رفتار دوگانه در قبال ترکیه
چکیده :تنها یک روز پس از اظهارات شدیداللحن نخستوزیر ترکیه علیه ایران، دو موضع گیری کاملا متفاوت از سوی دو مقام ایرانی در رسانه ها مطرح شد که هر کدام نشان دهنده مواضع بخشی از حلقه های قدرت در ایران است....
کلمه – گروه بین الملل: رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه، به شکل کم سابقه ای از مقام های ایرانی انتقاد کرده است. تنها یک روز پس از اظهارات شدیداللحن نخستوزیر ترکیه، دو موضع گیری کاملا متفاوت از سوی دو مقام ایرانی در رسانه ها مطرح شد که هر کدام نشان دهنده مواضع بخشی از حلقه های قدرت در ایران است.
اننقاد تند اردوغان پس از مخالفت مقام های بلندپایه کشورمان در خصوص میزبانی ترکیه برای برگزاری مذاکرات ایران و گروه ۱+۵ و تغییر محل آن به کشور دیگری مطرح شده است. قرار بود ترکیه در روزهای ۱۳ و ۱۴ آوریل میزبان مذاکرات هسته ای ایران و ۱+۵ در استانبول باشد. اما عده ای از مقام های ایرانی در اعتراض به برگزاری نشست “دوستان سوریه” در ترکیه، خواهان تغییر محل برگزاری مذاکرات به شهرهایی چون بغداد و دمشق شدند.
اردوغان در یک کنفرانس خبری در آنکارا در این باره گفته بود: ایران در تغییر محل گفتوگوهای هسته ای از استانبول به دمشق و بغداد، صادقانه عمل نمی کند و به دلیل نداشتن صداقت، ایران در حال از دست دادن وجهه بینالمللیاش است. پیشنهاد برای برگزاری مذکرات در دمشق و بغداد، فقط اتلاف وقت است و مذاکرهای صورت نخواهد گرفت. چون ایران می داند که طرفهای مقابل به دمشق یا بغداد نمی آیند. اردوغان افزود: [روشی که ایران برگزیده] زبان دیپلماسی نیست، چیز دیگری است. که جای گفتنش اینجا نیست.
اختلاف با ترکیه قابل حل است
اتخاذ مواضع متفاوت و گاه متناقض از سوی مقامات مختلف ایرانی نشان دهنده عدم وجود یکپارچگی میان حلقه های قدرت در حاکمیت است، از سویی رامین مهمانپرست، سخنگوی وزارت خارجه، که طبیعتا مواضع دولت را بیان می کند بر اهمیت روابط «راهبردی» دو کشور تاکید کرده و اختلافات را طبیعی دانسته است. پس از اظهارات اردوغان و نیز احضار سفیر ایران در آنکارا، رامین مهمانپرست روز جمعه ۱۸ فروردین، گفته است: «مواضع رسمی مسئولان ذیربط باید ملاک ارزیابی و عمل قرار گیرد و اظهارات اشخاص مختلف در دو کشور نباید بر روابط راهبردی ایران و ترکیه تاثیر منفی بگذارد.» مهمانپرست افزوده است: «جمهوری اسلامی ایران و کشور ترکیه به عنوان دو کشور قدرتمند و موثر منطقه با مشترکات فراوان تاریخی، فرهنگی و اعتقادی دارای روابطی راهبردی هستند و در اکثر موضوعات سیاسی و بینالمللی مواضع نزدیک به هم دارند.» مهمانپرست بدون اشاره به بحران سوریه، اختلاف نظر در مسائل منطقهای را «طبیعی» دانست و گفت که اینگونه اختلافات «با رایزنی و تبادل نظر» قابل حل است.
ترکیه، آلت دست استکبار جهانی
از سویی دیگر محمد اسماعیل کوثری، نایب رئیس کمیسیون سیاست خارجی و امنیت ملی مجلس و سردار سابق سپاه، گفته است: ترکیه باید احساس شرم کند که با اظهار نظرات و اقدام نابخردانه همه دشمنان سوریه را در کشور خود به نام دوستان این کشور جمع کرد. او ادعا کرده که اردوغان با موضعگیریهای اخیرش جایگاه سیاسی خود را از دست داده است. کوثری همچنین گفته است: باید گفت متاسفانه مسئولان ترکیه به آلت دست و به نوعی به عامل استکبار جهانی تبدیل شدهاند.
تماس شبانه جلیلی با داوود اغلو
در پی افزایش تنشها میان تهران و آنکارا، سعید جلیلی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، شبانه با احمد داوود اغلو تماس تلفنی برقرار کرد. خبرگزاری ایرنا، به جزییات این گفتوگوی تلفنی را اشاره نکرده و تنها به تاکید مقامهای دو کشور بر اهمیت روابط دوجانبه و رایزنی درباره آخرین تحولات روابط دو کشور اکتفا کرده است. ایرنا همچنین گزارش داده است که روز جمعه سفیر تركیه در تهران با معاون سیاست خارجی و امنیت بین الملل دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی دیدار کرده و «توضیحاتی» درباره اظهارات اردوغان داده است.
پیشتر محسن رضایی دبیر مجمع تشخیص مصلحت، پیشنهاد داده بود به خاطر مواضع آنکارا در مورد سوریه، ایران محل مذاکرات را به بغداد، دمشق یا بیروت تغییر دهد. علی لاریجانی، رئیس مجلس، نیز در اظهارات تندی کنفرانس سوریه را محکوم کرده بود. در پی این اظهارات علی اکبر صالحی، وزیر خارجه، اعلام کرد که استانبول برای ایران از همان اول گزینه مطلوبی برای مذاکرات اتمی نبوده است. مجموعه این اظهار نظرها به خشم رجب اردوغان، نخستوزیر ترکیه، منجر شد که خود تنها یک هفته پیش با بلندپایهترین مقامها در ایران دیدار و گفتوگو کرده بود.
موضوع اختلاف: سوریه
بخش عمده ای از تنش اخیر میان ایران و ترکیه، ناشی از اختلافنظر دو کشور بر سر مسئله سوریه بوده است. سوریه، مهمترین متحد ایران در جهان عرب به شمار می رود و ایران مخالف برکناری بشار اسد، رئیس جمهور سوریه است و همواره کشورهای غربی را متهم به مداخله در امور داخلی سوریه و ایجاد تفرقه میان مردم این کشور کرده است.
در مقابل ترکیه از بشار اسد خواسته است که از قدرت کناره گیری کند و علاوه بر اینکه به گروه های مخالف حکومت سوریه اجازه داده که در استانبول ملاقات کنند، میزبان کنفرانسی برای پیدا کردن راه حلی برای پایان دادن خشونت ها در سوریه نیز بوده است.
یکشنبه گذشته، وزیران خارجه بیش از ۷۰ کشور جهان در دومین نشست “دوستان سوریه” در استانبول شرکت کردند و روشهای افزایش فشارها بر دولت بشار اسد برای اجرای طرح صلح پیشنهادی فرستاده مشترک سازمان ملل متحد و اتحادیه عرب را بررسی کردند. کشورهای حامی دولت بشار اسد، از جمله روسیه، چین و ایران در این نشست نمایندهای نداشتند.
هفته گذشته رجب طیب اردوغان به ایران آمد و بر سر برنامه هسته ای ایران و مسئله سوریه با مقام های بلندپایه از جمله مقام رهبری، رئیس دولت و رئیس مجلس گفت و گو کرد. بخشی از هدف اردوغان برای این سفر علاوه بر گفت و گو بر سر برنامه های هسته ای ایران، این بود که از مقام های ایرانی بخواهد تا سیاست های خود در حمایت از حکومت سوریه را تعدیل کنند.
اما آیت الله خامنه ای، در دیدارش با نخست وزیر ترکیه، بار دیگر بر حمایت ایران از حکومت سوریه و ریاست جمهوری بشار اسد تاکید کرد. کاهش واردات نفت از ایران به ترکیه، در راستای تحریم های نفت ایران از سوی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیگر مسائلی است که تنش در رابطه سیاسی این دو کشور همسایه دامن زده است.
خدا را شکر که دارن ترکیه رو هم از دست می دهند و با سرازیر کردن سرمایه های ایرانیان به ترکیه هم نمی توانند ترکیه رو راضی کنند
یقینا ترکمن چای دیگری در کار است. متاسفم برای حکومت…که حاضر نیست تن به خواسته های قانونی مردم خودش بدهد اما به نامه بیگانگان با روی باز پاسخ مثبت می دهد. البته از یاد نبریم که آمریکا اول قذافی را خلع سلاح اتمی کرد و بعد او را مثل موش در یک لوله فاضلاب گیر انداخت. این عاقبت تمام ستمکاران و خودخواهان تاریخ است.
اولا اردوغان یک حقیقتی را بر زبان آورده است که سالهاست دیگران می گویند و تاکید می کنند، اما ایشان به این امید که تا ریشه در آب است امید ثمری هست، هرگز به این صراحت این مطلب توام با حقیقت را بر زبان نیاورده بود. به جای آنکه ما از حقیقت گویی ترکیه ناراحت شویم باید در کردار و اعمال و گفتار خودمان تجدید نظرکرده اعتماد ازبین رفته جهانی را هرچه زودتر مجددا بدست آوریم. وگرنه با تاختن به سیاست ترکیه و اردوغان مشکل ما حل می شود؟ بارها نوشته ام که جامعه جهانی مردم ایران نیستند که هرچه مقامات دلشان بخواهد بگویند و مردم نیر علی الظاهر سکوت کرده و در دل بگویند “خودتی” جامعه جهانی خود را مستقل می داند و به خوبی آگاه است که جمهوری اسلامی کاری در برابر راستگویی و صداقت آنها نمی تواند بکند. آنهم کشوری که اکنون از نظر اعتبار و نفوذ به حضیض رسیده است.
ازتمام اینها گذشته به نفع ماست که با ترکیه روابط حسنه داشته باشیم. ترکیه افغانستان و عراق و پاکستان و… نیست ترکها سرشوخی با کسی ندارد. باز علاقمندید روابط بحرانی زمان صفویه بین ایران و ترکیه به وجود آید؟ اینهمه دشمن که برای خود آفریده ایم کافی نیست؟
آقای حسین جعفری زیادی از حد ترکیه را بزرگ کرده اند.ترکیه تا وقتی کارگزار منطقه ای ناتو و آمریکا است،البته سهم روباه را از ماجراجویی آنها میبرد،قدرت ترکیه از اینجا ناشی میشود ،نظیر اسراییل.ظاهراً دستمزدشان در لیبی به دهانشان مزه کرده است که اینطور به سوریه وایران چنگ و دندان نشان میدهند
آقای جمال چرا وقتی کسی در مورد ترکیه واقعیت ها را می نویسند ناراحت میشین شما؟ تا کی باید این فرهنگ حسادت و بدخواهی دیگران را به دوش خواهیم کشید؟ خوب این که می نویسند ترکیه افغانسان و پاکستان و… نیست اشتباه نمی کنند که عزیزم.اینکه شما قدرت ترکیه را به خاطر عضویت ایشان در ناتو قلمداد می کنید اشتباه بزرگی است چرا که ترکیه اولین قدرت نظامی اروپاست و بعد از آمریکا دومین قدرت ناتو محسوب میشه. ناتو تا به حال هم مدیون عضویت ترکیه در آن سازمان بوده و هست . ما که نباید به یک کشور قدرتمند و با نفوذی مثل ترکیه که هم مسلمان هست و هم سیاست مستقلی در قبال مسایل بین امللی دارد حسادت کنیم بلکه باید عوامل قدرتمند بودن ترکیه را خوب محاسبه کنیم و در مورد سیاستهای کلان خودمان نیز از آن استفاده بکنیم. خوب به هر حال ترکیه وارث امپراطوری عثمانی است و یکی از دلایل پشت پرده اروپاییها که از عضویت ترکها واهمه دارند همین تاریخ شکوهمندشان است. بیایید مثل اروپاییها از شکوفایی و عظمت و قدرت همسایگان خود نهراسیم و با سیاست دوستی و حسن همجواری با همسایگان خود سعی کنیم آینده ای روشن برای کشورهای مسلمان و همسایه مان ترسیم بکنیم.
آقای جعفری نیازی نیست ما غصه ترکیه را بخوریم چون ترکیه 18 میلیارد دلار ما را چپاول کرده و حالا باید بله قربان گوی ما باشد. روابط از این حسنه تر؟