بی اعتبارسازی مفهوم عدالت در دولت احمدی نژاد

فرض می کنیم تمام سهامی که دولت به نام سهام عدالت واگذار می کند مربوط به بهترین شرکت های دولتی باشد، فرض دوم این بود که این شرکت های دولتی هم همواره در قله ثبت شده عملکردی خودشان باشند یعنی سه درصد سود بدهند و هرگز از آن پایین تر نیایند، فرض بعدی هم این بود که شما هرگز به فکر بازپس گیری اصل این رقم سهام توزیع شده هم نباشید. با این فروض وقتی شما نفری ۵۰۰ هزار تومان سهام عدالت بین مردم توزیع می کنید، با ضرب کردن این مبلغ در سه درصد میزان آن چقدر می شود؟ می شود ۱۵ هزار. یعنی دولت در بهترین حالت می تواند به افرادی که به آنها سهام عدالت داده است، سالی ۱۵ هزار تومان سود سهام به عنوان کمک پرداخت کند.

فرشاد مومنی: مشی شهید بهشتی پیامبرانه و در راستای اعتلای شخصیت افراد بود

در حوزه اقتصاد با اطمینان به شما می گویم بخش اعظم مشکلات امروز در اقتصاد جمهوری اسلامی نه به دلیل پایبندی عملی تمام عیار به قانون اساسی بلکه اتفاقا به خاطر عدول از آن اتفاق افتاده است. نکته ای که می خواهم به آن اشاره کنم این است که شهید بهشتی را در طول حیات خودشان کاپیتالیست می خواندند اما پس از زمانی که ایشان شهید شدند متهم به گرایشات سوسیالیستی شدند!

سیمای فقر در دولت احمدی نژاد

این دولت آمد به بدترین شکل ممکن از عدالت دفاع کرد و وقتی از یک چیزی بد دفاع شود اثر تخریبی آن از حمله به آن پدیده خیلی جدی‌تر می‌شود. یکی از آن کارها طرح ایده سهام عدالت در ابتدای کار دولت بود. من به عنوان کسی که نزدیک به دو دهه راجع به خصوصی‌سازی کار کرده‌ام عقیده دارم اینها آمدند لباس عدالت به تن ایده‌ای کردند که در بلوک شرق سابق پس از فروپاشی تحت عنوان کوپن سهام مطرح شده بود.

قيمت‌هاي كليدي آلوده سياست زدگي

تجربه تاریخی نشان می‌دهد که بخش بزرگی از مقهور شدن بخش‌های مولد توسط بخش‌های غیرمولد و رونق بی‌سابقه فعالیت‌های سوداگری و نزول‌خواری، افزایش بی‌سابقه نابرابری‌ها و فساد مالی و از رمق‌افتادن بنیه تولید ملی در سال‌های اخیر ناشی از واردکردن شوک‌های بزرگ و کوچک بر قیمت‌های کلیدی بوده است و اثرات زیانبار شوک‌درمانی خواه از کانال دستکاری قیمت حامل‌های انرژی باشد و خواه دستکاری نرخ ارز سهمی تعیین‌کننده در دور باطل رکود تورمی در اقتصاد ایران داشته است. واقعیت این است که آثار این رویکرد نادرست و خسارت‌بار بسیار بیشتر از فشارهای طاقت‌فرسایی است که بر تولید ملی و رفاه شهروندان داشته مالیه دولت را تحت‌فشار قرار داده است. نگاهی اجمالی به حجم بی‌سابقه بدهی‌های معوقه دولت به بانک‌ها، سازمان تامین‌اجتماعی و پیمانکاران در کنار رشد نزدیک به 50برابری واگذاری دارایی‌های دولتی در هفت‌ساله اخیر در مقایسه با ارقام مشابه مربوط به 16سال قبل از آن همراه با هدر رفتن درآمدهای چندصدمیلیارد دلاری نفت، حکایت از آن دارد که کانون اصلی مشکلات اقتصادی کشور، ترکیب بی‌انضباطی گسترده و بی‌سابقه مالی دولت و تلاش برای پرکردن کسری‌های مزمن ناشی از آن، از طریق دستکاری قیمت‌های کلیدی بوده است.

«کوته‌نگری»، توسعه را تهديد مي‌كند

باید تحلیلی داشته باشیم درباره این‌که چرا اقتصاد ایران در این سال با این وضعیت روبه‌رو شده است؟ اگر بخواهیم درنهایت اختصار صحبت کنیم به‌گمان من هیچ عاملی قدرت توضیح دهندگی‌اش به‌اندازه نقش مخرب دستکاری قیمت‌های کلیدی نیست که به‌طور همزمان درباره قیمت ارز و قیمت حامل‌های انرژی اتفاق افتاده است و این پدیده به‌همان اندازه که امنیت حقوق مالکیت را دستخوش مخاطره می‌کند، ثبات را از فضای کلان اقتصاد دور می‌کند و این بی‌ثباتی باعث می‌شود گرایش‌های تولیدی به‌شدت ضربه بخورد و گرایش‌های سودا‌گرانه بر اقتصاد ملی سیطره پیدا کند.

فرشاد مومنی: عدم ثبات سیاست های اقتصادی عامل بحران نقدینگی است

گرچه رشد نقدینگی دراقتصادی که تولید آن رنجور تر می شود، نگران کننده است اما باید توجه کرد نکته اصلی و کلیدی بحث در بازار پول نیست بلکه مربوط به عدم ثبات در سیاست های دولت است که با ایجاد جهش در قیمت های کلیدی، موجب بحران نقدینگی برای تولیدکنندگان و رو آمدن بیشتر ربا خواران شده است.

دولت يازدهم و عبرت از درس‌هاي پر هزينه تاريخي

درباره وضعيت فضاي كسب‌وكار هم با فاصله اندكي مساله به همين ترتيب است. به عبارت ديگر، براساس اين مقياس‌هاي سنجش ملاحظه مي‌شود كه در سال‌هاي اخير كمترين اهتمام به مولفه‌هاي اصلي توسعه اتفاق افتاده است و بدون ترديد باز گرداندن كشور به شرايط قبل از روي كار آمدن اين دولت، نيازمند به كارگيري سخت و بسيار بالايي از ظرفيت‌هاي دانايي و بالاترين سطوح مشاركت كارشناسان و متخصصان امور مورد اشاره است.

پدرخواندگی شهید بهشتی

شهید بهشتی به قاعده بازی جمعی سخت وفادار بودند و با شناختی که از فضای فرهنگی جامعه ایران داشتند، تلاش می‌کردند فضای قائم به شخص پدید نیاید. اما اتفاقا کسانی که از صلاحیت‌های ایشان خبر داشتند و عمدتا یا در گروه مخالفین و دشمنان ایشان قرار داشتند و یا در گروه دوستانی که حسد می‌ورزیدند، شرایطی را فراهم کردند که همه، همه چیز را به بهشتی نسبت دهند.

به تضعیف پول ملی تن ندهید

واقعیت آن است که ریشه اصلی بخش بزرگی از ناهنجاری‌های کنونی که از یک سو، بیشترین فشارها را به گروه‌های مولد اقتصاد وارد کرده و از سوی دیگر رونقی بی‌سابقه برای سوداگران و گروه‌های غیرمولد فراهم ساخته، به بی‌انضباطی‌های مالی گسترده دولت مربوط می‌شود. طی سال‌های اخیر در ابعادی کم‌سابقه، دولت درآمدهای خود را بسیار دور از واقع‌بینی برآورد کرده و سطوح غیرمتعارفی از هزینه‌ها را برای خود تعریف کرده است که نه‌چندان نسبتی با مصالح توسعه ملی داشته و نه‌چندان از پشتوانه و اعتبار قانونی برخوردار بوده است. ترکیب این رویه‌ها، موجب شده است که با وجود هزینه‌کرد بالغ بر 700‌میلیارد دلار درآمد ارزی و فروش بیش از 110‌هزار‌میلیارد تومان سهام شرکت‌های دولتی، باز هم همواره دولت با حجم بسیار عظیمی از کسری‌های آشکار و پنهان در بودجه خود روبه‌رو شود.

مشاور اقتصادی میرحسین: سال ۹۱ برای اقتصاد ایران وحشتناک بود

واردات لجام گسیخته و تشدید تحریم‌ها، باعث افزایش مشکلات در زمینه اشتغال و ضربه خوردن واحدهای تولیدی شده است. اصرار بر افزایش پرداخت یارانه نقدی بی‌ضابطه و پرداخت وام‌های کلان بدون پشتوانه، فشار سنگینی را به اقتصاد کشور وارد کرد. متاسفانه بالا رفتن هزینه‌ها در بخش مسکن، خودرو، بهداشت و غذا، ایران را به سمت رکود تورمی پیش برده است و ادعای تثبیت نرخ ارز یکی از بزرگ‌ترین دروغ‌هایی است که در اقتصاد ایران گفته می‌شود.

پیش‌بینی مشاور میرحسین از فاجعه‌آفرینی بعدی دولت احمدی‌نژاد

فرشاد مومنی، استاد دانشگاه و مشاور اقتصادی میرحسین موسوی، معتقد است که طرح دولت احمدی نژاد برای هدفمند کردن یارانه‌ها، پرشکست‌ترین و پرخسارت‌ترین تجربه‌ها را برای اقتصاد کشور به دنبال داشته است. وی هشدار می دهد که در ادامه این سیاست پر از خسارت، دولت می خواهد کسری بودجه خود را از طریق افزایش قیمت ها جبران کند؛ برنامه ای که باز هم بیشترین فشارها را بر اقشار ضعیف جامعه وارد خواهد کرد و البته وضعیت مالی دولت را نیز بهتر نخواهد کرد.

تداوم ثبات‌زدایی از اقتصاد

فعالان اقتصادی با نگاه به جهت‌گیری‌های سیاسی و الگوی تخصیص منابع از سوی دولت، از سند بودجه به عنوان آینه ای برای به دست آوردن تصویری از چشم‌انداز اقتصاد ایران در سال آتی استفاده می‌کنند. از این زاویه نیز باید با کمال تاسف، به صراحت با نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی سخن گفت و به آن‌ها گوشزد کرد که از جهت‌گیری‌های کلی مشاهده شده در این سند، به وضوح دریافته می‌شود که دولت حتی از تجربه هفت ساله مسئولیت خود نیز به اندازه کافی درس نگرفته است و حتی با نگاهی محدود به کلیات طرح شده، می‌توان به وضوح دریافت که دولت همچنان گمان بر آن دارد که از طریق اتخاذ سیاست‌های ثبات‌زدا، به‌هم‌ریختگی‌های بیشتری در فضای کسب و کار ایجاد کرده و بر ابعاد ریسک‌گریزی بخش خصوصی مولد بیفزاید. در این‌جا به طور مشخص می‌توان به نگاه دولت درباره قیمت‌ حامل‌های انرژی و قیمت ارز اشاره کرد که به گواه تجربه‌های دو دهه اخیر اقتصاد ایران، بیشترین فشارها و مشکلات را برای بخش‌های مولد اقتصاد به همراه داشته است و بی‌سابقه‌ترین رونق‌ها را برای سوداگران، به‌خصوص آن‌هایی که به تجارت پول مشغول هستند، فراهم می‌کند. باید امیدوار بود که نمایندگان محترم مجلس به‌ویژه درباره سیاست‌های ثبات‌زدای لحاظ‌شده در سند بودجه، با دقت بایسته و حساسیت‌ کافی این سند را ارزیابی کنند.

انتقاد فرشاد مومنی از فاز دوم هدفمندی یارانه ها: کشور ظرفیت شوک اقتصادی ندارد

در اقتصاد سیاسی تورم ظالمانه‌ترین مالیاتی است که از فقرا گرفته می‌شود، آثار مخرب این موضوع بیکاری است ضمن این که آثار غیر اقتصادی و حتی بلند مدت اقتصاد آن به مراتب مخرب‌تر از تورم است.

فرشاد مومنی: شرط توسعه‌، اصلاح دولت است/ دولت میرحسین موسوی علم باور، مشارکت جویانه و مردمی بود

آن چيزي كه من مي‌توانم بازگو كنم اين است كه اولا امام به هيچ‌وجه در امور اجرايي و جزئي مطلقا مداخله نداشتند، دست‌كم در حوزه اقتصاد كه ما درگير بوديم اين را مي‌توانيم با قاطعيت شهادت بديم. نكته بعدي اين بود كه سبك مديريتي ايشان يك سبك مشاركت‌جويانه بود، ‌هميشه نظرشان اين بود كه همه طيف‌هايي كه به شكلي در انقلاب مشاركت داشتند، در فرآيند‌هاي تصميم‌گيري و تخصيص منابع حضور داشته باشند و مولفه سومي هم كه در تجربه مديريتي ايشان از نظر اقتصادي من مي‌توانم به شما يادآوري كنم، تمايل ايشان به تفويض اختيار بود

فرشاد مومنی: هیچ اراده‌ای برای کاهش رانتی بودن اقتصاد سیاسی نداریم

زمانی‌که هیچ اراده‌ای در شفاف‌سازی فرآیندهای تصمیم‌گیری تخصیص و کاهش رانتی بودن اقتصاد سیاسی نداریم آیا اساسا امکان اینکه یک بازار رقابتی شکل بگیرد وجود دارد یا نه؟ گروهی از نئوکلاسیک‌های وطنی با دولت هم‌راستا شدند که از طریق ثبات‌‌زدایی از سطح کلان اقتصاد، تشدید ناهنجاری‌ها، افزایش بستر رانتی برای فساد مالی، از بین‌بردن انگیزه‌های تولیدی و… مناسبات بازاری شکل بگیرد که مشخص بود امکان ندارد. اساس ماجرا حقوق مالکیت است.

فرشاد مومنی: سیاست‌های بی‌ثبات خطرناک‌تر از افزایش نقدینگی است

یارانه نقدی پنج برابر می‌شود و این تصمیم، گویای این است که دولت بر اجرای فاز دوم قانون هدفمندی یارانه‌ها تاکید دارد و در این فاز هم بخشی از آزادسازی قیمت‌ها با گران‌تر شدن حامل‌های انرژی انجام می‌شود. این اتفاق، چشم‌انداز کشور را در حوزه نقدینگی و تورم ناخوشایند جلوه می‌دهد. با این حال مومنی معتقد است در ماه‌های پایانی سال چالشی که بین دولت و مجلس وجود دارد، تعیین‌کننده چشم‌انداز اقتصادی کشور خواهد بود. تاکنون مجلس با تصویب قانون، مانع از بی‌ثباتی در سیاست‌های اقتصادی دولت شده اما دولت تمایل چندانی به پایبندی از قوانین مجلس ندارد. در واقع موفقیت مجلس و سایر نهادهای نظارتی در کنترل سیاست‌های اقتصادی‌دولت تعیین‌کننده چشم‌انداز اقتصادی کشور خواهد بود.

دلایل غیرسودمند بودن هدفمندی

وقتی که مجلس این لایحه را بررسی کرد تقریبا مشخص بود با یک فروضی در مورد هرکدام از حامل‌های انرژی میزان مصرف و تفاوت قیمت مدنظر دولت چیست. وقتی مجلس این‌ها را محاسبه کرد به این نتیجه رسید که سقف قابل تحقق درآمد برای دولت 26 هزار میلیارد تومان بوده است. در این مقوله دولت احتمالا قادر نبود از آن رقم لایحه بودجه دفاع کند اما به عنوان تمهیدی برای پنهان کردن بخشی از کسری واقعی بودجه نهایتا مجلس پذیرفت به جای 62 هزار میلیارد تومان رقم 54 هزار میلیارد تومان تصویب شود.

استاد اقتصاد: دولت نه توان دارد نه انگیزه، ستاد اقتصادی فراقوه ای تشکیل شود

به گمان من و همانطور که در آن سخنرانی در فروردین ماه سال گذشته به آن اشاره کردم دولت نه توانایی و نه انگیزه اصلاح رویه ها و سیاست های خود را دارد و بنابراین فقط از طریق یک کانال فراقوه ای می توان یک بازنگری بنیادی در ساختار حریم های دولت اتخاذ کرد و تنها اگر چنین چیزی اتفاق بیافتد این امکان وجود دارد که ما بتوانیم با خسارت های کمتری از شرایط فعلی عبور بکنیم .

لايحه بودجه 91 از منظر توسعه

اگر فقط يك قلم قانون برنامه چهارم توسعه درباره اين نحوه تخصيص منابع حاصل از نفت رعايت مي‌شد موجودي حساب ذخيره ارزي ما الان بايد بين 300تا 400ميليارد دلار در نوسان مي‌بود. اما به قاعده آنچه مقامات رسمي اظهار كرده‌اند ما با موجودي منفي حساب ذخيره ارزي روبه‌رو هستيم يعني تعهداتش از موجودي‌اش بيشتر است. اين چيزي است كه در عهده ماست و جزو مسووليت‌هايمان هم به حساب مي‌آيد و بايد اميدوار باشيم كه خداوند توفيق‌مان دهد كه از عهده انجام اين مسووليت خطير هم برآييم.

افراط دولت در انبساط مالی بودجه 91

در غياب علم‌محوري و برنامه‌محوري دولت به سمت افراط در انبساط‌هاي مالي كشيده مي‌شود. يكي از كانال‌هاي عملياتي كردن افراط در انبساط مالي اين است كه دولت ماموريت‌هاي جديد تعريف مي‌كند، بعد در دوران افول درآمدهاي نفتي نمي‌تواند از اين مسووليت‌ها و ماموريت‌هاي جديدي كه براي خود تعريف كرده است، صرف‌نظر كند و همين امر اقتصاد كشور را با مشكلات و چالش‌هايي روبه‌رو مي‌كند.

ممانعت فرهاد رهبر از سخنرانی فرشاد مومنی در دانشگاه تهران

در حالی که به گفته منابع دانشجویی، دیروز دانشگاه تهران مجوز سخنرانی فرشاد مومنی را صادر کرده بود، با دستور مستقیم فرهاد رهبر از سخنرانی دکتر فرشاد مومنی در دانشکده فنی دانشگاه تهران ممانعت به عمل آمد.

میزگرد «عدالت اجتماعی؛ از ادعا تا واقعیت» در دانشگاه تهران، با حضور مومنی، خوش‌چهره و راغفر

میزگرد «عدالت اجتماعی؛ از ادعا تا واقعیت» فردا (دوشنبه 8 آذر) از ساعت 12:30 تا 16 در تالار شهید چمران دانشکده فنی دانشگاه تهران با حضور آقایان دکتر فرشاد مومنی، دکتر محمد خوش‌چهره و دکتر حسین راغفر برگزار خواهد شد.

دولت دوران دفاع مقدس، شفاف بود و دروغ نمی‌گفت

شاخص دخالت دولت در اقتصاد ایران، در سال‌‌های پایانی رژیم پهلوی بالغ بر ۶۳ درصد بوده که در دوران جنگ تحمیلی ۸ ساله به حدود ۴۰ درصد در سال ۱۳۶۷ رسید ولی از سال ۱۳۷۱ به این سو نسبت مزبور که نمایانگر میزان مداخله دولت در اقتصاد است، هرگز از ۶۰ درصد پایین‌تر نیامده است. / جنگ ایران با عراق تقریباً ۱٫۵برابر جنگ جهانی دوم برای فرانسه طول کشید، اما افزایش تعداد کارگران درایران کمتر از ۵۰ درصد آن چیزی است که برای فرانسه اتفاق افتاده است. / در پایان جنگ تحمیلی در حالی که عراق بدهی خارجی ۸۶ میلیارد دلاری به جا گذاشته بود، نه تنها بدهی خارج ایران در این دوره صفر بوده است، بلکه در همین دوره بخش قابل ملاحظه‌ای از بدهی‌های خارجی بازمانده از دوران پهلوی نیز پرداخت شده است.

تجربه اقتصاد جنگی در ایران

در شرايط جنگي براي يك دولت بيشترين توجيه‌ها براي دستكاري آمار و پنهان‌كاري در فرايندهاي تصميم‌گيري و تخصيص منابع وجود دارد، اما نظام جمهوري اسلامي در آن دوران بر صداقت و شفافيت پاي فشرد و نتايجش را هم دید.

آزمون و خطا، اقتصاد ملی را نابود می‌کند

شاید این لطف و عنایت خداوند به ما باشد که می‌توانیم بر اساس قاعده حرمت ربا و اتفاق‌نظری که درباره آن وجود دارد و به برکت رهنمودهای قرآن باب این آزمون و خطاهای نافرجام و پرهزینه را ببندیم و راه را برای اعتلای نظام ملی و عبور از شرایط خطیر اقتصادی کشور هموار سازیم.

شکل گیری ناقص اقتصاد «پساصنعتی» در ایران

در این ساختار مفاهیمی مانند تولید، کالا، انباشت ثروت و… دگرگون شده و نیاز به تعاریف و طبقه بندی جدیدی است که تبین آنها در قالب رویکرد «پسا صنعتی شدن» ممکن می شود.