» محسن کدیور

خدا «وجودی قانون‌مند» است

در منابر مذهبی فراوان درباره قداست قم و مصونیت آن از تمام بلایا داد سخن داده شده است. در واقع مداحان، نوحه‌خوان‌ها و روضه‌خوانها مبلّغ و مروج چنین سیمایی از قم بوده‌اند. اما منشأ این سیمای معصوم قم چیست؟ برخی روایات. این روایات را باید به لحاظ دلالت و سند به دقت مورد بررسی قرار داد.

هفت هفته پس از کشتار آبان

از زندانها اخبار تلخی به گوش می رسد. نرگس محمدی از حمله فیزیکی رئیس زندان اوین در زمان انتقال به زندان زنجان بعد از اعتصاب غذا به اعتراض به کشتار اخیر شکایت می کند و زندانبان قلدر هم از دیوار حاشا بالا می رود. قاضی القضات هم که خطبه های غرایی در اجرای عدالت قضائی ایراد می کند ثقل سامعه دارد و در مقابل این اخبار خم به ابرو نمی آورد.

جای خالی منتظری

منتظری فقیه بود، بیش از جمود بر ظواهر الفاظ، به موازین کتاب و سنت التفات کامل داشت، شجاع بود و تعلقی به عنوان مرجعیت و رهبری آینده نداشت، به معنای واقعی کلمه آزاده بود، چه قبل از انقلاب که رنج زندان و شکنجه و تبعید های مکرر را به جان خرید، چه بعد از انقلاب در زمان رهبری استادش بنیانگذار جمهوری اسلامی در مرداد ۱۳۶۷ به اعدام چند هزار زندانی شدیدا اعتراض کرد و جاه و مقام دنیوی را به بلندای دفاع از خون مظلوم پاکبازانه بخشید

مقایسه پرمعنی از کنج حصر

تعداد زیاد کشته های تظاهرات مسالمت آمیز اخیر که یقینا بیش از دویست نفر است در جمهوری اسلامی یک رکورد است. چه بسا تعداد زیاد این کشته ها صدای میرحسین را بعد از نُه سال سکوت در آورد و منجر به صدور این بیانیه شجاعانه شد. ثانیا او آدمکشی دو رژیم قبل و بعد از انقلاب را با هم مقایسه کرده: رژیم غیر دینی پهلوی و حکومت دینی جمهوری اسلامی.

خودسوزی برای یک پیمانه برنج

راستی آیا استانداران، وزیران، هیات رئیسه مجلس، رئیس جمهور و رهبر از وضعیت حدود نیمی از جمعیت کشور که زیر خط فقر نسبی زندگی می کنند یا حداقل یک سوم کشور که زیر خط مطلق فقر روز را به شب می رسانند خبر دارند؟ آیا مشخصا از وضعیت اسف‌بار منطقه دیشموک مطلعند؟ این فقر و خودسوزی از آن اموری است که مانع اجابت دعا و عامل نزول بلا می شود. اگر نمی دانید، بی عرضه اید و اگر اطلاع دارید و کاری نکرده اید که واویلاست.

مطالبات رهبری در ردیف قانون اساسی

ساختار حقوقی نظام با این ابلاغیه از حالت ثنوی (موازین شرع و قانون اساسی) وارد مرحله تثلیثی (دو ملاک قبلی به علاوه مطالبات رهبری در سیاستهای کلی نظام) شد. سرطان بدخیم ولایت مطلقه تا شُش و کبد جمهوریت نظام پیشروی کرده است. ساختار حقیقی نظام وضعی اسفبارتر از این دارد.

خشک مغزی فقیهانه؛ فتواهای بولفضولانه علیه هنر، ورزش و عرفان

اگر در طول تاریخ کار دست این مفتیان خشک مغز بود شاهکارهایی همچون مثنوی مولوی، منطق الطیر، حدیقه الحقیقه و دیوان حافظ امکان تولید نداشت. متاسفانه تفکر سنتی حاکم بر حوزه های علمیه با هنر، ورزش، عرفان و دستاوردهای دوران مدرن سر ستیز دارد. این ستیز جاهلانه و تنگ نظرانه و از سر خشک مغزی است. بحث بر سر این نیست که در هنر، ورزش، عرفان و دستاوردهای دوران مدرن امر نادرست و قابل نقدی وجود ندارد. اما نقد تنها در فضای آزاد و امکان آزادانه تولید محصولات هنری، ورزشی، عرفانی و مدرن میسر و موثر است. با تحریم و تکفیر و خفقان چیزی حل نمی شود و از قضا سرکنگبین صفرا می افزاید.

امامت فرابشری یا علمای ابرار؟/ تعبد جزم اندیشانه در مواجهه با رویکرد تاریخی انتقادی

تفاوت اساسی رویکرد امامت فرابشری و علمای ابرار در روش و به اصطلاح منهج است. أمور اعتقادی خصوصا أصول اعتقادی نمی تواند تعبدی و توقیفی باشد، بلکه تعقلی و تحقیقی است. یعنی نیازمند دلیل یقینی عقلی یا نقلی قطعی هستند. نقل قطعی یعنی در سند متواتر (یا حداقل محفوف به قرینه قطعیه) و در دلالت یقینی باشد. آیات غیر نص (ظاهر در مطلوب) و اخبار آحاد ولو صحیح السند با دلالت قطعی دلیل ظنی محسوب می شوند و در امر اعتقادی خصوصا اصل اعتقادی پذیرفته نیست.

استدلال لاریجانی سست تر از تار عنکبوت

برادران لاریجانی و همفکرانشان نتوانسته اند کمترین دلیل فقهی بر ممنوعیت شرعی ربنای شجریان پیدا کنند، و نهایتا عدم پخش آن را به دلیل شبهه ناک دانستن تلاوت ملحون از سوی برخی فقهای بزرگ – که البته اسمشان را اعلام نکرده اند! – دانسته اند. یعنی احدی تلاوت در دستگاههای موسیقایی را حرام ندانسته است! اگر فرضا کسی در چنین تلاوتی شبهه کرده باشد به فتوای بنیانگذار جمهوری اسلامی پخش و شنیدن موسیقی شبهه ناک شرعا جایز است، به طریق اولی تلاوت ملحون شبهه ناک نیز شرعا جایز است. البته بنا بر احتیاط مقلدان چنین مفتیانی چنین تلاوتی را نشنوند!

خلاف شرع و موجب شرم

حمله به سفارت‌خانه‌های خارجی – چه در گذشته، چه در حال – نقض قانون، خلاف شرع و باعث شرمندگی هر ایرانی است. چه این سفارت‌خانه، سفارت آمریکا، انگلستان، یا دانمارک باشد، یا سفارت عربستان سعودی. اعدام شیخ نمر قطعا محکوم است، اما حمله به سفارت‌خانه‌ی عربستان در تهران و مشهد هم محکوم است. بنای غلط حمله به سفارت‌خانه‌ها سال ۵۸ گذاشته شد. اگر خسارت و هزینه‌ی گزاف آن اقدام به‌ظاهر انقلابی تفهیم شده بود امروز شاهد چنین اقدامات تاسف‌باری نبودیم

محسن کدیور: نظام با ادامه حصر بی آبروتر می شود

کدیور می گوید که «سر و صدا و هیاهوی حکومتی می تواند علامت رفع حصر» باشد چرا که « جمهوری اسلامی در زمان عقب نشینی هارت و پورت بیشتری می کند.» او با این حال از حسن روحانی رییس جمهوری ایران بابت همنوایی با سایر ارکان حکومت در حمله به جنبش سبز انتقاد می کند و خطاب به او می پرسد: «آیا سنجیده تر نبود منتخب مردم به دلیل موانع فوقانی اگر قدمی برای رفع آلام ملت بر نمی دارد حداقل بر زخم آنها نمک نپاشد و سکوت پیشه کند؟»