرمول‌های تک‌عاملی فکر می‌کنند با دستکاری قیمت حامل‌های انرژی یا دستکاری نرخ ارز یا آزادسازی واردات مساله کشور حل می‌شود عملا کشور را در معرض بحران‌های جدیدتر قرار خواهند داد.

فرشاد مومنی: لایحه بودجه 91 سند قضاوت درباره سهم نسبی تحریم و بی تدبیری

مهم‌ترین کانون‌های توزیع رانتی دلار‌های نفتی تصمیم‌گیری در صادرات و واردات و مجوز‌های صادر شده در آن است که دولت وقت با این نوآوری‌ نهادی و با گذراندن آن از کانال مجلس شفافیت و نظارت‌پذیری و پاسخگویی در این بخش را نیز افزایش داد به طوری که به یکی از مهم‌ترین کانون‌ها برای کاهش فساد تبدیل و گرایش به تولید از ناحیه این نوآوری نهادی نیز گرایش مسلط شد.

فرشاد مومنی: مسائل حیاتی کشور را بازیچه سیاست‌زدگی و تبلیغات وارونه نکنیم

گویی برای این افراد فقط و فقط تبرئه خود به هر قیمتی که باشد، مهم است. گرچه با کمال خوشبختی این ژست‌ها و رفتارها دیگر حتی در میان هم‌پیمانان سیاسی این افراد نیز چندان خریداری ندارد، اما از آنجایی که ادامه این رویه‌ها در روزهای پایانی دولت فعلی همچنان هزینه‌هایی را به جامعه تحمیل می‌کند و باب مناقشه‌های جدید در میان آحاد مردم را در شرایطی که بیش از هر زمان دیگر به اتحاد و همدلی و گستاخی روبه‌رو شدن با واقعیت‌های تلخ موجود نیاز داریم، باز می‌کند.

انتقاد فرشاد مومنی از سیاستهای اقتصادی: منتقدان اصلی دولت میرحسین غیرمولدان بودند

چرا در شرایط جنگی در اقتصاد ایران از منظر اقتصادسیاسی مهمترین منتقدان دولت وقت غیرمولد ها بودند و بزرگ ترین پشتیبانان دولت وقت تولیدکنندگان بودند و دقیقا از زمانی که برنامه تعدیل ساختاری در ایران اجرا شده یک جابجایی تمام عیار در اقتصادسیاسی مشاهده می شود یعنی بزرگ ترین نفع برنده ها غیرمولدها هستند و تولیدکننده ها منتقد دولت هستند.

فرشاد مومنی: اقتصاد ایران تحمل یک شوک دیگر را ندارد

شرایط اقتصادی که در جامعه وجود دارد، اگرچه مطالبات عمومی اولویت را به وجه اقتصادی می‌دهند، اما باید مشاوران دولت جدید عالمانه به این واقعیت توجه داشته باشند که رابطه زیرسیستم‌های نظام اجتماعی، با هم مثل قانون ظروف مرتبطه‌ است و هرکدام مثل آینه برای دیگری است. همان‌طور که اقتصاد بسامان نیست، فرهنگ هم نیست. وجه اجتماعی زندگی انسان‌ها و وجه سیاسی هم همین‌طور. همین چند روز پیش مصاحبه‌ای از چهره فرهنگی ارجمند معاصر آقای سیدمهدی شجاعی را ملاحظه کردم که گفته بودند برای جبران تخریب‌هایی که به حوزه فرهنگ کشور طی هشت‌ساله اخیر تحمیل شده حداقل 40سال زمان نیاز است بنابراین چه به اعتبار ملاحظات داخلی و چه خارجی مسایل موجود ما و شرایط کنونی اقتصاد و جامعه به اعتباری ریشه در سه گروه مسایل دارد. یک گروه فکری‌اند. یک گروه دیگر به ملاحظات اقتصاد سیاسی به مفهوم دقیق و وسیع آن باز می‌گردد و بخش آخر نیز به تصویری مربوط می‌شود که برخی ندانم‌کاری‌ها و ماجراجویی‌ها از ایران در سطح جهانی ایجاد کرده است.

شوك‌درماني‌را درمان‌كنيد

امیدوارم در دولت جدید شرایطی فراهم شود که به صورت شفاف و منطبق با معیارهای علمی برنامه‌ شکست‌خورده تعدیل ساختاری و خصلت ضدتوسعه‌ای آن را و انواع هزینه‌های کوتاه‌مدت و بلندمدتی که به نظام ملی تحمیل کرده است در معرض ارزیابی‌های کارشناسی جدی‌تری قرار گیرد تا پس از نزدیک به یک ربع قرن پرداخت هزینه از سوی دولت و ملت، بتوانیم روزی را شاهد باشیم که مدیریت اقتصادی کشور و نهادهای نظارتی به این جمع‌بندی برسند که تکرار آزمون و خطاهای تجربه‌شده در این دوره طولانی، جز گسترش و تعمیق هزینه‌ها و خسارت‌ها از قبیل مقهور کردن بخش‌های مولد در برابر بخش‌های غیرمولد، ایجاد گرفتاری‌های پی‌درپی برای تولیدکنندگان و رونق‌بخشی به کسب و کار کسانی که به تجارت پول مشغولند و افزایش فساد مالی، دستاورد دیگری برای کشورمان نداشته است.