سایت خبری تحلیلی کلمهhidden pichidden pichidden pichidden pichidden pic
  • صفحه اصلی
  • » از تهران تا قاهره؛ تک‌نويسی‌های فرح ديبا...

از تهران تا قاهره؛ تک‌نويسی‌های فرح ديبا

چکیده :خانم ديبا! فرار شاه به دليل نخواستن او توسط ملت بود و او اين را خوب فهميده بود کما اينکه در تلويزيون به آن خيلی لرزان اعتراف کرد چرا که مستظهر به قدرت مردم نبود. اين فرار ها سابقه تاريخی دارد، محمد علی شاه به لياخوف روسی و چکمه قزاق ها دلبسته بود اما آتشفشان خشم ميهن پرستان آذري و بختياری و تنکابني و تهراني... سبيل تابيده اش را کز داد و پدر شوي مرحوم شما نيز به آلمانو فيل مشهور، اما آمد و رفتش با مرکب و قلم بريتانيا کبير رقم خورد، محمد رضا هم به هيبت ساواک و هيمنه گارد جاويدان پشت گرم بود که با رژه اش خاورميانه به لرزه در مي آمد ولی سپه جاويدان زودتر از شاه مضمحل شد، چرا که ريشه در مردم نداشت....


کلمه – محمدعلی شيرزادی:

مستند ها در فرهنگ امروز ابزار مناسبی برای نگارش تاريخ شفاهی شده اند و از احوالات و پشت پرده ها و ناگفته های اتفاقات تاريخی سخن می گويند. واژه وزين مستند اسمی با مسما برای اين شيوه ثبت و ضبط و نمايش از تاريخ به کار مي رود، اما فيلم از تهران تا قاهره در معنا، اثری مستند بشمار نمی آيد و برای آن واژه هايی نظير مجازنگاری يا مق راست بافی بيشتر زيبنده است.

منطق حاکم بر فيلم از تهران تا قاهره از همان جنس منطق مملو از تزوير کتاب عظمت بازيافته است که سرتا پا پروپاگاندا و برای فتح ذهن کودکان ايرانی بود که در پيش از انقلاب تهيه و به چاپ رسيد. فيلم مستند از تهران تا قاهره علی رغم حجم بالای نماهای آرشيوی جالب و تازه عيان شده که از مخاطب دلبری مي کند، فيلمی کاملا سفارشی و به شدت تک سويه و به تمامی مغرضانه، پديده ای به نام انقلاب مردم ايران را به قضاوت مي نشيند.

ملکه سابق و دانشجوی چپ گرای سابق تر در مقابل مستطيل صفحه نمايشگر تاريخ را عامدانه و ناشيانه به سخره گرفته است. خيزش مردم در دگرگشت پنجاه و هفت از نگاه وی خشونت، توحش و از سر شکم سيری تلقی و نام گذاری مي شود و عجبا در منطق نارس ايشان از شکنجه های دوران ستم شاهی همسر تاج سرنگون شان سخنی ديده نمی شود.

اين سبک داوری ريشه در موضع هميشه حق به جانب خاندان پهلوی دارد. نگاهی که شاه را سايه خدا در زمين می داند وانگاره ای که اشتباهات او را در ظل تشعشع فر ايزدی قابل نقد نمي داند. بيان اين که هميشه اطرافيان شاه دسيسه کرده اند و به کژراهه رفته اند و ذات اقدس ملوکانه عاری از هرگونه خطا بوده است. هنگامی که از ستم ها و فزون طلبی های دوره شاه سخن مي رود مفهوم آن توجيه حاکميت جمهوری اسلامی نيست بل مراد افشای شيوه اي ست که اخيرا سلطنت طلب ها با مظلوميت نمايی تمام بدان روی آورده اند و هر چه مصائب ايران رو به شدت می گذارد عزمی پنهان دوای تمام زخم های آماس شده کنونی ملت را بازگشت به دوران طلايی سلطنت مي داند.

سرکار خانم فرح ديبا در فيلم از تهران تا قاهره به بازخوانی دوباره حوادث پيش و پس دگر گشت بهمن مي پردازد و در مقابل بسياری از لحظات نمايش اين مجاز هفت رنگ به “پُفی” خنک اکتفا مي کند و جمله معترضه ی “چه بگويم” را به مخاطب مسحور تصاوير زير خاکی و قيمتی حوالت مي دهد و خود را از شر پاسخ گويی رها مي سازد؛ در حالی که کسی در نقش مصاحبه کننده در آن حوالی نيست تا به الحاح و ابرام پاسخی در خور شان را طلب کند. اين چه بگويم بيوه پهلوی دوم به معنای آن است که اين تصاويری که پخش مي شوند به حد کفايت شفاف و گويا هستند و نيازی به شرح نمی خواهد. ولی آيا اين تصاوير منقوش در قلعه ی هُش ربا همه ي واقعيت هستند؟ يا همان طوريکه کسی نيست تا ملکه مخلوع را به چالش بکشاند، پای بست چينش و تنظيم اين تصاوير نيز گزينشی است و امر به ابلاغ شده اند؟

خانم ديبا از کودکان مظلوم و معصومش در کنار بستر بيماری شاه ياد مي کند و اين که شبی را همه با هم بر روی زمين خسبيده اند، رنج ايشان و خانواده در قياس با ديگر فرزندان اين مرز و بوم ناچيز است، رنجی که متاسفانه از جاه پرستی و تفرعن محمدرضا در آئين ملک داری برای هر دو سوي حاصل شد. خانم ديبا آيا شما در شب اعدام خسرو گلسرخی از فرزندش “دامون” سراغی داشتيد ؟ آيا از حزن و حرمان امثال هاله سحابی در غم زندان پدر و پدر بزرگش خبر داشتيد؟ صدها اسم از فرزندان مبارزين راه آزادی در مقابلتان وجدان خفته تان رژه خواهند رفت اگر کتمان کنيد؛ که کرديد! مي دانيد محکومان به زندان و اعدام در دوران طلائی شما به دليل شکستن قلم و انگشت و بسته شدن درهای نقد توسط ساواک و رکن دو ارتش و شهربانی به مبارزه روی آورده بودند؟ در اين باره چيزی مي دانيد و بخاطر مي آوريد؟ يا ترجيح مي دهيد در فراموشی و با ژستی عاقل اندر سفيه هنوز خود و شوی بيدادگر خود را منزه از اشتباهات و جنايات بدانيد و تا فرصت مناسب است آن را بر گردن رژيم خودکامه ديگری ببنديد؟ اين “پف” کردن های متوالی به مشعل حقيقت عوارض سوء ديگری جز سوختن ريش نيز دارد. يکی از اين عوارض ابتلا به توهمی است که پسرتان آقاي “رضا آلاشتی سوادکوهی” را در قبای سلطنت ببينيد.

با خود از بهر تسلی از تو می بافد دروغ دل که بر اميد وصلت چاه محنت چاه اوست

بانوی نخست سابق کاخ موزه نياوران، مگر شما تظاهرات مردم ايران را از بالگرد به همراه شاه نظاره نکرديد يا تصاوير آن را نديديد؟ پس چرا آسمان مملو از دود و بوی لاستيک های سوخته، تردد ريوهای ارتشی ، صدای تيراندازی سربازان بدون ريش مسلح به تفنگ و سرنيزه و ماسک، صف های طولانی پيت های آهنی و پلاستيکی نفت، جوانان در حال رنده کردن صابون برای ساخت کوکتل مولوتف، صدای آژير آمبولانس و جمع آوری تنظيف های سفيد و تميز و يخ برای بيمارستان ها و… اراده ی يک ملت برای گفتن “نه بزرگ” به خود بزرگ بيني متکبر، همه اين ها برای شهبانوی معزول خاطرات ديگری يادآوری می کند.

از منظر شما اين ها همه بازی و مکر دولت های استعماری و هزار دستان است. گويی اين بيماری همه حاکمان خود رای مستبد يکی دو سده اخير ماست. آن يکی با لحنی تودماغی لفظ دشمن را تکرار مي کند وشگفتا ديگري با ادبياتی مشابه دول غربی را نشانه گرفته است و کسی در اين ميان نيست که بگويد اگر اين ها دشمن بودند پس تصويب قانون کاپيتولاسيون برای آمريکايی ها، برای چه بود و کسی که برای خصم ملت چنين حقی قائل شود تکليفش در برابر ملت چيست؟ اگر اين ها در ستيز با کشور بودند پس در واپسين روزها قدم زدن های عصبی محمد رضا در کاخ برای نزول اجلال سفير و مستشار نظامي و کسب تکليف برای ملت و “آرتش” چه معنايی داشت و استرس رانده شدن از بلاد ينگه دنيا در هنگامه فرار از چه روی بود. اگر از آنان تمکين نمي کرديد پس چرا به آن ها پناه برديد؟ شعور و هميت يک ملت در سال پنجاه و هفت برای احقاق حقوق از کف رفته ی خويش که بعد انقلاب مشروطه با کودتای فوج قزاق در پشت حصار تهران به يغما رفت نياز و تمنای يک ملت برای آزادی و تعيين حق سرنوشت خويش بود، اصرارشما برای اثبات اين موضوع که شاه به دليل عدم تمايل به کشتار مردم کشور را ترک کرد زيادی ژنده و مندرس است؛

خانم ديبا! فرار شاه به دليل نخواستن او توسط ملت بود و او اين را خوب فهميده بود کما اينکه در تلويزيون به آن خيلی لرزان اعتراف کرد چرا که مستظهر به قدرت مردم نبود. اين فرار ها سابقه تاريخی دارد، محمد علی شاه به لياخوف روسی و چکمه قزاق ها دلبسته بود اما آتشفشان خشم ميهن پرستان آذري و بختياری و تنکابني و تهراني… سبيل تابيده اش را کز داد و پدر شوي مرحوم شما نيز به آلمانو فيل مشهور، اما آمد و رفتش با مرکب و قلم بريتانيا کبير رقم خورد، محمد رضا هم به هيبت ساواک و هيمنه گارد جاويدان پشت گرم بود که با رژه اش خاورميانه به لرزه در مي آمد ولی سپه جاويدان زودتر از شاه مضمحل شد، چرا که ريشه در مردم نداشت.

اين که گفتيد فرزندان تان هر از گاهی از لابه لای نرده های کاخ از دهان مردم چيزی می شنيده اند گواه آن است ارتباط شما و خانواده تان با جامعه واقعيت ها متصل نبوده و در پيله ای ذهنی خويش سر مي کرده ايد. جمله ای به مهندس بازرگان منتسب است که وقتی از او پرسيدند قهرمان و نقش اول انقلاب کيست پاسخ داد “شخص اعلی حضرت” و هنگامی که با تعجب توضيح خواسته بودند گفته بود “سال ها ما به شيوه پارلمانتاريستی و بر بنيان قانون اساسی مهار حکومت را از ايشان طلب کرديم ولی سماجت ايشان اساس سلطنت شان را نشانه رفت.”

دکتر محمد مصدق يکی از تک ستاره های ظلمات پانصد ساله استبداد ميهن ما بود اما شاه از شنيدن نام او نيز هراس داشت و بهم مي ريخت و او را پيرمرد لجباز خطاب مي کرد و امروزه شما به کذب از همراهی شاه و نخست وزير در ملی کردن نفت سخن مي رانيد. خانم ديبا! شوهر شما نه تنها مصدق را همراهی نکرد بل پس از کودتاي انگليسی آمريکايي او را در دادگاه نظامی محکوم و به تبعيد فرستاد. نه او را که بهترين های اين قوم را از هر جناح و گروه و دسته ای بازداشت و زندانی يا به اعدام محکوم کرد. دکتر محمد حسين فاطمی تيرباران شد و خواهرش دشنه آجين، همان گونه که پروانه اسکندری با دست های ايادی وزارت تنگ نظر تماميت خواه کارد آجين شد. کودتا يي که مادلين آلبرايت سال ها بعد با اذعان به انجام آن اعتراف کرد که روند دموکراسی را در ايران چندين دهه به عقب انداخت ولي هنوز خاندان و طرفداران شما مزورانه آن را انقلاب بيست و هشت مرداد مي خوانند.

دکتر حسین فاطمی لحظاتی پیش از اعدام

ليست زندانيان آن قدر بلند بالاست که هم اينک نيز با شان و منزلت نخبگان و فرهيختگان در بند اين نظام آلترا دگماتيست يارای رقابت دارد. بگذاريد تاريخ را با هم تورق کنيم؛

مرحوم اخوان ثالث را مي شناسيد؟ فردوسی نسل امروز را مي گويم. احمد شاملو حافظ معاصر را مي گويم؟ منظومه ی آرش سياوش کسرايی را خوانده ايد؟ نيما يوشيج پدر شعر نو و… همه ی اين ها زندان بوده اند و يا آثارشان به آتش کشيده شد، اديب هاي شامخی که با قلم سروکار داشته اند و نه با اسلحه. شاهد مثال است گوشه ای از دلگويه های نيما در دوران طلائی محمد رضا شاه “چقدر خفيفم. به اندازه‌ی يک پيش خدمت حقوق می‌گيرم با همه‌ی وارستگی خودم بايد بگويم برای سير کردن شکم، چقدر بايد خفّت برد. بی سروسامانی هستم که هيچ چيز در اين دنيا ندارم… من استادم برای مردم. من استادم که نفهمند چه چيز مرا خرد کرده است…”

از بازجويی های وحشيانه ی علامه علی اکبر دهخدا آگاهيدکه به دليل حمايت از مصدق و مشارکت در نامه سرگشاده عليه کنسرسيوم نفت و پنهان کردن دکتر فاطمی پس کودتای بيست هشت مرداد، مورد بازجويي اهانت و ضرب شتم قرار گرفت و پيکر نيمه جان او در دالان خانه اش رها شد و نام خيابانی که به نام او بود برداشته شد؟ چقدر اين شيوه شبيه دوره هاي کنوني ايران است، اين طور فکر نمي کنيد؟

خانم ديبا اگر روايت خشونت زندانبانان و انداختن پالان آغشته به نفت بر دوش ِکريم پور شيرازی و به آتش کشيدن او را در زندان حشمتيه را برای کودکان مظلومتان تعريف مي کرديد بی شک از پدر تاجدارشان هم چون هانيبال هاي هاليودی فرار مي کردند – و شايد همانند معاويه پسر ِ يزيد بن معاويه بر فراز منبر از ردای خونين خلافت اموي برای هميشه چشم مي پوشيدند.

ديگر از کجا برای شما و نسل منقطع از تاريخ امروزی که نشانه گرفته ايد بگويم؟ خانم ديبا! چرا از حمام لشگر دو زرهی و سرهنگ زيبائی برای ما چيزی نگفتيد؟ از کميته ی مشترک ضد خرابکاری و رسولي و کمالي و حسينی و آرش و تهرانی؛ از اتاق تمشيت و آپولو ، از محبوس مبارزي که چنگال را در پريز برق فرو برد تا از شر شکنجه تمام نشدنی جهنمي ساواک خلاصی يابد؛ و اينک در قطعه ی سی وسه بهشت زهرا آرميده است. چرا از دژخيم قزل قلعه استوار ساقی، که چشم راست تيمسار آزموده بود چيزی نگفتيد؟ از سياه چال دويست و نه اوين که در دوران طلائی شما بوسيله اسرائيلی ها با پول ملت عليه ملت ساخته شد، يا از حبس جوانان وطن پرست نظير رضا دقتی که امروز آبروی اين ملک و ديارند در دوره زرين تان سخن نرانديد؟ از زندان عادل آباد شيراز و شترخان برازجان چيزی نگفتيد و بر همه ی اين ها و آن ها که همگان بدان معترفند، چشم فرو بستيد؟

نه فقط در دوره شوی شما که در زمان پدرش نيز داستان همينگونه بود. در دوره ی رضا خان قلدر – پدر شوهرتان را مي گويم، آزادی‌های انقلاب مشروطه از بين رفت. رقبا و مخالفان يا در زندان سرپاس مختاری با شيوه مرگ درمانیِ پزشک احمدی از حيات شفا يافتند، يا از آبگوشت دارالخلافه محروم و به آش تبعيد تن دادند. از خانه نشينی و زندان و تبعيد ملک شعراء بهار تا خفه کردن سيد حسن مدرس در کاشمر، از دکتر تقی ارانی، سردار اسعد بختياری و نصرت‌الدوله، وصولت‌الدوله قشقايی و تيمورتاش و همه خوراک ميرغضبان ميرپنج شدند.

ميرزاده عشقی ترور و فرخی يزدی دهانش با جوال دوز دوخته شد و ديگر ادباء نيز از ضيافت پر از ممات رضا شاه، بی نصيب نماندند، روايت تبعيد کمال الملک و مصادره ی آثار هنری اش نقل بازار و شهره ی عام است. داستان های علی‌اکبر داور – بنيان گذار دادگستری و مارشال نخجوان اولين خلبان ايرانی و ارباب کيخسر و جواد امامی، اسماعيل عراقی و رضا رفيع نيز شنيدنی است . علاوه بر آن چه برشمرده شد، کشتارهای دست جمعی عشاير کهگيلويه، قشقايی و بختياری همراه با خانواده هايشان را نمی توان فراموش کرد . اشتهای دربان اسبق باغ سفارت اجنبی که اينک ردای پادشاهی در بر داشت برای حبس و بند تمامی نداشت و ساخت زندان قصر و سرنوشت سازنده اش سرتيپ درگاهی که اولين زندانی محبس ِ ساخته ی دست خويش بود نيز از روايات مثال زدنی است!

حال مي پرسم، سرکار خانم ديبا! شما به کدامين تبار خضاب شده از خون و اشک و آه مي باليد؟!

از دين تيرباران هويدا متاسف بوديد و متحير از گرفتن عکس يادگاری با پيکر تيرباران شده اش؟ با شما کاملا موافق هستم و اي کاش آنان اعدام نمی شدند، نه بدليل اينکه اساسا با حکم اعدام مخالفم بل آنکه خاطرات نويسی آنان مجالی برای رنگ بافی های مجازی امروز شما باقی نمی گذاشت. آن که فرمان حبس و عزل نخست وزير سيزده ساله را در دوره خيزش مردم برای تطهير حکومت ظالمانه ی خويش ممهور به خاتم شاهانه ی خويش کرد همسرگريز پای شما بود.

هويدا در روزهای انقلاب هنوز در زندان بود اين طور نيست؟ چرا از مصاحبه با پژوهشگری نظير دکتر عباس ميلانی برای نگارش کتاب هويدا و شاه طفره رفتيد؟ آيا هراس از باز شدن چنته خالی تان برای وارونه نمايی تاريخ و قلب واقعيت نبود؟ اين که گفتيد تا مدت ها توانايي نگاه کردن به تصاوير انقلاب را نداشتيد بيانگر گريز شما از واقعيت و بطن جامعه نبوده است؟ اي کاش کمي بيشتر ژرف نگرانه و بي ستيز اين خاطرات را واکاوي و مرور مي کرديد.

تخريب نابخردانه آرامگاه رضا خان ميرپنج در شهر ری سلاح بُرنده ای شده تا انگيزه و انگيزش انقلاب را تخطئه کنيد. اين جا نيز با شما موافقم، تخريب و تهديد قبور نه صلاح است و نه ثواب؛ حتی سلاطين ستمگر نيز مثل مجرمان و جانيان به دار آويخته بايستی قطعه ای از خاک زادگاه خويش را نصيب برند. اي کاش بنای آرامگاه که با پول بيت المال و نه پول شوی شما ساخته شده بود هيچ گاه تخريب نمی شد؛ تا موزه ای برای تمامی ديکتاتور های اين مرزو بوم و جهان باشد. عبرتکده ای از تنديس ِخودکامگان از ضحاک تا محمد رضا شاه و سارقان راي مردم در جنبش سبز وکودکان ايرانی بيشتر با سرگذشت و جنون خود محوري آنها آشنا مي شدند.

در نمايی از فيلم، اعلی حضرت آريا مهر و بزرگ “آرتش” داران رميده به خارج از مرزهای ميهن اش، ازشکست مثلث عشقی فردوست و قره باغی و خويش سخن مي گويد و از فلک گلايه دارد که رابطه ی دوستی و عاطفی ميان آنان چگونه مبتلا به خيانت و شکست شده است. از ارتشبد فردوست ِ بزرگ شده ی دست انگليس و آمريکا و سيستم دوزخی اطلاعاتی آن ها و بناي سيستم های اطلاعاتی امنيتی پهلوی دوم و جمهوری اسلامی توقع يک رنگی و عاطفه کمی ساده لوحي است. آن هم از سوی شاهی که خود رخصت اعدام و زندان و تبعيد صادر مي کرده است!

خانم ديبا آمار شهداء انقلاب بهمن ممکن است محل نزاع و مناقشه باشد و شايد شيخ و مفتي در ميزان آن اغراق کرده باشند اما انتساب خون پاک سياوش ها و کاوه هاي اين خيزش مردمی به “خون گوسفند”، اهانت و ريش خندی نابخشودنی به آن ها و مادران شريف شان بود و اين خبط بزرگ را تاريخ بي شک بر شما به قضاوت خواهد نشست.

خانم ديبا اگر اژی دهاک پسر مرداس فرمانروای دشت نيزه وران بجای دَه هزار مغز آدمی، نُه هزار مغز را خوراک ماران دوش خويش مي کرد آيا در تاريخ فراموش مي شد؟ و يا از او به نيکی ياد مي شد؟ اگر جنگ کثيف در آرژانتين ويا خشونت طلبی نظاميان کودتاچی در شيلی پينوشه نصف کشته ها و ناپديد شدگان امروز را برجا گذاشته بود ديگر کسی از سبعويت آنان دل گير نمی شد و کميته های حقيقت ياب تشکيل نمی شد؟ شمر و عمر سعد در تاريخ همان قدر مزموم هستند که اگر در بيابان نينوا بجای هفتاد و دو نفر، هفت صد و بيست نفر را بدليل بيعت نکردن با پنجه ی ستم کشتار کرده بودند.

وجدان بشری مثل ذات عاشورا به ظلم ستيزی آغشته است چه در دوره ميليتاريسم پهلوی برگزار شود و چه در حاکميت ولايت مطلقه فقيه؛ در هر دو زمانه ماهيت محرم انگشت اتهام را به سوی شاه و شيخ جائر نشانه مي رود. تفاوتی بين آپارتايد کپک زده بوئر های هلندی – آلمانی تا آپارتايد عفونت زده ی آنگلوساکسونی در افريقای جنوبی نيست!

شاه يا شيخ فرقی نمی کند؛ “فر ايزدی سلطانی ِ ظل لله” يا “ولايت مطلقه فقيه ِ هَم کُف ولايت رسول”، هر دو همان نفس فزون طلب جاه پرست را در ذات خويش دارند.

خانم فرح ديبا! ايستادگي شما را در سوگ و اندوه از دست دادن فرزندان ناکام تان ارج مينهم اما بياييد به سرنوشت فرزندان فقيدتان کمي تامل کنيد. مرگ بر همگي ما خواهد گذشت. اگر به عقبی و آخرت باور نداريد به بدنامي که گريبان گير ابدی تان خواهد شد فکر کنيد. بنايي که بن و شالوده ی آن دروغ و ريا باشد به سقف نرسيده واژگون مي شود. زندگی در همسايگي مردم را بر رويای بي تعبيرکاخ نشينی و حمل تاج و جبه و دبوس ترجيح دهيد. به سال هايي که ديگر نخواهيد بود بيشتر فکر کنيد.


169 پاسخ به “از تهران تا قاهره؛ تک‌نويسی‌های فرح ديبا”

  1. ناشناس گفت:

    مطلب عالی بود. ممنون :)

  2. ناظر گفت:

    در این که در رژیم شاه هم جنایات بسیاری صورت گرفت بحثی نیست ، ولی کاش میتوانستیم رسالت قلم را با حب و بغض خویش نیالائیم . این که خواهر شهید فاطمی وقتی برای حفظ پیکر برادرش از تیغ چاقوی “انصار سلطنت” خود را روی پیکر برادر انداخت و از زخم چاقوی آنها نصیب برد را ، دشنه آجین ، بنامیم و به شاه یا سلطنت نسبت دهیم ، دور از انصاف است . دشنه آجین ّبه عملی میگویند که سربازان گمنام ولایت با شادروانان فروهر و بانویش کردند .

  3. Mirza گفت:

    والله حکومت آن خدا بیامرز نسبت به چند سال اخیر ارجحیت داشت. لطفا نظر من نسل اولی را هم منعکس بفرمائید

  4. مهدی گفت:

    از کلمه انتظار عباراتی مودبانه تر از این متن و تحلیلی بدون عصبانیت داشتم. که در آنصورت اثر این نوشته بسیار بیشتر می بود

  5. ناشناس گفت:

    متن خیلی مغرضانه و یک سویی نوشتی شاه هرچه بود و هر که بود برای ایران ابرو اورد ابادانی اورد پول ایران در جهان اعتبار داشت ایرانی اعتبار داشت یه مشت منافق و کمونیست دست به اسلحه بردن ان باید کاری نمیکرد براشون فرش قرمز پهن میکرد خود تاریخ بهترین قاضی است حال همه انقلابیون و مردم براش فاتحه میخونند و برای امثال شما اصلاح طلبها و حکومتیها نفرین و ناله یه کم خجالت بکشید معلومه حسابی سوختید از این فیلم

  6. ناشناس گفت:

    البته ایشان و عده ای از جوانان نا اگاه جو گیر میشوند بخاطر خیانت های رهبری به انقلاب و مقایسه کردن ان بخصوص از نظر اقتصادی با دوره گذشته غافل از انکه استاد یکی است وان دشمن اصلی امریکا حال ملت باید از نظر مقایسه نخست وزیر زاپن فکر کنند که بعد از بمباران اتمی توسط امریکا در یک سخنرانی به امریکا گفت کاری میکنم در اینده در خانه هر شهروندی یک جنس ژاپنی باشد

  7. ناشناس گفت:

    این فیلم در حقیقت بنوعی سرکوب انقلاب است.ونوع دیگرش در دست حسین بازجو است

  8. ایرانی گفت:

    متاسفانه در حال حاضر و به خاطر عملکرد بسیار بد حکومت و وحشی گریهای اول انقلاب که شاید به نوعی برخواسته از خواست انقلابی آن روزهای مردم بوده، بازماندگان پهلوی زبانشان دراز می باشد و هرجا از وحشیگریهای آنان و خفقان موجود در آن زمان سخن گفته می شود، به جای جواب خفقان حال حاضر را یادآور می شوند.
    متاسفانه شاه با فضای بسته ای که ایجاد نمود(خدمات انجام شده در دوران پهلوی را نادیده نمی گیرم)، مردم را به سمت انقلاب کشاند و کدام انقلاب بوده است که عاری از سرریز احساسات و تخریب و وحشیگری و هزینه های گزاف باشد؟؟ و هر چه دیکتاتورها سرسختتر بوده اند، انقلابها خشنتر و امید به دموکراسی بعد از آن کمتر بوده است.
    متاسفانه، آنروزها در غبار فراموشی دیده نمی شوند و باز هم انقلاب و خشونت می خواهیم و کسانی که آنروزها حاکم بودند و فضا را بستند، اکنون به خاطر عملکرد بد رقیب، عملکرد بد خویش را توجیه نموده و سودای بازگشت در سر می پرورانند.
    امید است از تاریخ درس بگیریم و با قبول هزینه های دموکراسی به سوی آن برویم. قبول کنیم که هیچ چیز خوبی بدون هزینه بدست نمی آید. اگر حکومت خشن است با شجاعت به افشای آن بپردازیم و آگاهی بخشی کنیم، نه آنکه بخواهیم خود سهمی در آن خشونت داشته باشیم. نقد منصفانه بکنیم و نقد بشویم و از آن نهراسیم(که شاید این از همه سختتر باشد).
    به امید آنکه بتوانیم تا عمر باقیست هوای دموکراسی را در فضای وطن استنشاق کنیم.
    به امید ایرانی آباد و آزاد
    یا حسین میرحسین

  9. ناشناس گفت:

    با تمام گفته هاتون موافقم – ولی یک تاره موشون می ارزه به تمام دم و دستگاه…

  10. ناشناس گفت:

    من کاری به فرح دیباندارم
    ولی آقای کروبی خودش اقرارمیکرد زندانبانهای زمان شاه خیلی باشرف تربودند ازجانیان امروز
    سایت محترم کلمه دیکتاتوردیکتاتورست چه شاه باشد چه شخص مذهبی ونایب امام زمان
    به امیدرهایی موسوی وکروبی اززندان

  11. ناشناس گفت:

    Hrآقایون لطفا در مورد شاه فقید صحبت اضافه نباشد هر چه بود با قدری مقاومت از کشور خارج شد و قدرت را به مردم برگرداند ولی نظام اسلامی که 33 سال است بخوبی به این حقیقت آگاه که حتی 10 درصد مردم هیچ تمایلی به این آقایان ندارند آیا جسارن محمد رضا شاه را دارد که خود خواسته قدرت را رها کند و پی کاری دیگر بگردد روحانیت روز های سختی را خواهد داشت از امروز بهارش بخوبی هویداست آنها در صورت شروع مجدد شلوغی ها که عنقریب زیا دور هم نیست تئارک سرکوب و قلع و قعم و کشتار بی وقفه را در سر دارند آری آقایون کلمه ای لطفا بی انصافی نکنید علی رغم ارادتی که کما بیش بعد از انتخابات به آقای موسوی پیدا شده با این مطالب آبی آن را لطفا ضایع نکنید متشکرم

  12. امید گفت:

    مرسی خیلی عالی بود…
    این دلیل نمیشود که بی عدالتی و ظلم و جنایات ساواک و رژیم پهلوی را کمرنگ جلوه داد و حتا بدتر از آن، متوسل به دروغ و تحریف تاریخ شد!
    و انقلاب کنندگان را مشتی وحشی و شورشی و وابسته به بیگانگان خواند!
    امیدواریم که خانواده پهلوی این نکات مهم را در نظر داشته باشند

  13. محمد گفت:

    1- دست از این سیاه و سفید دیدن بردارید و بیایید در جنبش سبز ایجاد شده در قانون طبیعت و خاکستری به مسائل نگاه کنید.
    2-شاه مستبد بود و این غیر قابل انکار است.ولی به دشمن و کافر هم حق بدهید که حرف دلش را بزند هر چند خوشایند شما نباشد!
    3-اینکه تیر خلاص شاه را انگلیس و آمریکا زدند درش شکی نیست ولی جرقه آن با مردم و گروههای مبارز مثل حذب توده-ملی گراها-ملی مذهبیها -بازار-روحانیون و…بود. ولی شما مثل ملکه که اصرار دار شاه را منزه جلوه دهد میخواهید همه افتخار پیروزی انقلاب را در بست به مردم بچسبانید.
    4-بنظر من انقلابیون در فروپاشاندن رژیم اشتباه فاهش کردند .باید به اصلاحات شاه و برگشت به قانون اساسی با نظارت کامل تن میدادند.آن اشتباه بزرگ باعث خرید دشمنی کشورهای بزرگ-جنگ با عراق و دیگر بدبختیها تا کنون شده است.
    5-ههمین که جنبش سبز ایجاد شد علتش باز تولید دیکتاتوری بود که نشان میدهد با انقلاب، دیکتاتوری از بین نمیرود ولذا باید به اصلاحات روی آورد.
    6-تجربه تاریخی ثابت کرده هیچ کس حق مطلق نیست .در یک نبرد دو سویه تقصیرهای دو طرف را باید با درصدمشخص کرد.لذا برچسب بدی مطلق به شاه و ملکه چیزی نصیب هیچکس نمیکند جز اینکه ما اشتباهات خود را توجیه کنیم.

  14. ناشناس گفت:

    در این مورد کاملا با شما مخالفم.ای کاش راجع به این برنامه مطلبی نمی نوشتید انهم در تیتر یک

  15. ناشناس گفت:

    مقاله اي از سر درد بود و آگاهي،درود و بي كران درود…

  16. ناشناس گفت:

    مطمن باشید که زمان شاه خیلی خیلی بهتر از این انقلابی است که شما ها کردید من نسل انقلاب هستم ولی با مطالعه ای که کردم به این نتیجه رسیدم که پدارانمون در حق ما ستم کردند ندانسته انقلابی کردند و چیزی جز بدبختی برای ما نیاوردند خواهش میکنم با این گونه ابراز نظر ها اشتباهی که انجام دادید را توجیه نکنید جوان امروز رو دیگه نمیشه مثل ان دوره شستشوی مغزی داد

  17. mani گفت:

    farahe pahlavi dareh in rejimo ba rejime ghabli moghayeseh mikoneh agar ma dar in anghelab pirooz boodim oou jorate zadane chenin harfhaeera nadash

  18. مهران گفت:

    بدون آنکه قصد دفاع از رژیم پیشین را داشته باشم ولی به گواهی خاص وعام در آن زمان مردم همه گونه آزادی داشتند (آزادی را ولنگاری تعبیر نکنیم ) به جز آزادی سیاسی ولی حالا که مردم به ویژه جوانان این مرز وبوم حتی اگر در اوین نباشند زندانی هستند . خدا وکیلی در مقام مقایسه رژیم پیش بیشتر ظلم کرد یا اینها ؟ در رژیم پیش در یک خیابان هم مسجد بود هم کتابفروشی وهم میکده و مردم آزاد بودند بنا به میل خود هر جا بخواهند بروند وکسی هم عارض آنان نمی شد . رژیم پیش کی نهار مسافران هواپیما را قطع می کرد وکی عارض کسی می شد که روزه می گرفت .پس هر چند جنایات رژیم پیش انکار نشدنی است ولی هر چه بود به نام اسلام مرتکب جنایت نمی شدوآبروی اسلام را به نحوی که این از خدا بی خبران از بین برده اند باخطر مواجه نمی ساخت . کلمه جان اینها کاری کرده اند که طلب خدا بیامرزی برای شاه ورد زبان مردم شده است .

  19. ناشناس گفت:

    مه مهم نیست در گذشته چگونه عمل شد، عملکرد امروز مهم است….ملت فهیم ایران دیگر هرگز حکومت تک نفره مشتی خود برتربین به هر شکل و هر اسمی را نمی پذیرد…حکومت با رای و خواست مستقیم مردم در جهت خدمت به ملت و میهن باید مسولیت دار شود و به هر اعتراضی پاسخگو و در صورت نارضایی ملت سریعا جا به جا گردد، دقیقآً مانند تمام کشورهای دموکراتیک دنیا….دیگر هیچ کس در دنیا امر و نهی بی چون و چرای یک نفر یا یک خاندان را نمی پذیرد.والسلام…

  20. ناشناس گفت:

    کاش به حرفهای تهیه کننده ی این برنامه توجه بیشتری میکردید.رها اعتمادی در برنامه ی جواب گفت که این یک روایت بود از ان روزها مسلما روایت های دیگری هم وجود دارد.رها گفت ما باید مرتب باورهای خودمون رو زیر سوال ببریم وگرنه سنتی میشیم و در خودمون میپوسیم به نطر من این حرف درستیه چون با دیدن این مستند حداقل مقداری از حقایق اشکار شد مثلا این که شاه در زمینه ی نفت چقدر از حقوق ملت ایران دفاع کرد.مسلما نقد این مستند کار درستی است اما نه با این مقاله شدیداللحن.کاش منصفانه تر به این مستند توجه میکردیم.در ضمن اینم بگم که من با خیلی از سیاست های شاه مخالفم

  21. ناشناس گفت:

    وقتی بعضی مطالب سایت شما رو می بینم، متاسف میشم که هنوز رگه هایی از سیاست حذفی و تخریبی شبیه کیهان رو دارین.
    بزارید خودمون قضاوت کنیم، یعنی چی ستم شاهی!! حکومت اسم داشته
    با این روش شما که پس ما هم نباید به مهندس موسوی اطمینان می کردیم

  22. ناشناس گفت:

    خیلی با عصبیت نوشته شده .از کلمه چنین انتطاری نداشتم.

  23. ناشناس گفت:

    چه دیر به درج نقد اقدام کردید!؟
    با این همه دست مریزاد۰
    ولی آنچه که اهمیت دارد این است که سرکار خانم و پسرش، به همراه عده ای دیگر
    و نیز برخی دیگر گروهها با توجه به وخیم شدن اوضاع منطقه و ایران ، گویا بوی کباب به مشامشان رسیده ۰ موظب باشید که از حول، پایتان به تخت گیر نکند۰
    ولی به عنوان یک انسان به واسطه رنجی که بعد از سقوط برده اید، متا سفم۰
    شما و دیگرانی که همچون شما فکر می کنند باید بدانید که این همه مقاومت و ایثار، زندانی ، اعدامی در کنار آوارگی، گرانی و۰۰۰از سوی مردم به خاطر آن است که در دوران تاریک حکومت پهلوی ها هر گز حق وحقوقی برای مردم قایل نبودند۰ همچنان که اکنون نیز حکومت متاسفانه اسرار به دنبال کردن همان راه و روش را دارد۰

  24. ناشناس گفت:

    در اینکه نوستالژی ملکه بودن در ایشان از بین نرفته و نوشتن این داستانها گشت و گذاری در دنیای گذشته ایشان است( مثل دختربچه هایی که همیشه دوست دارند نقش عروس را بازی کنند) حرفی نیست اما واقعا کسی فکر می کند که مردم با اینهمه هزینه ای که برای ایجاد جمهوری دادند حاضرند عقب گرد کرده و به سلطنت بازگردند؟ تاریخ نویسی اسناد و مدارک متقن می خواهد. خانم دیبا تاریخ نویس نیست بلکه درد دل کرده و علم تاریخ هم برای این نوشته ها ارزش قائل نیست وگرنه از فردا هرکسی می تونست تاریخ بنویسه. اینها سرگرمی های شخصی است.شاید مثل یک داستان کوتاه یا رمان! امیدوارم بیش از این کسی از خانم دیبا توقع نداشته باشه.

  25. khomam گفت:

    ahasant va afarin be kalamat va galamat .
    khob javabesh ra dadi .

  26. - گفت:

    اگر حاکمیم تلاش کنیم کارخانه های تولید اسلحه را به کاربری مفید وزندگی ساز تبدیل کنیمتا چه زمان خونریزی؟

    دوستان بیایید زندگی ای بسازیم مبرا از خشونت اگر مادریم فرزندانی تربیت کنیم بیزار ار خشونت

  27. جواد گفت:

    کدام شاه و پدر ملتی در حالی که مرض سرطان دارد و میداند که امیدی به زندگی ندارد, سگهایش را سوار هواپیما میکند و خاک ایران را در قوطی, میرود؟ اما نخست وزیرش و وزرا و فرماندهان ارتشش را بدست انقلاب و اشفتگی احساسات انقلابی میسپارد تا انها را اعدام کنند.
    کدام شاهی وطن خود را ترک میکند و خواهان این نیست که در وطنش بمیرد؟ بجز مهمد رضا په؟
    خانم فرح دیبا و اقای رضا پهلوی فراموش کردند دشمنی اربابانشان را با انقلاب مردم و جمهوری نو پا را ؟ همانهائی که به شاه و فرح دستور دادند ایران را ترک کنید.
    واقعا ننگی بالاتر از این وجود دارد؟ کسی که میداند در اینده نزدیک خواهد مرد, اما وطن خود را ترک کند و در یک کشور بیگانه بمیرد؟
    خانم فرح دیبا و اقای رضا پهلوی بدانید که یکبار برای همیشه ملت ایران به شما نه گفتند, درست است که متاسفانه حاکمیت ایران بلائی بر سر ایران و ایرانی اورده که همگی ارزوی ان دوران را دارند, اما مردم اینرا نیز میدانند که حکومتی که بر سر کار است نتیجه سیاست و اعمال شما در دوران پهلوی بوده است.!!!!!!!!!!!!!!!!!
    حال شما با توجه به شرایطی که حاکمیت با سیاستهای خود برای ایران درست کرده و به کمک سرمایه دارن اسرائیلی و تلویژیون انها میخواهید بار دیگر شانس خود را برای چاپیدن مردم امتهان کنید, این خیال باطل است!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
    مردم دیگر فریب احساسات را نخواهند خورد و به اشرافیت کهنه و قدیمی ایران در سی سه سال پیش با خون خود نوشتند, مرگ بر شاه

  28. علی گفت:

    هیچ دولت و حکومتی بی نقص نیست . اما اگر منصفانه مقایسه کنیم می بینیم که حکومت پهلوی با حکومت فعلی قابل قیاس نیست
    در دنیا گذزنامه مان اعتبار داشت . اسکناس در دستمان اعتبار و ارزش داشت . نگاه جهانیان به ایرانی همراه با احترام بود . فقر بود اما نه در این حد . دزدی و اختلاس اگر بود نه در این حد . توهین به افراد نه در این حد . و محدودیت و اجبار نبود در امور شخصی افراد . منصف باشیم

  29. payam گفت:

    جناب کلمه از شما بعید بود!!،انقلاب ۵۷ همان سالهای اول افسارش از دست تمام رشنفکرانش در آمد و حال روز مردم شکم سیر و سر بلندی به نام ایران رو به این روز انداخت(چیزی که رایگان نشد هیچ،نان خالیه مردم رو هم از دستشان گرفتند)تاریخ رو بدون احساسات حزبی(پاچه‌خواری)نگاه کنید،این پدر و پسر با تمام نواقسشان چه خرابه‌ای رو از قاجار گرفتند و چه کشوری را به دست جمهوری اسلامی دادند(اعتبار مردم کجا بود؟قیمت عرض خارجی‌؟کشور ترکیه کجا بود؟حالا کجاست؟)دور تا دورمان محاصره هستیم،۳۳سال در حال ترس و جنگ و کرسنگی،اعتبار جهانی‌ زیر صفر،مردمی که یک تار سبیلشان رو اعتبار بزرگی‌ میدانستند ،حال تمام قدشان ۲ریال هم معتبر نیستند،خیلی‌ از اخبار فاجعه آمیز درون نظام فاش نشده،فقر دارد بیداد می‌کند،خانوادهها مخفیانه اعضای بدنشان را میفروشند تا شکم فرزندانشان را سیر کنند،آخرین مصاحبهٔ محمد رضا شاه با بی‌بی‌سی نشان از آیندهٔ روشن ایران داشت،برای رسیدن به نداشتهایمان نباید داشتهایمان را فدا کنیم.

  30. khomam گفت:

    ملت ایران اشتباه نکرد .امریکا اشتباه کرد باید این خانواده خائن را تحویل می داد وبیت المالی که برده بودند را پیش خودش نگه می داشت و پس دادن اموال را مشروط می کرد . در این صورت هم به نفع مردم و مسوولین جمهوری اسلامی بود و هم امریکا این همه در نظر مردم مذبوح نمی شد. آمریکا به خاطر این خانواد صدمه سیاسی زیادی دید. حتی خود امریکایی ها از سیاست های ریگان ناراحت هستند که تصمیم درست در مورد ایران در آن دوران نگرفته و مجبور است تا حالا اینقدر خرج اضافه که تحریکات ایران در منطقه ایجاد می کند را بدهد. ولی الان امریکا از گذشته درس گرفته و حاضر نیست به خاطر یک دیکتاتور و بستگان آنها منافع ملی و دراز مدت خود را تباه کند . نمونه اش صدام و قذافی و مبارک و …. این دیبا خانم هم از خودش را زده به آلزایمری یا فکر می کند نسل جوان چون جنایت و خیانت های این خاندان را با چشم ندیدن حرفهایش را باور خواهند کرد. این هم از بی سوادی این خاندان است. یادشان رفته که الان دوران اینترنت است و عصر آگاهی و اگر پسر بزرگشان موقع سخنرانی دست در بینی اش بکنند کما اینکه این کار چندی پیش کرده ( ویدیوش تو یوتوب بود) .جوانان امروز تا ابد دهر گفته و خواهند گفت . پس بهتر است آخر عمری دست از دروغ گویی بردارند.

  31. ناشناس گفت:

    ملت ایران اشتباه نکرد .امریکا اشتباه کرد باید این خانواده خائن را تحویل می داد وبیت المالی که برده بودند را پیش خودش نگه می داشت و پس دادن اموال را مشروط می کرد . در این صورت هم به نفع مردم و مسوولین جمهوری اسلامی بود و هم امریکا این همه در نظر مردم مذبوح نمی شد. آمریکا به خاطر این خانواد صدمه سیاسی زیادی دید. حتی خود امریکایی ها از سیاست های ریگان ناراحت هستند که تصمیم درست در مورد ایران در آن دوران نگرفته و مجبور است تا حالا اینقدر خرج اضافه که تحریکات ایران در منطقه ایجاد می کند را بدهد. ولی الان امریکا از گذشته درس گرفته و حاضر نیست به خاطر یک دیکتاتور و بستگان آنها منافع ملی و دراز مدت خود را تباه کند . نمونه اش صدام و قذافی و مبارک و …. این دیبا خانم هم خودش را زده به آلزایمری یا فکر می کند نسل جوان چون جنایت و خیانت های این خاندان را با چشم ندیدن حرفهایش را باور خواهند کرد. این هم از بی سوادی این خاندان است. یادشان رفته که الان دوران اینترنت است و عصر آگاهی و اگر پسر بزرگشان موقع سخنرانی دست در بینی اش بکنند کما اینکه این کار چندی پیش کرده ( ویدیوش تو یوتوب بود) .جوانان امروز تا ابد دهر گفته و خواهند گفت . پس بهتر است آخر عمری دست از دروغ گویی بردارند.

  32. shahin گفت:

    جنایات رژیم شاه در مقابل جنایات شما سبز الهی ها و اسلامیست ها مثل کاه است در برابر کوه

  33. سید غریب گفت:

    از سایت کلمه چنین مطلبی لنتظار میرفت چرا که بدنه ی جنبش سبز را انقلابی ها ی واقعی تشکیل میدهند و اگر صد بار بمیرند و زنده شوند از کرده ی خود پشیمان نمیشوند و حتی نیم نگاهی به پس مانده های رژیم منحوس و جنایتکار پهلوی نمی اندازند و کامنت های برخی دوستان این جنبش سراسر ضد دیکتاتوری و اسلام خواه را منحرف نخواهد کرد وقتی منطقی به این قوت که در مقاله آمده بیان میشود چه جای موضع گیری به نفع آن خاندان سارق و فاسق دارد , موضع ما موضع امام راحل و نخست وزیر در حصرش است :ما خواهان جمهوری اسلامی نه یک کلمه کم ونه یک کلمه زیاد هستیم
    اگر در حوادث سال 88 تعداد 72 نفر به شهادت رسیدند در دیکتاتوری پهلوی هزاران نفر به خاک و خون کشیده شدند !
    هنوز آسیب دیدگان آن رژیم در اجتماع هستند و هنوز از آلام خود رنج میبرند.

  34. ناشناس گفت:

    دلسوزی برای امثال ملکه ی بیوه ؛خیانت به خون شهدای انقلاب و جنگ و خیانت به آرمانهای انقلاب ,امام و جنبش سبز است
    خداوند عذابشان را زیاد کند
    جدی جدی شوخی های ما باورش شده که میگفتیم شاه خدا بیامرز
    نه خانم دیبا جنایات دوران شما فراموش نشدنیست و بی بندو باری شما ودوستانتان که اموال مردم را صرف خوش گذرانیهای بی حد و حصرتان میکردید در تاریخ ثبت شده است

    مردم ایران حتی لحظه ای به امثال شما فکر نمیکنند چرا که شما حتی مهره ی سوخته ی همان غربیهایی هستید که روی حکومت همسرتان دیگر حساب نکردند و دستور خروجش از کشور را صادر کردند
    شما در ایران جایی ندارید حتی به اندازه ی یک قبر تنگ و تاریک
    بروید و جایی کنار( اعلی حضرت) پیدا کنید البته اگر انقلابیون مصر بگذارند
    ما اینجا دل به مردی بستیم که نه تنها کسی به او (اعلی حضرت) نمیگوید بلکه خودش هم خود را همراه ما میداند نه آقا بالاسر.

  35. ایران آزاد گفت:

    ببین این عوضی ها چه کردند که همه به شاه خدا بیامرزی میدن و البته به حقه لااقل اون اسمش شاه بود و به قول شما که ( از همین حکومت هستین و نون میخورین و حالا اموراتتون قطع شده باهاش لج کردین ) و این کارها رو میکرد ولی اینا چی که به اسم اسلام و به نیابت از اما زمان همه کار میکنن از ربا و نزول گرفته تا تجاوز و آدم کشی تو روز روشن جلوی چشم صدها دوربین .
    به خدا سگ شاه شرف داشت و داره به این حکومت ؛ اگر یک درصد از صحبتهای فرح درست باشه بازم درود بر این مرد بزرگ که آبروی ایران بود
    با خودمون تعارف که نداریم خداییش مردم از سر شکم سیری جفتک انداختن و به خاطر همینه که این بی شرف ها نمیذارن مردم شکمشون سیر باشه و همش باید تو این ایران ویران شده دغدغه یه لقمه نون شب باشه و یه سقف بالای سر ( خوشی و تفریح و آزادی پیشکشمون )
    میدونم که حرفای منو شیر نمیکنین اما خواهشن شما دیگه با مردم روراست باشین وگرنه تخته کنین در وب سایتتونو

  36. فرشید گفت:

    بیخود نیست که میگن زمان بهترین معلّم است. گذشت زمان نشون داد که چه حکومتی بیش از همه ایرانی‌ را سرفراز کرد،

  37. amir reza گفت:

    har che bood noor be ghabr shah vaziiat behtar bood

  38. ایران آزاد گفت:

    این روزها روزهای ضربت خوردن حضرت علی هست – میخوام بدونم چرا حضرت علی که اینا مثلا به قول خودشون جا پای اون گذاشتن کجا به خاطر صندلی و ریاست زوری آدم کشت و زندانی کرد و فحش و ناسزا داد
    کجا حضرت علی رو نخواستن و به زور دروغ و ریا خودش رو محبوب جا زد – کجا رسانه ها رو در اختیار گرفت و از یه آدم کش مثل بشار اسد حمایت کرد و علنا اعلام کرد اسلام دین آدم کشیه و در اسلام کسی نمیتونه صاحب حکوت رو دوست نداشته باشه و باید خفه خون بگیره و ما هم از آدم کش حمایت میکنیم شاید جنایات اسد رو تو تلویزیون برای 4 تا روستایی ساده دل نشون ندن اما خودشون که کل رسانه های دنیا زیر دستشونه و دارن میبینن این بی ناموس داره با مردم خودش چه میکنه ( کسی که با مادرش زنا کند با دیگران چه ها کند ) اسد دوست آینده ماست ؟
    من ندیدم و نشنیدم یه عده به اسم مداح و شاعر دور حضرت علی مجیز بگن و اونم براشون به به و چه چه کنه – دیگه داستان عقیل برادر حضرت علی و قضیه پول بیت المال رو که خودتون تو کتابها نوشتین یادتون رفته ؟ حالا کجای دین گفته جون بیکار خودشو جلوی شهرداری ملارد کرج آتیش بزنه چون دو تا خواهر کور داره و شما میلیلرد میلیارد کمک کنین به حزب الله …

  39. ناشناس گفت:

    “آن یکی با لحنی تودماغی لفظ دشمن را تکرار می کند وشگفتا دیگری با ادبیاتی مشابه دول غربی را نشانه گرفته است”!!!
    در مقام دفاع از خاندان پهلوی صحبت نمیکنم، مقاله ای که نوشتید پر از توهین و از سر خشم نوشته شده بود، ای کاش با تامل بیشتری نوشته میشد!
    تمامی عقلا و بزرگان آن دوران از جمله مهندس بازرگان بر اساس جمله منتسب به ایشان که در متن مقاله نیز آورده شده است(“سال ها ما به شیوه پارلمانتاریستی و بر بنیان قانون اساسی مهار حکومت را از ایشان (شخص اعلی حضرت) طلب کردیم ولی سماجت ایشان اساس سلطنت شان را نشانه رفت.”) بر حرکت های اصلاحی و مخالفت با انقلاب اصرار داشنتد ولی متاسفانه رهبری یک شخصیت کاریزماتیک ایران را به قهقرا برد که خرابی های به جا مانده از این انقلاب نسنجیده تا چندین نسل دیگر گریبان گیر کشور خواهد بود.

  40. ناشناس گفت:

    در شرایط موجود سلطنت طلبان حامی تندرو ترین نیروهای سیاسی هستند و از حمایت احزاب مسلح، از جمله مجاهدین و کوموله، ابا ندارند. آنها دنبال ایجاد وحدت نیروها حول محور براندازی هستند. به همین خاطر نیروهای اصلاح طلب مجبورند در برابر آنها خط کشی کنند و موضع بگیرند و خط خشونت طلب آنها را رسوا کنند. اما در انجام این کار باید دقیق و ظریف عمل کرد. افشای رژیم مستبد شاه نباید به معنای تایید افراطی طلبی های آقای خمینی و هوادارانش باشد. بنده نوشته آقای محمد را تایید میکنم.

  41. ناشناس گفت:

    فعالان کلمه. مقاله بسیار گویا بود و به حق به تحلیل این مستند پرداخته و واقعیات را بازگو کرده. اما لحن آن در خور سایت کلمه نیست. بیشتر شبیه مطالب رجا نیوز بود!! فکر می کنم کلمه نویسان زیاد رجانیوز می خوانند و سبک نوشتن آنها به شما هم سرایت کرده.
    وقتی در مقام حق و با شواهد تاریخ را بیان می کنید و به مستندات اشاره دارید نیازی نیست با مسخره کردن شیوه حرف زدن یک نفر یا … آنرا به حب و بغض شخصی خود بیالایید.

  42. reza گفت:

    …کاش می تونستیم حس کینه و تلافی کردن رو بذاریم کنار و بدون حب و بغض یه شخصیت رو نقد کنیم. نویسنده انگار می خواست توی یه دعوا بازنده نباشه و اسلحه اش رو آتش کنه. به جای لعنت فرستادن به تاریکی شمعی بیفروز!

  43. ناشناس گفت:

    کلمه با عرض پوزش این مقاله شما را به ادبیات کیهانی ها نزدیک کرد..
    توقع بیشتر از این از شما کلمه ای ها می رود سعی کنید به دور از حب و بغض بنویسید
    این پروپاگاندا که ابتدای مقاله اشاره کرد و مستند تهران تا قاهره را متهم به این خواند که (البته درست هم بود) اما خود به این مبتلا شده بود.

  44. ناشناس گفت:

    یک نکته ای که خیلی برای من جذاب بوده این هست که 32 ساله دارن فقط حرف میزنید دو سه تا کانال دارن به نام پارس و… خودتون می دونید که من تو اجتماع نگاه می کنم فقط یک مشت انسان های معتاد به تریاک و الکل این کانال رو نگاه میکنند هزار بار گفتن الان میایم ایران شاه و شاهزاده رو می آوریم چقدر گفتن بریزید تو خیابان ما اومدیم و قشنگ تر اینجاست که پایگاه اجتماعی و مردمی ندارند و این رو هم بدونید اون ور جاشون گرم و نرم هست فقط حرف میزنند دستشون به خون جوانان آلوده هست و آخر عاقبت پسرشون هم دیدیم خودکشی در امرکیا واقعاً خودکوشی معنای واقعی یک زندگی هست دوستان این خودکوشی آه مادارن هست که در انقلاب جان بچه هاشون به دست همین همسر گرانقدر ایشان رفت فقط همین .
    و دقت کنید یک جنبش مردمی با رهبری آقایان میرحسین موسوی و کروبی و آقای خاتمی و زندانیان سیاسی در این سه سال چه پایگاهی برای مردم دارند و چه دیدگاه اجتماعی و چه استواری ای فقط در عرض 3 سال کانال ماهواری رسا رو هم داشتیم که از سر اینکه مشکل مالی داشتیم قطع شد
    به هر حال دیکاتور دیکتاتور هست چه کسانی که رای مردم را در سال 88 دزدیدند و مردم رو به گلوله بستن و شکنجه و تجاوز کردن چه همسر شما که تمام این کار ها رو اون هم انجام داد لطفاً طفره نروید .!!!!

  45. ناشناس گفت:

    شما به زعم خودتان ،تمام تاریخ پهلوی را دریک صفحه خلاصه کرده اید ولی، آیا می توانید این سی وچندسال را درهمین یک صفحه خلاصه کنید؟

  46. سبز گفت:

    یک جانبه نوشتید.گاهی نگران می شوم از سبز بودنم.با مطالبی که سایت مهندس موسوی منتشر می کند.گاهی برای خودشیرینی و جلب نظر این طرفی تو دیگ می افتید.

  47. محمود گفت:

    با همه ارادتی که به کلمه ای های سبز دارم اما مطلق دیدن شمارا قبول ندارم پادشاه ایران بی هیچ مقاومتی خاک کشور را برای جلوگیری از خونریزی بیشتر ترک کرد خواهشمند است در مورد پادشاه محبوب سخنی نسنجیده زده نشود ریال زیپرتی در جیب من و شما در دوران ان پادشاه فقید هفتمین ارز ان هم معتبر دنیا بود کاری که اسلامیست ها با این همه دکتر و علما و فضلا در این سی و اندی سال نتوانستند بکنند ازادی زنان افتخاری است که دوست و دشمن اذعانش دارند اگر راست می گویید در همه انقلاب ها قشر اسیب پذیر مرد م حضور دارند مثل انقلاب دهقانان چین و انقلاب کارگری روسیه و …

  48. تلخ زبون گفت:

    با سلام
    مطلب خوبی بود اما چیزهای زیادی مانند تجاوز به خانم … ، محل درامد همان 62 میلیون درامدی که به آن اعتراف کردند. املاک و سهامهای خارج از کشور، علت اعلام نکردن جمهوری توسط شاه وانجام انتخابات آزادو هزاران جنایت دیگر از قلم افتاد. این مستند خوشبختانه باعث واکنش عمومی شده واگر ایشان 2 ساعت صحبت کردن در اجتماع مردم صدها ساعت درباره اش صحبت شد و کمتر کسی را دیدم که حاضر باشد هزینه مبارزه را برای بازگشت سلطنت بپردازد. اما از حرکت هوشمندانه شبکه من و تو در یک سال گذشته برای ترویج و تطهیر سلطنت هم نباید غافل بود

  49. محمود گفت:

    iهمین یک کار بزرگی که پادشاه فقید انجام داد و در خاطره تاریخ باقی گذاشت یعنی با اندک مقاومتی قدرت را به مردم واگذاشت و گفت حال که مردم شرنوشت شان راجور دیگری می خواهند خاک میهن ا ترک نمودو رای مردم را محترم شمرد وتاج و تختش را فدای منافع ملی نمود کار سترگی که در این زمانه نزد حکومت های اعم از پادشاهی و جمهوری کیمیا شده است( نگاه کنید به حکومت های خاور میانه ای مان ) خود بسیار ارزنده و درخور ستایش است من کاری به چه کرد کی را کشت و کی را زندان انداخت ندارم چرا که هیچ حکومتی فرش قرمز به زیر پای مخالفانش پهن نمی کند چه رسد به مخالفین محمدرضا شاه فقید که سرسپردگی شان به همسایه خرس شمالی مان اشکار بوده است از توده ای بگیر و مجاهد و پیکار و تا حتی خود اسلامیست ها روانش شاد هنوز در ایران هوادارنی دارد خدایش بیامرزد .

  50. سعید گفت:

    حتماحتمافکرمیکنین که بانوشتن این مطلب مردم بایدبه احترامتان بایستندوچنددقیقه ای برایتان دست بزنندوسوت بکشند…!اگرفکرمیکنین بااین اسمان رررررریسمان هایی که به هم بافتین میتوانیدان دوران راازحافظه تاریخی مردم پاک کنید فکرکنم دراشتباهید.نسل جوان مااگرچه دران دوران نبوده امابامطالعه تاریخ واقعی ونه انچیزی درمدارس به ذهنشان میخواهندفروکنندومقایسه ان دوران بادوره ای که دران زندگی میکنندبه این درک رسیده که کشورهایی که هیچگاه چه دران زمان چه درحال نمیخواهندایران راقدرتمندوباثبات ببینندباهمکاری عده ای ازداخل ان دوران وتاریخ طلایی ایران راازبین بردندوباکشتارفراوان ایرانیهای شریفی درهمان ابتدای انقلاب ثابت کردندکه انقلابی برای ………….هست