کیفيت دكترا قرباني تصميمات لحظهاي
چکیده :فرهيختگان، اساتيد دانشگاهها و اعضاي هيات علمي بايد در اينباره بيشتر اظهارنظر كنند. آنان نبايد اجازه دهند تا با استفاده از شعارهاي ابزاري و تبليغي كيفيت علمي دانشگاهها تنزل پيدا كند خصوصا بايد در نظر داشته باشيم كه كيفيت در دوران دكترا بسيار مهم بوده و انعكاس بينالمللي هم دارد زيرا، اصليترين شاخص است كه توانايي علمي كشور را نشان ميدهد....
غلامرضا ظريفيان*
اخيرا رييسجمهوري اظهاراتي درخصوص افزايش ظرفيت دانشجويان دوره دكترا مطرح كرده است كه ميتوان گفت هم امكان انجام آن و هم عدم امكان انجام آن قابل تصور است. مسايل مطرح شده در حوزه آموزش عالي بدون كارشناسي لازم مطرح و اجرا ميشود و در نتيجه ناقص و غيرمحققانه اجرا ميشود و در عمل نيز به نتيجه لازم نميرسد كما اينكه تاكنون نيز به همين ترتيب شده است.
در سيستم آموزش عالي بدون كار كارشناسي شده ظرفيت دورههاي كارشناسي ارشد چند برابر شد درحاليكه زيرساختارهاي لازم براي اين كار فراهم نشده بود؛ اساتيد لازم و كافي در نظر گرفته نشده بود و ظرفيت مناسبي براي اين كار وجود نداشت. پنج نفر تبديل به 15نفر شدند و تا 25نفر دانشجوي دوره كارشناسي ارشد در كلاسها حضور يافتند در حاليكه كيفيت لازم برقرار نبود. اساتيد اندكي وجود داشتند كه بايد نهايتا مسووليت دو پاياننامه را بر عهده ميگرفتند كه اين امر سبب شد تا پاياننامههاي بيشتري را بپذيرند و در نتيجه كيفيت لازم وجود ندارد. اين امر سبب شد تا خروجي ما از دانشگاهها دچار افت كيفيت شود و سطح كارشناسي ارشد در حد كارشناسي تنزل پيدا كند. اكنون با اين ايده دوره دكترا نيز به همين سرنوشت دچار خواهد شد و آن نيز از نظر كيفي به شدت تنزل پيدا خواهد كرد و خسارات زيادي براي ما به بار خواهد آورد. كما اينكه تغيير رويه در پذيرش دكترا از طريق برگزاري امتحان عمومي نيز به اين مساله ضربه زد. هيچ جاي دنيا مرسوم نيست كه دانشجوي دكترا از طريق امتحان عمومي وارد اين سطح شود و معمولا در دانشگاههاي معتبر دنيا بر اساس استادمحوري دانشجوي دكترا انتخاب ميشود. در حال حاضر نيز به دليل اين امتحان، دانشجوياني كه صلاحيت علمي كافي را براي حضور در دوره دكترا داشتند نتوانستند به اين مقطع راه پيدا كنند و دانشجوياني رفتند كه صلاحيت لازم را نداشتند. از طرفي ديگر بسياري از آمار و ارقام دولت مانند آمار 10درصد رشد اقتصادي يا تورم تك نرخي اشتباه و غيركارشناسانه بوده و اين خبر آخر مبني بر افزايش ظرفيت دوره دكترا نيز به همينگونه است. پيشتر ميتوان گفت كه چنين اظهاراتي تبليغاتي است و جنبه اجرايي ندارد. اگر چنين طرحي بخواهد اجرايي شود بايد بودجه علمي كشور چند برابر شود در حاليكه اين امر محقق نشده است. همچنين دوره دكترا به اساتيد مجربي نياز دارد كه متاسفانه بهترين اساتيد ما يا بازنشسته شدهاند يا بازنشستهشان کردند. طبيعتا بخشي از توانايي علمي ما به همين دليل كنار گذاشتن اساتيد مجرب در حقيقت سبب شده تا بخشي از بنيه علمي كشور ضعيف شود. پس دو برابر كردن ظرفيت دانشجويان كشور همزمان با نبودن اساتيد مجرب در حقيقت از بين بردن دوره دكترا در كشور است. بررسي وضعيت دانشگاههاي معتبر كشور نيز بيانكننده همين حقيقت است كه نبود اساتيد خبره چه مشکلي به بار آورده است. وجود فضاي آموزشي كافي نيز يكي از پيششرطهاست و متاسفانه ما فضاي لازم را براي دانشجويان نداريم و يك دانشجوي دكترا تمام وقت فضاي لازم و امكانات كافي را براي پژوهشهاي خود ميخواهد.
در حال حاضر صندلي مکفي براي دانشجويان نداريم و آنها بايد يا به كتابخانه مركزي بروند يا در راهروهاي دانشگاه به مطالعه و بحث بپردازند. در كنار فضاي كاربردي، دانشجويان به فضاي مجازي گسترده نيز نياز دارند و بايد براي آنان اينترنت با سرعت پرشتاب تا جاييكه بتوانند به كتابهاي پژوهشي دسترسي داشته باشند، فراهم كرد. همچنين دانشجويان بايد به نشريات علمي بيشتري دسترسي داشته باشند چرا كه يكي از خصيصههاي دوران دكترا چاپ مقالات علمي در نشريات است. در حاليكه در حال حاضر تعداد نشريات كم و در نتيجه فعاليت علمي دانشجويان كاهش پيدا ميكند.
اما مهمتر از همه، ما نيازمند تقويت زيرساختها هستيم و اين كار نيز چندين سال وقت ميبرد. در حاليكه اقدامات اخير بيشتر كاهنده بوده و تصميمات لحظهاي فقط ضررش بيشتر است و چنين شعارهايي ميتواند باعث افت شاخصها در دوره دكترا شود.
بنابراين به نظر من بهتر است كه مسوولان با تامل بيشتري سخن بگويند و با دادن آمارهاي اشتباه و وعدههاي بياساس جامعه دانشگاهي كشور را دچار تزلزل نكنند. در عين حال فرهيختگان، اساتيد دانشگاهها و اعضاي هيات علمي بايد در اينباره بيشتر اظهارنظر كنند. آنان نبايد اجازه دهند تا با استفاده از شعارهاي ابزاري و تبليغي كيفيت علمي دانشگاهها تنزل پيدا كند خصوصا بايد در نظر داشته باشيم كه كيفيت در دوران دكترا بسيار مهم بوده و انعكاس بينالمللي هم دارد زيرا، اصليترين شاخص است كه توانايي علمي كشور را نشان ميدهد.
* معاون دانشجويي اسبق وزير علوم
منبع: شرق
اساسا تعریف دوره دکترا در ایران اشتباه است . بسیاری از دکترهای رشته های مختلف میلی به کار تحقیقاتی یا فعالیتهای علمی از خود نشان نمی دهند . دسته ای از آنها اساسا فقط قرار است اسم دکترا را یدک بکشند که مورد استفاده حاکمیت در پستهای مدیریتی قرار گیرند که این گروه همانطور که در مقاله نیز آمده هرچند مدرک را دارند ولی از تخصص بهره ای نبرده اند.
دسته ای که عافیت طلب میشوند گاهی بدلیل افزایش سن گاهی بدلیل کمبود امکانات و گاهی از سر میل.
دسته ای قلیل به سوگند علمی خود وفادار میمانند ولی از آنجا که در حکومت ما متاسفانه چتر تعهد آنقدر گشاده است که تخصص در زیر آن گم می شود عطای ماندن در ایران و خدمت به وطن را به لقای آن ترجیح میدهند و جلای وطن می کنند.
اما در وصف آقای متوهم رئیس دولت باید گفت او خود را علامه دهر میداند و در هر زمینه ای خود را صاحب نظر, و البته بنا به خوی دیکتاتورمنشی که دارد هر چه را میپسندد کمر به اجرای آن میبندد و این نمونه اخیر نیز دسته گل جدید ایشان است.
دوست عزيز شکایت چه چيزی را باید به چه کسی باید برد؟ به رهبری که یکشبه ایت الله العظمی شد؟ به رئیس جمهوری که در استانداری دکتری گرفت؟ و استاد راهنمایش در انتشار مقالات تقلبی آبروی مملکت را یکجا برد؟ یا به وزير علومی که به پاداش تقلب انتخاباتی به پست و مقام رسید و در همانجا مقالات تقلبی اش رو شد؟ اين که روزگار بالا دستمان است پایین دست که ديگر تکلیفش روشن است. در مملکتی که صداقت کبریت احمر است از دانشجوی بخت برگشته دکتری توقع چه چیزی میرود؟
جناب ظريفيان به نكته ظريفي اشاره ميكنند ميگويند «.. کیفیت لازم وجود ندارد. این امر سبب شد تا خروجی ما از دانشگاهها دچار افت کیفیت شود و سطح کارشناسی ارشد در حد کارشناسی تنزل پیدا کند.» خوب جناب ظريف، چه كساني كيفيت كارشناسي را به اين روز انداختهآند؟ اگر ايرادي ندارد كيفيت كارشناسي به اين روز بيفتد پس بگذاريد كيفيت كارشناسي ارشد و دكترا هم به همين روز بيفتد. همه چيز از پايه ويران است و همه در مقصرند. تصميم هاي غيركارشناسي هم مال امروز و ديروز نيست. مال سي سال گذشته است و در بيست سال گذشته به اوج رسيده.
هر چند ميدانم اين نظرها جايي در سايت كلمه ندارند. دريغ از شما كه رسانه جنبش اجتماعي مردم باشيد!
کدام دکترا از نوع کردانی، رحیمی، احمدی نژادی؟ از اول هم ارزشی نداشت.
در مورد دکتر کوکبی بگویید که با آن دارند چه میکنند یک نخبه بزرگ این مملکت در زندان است
همش در مورد دكترا دروغ تحويل مي يدن، فقط عيادي خودشون حق خوندن دكترا دارن، اصلا نظام هماهنگ دكترا چه معني داره؟ خوب حالا هم مشخصه ديكه توي مصاحبه هر جور دلشون مي خواد عمل ميكنن. به حساب خودشون ملت رو از سر واز كردن،چرا ، چونكه يك كنكور دكتري ميگيرن بقيه اش را پاس ميدن به ديگران؛ هرچي كه شد شد كه البته اكه خو شون هم توش دخالت ميكردن و مصاحبه دست خودشون بود (كه حتما هست) بازم غلط بود. از اون گذشته زماني كه يك كنكور دكترا ميگيرن خوب اگه رد شدي يا باز تو مصاحبه رد شدي فل معطلي، برو به امان خدا! در صورتي كه قبلا چندين و چند بار ( و گاهي هم تو رشته هاي مشابه) ميتونستي شركت كني كه اينا با ندونم كاري و تصميمات تكي اين كارو كردن. هر كي هم حرف بزن انگ دشمن و سياسي بهش ميخوره. در صورتي كه اين كار اساسا داره به همه ضربه مي زنه. تازگيها هم مد شده اعتراض ميكني ، گوش ميكنن و ميگن درسته ولي در عمل باز كار خودشونو مي كنن. كلا ماها عادت داريم تا خرمون از پل گذشت بزنيم پلو چپه كنيم. مگه اين آقايوني كه همشون در امور دكترا دخيلن يك روز خودشون بسيار بسيار راحت تر از زمان فعلي دكترا نگرفتن پس چرا اين قدر راه بندون مي كنن و زيرساخت ها رو كه حاضر نمي كنن هيچ همه چيز رو هم از بين مي برن كه كسي ديگه دكترا نگيره و بهشون نرسه. يك نفر چند بار توان داره دكترا امتحان بده چند بار توان داره تو مصاحبه ردش كنن، به قول امام حسين اگه دين نداريد حداقل آزاده باشيد. خوب همين مسائل كه كسي رغبت نمي كنه براي كشور كار كنه و ميزاره ميره. اونايي هم كه مي مونن از يا غيرتشونه يا از بي كس و كاريشون. اين قدر ستم نكنيد
اَللَّهُمَّ خُصَّ اَنْتَ اَوَّلَ ظالِمٍ بِاللَّعْنِ مِنّى وَابْدَأْ بِهِ اَوَّلاً ثُمَّ الثَّانِىَ وَالثَّالِثَ والرَّابِعَ …
پروردگارا تو لعنت مرا مخصوص گردان باولین شخص ظالم و اول در حق اولین ظالم و آنگاه در حق دومین و سوّمین و چهارمین…