سایت خبری تحلیلی کلمهhidden pichidden pichidden pichidden pichidden pic
  • صفحه اصلی
  • » پاسخ علی مطهری به نامه مصطفی تاجزاده...

پاسخ علی مطهری به نامه مصطفی تاجزاده

چکیده :نامه شما نشان می‌دهد که در عمل به توصیه‌های امام خمینی(ره) و رهبرگرانقدر انقلاب، در آثار شهید آیت‌الله مطهری دقت‌نظر و تعمق دارید، برخلاف بسیاری از مدعیان اصولگرایی یا اصلاح‌طلبی که شاید حتی یک کتاب از ایشان مانند «آیندة انقلاب اسلامی ایران» را هم نخوانده باشند، در حالی که اگر آثار استاد مطهری مبنا قرار گیرد بسیاری از اختلافات فکری کنونی از میان برداشته می‌شود؛ از این نظر جنابعالی را تحسین می‌کنم. البته این توجه شما منحصر به امروز نیست و شما از ابتدای پیروزی انقلاب، بلکه قبل از آن، زمانی که امام خمینی آیت‌الله مطهری را مرجع فکری انقلابیون معرفی نمودند به این امر اهتمام داشتید، گرچه گاهی استفاده ابزاری از این آثار می‌کنید و مصداق «نؤمن ببعض و نکفر ببعض» می‌شوید و این امر در نامة اخیر شما نیز...


در پی انتشار نامه مصطفی تاجزاده به علی مطهری ، مطهری جوابی را تهیه کرده که توسط سایت تابناک منتشر شده است.

متن پاسخ علی مطهری به نامه مصطفی تاجزاده به شرح زیر است:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب آقای تاجزاده!

با اهداء سلام و آرزوی سعادت، نامه مفصل جنابعالی خطاب به اینجانب، از طریق پایگاه‌های اطلاع‌رسانی به دستم رسید و خواندم. آنچه که دربارة حوادث بعد از انتخابات و ورود نظامیان به عالم سیاست و اقتصاد و مقایسه با سیر معکوس آن در ترکیه و به طور کلی اهمیت برقراری نظام دموکراسی گفته‌اید، مطالب قابل تأملی است و اینجانب در مواقع مختلف به آن پرداخته و نظرات خود را بیان کرده‌ام.

اجمالاً عرض می‌کنم در حوادث بعد از انتخابات، همان طور که امثال جنابعالی به دلیل قطعی گرفتن تقلب از قبل از برگزاری انتخابات، مقصر بوده‌اید، کسانی از دولت هم که به گونه‌ای عمل کردند که شبهه تقلب را تقویت نمود مقصر بوده‌اند و روزی طرفین باید در دادگاه صالح پاسخگو باشند.

نامه شما نشان می‌دهد که در عمل به توصیه‌های امام خمینی(ره) و رهبرگرانقدر انقلاب، در آثار شهید آیت‌الله مطهری دقت‌نظر و تعمق دارید، برخلاف بسیاری از مدعیان اصولگرایی یا اصلاح‌طلبی که شاید حتی یک کتاب از ایشان مانند «آیندة انقلاب اسلامی ایران» را هم نخوانده باشند، در حالی که اگر آثار استاد مطهری مبنا قرار گیرد بسیاری از اختلافات فکری کنونی از میان برداشته می‌شود؛ از این نظر جنابعالی را تحسین می‌کنم. البته این توجه شما منحصر به امروز نیست و شما از ابتدای پیروزی انقلاب، بلکه قبل از آن، زمانی که امام خمینی آیت‌الله مطهری را مرجع فکری انقلابیون معرفی نمودند به این امر اهتمام داشتید، گرچه گاهی استفاده ابزاری از این آثار می‌کنید و مصداق «نؤمن ببعض و نکفر ببعض» می‌شوید و این امر در نامة اخیر شما نیز هویداست.

از مطالب شما چنین برمی‌آید که برای آزادی و دموکراسی ارزشی بیش از حد لازم قائل هستید به طوری که سایر ارزش‌ها تحت‌الشعاع آن قرار می‌گیرد. آیت‌الله مطهری در کتاب «انسان کامل» می‌گویند انسان کامل انسانی است که همة ارزش‌های انسانی را به طور هماهنگ و در حد اعلی در خود رشد داده باشد، نه اینکه فقط یک ارزش مثلاً عبادت یا خدمت به خلق را در خود رشد دهد و از بقیه غافل بماند. در این صورت مانند کاریکاتور یک انسان می‌شود که مثلا فقط بینی او رشد کرده و شکل ناخوشایندی پیدا می‌کند.

طبیعی است که جامعه ایده‌آل و مدینة فاضله اسلامی نیز جامعه‌ای است که همة ارزشها در آن به طور هماهنگ رشد کرده باشد، نه اینکه توجه ما بیشتر به آزادی و دموکراسی باشد و از بقیة ارزشها غافل شویم؛ اشکالی که در دورة اصلاحات وجود داشت و گویی ارزشی غیر از آزادی وجود نداشت. آزادی، عدم‌المانع و یک امر سلبی است. آزادی یعنی نبود مانع برای رشد استعدادهای انسان. دست خلقت در وجود انسان استعدادهایی قرار داده است که باید شکوفا شود، مانند استعداد تفکر و بیان، استعداد یادگیری، ابداع و ابتکار، زیبایی‌دوستی و حقیقت‌جویی ، و هر استعدادی منشأ یک حق است. پس قوة تفکر و بیان انسان باید آزاد باشد، انسان حق تحصیل دارد، حق ابداع و ابتکار و هنر دارد و مانعی بر سر راه این استعدادها نباید وجود داشته باشد.

پس آزادی، چیزی جز نبود مانع نیست و ارزش یک امر سلبی هیچ گاه به امور ایجابی نمی‌رسد. بنابراین آزادی را بالاترین ارزش‌ها دانستن و از بقیه ارزشها غافل شدن یک خطاست .

بعلاوه، مفهوم اسلامی آزادی با مفهوم غربی آن متفاوت است. از نظر غربی، تنها چیزی که آزادی فرد را محدود می‌کند آزادی دیگران است، در حالی که از نظر اسلام مصلحت فرد و مصلحت اجتماع نیز آزادی فرد را محدود می‌کند. از اینجا نادرستی نظر شما مبنی بر لزوم اختیاری بودن پوشش آشکار می‌شود، که به آن خواهیم پرداخت.

لذا می‌بینید آیت‌الله مطهری هیچ گاه آزادی و دموکراسی را یگانه ارزش یا ارزش برتر نمی‌دانند و تعبیر «برقراری نظام دموکراسی بر طبق موازین اسلامی» را به کار می‌برند و همان طور که در کتاب «آینده انقلاب اسلامی ایران» گفته‌اند اساساً ما خیلی هم مایل به استفاده از کلمه دموکراسی نیستیم زیرا دموکراسی واقعی یعنی اینکه ملاک، میل مردم باشد و آنچه که راه را مشخص می‌کند تمایلات مردم است نه مکتب و ایدئولوژی. یک روز اکثریت مردم می‌خواهند همجنسگرایی آزاد باشد آزاد می‌شود، روز دیگر می‌خواهند ممنوع باشد ممنوع می‌شود. چنین دموکراسی جامعه را به ناکجاآباد می‌برد در حالی که ما به دموکراسی در چارچوب مکتب معتقدیم، یعنی راه قبلاً مشخص شده و اکثریت مردم پذیرفته‌اند و اکنون باید راننده و راهبر را مردم انتخاب کنند. مردم از میان چند نفر که صلاحیت آنها از نظر مکتب و ایدئولوژی تأیید شده است یک نفر را به عنوان حاکم و رئیس جمهور برای مدت موقت انتخاب می‌کنند.

جناب آقای تاجزاده!

گفته‌اید «پیوند میان نان، پیشرفت، دموکراسی و اسلام را امروزه می‌توان در تجربه مردم ترکیه مشاهده کرد.» گرچه این سخن شما قابل حمل به صحت است اما با توجه به مطالب بعدی جناب عالی از این بیان شما استفاده می‌شود که اسلام را در عرض اقتصاد، پیشرفت و دموکراسی قرار داده‌اید و مقصودتان از اسلام معنویت و عبادت و اخلاق و رابطة فردی با خداست نه یک مکتب جامعی که در همة شئون زندگی انسان دخالت کرده و داعیه جهانی دارد و بسیاری از احکام آن بدون حکومت اسلامی قابل اجرا نیست. از نظر ما اسلام شامل دموکراسی، پیشرفت و اقتصاد نیز هست ، «چون که صد آمد نود هم پیش ماست» و باز به تعبیر شهید مطهری علت اینکه امام خمینی و یارانشان تعبیر «جمهوری دموکراتیک اسلامی» را نپذیرفتند این بود که از نظر ما دموکراتیک بودن این جمهوری در دل اسلامی بودن آن نهفته است، نه اینکه این جمهوری بنیادهای دموکراتیک دارد و بنیادهای اسلامی، آنچه که مربوط به آزادی‌ها و انتخاب حاکم با رأی مردم است ناشی از بنیادهای دموکراتیک آن است و آنچه که مربوط به امور معنوی از قبیل آزادی رفتن به مسجد و دعا و عبادت و رعایت پوشش اسلامی است مربوط به بنیادهای اسلامی آن ، بلکه آزادی و لزوم دخالت مردم در سرنوشت خود در متن اسلام قرار دارد.

البته آنچه درباره وجود رابطه مستقیم میان دموکراسی و پیشرفت اقتصادی بیان کرده‌اید مطلب درستی است.

اما بخش اعظم نامه شما دربارة مسئله حجاب و اجباری یا اختیاری بودن آن است که بی‌ارتباط با بخش قبلی نیست، یعنی از آنجا که آزادی را برترین ارزش‌های انسانی می‌دانید و هرگونه عصیان و اعتراضی را مقدس می‌شمارید و حتی نافرمانی آدم و حوا را تحسین می کنید و از آنجا که معیار و ملاک قضاوت را گفتمان حاکم بر جهان امروز می‌دانید و الگوی شما از نظر آزادی و دموکراسی جامعه غرب است نه جامعة ایده‌آل اسلامی، قائل به اختیاری بودن حجاب شده و گفته‌اید: «در عصر ارتباطات و انفجار اطلاعات و در دورة حاکمیت گفتمان دموکراسی و حقوق بشر در جهان، یکسان کردن سبک زندگی از جمله در مورد پوشش زنان در هیچ کشور بزرگی ممکن نیست.»

جای این سؤال هست که لزوم رعایت پوشش اسلامی چه ربطی به یکسان کردن سبک زندگی مردم دارد؟ آیا لزوم رعایت مقررات راهنمایی و رانندگی یا لزوم رعایت بهداشت عمومی و یا الزام مردم به سوادآموزی، مخالف آزادی و به معنی یکسان کردن سبک زندگی مردم است و باید با آن مخالفت کرد ، یا چون به مصلحت جامعه و از عوامل سعادت افراد جامعه است باید به آن عمل کرد؟

این نوع مطرح کردن مسئله حجاب شبیه طرح این مسئله به صورت مشهور است که مغالطه‌ای بیش نیست. می‌گویند آیا زن باید در نوع پوشش خود آزاد باشد یا مجبور؟ آیا آزادی برای زن بهتر است یا اجبار و الزام؟ در حالی که طرح صحیح مسئله به این صورت است که آیا بهتر است محیط جامعه محیط کار و فعالیت باشد و هرگونه التذاد جنسی منحصر به کادر خانواده باشد یا اینکه اجتماع محل کامجویی‌های جنسی بوده و کار و فعالیت توأم با التذاذات جنسی باشد؟

اینجاست که آیت‌الله مطهری می‌گویند بیش از آنکه خود زنان، آن هم گروهی از آنان، دم از این نوع آزادی بزنند، مردان شکارچی هستند که سخن از آزادی زن و آزادزنان و آزادمردان می‌گویند و خواستار تساوی حقوق زن و مرد به معنی تشابه حقوق آنها می‌شوند. علت آن هم روشن است: اگر بانوان با پوشش اسلامی و رعایت عدم اختلاط با مردان وارد جامعه شوند و به کار و فعالیت بپردازند، دیگر مردان شکارچی نمی‌توانند به نام آزادی زن علاوه بر همسر قانونی خود از دهها زن دیگر کام برگیرند.

جناب آقای تاجزاده!

از شما سؤال می‌کنم اگر حکومتی اعلام کرد که مردم اعم از زن و مرد باید در پوشش خود حداقلی را رعایت کنند، آیا این به معنی یکسان کردن سبک زندگی و سلب آزادی آنهاست؟ یا ناشی از فهم دقیق تری از آزادی است. وقتی که مردم را به زدن یک واکسن یا به سوادآموزی مجبور می‌کنیم آیا این مخالف آزادی است؟ یا چون مصلحت فرد و جامعه نیز آزادی را محدود می‌کند این الزام عین آزادی است. همین طور است رعایت مقررات راهنمایی و رانندگی.

اگر ما بانوان را مجبور می‌کردیم که حتماً چادر و روبند بپوشند حرف شما تا حدودی قابل قبول بود اما خود می‌دانید حجابی که امروز در جامعه ما وجود دارد، لااقل در زمستان و در میان گروهی از بانوان ما تفاوت زیادی با پوشش زنان اروپا و آمریکا ندارد. اساساً اعتراضی که اکنون وجود دارد این است که چرا دولت به وظیفه خود در نظارت بر پوشش اسلامی عمل نمی‌کند؟ فقها متفق القول اند که آن مرتبه از امر به معروف و نهی از منکر که مستلزم اعمال قانون است به عهده دولت اسلامی است و کار مردم نیست. معمولاً دولتها از زیر بار این مسئولیت چه در مسئله حجاب و چه در سایر امور فرهنگی و معنوی شانه خالی می‌کنند و این، نقطه اشتراک و پیوندی است میان دولت اصولگرای آقای احمدی‌نژاد و دولت اصلاح‌طلب آقای خاتمی.

در واقع تسامح و تساهل در امور فرهنگی از قبیل فیلم‌های سینمایی، تئاتر، ورزش بانوان، مسئله پوشش اسلامی و رواج کلمات لاتین در تابلوها و غیره و به تعبیر دیگر لیبرالیسم فرهنگی نقطه اتصال بخشی از اصولگرایان یعنی آقایان مشائی و احمدی‌نژاد و حامیان آنها با بخشی از اصلاح‌طلبان شده است و برخی معتقدند این پیوند که اکنون در حال کمون است در انتخابات آینده مجلس و ریاست‌جمهوری ظهور و بروز خواهد کرد.

البته جنابعالی در نامه خود تلاش کرده‌اید راه خود و دوستانتان را از این افراد جدا کنید و مدعی شده‌اید که آنها از شعار آزادی زنان به عنوان ابزار استفاده می‌کنند و برای سایر آزادی‌ها احترامی قائل نیستند بلکه می‌خواهند این آزادی را سرپوشی برای آن سلب آزادی‌ها قرار دهند. ولی این صرفاً یک ادعاست و دلایل شما کافی نیست و باید بپذیریم که تفکر شما و آقای مشائی در امور فرهنگی بسیار به هم نزدیک است و مثلا در باب حجاب، هردو از حجاب اختیاری سخن می‌گویید و معیار را امیال مردم می‌دانید نه اینکه الگویی به نام الگوی اسلامی وجود دارد که ما باید خود و جامعه را مطابق آن بسازیم.

جناب آقای تاجزاده

از قول من نقل کرده‌اید که «اعطای کمترین آزادی در خصوص پوشش بانوان منجر به پیشروی بی‌حجابی در حد تسخیر کامل جامعه و بدتر از اروپا شدن خواهد شد». نمی‌دانم این جمله را از کجا آورده اید و به خاطر ندارم که چنین جمله‌ای گفته ‌باشم. شاید این گونه گفته باشم که «اگر حداقلی برای پوشش قائل نباشیم معلوم نیست به کجا منتهی شود». البته با وجود نظام جمهوری اسلامی که هیچ گاه بی‌حجابی را تبلیغ و ترویج نمی‌کند حتی با اختیاری شدن حجاب، هیچ گاه ایران مانند اروپا یا بدتر از آن نمی‌شود اما اگر حکومت هم تبلیغ کند چنین امکانی وجود دارد، چنانکه در اواخر دوره پهلوی وضعیت پوشش برخی بانوان شمال تهران مانند زنان اروپایی یا بدتر از آن بود.

گفته‌اید «کار فرهنگی تبلیغی نتوانسته‌است همه زنان را به رعایت حجاب قانع کند». عرض می‌کنم رعایت حجاب دائرمدار قانع شدن نیست. ای بسا بانوانی که قانع شده‌اند و مانند پزشکی که مضرات سیگار را می‌داند و سیگار می‌کشد رعایت نمی‌کنند و ای بسا بانوانی که قانع نشده اند و به احترام قانون و فرهنگ جامعه رعایت می‌کنند. در رعایت نکردن پوشش مناسب در بانوان، عواملی مانند میل شدید به تبرج و خودنمایی که دست خلقت برای بقای نسل در جنس زن به ودیعت نهاده است و تنها با ایمان راسخ و تربیت درست می‌توان با آن مخالفت کرد دخالت دارد. به علاوه، چرا در اجرای مقررات راهنمایی و رانندگی یا بهداشت عمومی و یا سوادآموزی قانع شدن افراد را لازم نمی‌دانید اما اینجا لازم می‌دانید، در حالی که همة اینها از نظر رعایت مصالح فرد و جامعه یکسانند و سلب آزادی شمرده نمی‌شوند.

از قول اینجانب آورده‌اید که «چون کار فرهنگی پاسخ نداده است پس باید به پلیس و قهر و دادگاه روی آورد». باز نمی‌دانم من کجا چنین جمله‌ای گفته‌ام. اولاً کار فرهنگی تا حد زیادی پاسخ داده است و وضعیت حجاب در کشور ما در مجموع خود ناهنجار نیست. ثانیاً مقصود از نظارت، قوه قهریه و باتوم و پلیس و دادگاه نیست. این همان مغالطه‌ای است که آقای احمدی‌نژاد هر گاه از این نظر مورد انتقاد قرار می‌گیرد به کار می‌برد و به خیال خود منتقدین را ساکت می‌کند. در مجلس نیز وقتی من ایشان را متهم به لیبرالیسم فرهنگی کردم، ایشان در دفاع از خود گفت آیا ما به خاطر اینکه چهار تا دختر چند تار مویشان پیداست با باتوم به جان آنها بیفتیم؟! روشن است که مقصود ما از نظارت چنین چیزی نیست.

ما می‌گوییم که حکومت نباید با رفتار و گفتار خود – مانند آنچه که در مصاحبه تلویزیونی رئیس جمهور رخ داد- آگاهانه یا ناخودآگاه به پدیده بدحجابی و بی‌حجابی دامن بزند و اقتدار نظام را در مسئله حجاب بشکند. زن یا مردی که با لباس نامناسب در جامعه ظاهر می‌شود به طوری که فلسفه پوشش اسلامی را که عدم تحریک جنسی جامعه است زیر پا می‌گذارد ، بالاخره می‌خواهد یا به یک اداره دولتی برود یا به دانشگاه یا به بانک یا به بیمارستان و غیره. اگر احساس کند مسئله حجاب برای حکومت اهمیت دارد و در این اماکن، نظارتی حتی در حد تذکر وجود دارد، خود به خود از منزل با وضعی آراسته خارج می‌شود. اما وقتی می‌بیند رئیس دولت در تلویزیون آن را کم اهمیت جلوه می‌دهد خود به خود راه بدپوششی را باز می‌بیند. نظارت یعنی همین، اگرچه با پدیده‌هایی مانند زنان خیابانی برخورد انتظامی نیز لازم است، همان طور که در کشورهای غربی چنین برخوردی وجود دارد.

جناب آقای تاجزاده!

فرض کنید نظریه شما مبنی بر آزادی پوشش یا اختیاری بودن حجاب اجرا شود. آزادی پوشش یعنی آزادی تحریک جنسی جامعه، و آزادی تحریک جنسی جامعه لوازمی دارد از جمله وجود کلوپ‌های شبانه و دیسکوها در سطح کشور. آیا به چنین چیزی راضی هستید؟ اگر پاسخ منفی است پس با عوارض آزادی تحریک جنسی از قبیل انواع عقده‌های روانی که به ضمیر ناخودآگاه افراد می‌رود و گاه به صورت یک جنایت ظهور می‌کند چه می‌کنید؟ شما یا باید نظام خانوادگی و اخلاق جنسی اسلامی را پیاده کنید یا نظام خانوادگی و اخلاق جنسی غربی را؛ نمی‌توان بخشی را از یکی و بخش دیگر را از دیگری گرفت و یک نظام التقاطی ایجاد کرد و مصداق شعر حافظ شد که:

یک دست به مصحفیم و یک دست به جام گه نزد حلالیــــم و گهـــی نزد حــــــرام

جناب آقای تاجزاده!

گفته‌اید «به راستی به این مسئله فکر کرده‌اید که چرا مرجعیت شیعه در نجف پس از سقوط صدام اجرای احکام اسلامی از جمله رعایت حجاب اسلامی را اجباری نکرده است؟» چرا وقتی حماس در انتخابات فلسطین پیروز شد، جزء اولین موضوعاتی که مطرح کرد این بود که به هیچ وجه قصد ندارد اجرای احکام اسلامی و در رأس همه حجاب را اجباری کند و به همه سبک‌های زندگی احترام می‌گزارد؟ چرا حزب‌الله لبنان هرگز خواهان اجباری شدن حجاب نشدند؟»

اینها قیاس مع‌الفارق است. هیچ کدام از اینها حکومت اسلامی برپا نکردند. شرایط عراق، فلسطین و لبنان با ایران متفاوت است. در عراق بخش مهمی از جامعه اهل سنت است و تحت ولایت آیت‌الله سیستانی نیستند. حماس نیز ادعای حکومت اسلامی ندارد. جامعة لبنان نیز مرکب است از شیعه، سنی و مسیحی و متأثر از فرهنگ اروپایی است و حزب‌الله نیز حکومت اسلامی تشکیل نداده است. اتفاقاً موارد ناهنجار بی‌حجابی در منطقه شیعه‌نشین بیروت که من از نزدیک شاهد بوده‌ام مایه سرشکستگی است و باید اصلاح شود، نه اینکه بگوییم ما هم باید همان طور بشویم.

الزامی بودن حجاب را با اجباری شدن نماز مقایسه کرده و گفته‌اید” همان طور که هیچ حکومتی نماز را الزامی نمی‌کند، حجاب نیز نباید الزامی باشد.” باز قیاس مع‌الفارق است. نماز یک امر فردی است گرچه آثار غیرمستقیم اجتماعی دارد اما حجاب جنبة اجتماعی‌اش بر جنبه فردیش غلبه دارد ودارای آثار مستقیم اجتماعی از قبیل تحکیم بنیان خانواده و افزایش نیروی کار جامعه است.

فرموده‌اید «چه اتفاقی اگر رخ دهد، شما به این نتیجه خواهید رسید که اجباری کردن پوشش، سیاست و روش شکست خورده است؟». اولاً در ایران اجبار به معنی دقیق کلمه وجود ندارد و خود بهتر می‌دانید که بسیاری از پوشش های بانوان ما پوشش اسلامی نیست و این گونه بانوان به همه جا رفت و‌آمد می‌کنند و از این نظر دولت مورد انتقاد است.

ثانیاً اکثریت قاطع بانوان ایران از روی اعتقاد و با میل و رغبت پوشش اسلامی را انتخاب کرده‌اند و فرضاً اجبار درباره گروه اندکی از آنها به کار رفته باشد روش شکست خورده‌ای نبوده و موجب آرامش روانی جامعه و تحکیم خانواده‌ها شده است. عین این سؤال را من مطرح می‌کنم: «چه اتفاقی اگر رخ دهد، شما به این نتیجه خواهید رسید که آزادی پوشش، آنچنان که جوامع غربی نشان می‌دهد، سیاست و روش شکست خورده‌ای است؟».

گفته‌اید: «جامعه پادگان نیست که بتوان به تن همه یونیفورم واحد پوشاند». اولاً یونیفورم واحد در کار نیست، پوشش اسلامی به اشکال گوناگون قابل تأمین است، مهم این است که فلسفه حجاب یعنی عدم تحریک جنسی جامعه تحقق یابد. ثانیاً فرضاً یونیفورم واحد در کار باشد، این یونیفورم را خداوند که به مصالح بشر آگاه است به تن بندگان خود پوشانده است. ثالثا شما که قائل به آزادی پوشش هستید آیا حدی برای آن قائلید یا نه ؟ اگر حدی قائل هستید اشکال شما به خودتان بر می گردد که چرا می خواهید سبک زندگی مردم را یکسان کنید؟ و اگر حدی قائل نیستید با چه جامعه ای روبه رو خواهیم شد؟!

فرموده‌اید: «باید معلوم شود که نقش و تأثیر روش اجباری حجاب در عرصه‌های گوناگون اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و دینی و در موضوعاتی مثل توریسم، برگزاری مسابقات قاره‌ای و جهانی ورزشی در کشور، فرار مغزها و سرمایه‌‌ها و مهمتر از همه بدبینی به اصل دین و اکثر شعائر اسلامی چیست؟».

معلوم نیست اینکه زن به گونه‌ای از نظر پوشش در جامعه ظاهر شود که موجب تحریک جنسی نشود چگونه این همه آثار منفی دارد؟! ظاهراً جنابعالی پوشش اسلامی را فقط همان پوشش مورد نظر طالبان افغانستان می‌دانید. اتفاقاً بسیاری از میهمانان خارجی و توریست‌ها وقتی با این پدیده به عنوان یک قانون مواجه می‌شوند برایشان جالب توجه است و با طیب خاطر اجرا می‌کنند و گاهی همین امر موجب وارد شدن آنها به دنیای جدیدی از معنویت و تشرف آنها به اسلام شده است.

جناب آقای تاجزاده!

مشکل اساسی شما و برخی دیگر از اصلاح‌طلبان این است که معیارتان آن چیزی است که دنیای امروز اقتضا می‌کند و فکر می‌کنید همان طور که در صنعت و تکنیک نمی‌توانیم از پیشرفت‌ها و ابداع‌ها پیروی نکنیم، در راه و رسم زندگی نیز باید از آخرین محصولات فکری بشر استفاده کنیم نه از اسلام به عنوان آخرین پیام الهی و یگانه راه سعادت بشر و صراط مستقیم زندگی.

الگوی امثال جنابعالی اجتماعات غربی است نه جامعة ایده‌آل اسلامی که در آن تمام احکام اسلام باید مو به مو اجرا شود. لذا معتقدید فقط آن بخش از احکام اسلام که با شرایط امروز سازگار است باید اجرا شود، هرچند این سخن را به صراحت به زبان نیاورید. اسلام از نظر شما مساوی است با ایمان قلبی و رابطه‌ انسان با خدا و چند وعظ و اندرز و دعا و عبادت و نه یک نظام هماهنگ فکری و عملی که داعیه حکومت جهانی دارد و برای همة شئون زندگی بشر دستور دارد و ما باید به دنبال پیاده کردن این نظام در سراسر جهان باشیم نه اینکه بگوییم دنیای امروز چنین اقتضا می‌کند. اساساً ما برآنیم که دنیای امروز را تغییر دهیم و مطابق الگوی اسلامی بسازیم.

آری این است مشکل اساسی بخشی از اصلاح‌طلبان، که در دورة هشت ساله دولت اصلاحات نیز با آن مواجه بودیم و خون دل‌ها خوردیم. وقتی چنین برداشتی از اسلام داشته باشید دیواری که من و شما معتقدیم بین اصلاح‌طلبان و بخش بزرگی از اصولگرایان وجود ندارد، بی‌جهت ساخته می‌شود و کار به نفع افراطیون دوطرف تمام می‌شود. برای جنابعالی آرزوی توفیق مسئلت دارم.

والسلام – علی مطهری

16/11/89


123 پاسخ به “پاسخ علی مطهری به نامه مصطفی تاجزاده”

  1. امید گفت:

    احسنت به علی مطهری که راه گفتگو ومناظره ای سازنده را با قوت ادامه می دهد. درود

  2. noname گفت:

    in name por az dictatori va bayad va nabayad hast!! kasi ke hameye harfhash az tu ketabhast ke nashod ensane kamel!! aslan jayeze javab dadan nist zira ke hameye un harfharo khode aghye tajzade ham mitunestan tu ketabha bekhoonan!! ey babaaaaaa

  3. سبز یعنی استقامت تا بهار گفت:

    شما باید هرچه مردم خواستند را اجرا کنید ، شما چکاره اید که برای مردم نسخه میپیچید ، نصر من الله و فتح غریب مرگ بر این دولت مردم فریب ، شما اگر ذره ای آزادگی داشتید به خواسته به حق مردم گوش میدادید

  4. سبزپیروز گفت:

    حقا مال حلال کار خودرا میکند.درود بر شهیدمطهری و فرزندان ازاده اش که اصول و ارزشهای اسلامی را بر حفظ قدرت به هر قیمت ترجیح می دهند.

  5. مهران گفت:

    به نظر من متن آقای تاجزاده از استحکام و قدرت بسیار بالاتری از آقای مطهری برخوردار بود، دکتر علی شریعتی می گوید شما فکر زن را اصلاح کنید خود می داند چه بپوشد، متاسفانه ایشان دیدی کاملا متعصبانه به مقوله حجاب دارند و به قول آقای محمد خاتمی مساله حجاب رو گرفتن و اصول و فورع دیگه اسلام رورها کردند، دروغ، ریا، تهمت، توهین ، غیبت در نظام اسما اسلامی ما موج می زند ولی آقایون چسبیده اند به مقوله حجاب و به زور می گویند باید موهاتونو بپوشونید، خیلی سادست، چقدر این نظام اسلامی مورد نظر آقای مطهری که در این 33 سال کار فرهنگی کرده تونسته زن امروز را اقناع کند در مورد حجاب مو؟؟ یک رفراندوم زیر نظر سازمانهای معتبر نه زیر نظر وزارت آقای احمدی نژاد و شورای نگهبان برگزار کنید و فقط به نتایج اون دقت کنید، ببینید چند درصد از این خیل زنان امروز به این نوع برخورد با حجاب موافقند، می دونید آقای مطهری از کجاست؟ از آنجاست که اگر پدر بزرگوارتان این حرفها رو می زد، اگر دکتر معلم علی شریعتی این حرفها رو می زد حتم به یقین بدناید با گوش و دل قبول می کردند اما از زبان کسانی که مردم را به هیچ وجه قبول ندارند این نوع دفاع از حجاب ضد خود خواهد بود، لذا آقای علی مطهری شما بیشتر از اینکه دنبال احیای سنتهای ناب اسلامی باشید دنبال مقبولیت عموم باشید و به همفکران و هم حزیبی هایتان بگوئید به حقوق عامه و بحق مردم بیشتر بها بدهند تا کارهای فرهنگی ای که می کنند بیشتر مقبول عموم باشد نه اینکه بر ضد خود و به بی دینی تبدیل شود.

  6. ناشناس گفت:

    والا من هر کار میکنم این دغدغه های آقای مطهری رو ناشی از زمان و مکان و زاویه دید ایشون می بینم و به هیچ عنوان نمی تونم ارزش های مد نظر ایشون رو ارزشهای غایی ببینم. خود ایشون هم اشاره دارند که مسئله حجاب در کشورهایی مثل لبنان مصر و … مثل ایران مطرح نیست چون آنها ثل ما شیعه نیستند و مهمتر حکومت دینی ندارند. خدا از دهانتان بشنود، شاید ما خودمان رو آنقدر در نظرگاه تنگمان غرق کردیم که فکر میکنیم نظرگاه ما قوانین کیهانی هستند!
    ولی بسیار جای امیدواری است که گفتگویی آغاز شده

  7. سلمان گفت:

    آقای مطهری
    قبل از هر چیز باید از ادب و متانت شما که البت تازگی ندارد ، کمال تشکر را کرد . به این خاطر می گویم که شما می دانید در حال حاضر پاسخ دادن به نامه ی همچون آقای تاجزاده ای که از دید حاکمیت مغضوب به شمار می آیند خطراتی از جمله ، حمله های وحشیانه ی کیهان و فارس و … به همراه دارد ولی ترجیح دادید مثل یک انسان با یک انسان برخورد کنید .
    اما درباره پاسخ هایتان به هیچ وجه موافق کلامتان نیستم . من البته نمی دانم سخنان پدر محترم شما امروز پاسخگوی نیاز های جامعه هست یا نیست چرا که مطالعه ی بنده از ایشان محدود به حماسه ی حسینی است که چندان تمایلی به دوباره خانی آن در خود احساس نکردم .
    در اول که بنده تعریف آزادی را فقط به آزادی پوشش تقلیل نمی دهم ، چرا که آزادی مفهوم گسترده ایست و از نظر من پس از انسانیت انسانها اولین امر مقدس است . اما اینکه شما فکر می کنید در صورت کشف حجاب بانوان همه چیز شهوت انگیز و باعث تحریک جنسی افراد این جامعه می شود ، چیزی جز توهین مستقیم به مردان و زنان ایرانی نیست چرا که شما آنها را اجسامی تابع و غلام امیال حیوانی خود می شناسید و معرفی می کنید .
    ضرب المثلی در این باره هست که بنده به خود اجازه نمی دهم درباره ی شما آن را بکار ببرم ، چرا که به هیچ وجه قادر به مقایسه ی شما با افرادی چون آقایا ن شریعتمداری ، رسایی و امثالهم نیستم .
    اما احساس می کنم در قسمت دیگری از پاسختان به آقای تاجزاده مقایسه ای انجام داده اید که واقعن در شان آقای تاجزاده نبود و جفای بسیار بود . مقایسه و برابر دانستن افکار ایشان با انسان کند ذهنی مثل آقای مشایی . شما به خوبی واقفید که این بازی های آقای مشایی – تحت نظارت مستقیم آقای احمدی نژاد-صرفن برای فریب افکار عمومی است و تا آنجا که من میدانم خودشان هم دریافته اند که آب در هاون کوبیدن است . وگرنه آقای تاجزاده به چیزهایی که می گوید اعتقاد راسخ دارد . گواه انکه از سلول های زندان اوین انها را بیان می کند .
    و یک پیشنهاد برای شما جناب آقای مطهری
    تصور می کنم اگر پیگیر این مسله باشید که چرا وقتی 7 تن از معترضین از جمله همین آقای تاجزاده در خصوص صحبت های سردار مشفق شکواییه نوشتند ، خودشان به زندان انداخته شدند . لطفن به عنوان نماینده و وکیل ملی پاسخ این مساله را در رسانه ها برای ما بیان کنید .
    با سپاس از شما

  8. nashenas گفت:

    Janab Motaharie, shoma az donja waghean bekhabarid, we fekr mikonid, ke hamieh in gharbiha ka digarie nedarend we faghat be lebas poshidan khanomha negah mikonand. Biaid we dar in donja gharb bebinid, ke che modiran ber jasteh we bihejabie dar inja kar mikonand! Man 30 sal hast dar injameh oropa kar mikonam we hargez nadidam, ke mardan inja mesl mardan iran be zanan haris we darideh negah konand! Man Tosieh mikonam ke chand mahie inja tashrif biawerid, we beinid der danshgaha, karhkanejat chetorie mard we zan baham dostaneh kar mikonand bedon inkeh ba hamdigar rabeteh jensie dashteh bashand! Moshkel shoma we rahab motlagheh faghieh in mibashad, ke hich etelaie az in jameh modern we ensanie nemidanid! Hamin zanan biehejab dar mogheh komek be sil zadegan paketan we mardom bi panah haietie ke dar zelzeleh awareh shodehand, bishtar komak mikonand az tamam mosalmanan jahan!

  9. عبداله گفت:

    حیف که یکی از زندان و یکی بیرون زندان
    امیدوارم و در وهله اول همه زندانی های سیاسی آزاد بشن و همین طور شرایط گفتگو در جامعه باز بشه
    نه در طیف اصلاح طلب و اصول گرا، بلکه همه طیف ها و همه عقیده ها
    نه یکی در قدرت و یکی زیر فشار بلکه همه برادر و خیرخواه ایران و مردم ایران با هر آیینی

  10. فرهاد گفت:

    ضمن احترام برای آقای مطهری من نامه آقای تاجزاده را خواندم ؛ فکر کنم که آقای مطهری آن مطالب را عمیقا” مجدد بخوانند ,زیرا از حرفهای آقای تاجزاده این مطالب فهم نمی شود , بیشتر بحث آقای تاجزاده آزادی انسان به ما هو انسان است و اینکه رفتار حکومت باعث دین گریزی عده ای از جوانان کشور شده است .

  11. حامد گفت:

    تمام حرف اینه که اجبار فساد میاره عقده روانی میاره و به نظر من دروغ گفته هرکی بگه اینطور نیست اینکه دیگه فلسفه بافی نداره من اگر راه زندگیم رو خودم انتخاب کنم مردونه تا آخرش میرم مگه کسی بچه های جنگ رو اجبار کرد که برن بجنگن؟ خودشون رفتن پای تشنگی و گشنگی و شیمیایی و سرما و گرما و تمام سختی هاش ایستادن اما اگر همون بچه هارو مجبور میکردن که باید برین و بجنگین یکی یکی از زیرش در میرفتن چون ذات آدم از همون اول همین بوده که حرف زور تو کلش نمیره الان هم همینه ما اگر بعد از انقلاب حجاب رو اجبار نمیکردیم الان برخی از مشکلات فرهنگی رو نداشتیم و مردان و زنان ما هنجارهای اجتماعی رو بیشتر مراعات میکردن چند ماه پیش یک زن از فرانسه به ایران امده بود و با دیدن طرز پوشش زنان ایرانی تعجب کرده بود و میگفت زنان ما تو فرانسه اینطور لباس نمیپوشن که برخی زنان شما میپوشن منظورش این بود که زنان ایرانی لباس نپوشن راحترن تا با این پوشش میان تو خیابون خب این نتیجه چه اقدامی جز اجبار کردن حجاب ؟

  12. کاوه گفت:

    به عنوان یک ناظر من با نظر دکتر تاجزاده موافقم.
    وقتی آقای مطهری الزامی نبودن حجاب را برابر تحریک جنسی میگیرند مشخص است که حکمی که صادر میشود چیزی جز حجاب اجباری نیست.
    این یک نوع مغلطه است که فرض را طوری بگیریم که حکم خودبخود مشخص میشود.
    جناب مطهری بنده به عنوان یک جوان که احتمالا بیشتر از شما در جامعه زد و خورد دارم میدانم که زیرپوست شهر چه میگذرد.
    من میدانم که حجم اختلالات جنسی و عقده ها ناشی از آن که در زمینه های دیگر- چون اعتیاد-فحشا و چشم چرانی و …- فرصت بروز میابند چقدر است.
    جناب مطهری گویا هنوز واقف به شک تئوری اسلام زورکی نشده اند، آن هم پس از 27-28 سال تجربه عملی

  13. صبر گفت:

    درود بر شما فرزند ازاده شهيد مطهري خوشحالم از اينکه چنان سخن ميگويي که گويا از دين اسلام قرائت انساني ورحماتي انرا را توشه راه خود قرار داده ايد نه همانند عربده کشان دوران جاهليت که جز از دهانشان تهمت ناسزا و توهين چيز ديگري جاري نمي شود انها کساني هستندکه تيشه بر ريشه هر نظام وساختاري که به ان اعتقاد دارند ميزنند خدا فرزندان رشيدي امثال شماها را براي ملت شريف ومتمدن ايران حفظ کند

  14. تاجزاده ایی دیگر گفت:

    آقای مطهری رادیکال تشریف دارن تا زمانی که طرز فکرای مثل ایشان در مسند حکومت باشند مملکت ما همین است که می بینید آقای تاجزاده فقط گفتن مردم قیم نمی خواهند این حق انسان است نباید انسان را ایدئولوژیک طبقه بندی کرد انسان قبل از دین داشتن یا دین داری انسان است داخل نطفه که دین ندارد دین را به اینصورت که می بینید خود ما بشر می سازیم برای همین هست که امسال شما آقای مطهری آزاد سخن می گویید و آقای تاجزاده از تو زندان این فرق تفکر اسلامی شماست….

  15. ناشناس گفت:

    احسنت نداشت والا

  16. ناشناس گفت:

    شما واقعا سبزی

  17. ناشناس گفت:

    جناب آقای مطهری از اینکه به روشنی و استدلال جواب گفتید ممنون ….. هر چند که ممکن است ما هم نظراتی متفاوت از شما داشته باشیم … اما اینکه باب مذاکره بین مسلمین باز باشد و نظریات یکدیگر را محترم بداریم …. ارزشی است که بدان سخت نیازمندیم. واسلام و علیکم

  18. امیرارسلان گفت:

    در جواب سطور آخر نامه:
    آقای مطهری مشکل شما هم اینه که همه چیزو تو مسائل جنسی می بینید. فکر می کنید که موهای یه خانم بیرون افتاد جامعه به ابتذال کشیده میشه. آقای مطهری تا حالا برای مدتی مثلا یک سال دو سال تو یه کشور (نه کشورهای مسلمان) اقامت داشتید. توصیه می کنم این کارو بکنید واسه عوض شدن دید شما نسبت به رابطه زنان و مردان خیلی مفید خواهد بود.

  19. ناشناس گفت:

    با تشکر از آقای مطهری برای بحث منطقی که داشتند (البته بعضی جاهای آن قابل تامل است) ولی سوال من اینجاست که چرا در همه جا پشت اسم آقای تاجزاده علامت تعجب آمده است؟؟؟؟!!!! آیا مفهوم خاصی دارد؟؟

  20. حسین گفت:

    این جوابیه یعنی اسلام را ما تعبیر میکنیم
    یعنی ما دنبال حکومت هستیم
    جمهوری بهانه بود
    یعنی تمام ادیانی که در ایران هستند باید مسلمان بشوند آن هم از نوع شیعه

    آقای مطهری امام گفت انسانهای 40 سال پیش نمیتوانند برای انسانهای حال تصمیم گیری کنند.

  21. مجتبی گفت:

    جناب آقای مطهری ، منیت شما از انجا آشکار شد که خود را *عمار* خواندید،بر اساس این منیت است که شما و دوستان اصولگرایتان بر هر انتقادی بر چسب غرب گرایی می زنید . گفتید در عراق مگر آیت الله سیستانی بر سر کار است که حجاب اجباری شود ، مگر آیت الله سیستانی حجاب را اختراع کردند که آن را وضع کنند ،حجاب دستور قرآن کریم است و مشترک بین همه ی مسلمانان و نه فقط شیعه.
    اجرای حجاب را با احکام بهداشت و قوانین رانندگی قیاس کردید که به قول خودتان قیاس مع الفارق است.مگر می شود دریک جاده یک طرفه هر کسی دلش خواست رانندگی کرد پس قانون لازم است در بهداشت جسم و روان هم اگر کسی سرما خورد با قرص قلب که مداوا نمی شود.
    حجاب یعنی پوشش چه بلایی شما اصولگرایان *سر خوش* سر این پوشش آوردید که دختران ما در دانشگاه ها مثل فنری می مانند اگر آزاد شوند سر از جهنم در می آورند.

  22. رضا گفت:

    ضمن سپاس از آقای مطهری در پاسخ به نامه آقای تاجزاده در شرایط خفقان و سرکوب، باید به ایشان یادآور شد که تقریبا تمامی قوانین و احکام اسلامی و قرآنی در این کشور به طور معکوس عمل می شود. دروغ، تجاوز، سرکوب، خفقان، جنایت، شکنجه، تهمت، زور، اجبار، تزویر، خودسری های حکومت، دروغ های وقیحانه ولی فقیه، دولت، رئیس دولت کودتا، مقامات بی مسئولیت،و…. به نگاه آقای مطهری نمی آیند؟!
    کجاست جایگاه آیه : فبشر عبادی الذین یستمعون القول، ویتبعون حسنه؟! آیا در شرایط خفقان کنونی، کسی جرات سخن گفتن و دستگیر نشدن را دارد؟ کجاست جایگاه میلیون ها انسان ایرانی که به رئیس دولت کودتا رای نداده اند؟ آیا آزادی در اسلام و قرآن ، شرایطی است که دچار آن هستیم؟ فرعون یعنی چه؟ یعنی که؟ … آیا از نظر آقای علی مطهری اسلام همین حاکمیت دروغ و جنایت و شکنجه و تجاوز با وجود کهریزک و دانشگاه اوین (اساتید و دانشجویان و نخبگان زندانی) می باشد؟ وای به حال فرزندان ما که سال ها برای آنان از اسلام و عطوفت اسلامی و عدالت و برابری و… می گفتیم و اکنون شرمگین و بی پاسخ در برابر هزاران سوال آنان می باشیم. ما را به خیر شما امید نیست، تلاش کنید بیش از این مردم را از خود متنفر و اسلام را بیش از این آلوده به اغراض و جاه طلبی و قدرت طلبی های فرعون زمان نکنید.

  23. دادار گفت:

    اقای مطهری درپاسخ به جوابیه شما باقای تاجزاده درسایت تابناک اظهار نظر کرده ام که امیدوارم مطالعه بفرمائید لذا نیازی بتکرار ان نیست فقط سئوال دیگری دارم .شما که اقای تاجزاده ودیگر اصلاح طلبان رامتهم میکنید که چون قبل از انتخاباب شائبه تقلب درانتخابات رااعلام کرده اند پس مقصر هستند ایا شورای نگهبان قانون اساسی که قانونا باید بیطرف باشد اعضائی ازانان موضعگیری بنفع رئیس جمهور وقت میکنند شائبه تقلب بوجود نمی اورد زمانیکه دستگاه اجرائی بدون توجیه قانونی تقریبابیش از ده درصد برگه های تعرفه انتخاباتی رااضافه چاپ میکند شما احتمال تقلب رانمی بینید شورای نگهبان تمام ناظرین راازیک طیف جناح سیاسی انتخاب میکندوتعدادی ازاین اعضا هم بیطرفی رارعایت نمیکننددراینصورت مطمئنا شائبه تقلب وجود خواهدداشت اگر دراین انتخابات تقلبی وجود نداشت لزومی نبود که فردای بعدازانتخابات رهبری انقلاب موضع بگیرند وپیروزی اقای احمدی نزاد راتبریک بگویند نتیجه انتخابات بعد ازاعلام شکایات وبررسی شورای نگهبان قانونیست لذاهمین یک کافی برای وجود تقلب است اگرحسن نیت دارید لااقل نزد وجدان خودبپذیرید.میدانم که درعلن محافظه کارانه حاضرباعلام نیستیدواگرچنین است خودراوجدانادرحمایت ازحقوق زندانیان سیاسی لااقل مربوط ببعد ازانتخابات مسئول بدانید

  24. ناشناس گفت:

    من الی الابد پیرو شریعتی و مطهری و طالقانی می مانم و مانند سایر دوستان ملی-مذهبی دچار استحاله نمی شوم.ای اصلاح طلبان و اصولگرایان به هوش!!!!

  25. علی آقا گفت:

    تمام حرف های آقای مطهری به خاطر پاراگراف 8 بی فایده است. چراکه ایشان فکر می کند در جامعه دموکرات مردم یکهو از خواب بیدار میشوند و طرفدار همجنس گرایی می شوند. در صورتی که در جامعه دموکراتی که مسلمانان امر به معروف و نهی از منکر را به نحو احسن انجام می دهند، جمهور مردم علاقه مند به اسلام و ملترم به دستورات آن می شوند.

  26. ناشناس گفت:

    آنگونه كه از سخنان آقاي مطهري بر مي آيد ايشان برداشتي كه از اسلام دارند رو حق مطلق دانسته و هر گونه استنباط غيري را مغالطه دانسته اند.جناب آقاي مطهري شما به گونه اي افسار سخنوري رو بدست گرفته ايد گويي خود را نماينده كل ملت دانسته و از جانب آنان با برخي كه به گمان خود پيرو ليبراليسم غربي ميدانيد سخن ميگوييد اگر ملاك شما آراي ملت سال ٥٧ است بدانيد كه با گذشت ٣٠ سال خواسته ها عوض شده اند البته اگر پشيزي به خواستهاي نوين ارزش قائل باشيد

  27. سبزهمدان گفت:

    سلام اقاي مطهري به محتواي نامه تان هيچ كاري ندارم فقط از اينكه مودبانه ومحترمانه-كه انتظاري هم غيراز اين ازشمانبود-پاسخ نامه اين دلاورمرد را داديد بسيار ازشما ممنونم.زنده باشي دلاور اميدوارم اين ديالوگ ادامه وگسترش پيداكند

  28. ناشناس گفت:

    من خيلي احترام براي آقاي علي مطهري قائل بودم ولي با خواندن اين نامه در ياقتم با وجود پدر بزرگوارشان بهره کمي از ايشان برده اند. مشکل ايشان اين است که خود يا همفکرانشان را مصداق تشخيص حق از باطل مي دانند. اتفاقا تفاوت ميان اصلاح طلبان و اصولگرايان همين است. اصلاح طلبان براي اکثريت مردم شعور قائل اند و ايشان همانند بياني که هميشه در مجامع خصوصي خود دارند اکثريت مردم را (عوام) بي شعور و نفهم مي دانند و مهمتر اينکه خود را مصداق بارز اسلام مي دانند . من از ايشان مي پرسم ديکتاتوري يعني چه ؟
    جناب آقاي مطهري آنقدر مجتهدين با نظرات مختلف آمده اند و رفته اند و نظراتشان با هم متفاوت بوده است ولي هيچ کس حکم ارتداد مجتهد ديگري را صادر نکرده است ولي در اين زمان ما بي حرمتي به مقدسات، بي حرمتي به عاشورا، بي حرمتي به امام حسين، بي حرمتي به رسول الله ، بي حرمتي به عکس امام خميني ، بي حرمتي به روز هاي مقدس، بي حرمتي به روحانيون، بي حرمتي به مراجع بزرگوار، بي حرمتي به قرآن و … را تماما از سوي همين حکومت اسلامي مد نظر آقاي علي مطهري و از سوي طرفداران همين ولايت فقيه مد نظر ايشان ديديم. و به نظر بنده اين عقل جمعي است که قانون کم خطا تر را تعيين مي کند و دليل آن هم همين چند سال حکومت استبداد ديني آقايان محترم است. مگر آيات اعظام بسياري نبودند که در چند سال اخير مورد شماتت اين طرز فکر قرار گرفتند. آري اگر بخواهيم يک نفر يا عده قليلي را تعيين کننده سرنوشت اکثريت جامعه کنيم اين مي شود که اين عده قليل به جاي صلاح جامعه و دين صلاح خود را مقدم مي دارد و فجايع سال گذشته و سالهاي گذشته تکرار مي شود. مطلب ديگري که مي خواستم بيان کنم اين بود که جناب آقاي مطهري جنابعالي و همفکرانتان از امام حسين (ع) چه آموخته ايد؟ از امام علي (ع) چه آموخته ايد؟ شما در مقام نمايندگي مردم کي از حقوق مظلومي دفاع کرده ايد؟ يا اگر ديده ايد حق مظلومي پايما شده آن را فداي اسلام من در آورديتان کرده ايد. من جاي شما بودم از نمايندگي مردم اسعفا مي دادم و در گوشه اي به ادامه مطالعه کتابهاي پدر بزرگوارم مي پرداختم که حداقل نام ايشان لکه دار نشود.آري در دو سال گذشته و بالاخص در واقعه عاشوراي 88 ديديم چه کساني حسيني و چه کساني يزيدي هستند . مگر نه اينکه حسين (ع) براي مبارزه با کسي که به نام دين جدش حکومت مي کرد به کربلا رفت ؟ مگر نه اينکه حسين (ع) که جان عالمي به قربانش براي احياي دين جد بزرگوارش و براي مبارزه با يزيد شراب خوا و زنا کار که به نام خليفه مسلمين حکومت مي کرد قيام کرد؟ آقاي مطهري جنابعالي پس از زير گرفتن مردم در روز عاشورا توسط حکومت چه عکس العملي نشان داديد؟ آقاي مطهري وقتي… مردم معترضي که با نداي يا حسين به خيابانها آمدند را در عاشوراي حسين صادر کرد چه کرديد؟ بله اين است که عقل جمعي صلاح جامعه را مي بيند ولي عقل عده محدودي فقط صلاح اصحاب قدرت و منافع خويش را؟
    و السلام
    برادر شهيد بسيجي

  29. محمد خاقاني گفت:

    درود بر علي مطهري كه حقا نشان داد كه جواب كلام كلام است نه باتوم وزندان وتشهير وتحقير ودروغ ونيرنك، نشان داديد كه فرزند فيلسوفي بزرك مثل شهيد مطهري هستيد واز ان سرجشمه مستفيض شده ايد ، اميدوارم كه امثال جنابعالي بروي كار بيايند تا جامعة ما از نظر فرهنكي تعالي بيدا كند همانطور كه زمان خاتمي اين راد مرد بزرك وتكرار نشدني كفتكو ايران شد همان سرزمين بزرك وقبلة فرهنكي جهان زنده باد شهيد مطهري وفرزندان شير باك خورده اش وزنده باد خاتمي وهركه جواب كلمه را با كلمه مهربان ميدهد

  30. ناشناس گفت:

    اگه آقای مطهری هم الان زندانی بود برای آزادی و دموکراسی ارزش بیشتری قائل می شد و دیگه این توجه تاجزاده رو بیش از حد نمی دونست!!!

  31. غریب گفت:

    با سلام و سپاس از آقای علی مطهری .برادرم سپاسگزارم که سخن را با سخن جواب گفتی و اما فرض بر اینکه همین الان آیه ای از طرف خدا نازل شد که حجاب اجباری است.حال چه کسی میخواهد آن را اجرا کند. آیا حاکمیتی که سرمایه اش وقاحت – بی شرمی- ظلم و جنایت-تقلب-دروغ و ریا-دزدی-تجاوز و هر آنچه که از انسانیت به دور است ،حال این حاکمیت میخواهد حجاب را به دیگران تحمیل کند آیا این منصفانه است. آیا شعور این حاکمیت جهل و جور و فساد از مردم بیشتر است که برای مردم تعیین تکلیف کند.آقای مطهری کمی چشمانتان راباز کنید . متاسفانه هر مساله ای که مطرح میشود شما آن را به انحرافات جنسی گره میزنید آیا در 180 کشور جهان که حجاب وجود ندارد و یا اجبار نیست مردمان آن کشور شب و روز شهوترانی میکنند. …

  32. يه سبز کرموني گفت:

    به نظر من در بيشتر موارد کلي گويي کرده و جواب درستي نداده اند اگرچه در مواردي نيز جواب هاي خوبي داده اند مثلا اين جمله ” ثالثا شما که قائل به آزادی پوشش هستید آیا حدی برای آن قائلید یا نه ؟ اگر حدی قائل هستید اشکال شما به خودتان بر می گردد که چرا می خواهید سبک زندگی مردم را یکسان کنید؟ و اگر حدی قائل نیستید با چه جامعه ای روبه رو خواهیم شد؟! ”
    ولي به هر حال اين نامه به لحاظ سطح تفکر و استدلالهاي خلاقانه بسيار پايين تر از نامه آقاي تاج زاده است البته ناگفته نماند که در اين جماعت اصول گرا افرادي با اين سطح تفکر بسيار ناياب و غنيمتند

  33. ناشناس گفت:

    این پاسخ خیلی سطحی ومقتضی زمان حاصر نیست مسئله آزادیهای انسانی و توجه به کرامت وارزشهای انسان از اهم مسایل اسلامی است که متاسفانه همواره گرفتار تحریف وسانسور اقتدار کرایان می شود.

  34. ناشناس گفت:

    مشکل آقای مطهری در این است که هر کجا قادر به آوردن دلیل موجه نیست پای خدا را به وسط میکشد. ایشان بجای این همه بهتر بود میگفت دستور خداست و خلاص. آنگاه میشد در رد حرف ایشان با ایشان مناظره کرد.
    طفلک دوست عزیزم تاجزاده که قادر به پاسخگویی نیست.
    چه مناظره عادلانه ای …

  35. ناشناس گفت:

    مطالب جالبي بود. اي كاش چنين موضوعات و مناظراتي در صدا و سيما پخش مي شد تا عامه مردم از اين مباحث استفاده كنند. چند مورد وجود دارد كه لازم مي دانم از دكتر مطهري سوال كنم.
    1- آقاي دكتر مطهري چند مورد از مقايسه هاي آقاي تاجزاده را قياس مع الفارق فرض نمودند كه از نظر من مقايسه هاي كاملا بجايي بود. اتفاقا وقتي ايشان يك مساله اجتماعي را با مواردي چون بهداشت عمومي و سواد آموزي مقايسه مي كنند قياس مع الفارق است. وقتي تمام دنيا به يك نتيجه واحد مي رسند كه بايد بهداشت رعايت شود و سواد آموزي لازمه بقاي بشر در قرن 21 است ديگر نمي شود آن را با مسئله اي مقايسه كرد كه فقط تعداد اندكي قائل به آن هستند . ضمن اينكه در مورد مساله بهداشت و سواد آموزي در كشور ما هيچ وقت الزامي وجود نداشته نمونه اش وضعيت بد بيمه ها است كه بسيازي از مردم حتي بودجه كافي براي درمان يك سرماخوردگي ساده را هم ندارند و يا سواد آموزي يا بهتر بگويم آگاهي بخشي به مردم جامعه، چيزيست كه اتفاقا اين اراده وجود دارد تا مردم در نا آگاهي بمانند تا بتوان بر آنان حكومت كرد.
    2- فرموده ايد در كشور ما با مساله حجاب بصورت تساهل و تسامح بر خورد مي شود و هيچ اجباري وجود ندارد .احيانا شما تا كنون در مصاحبه هاي عقيدتي براي استخدام شركت نكرده ايد. از خود بنده در همين دوران اصلاحات براي استخدام در يك شركت دولتي سوال شد كه آيا مادر تو كه 60 سال سن دارد چادري هست يا خير؟ اين سوال از من بعنوان يك مرد شد كه مساله حجاب هيچ ربطي به من ندارد چه برسد به يك خانم كه بخواهد در يك شركت استخدام شود.
    3- شما مي گوييد مدينه فاضله يك حكومت اسلاميست كه بايد تمام قوانين اسلام مو به مو اجرا شود. در واقع شما با اين صحبت مردم را دور زده ايد يعني در اين حكومت براي مردم هيچ حقي قائل نيستيد. به قول معروف نه به اين شوري شور نه به آن بي نمكي. ضمن اينكه خودتان بهتر مي دانيد برداشتهاي مختلفي از دين وجود دارد. از همه مهمتر همين مساله ولايت فقيه است كه گروهي آن را ادامه حكومت پيامبر مي دانند و سرپيچي از آن را سرپيچي از خدا و خروج از دين تلقي مي كنند و گروهي ديگر ولايت را فقط مخصوص معصوم مي دانند و ولايت فقيه را رد مي كنند. حال شما بفرماييد آيا قوه قضاييه ما با اين احكام فله اي اسلاميست؟ آيا دولت ما با اين همه دروغ و تهمت و فساد اسلاميست؟ يا همه بر اساس قرائتهاي من در آوردي اي اداره مي شوند كه براي حكومت بر مردم بوجود آمده و هيچ منبا ديني ندارد؟ و آيا فردي هست كه بدور از تمايلات شخصي و گروهي فقط دلش براي اسلام بتپد؟ من مي گويم نه. اگر هم باشد تعداد اندكي هستند كه حرفشان خريدار ندارد.

  36. ناشناس گفت:

    آقای مطهری در چند بخش به آثار شوم بدحجابی اشاره کرده اند، اما هرگز نگفته اند که بر اساس کدام مطالعه میدانی به آثار شوم بدحجابی در ابعاد اجتماعی رسیده اند. آیا مطالعه ای وجود دارد که نشان داده باشد که میزان فساد یا بزه با بی حجابی ارتباط دارد؟ از کجا این فرض را استخراج کرده اند؟ میگویند که در آکادمی افلاطون سالها بحث نظری میشد که زنها 34 دندان دارند و مردها 32 تا و سالها در این خصوص بحث شد و کتابها نوشته شد اما هیجکس به خود اجازه نداد که برود و دندانهای زن و مرد را بشمارد. حوزه علمیه هم که ریشه های تفکری خود را از علوم نظری محض افلاطونی میگیرد همانگونه عمل میکند و در طی این 32 سال ملیاردها تومان صرف مباحث نظری حجاب اجتماعی شده ولی حتی یک مطالعه وجود ندارد که تاثیرات فرافردی حجاب را اندازه گیری کرده باشد. آقای مطهری مردم باید واکسن بزنند و باید قوانین راهنمایی و رانندگی را رعایت کنند جون هزاران مطالعه نشان داده شده که عدم رعایت قوانین رهنمایی و رانندگی و خودداری از واکسیناسیون دارای تاثیرات منفی فرافردی است. شما هم نه هزاران که فقط یک مطالعه علمی با جزئیات متدولوژی آن را به ما نشان دهید که تاثیرات منفی فرافردی بی حجابی را نشان داده باشد؟

    حتی در گفته های همین نامه هم تناقض وجود دارد. از یک طرف میگوئید نماز فردی است (که کاملا با مبانی اسلامی نماز در منافات است چرا که اگر فردی است و اثرات اجتماعی ندارد، چرا آن را به جماعت میخوانند؟) و از طرفی اشاره میکنید گرچه اثرات اجتماعی هم دارد. اگر اثر اجتماعی دارد باید و باید با همان فلسفه حجاب این را هم اجباری کرد. این سیاست یک بام و دو هوا است و حجاب اجباری تنها از این جهت برای حکومت اهمیت دارد که اگر از حاکمین پرسیده شود که در 32 سال بعد از انقلاب آیا فاصله فقیر و غنی کم شد؟ آیا پیشرفت اقتصادی ما از کشورهای رقیب ما (در آن سالهای پیش از انقلاب مثل کره و ژاپن ) کمتر شد؟ آیا عدالت قضایی ایجاد شد؟ یا الگوهای تفرعنی در حاکمیت برچیده شد؟ آیا مشکلات بزه و فساد اخلاقی ما برکاهش یافته؟ و آیا این اسلام است؟ چون جواب همه اینها منفی است حاکمین پاسخ خواهند داد که ما اسلامی هستیم چون حجاب اجباری است.

  37. ناشناس گفت:

    نمي دانم آقاي تاج زاده جوابي بر اين حرفها و استدلالات دارند يا نه ولي اگر دارند بسيار علاقه مندم كه اين بحث ادامه يابد.اگر نه هم كه احتمالا ايشان قانع شده و به نادرستي نظر خود در مورد آزادي حجاب و برتري دموكراسي و آزادي بر دين و معيار قراردادن دنياي امروز در محصولات فكري پي برده اند.

  38. علی گفت:

    لطفا آقای مطهری بفرمایند بر اساس کدام آمار مستدل می شود گفت که در جامعه اسلامی با حجابی که ایشان می گویند(و سی سال اجرا کرده اند) آمار فساد و فحشا کاهش یافته است؟

  39. ناشناس گفت:

    گشت ارشاد ایده مطهری گرامی بود

  40. ناشناس گفت:

    جواب ايشان پر است از مغالطه و بحث هايي که ربطي به موضوع مطرح شده از طرف آقاي تاج زاده ندارد. ايشان شناخت و تعريف درستي از آزادي، ليبراليسم، دموکراسي … و حتي اسلام ندارند. براي نمونه ايشان ميفرمايند “از نظر غربی، تنها چیزی که آزادی فرد را محدود می‌کند آزادی دیگران است، در حالی که از نظر اسلام مصلحت فرد و مصلحت اجتماع نیز آزادی فرد را محدود می‌کند.” که ادعاي نادرستي است در غرب آزادي فرد محدود به قانون و حقوق ديگران است و اگر کسي بر خلاف مصلحت فرد و اجتماع کاري کند مورد بازخواست قرار ميگيرد. اميدوارم آقاي تاجزاده به صورت مفصل به همه موارد خطاي آقاي مطهري اشاره و جواب مناسبي ارائه کنند.

  41. اشکان گفت:

    با نام خدا

    این مکتب خود ساخته که هدفی جز حقظ قدرت دنیایی هدقی ندارد باعث شده است تقریبا تمامی جوانان معصوم وپاک کشور عزیزمان ایران از دین

    اسلام رویگردان شوند.

    چرا همه شما وهمفکران شما وقتی از آزادی و دموکراسی حرفی به میان به فکر موضوعات جنسی می افتید .

    اقای تاجزاده از حوا و ادم و منع ـ و گرایش بیشتر سخن می گوید و شما متاسفانه خواسته یا نا خواسته پاسخ میدهید:

    بخش اعظم نامه شما دربارة مسئله حجاب و اجباری یا اختیاری بودن آن است که بی‌ارتباط با بخش قبلی نیست، یعنی از آنجا که آزادی را برترین

    ارزش‌های انسانی می‌دانید و هرگونه عصیان و اعتراضی را مقدس می‌شمارید و حتی نافرمانی آدم و حوا را تحسین می کنید و از آنجا که معیار و

    ملاک قضاوت را گفتمان حاکم بر جهان امروز می‌دانید و الگوی شما از نظر آزادی و دموکراسی جامعه غرب است نه جامعة ایده‌آل اسلامی، قائل به

    اختیاری بودن حجاب شده و گفته‌اید: «در عصر ارتباطات و انفجار اطلاعات و در دورة حاکمیت گفتمان دموکراسی و حقوق بشر در جهان، یکسان کردن

    سبک زندگی از جمله در مورد پوشش زنان در هیچ کشور بزرگی ممکن نیست.»

    و می گویید عمل ادم و حوا را تقدیس می کنید.

    ای کاش فضایی در کشور ایجاد می شد و تفکر شما و امثال شما و در مقابل تفکر اقای تاجزاده از اسلام ناب نه اسلام ” پوستین وارونه ” به معرض

    مردم گذاشته می شد و متو جه می شدید ” این حکومت نه جمهوری است ونه اسلامی ” البته نوشته شما فریاد میزند که حکومت مورد نظر شما

    جمهوری نیست ولی اسلامی نبودن ان هم پی میبردید.البته مطمئن هستم که در خفا خود شما هم به این نتیجه رسیده اید

    به امید پیروزی حق بر باطل

  42. ضدامیه گفت:

    بنام خدا
    برادر عزیز آقای مطهری چند نکته خدمت شما عرض میکنم و دوست دارم باندیشید:
    1-مقررات راهنمایی و رانندگی مقرراتی زمینی است در حالی که حجاب مقررات آسمانی از نظر تصویب
    2-با چه معیار و سنجشی می گویید مردان شکارچی بیش از دیگران خواهان آزادی پوشش اند؟! آیا این از توهم فکری و نظری شما نشات نمیگیرد؟!
    3-با چه معیاری وضعیت فرهنگی کشور را نابهنجار نمیدانید؟ شما آمار طلاق و روابط نامشروع در بین نوجوانان و جوانان و کهنسالان را دارید؟ بنده در قم که شهری مذهبی است به عینه فاجعه فرهنگی را که عریان است میبینم. اگر وضعیت حجاب ناهنجارنیست پس ناله هایتان از درد بدحجابی بیخود است؟؟!
    4- با چه معیاری میگویید آزادی پوشش یعنی آزادی تحرک جنسی؟؟!! آیا تحرکات نامشروع و بیرون از چارچوب خانواده در ایران را کمتر از غرب میبینید؟؟؟ اگر اینچنین است چرا آمار فساد و بچه های نامشروع را حتی به مجامع علمی اعلام نمیکنید؟ چرا سعی دارید آزادی را منحصر در تحرک جنسی کنید؟؟!!
    5-شما میفرمایید لبنان مرکب از ادیان مختلف است!!!! میفرمایید حزب الله حکومت نمیکند!!! اولا در ایران هم ادیان مختلف طرفدار دارد، ثانیا آیا حکومتی را که در آن حق مظلوم بدون لکنت که هیچ با خون و کشته دادن هم نمیشود گرفت را شما اسلامی میدانید؟؟؟! اگر اسلامی است چرا مراجع بزرگوار حوزه حاضر به تایید آن نیستند؟!نکنه شما از آنان بیش از اسلام آگاهید؟؟!! سعی کنید واقع بین باشید.
    6-با چه استدلالی میفرمایید نماز امری فردی است؟؟؟؟اتفاقا امری است اجتماعی چون جمعی اش ثواب بیشتری دارد و باید به زبان واحد (عربی) و با یک شکل باید خوانده شود. آمدی ابرو را درست کنی چشم را کور کردی برادر!!!!
    7-خود میدانید حضرتعالی و همفکرانتان هیچگاه پوشش اسلامی را متشکل از اشکال مختلف نمیدانید چرا که بنده به عینه در قم دیدم که آیه ای از سوره مبارکه احزاب که در آن از پوشش سخن به میان آمده را به چادر تر جمه کردید.(نیروگاه میدان نبوت در بنری چند ماه است نصب است)
    در آخر عرض کنم که بنده با تفکرات سلطه طلبانه هر کشور چه غرب و چه شرق مخالفم و در مواضعتان سعی نکنید جای منطق به دیگران انگ بچسبانید.

  43. مریم گفت:

    خوشحالم که می بینم دربین اصولگرایان کسی هست که میتواند منطقی وبدون استفاده از تهمت و توهین و افترا دوکلمه حرف معقول بزند. ازاین نظر درود برشما آقای مطهری. اما درچند مورد استدلالهای تان اصلا قابل قبول نیست مثلا آنجا که حجاب اجباری را عامل حفظ خانواده و جامعه و دلیل حضورپررنگ زنان در مشاغل میدانید. نگاهی به آمار طلاق و فساد اخلاقی درایران به خوبی نشانگر مردود بودن این فرضیه شماست. سی ودوسال اجبارشما نه تنها بنیاد خانواده را قویتر نساخته بلکه اعتقادات عرفی بسیاری را هم از بین برده است . در ثانی مگر حضورزنان در جوامعی که حجاب ندارند کمتروکمرنگترازایران است؟ درضمن آن قسمت جواب شما به مانع بودن حجاب اجباری درگسترش توریسم و کسب درآمدازطریق آن (مانند کشور ترکیه که بسیاردراین زمینه موفق عمل کرده ) اصلا درست نیست. ممکن است تک وتوک توریستی که به ایران می آیند آنرا رعایت کرده و یا حتی برایشان جالب باشد ولی تعداد آنها به قدری کم است که نشان میدهد صنعت توریسم با اجبار نحوه پوشش هم خوانی ندارد. آیا ما باید میلیاردها تومان ازدست بدهیم و همچنین سالانه هزاران نفر ازجوانان نخبه مملکت را به همین دلیل روانه دنیای آزاد کنیم چون ممکن است مثلا بتوانیم پنج نفررا مسلمان کنیم؟ درضمن من شک دارم که درصد بالایی از تعدادقلیل توریستی که به ایران می آیند حجاب اجباری را جالب توجه بپندارند. ازنظر من آزادیخواهی آقای تاجزاده با آقای مشایی فرق دارد که اولی به آن اعتقادداردو برایش هزینه میدهد ولی دومی فقط چون میداند که اکثریت مردم ایران طالب آن هستند برای جلب نظر آنان و بهره برداری سیاسی در آینده این حرفهارا میزند. بعد هم به شما اطمینان میدهم که اکثریت قاطع زنان ایران موافق حجاب اجباری نیستندقبول ندارید نظرسنجی واقعی کنید.

  44. ناشناس گفت:

    ایکاش در ایران آزادی وجود داشت تا در مورد هر موضوع از جمله مسایل سیاسی و عقیدتی‌ تفکر و بحث میشد. نه مثل الان که خیلی‌ها فقط برای ابراز عقیده در زندان هستند. دوست داشتم میتوانستم آزادانه بحث کنم که چرا من فکر می‌کنم دین نه تنها مشکلی‌ از جامعه امروز ما حل نمیکند بلکه بر مشکلات میافزاید. اما حیف و صد حیف که آزادی نیست. میترسم و پنهان نمیکنم که میترسم.

    امروز هم تاجزاده عزیز بی‌ هیچ دلیلی‌ در زندان است. اما باز هم این گفتگو را به فال نیک‌ میگیرم و از هر دو طرف به خاطر گفتگوی جدی تشکر می‌کنم.

    آه اگر آزادی سرودی میخواند

    کوچک،

    کوچکتر حتا از گلوگاه یکی‌ پرنده

  45. احمد گفت:

    با سلام خدمت علی آقا وچند سئوال
    1- مثال کاریکاتور بشتر مصداق این نظام نیست؟
    2-شهید مطهری شدیدا معتقد بودند حتی کمنیستها هم میتوانند دردانشگاه کرسی داشته باشند ،امروز حتی هاشمی رفسنجانی هم
    ممنوع السخن وتصویرشده است وقص علیهذا

  46. پریشان گفت:

    در عین اینکه اعتقاد به مظلومیت آقای تاجزاده و خانواده محترمشون دارم و در عین انتقاداتی که به برخی مواضع جناب آقای مطهری دارم، بخش عمده ای از پاسخ های آقای مطهری رو منطبق بر اصول عقلی و مستدل یافتم. من واقعا نمیدونم که در صدر اسلام، حجاب در حکومت اسلامی چگونه اجرا میشده، ولی اگه قرار باشه تا مثل آقای تاجزاده از پیش خودمون قوانین اجتماعی اسلام رو استنتاج کنیم فرقی با عرفان مشایی نخواهیم داشت!
    نکته دوم اینکه اگه واقعا دخالت حکومت رو در مورد پوشش منافی آزادی بدونیم، آزادی پوشش چه معنایی پیدا میکنه و محدوده اش به کجا ختم میشه؟
    نکته دیگر هم این است که جامعه ما تشنه بحث های اینچنینی است. از سایت کلمه متشکریم که این امکان رو برامون فراهم کرده و حال که حکومت از وارد شدن به این مناظره ها هراس داره شما این امکان رو برای مخاطبینتون فراهم کنید. با تشکر

  47. ali گفت:

    آقای مطهری گفتگو و مجادله با شخص مخالف فکری کاری است پسندیده و گفتگوی شما با آقای تاجزاده و به رسمیت شناختن ایشان به عنوان انسان مخالف فکریتان و طرز برخوردتان قابل تقدیر و در خور تبریک است ،آقای دکتر ،نفرت و شیفتگی از عوامل شناخت است ،از فحوای سخنان شما در باره حقوق و جایگاه زنان در جوامع غربی و مختار بودن آنان در امر پوشش که گویا به نظر شما منجر به تعدی فساد و ناهنجاری های اجتماعی در ان جوامع گردیده کاملا مغایر با آمار های مربوطه سازمانهای بی طرف بین المللی می باشد و به نحوی آمیخته به نفرت و پیشداوری است .اینجا مجال ان نیست که با نظر کارشناسانه و جامعه شناسی حسنات و مضرات آزادی پوشش زنان در قالب فرهنگ بومی خود بررسی شود ،حال که جنبش آزادیخواهی مردم مصر بر علیه دیکتاتوری به سر اخبار روز تبدیل شده یادی از محمد عبده ان مصلح و اندیشمند مصری که حدود ۲ قرن پیش به اروپا (غرب )سفر کرده و مدت کوتاهی سکنی گزیده بود .در بازگشت گفته بود :نقل به مضمون:آنها (غربی ها )مسلمان نیستند ولی من اسلام را در آنجا دیدم .

  48. دانشجوی سبز گفت:

    درود به سایت کلمه که مثل سایت انحصارطلبان نیست. درود به شما که نظرات همه را در سایتتان می گذارید

  49. مرتضی گفت:

    با احترام به اقای مطهری تشکر از اینکه در این فضای استبداد زده که دهان ها را می دوزند قلم ها را می شکنند و قدم ها را قلم می کنند شما جواب نامه ی جناب اقای تاج زاده رو دادید به نظز من تمام جواب نامه شما در یک پاراگراف نامه جناب جناب اقای تاج زاده وجود داره و اون رو در زیر می اورم:
    آقای مطهری!

    از شما میپرسم آیا تلقی و باور پدربزرگوارتان اجباری کردن حجاب توسط حکومت بود؟ آیا آیات کلامالله مجید بیانگر آن است که مسلمانان در هر جامعهای که اکثریت داشته باشند، باید رعایت حجاب را الزامی و متخلفان را مجازات کنند؟ آیا سیره پیامبر اکرم (ص) مجبور کردن زنان (مسلمان و غیر مسلمان و آزاد و برده) به رعایت حجاب شرعی بود؟ امیر المومنین (ع) در دوره زمامداری خود چگونه رفتار کرد؟ آیا ائمه معصومین شیعه متعرض خلفای اموی و سپس عباسی شدند که چرا در قلمرو سرزمینهای اسلامی حجاب را اجباری نمیکنند؟ آیا روایاتی در این زمینه در عصر غیبت صغرا از حضرت مهدی (عج) موجود است؟ عرف حکومتهای شیعه و سنی در طول هزار سال از آغاز دوره غیبت کبرا تاکنون آیا اجباری کردن حجاب بوده است؟ چند فقیه برجسته چنین فتوایی دادهاند؟ از پاسخهای جنابعالی به پرسشهای فوق سپاسگزار میشوم. افزون بر آن خرسند میشوم چنانچه بفرمایید چه اتفاقی اگر رخ دهد، شما به این نتیجه خواهید رسید که “اجباری کردن” پوشش (حجاب یا بیحجابی) سیاست و روشی شکست خورده است و به بدحجابی یا بیحجابی دامن میزند، پس باید آن روش را تغییر داد؟

    روشن است من درباره اصل حجاب و وظیفه مسلمانان در این باب سخن نمیگویم. حرف من این است که باز کردن پای حکومت به این حوزه چه عوارضی دارد. چه میدهیم و چه میگیریم؟

  50. احسان گفت:

    با سلام خدمت اقايان تاجزاده و مطهري وهمه ايرانيان مصلح
    چند نكته بنظرم اومد كه دوست دارم با شما عزيزان در ميون بذارم:
    1-بنظرم براي مبنا قرار دادن, چيزي بهتر از قران و فرمايشات پيامبر اكرم و
    ائمه(ع) وجود ندارد و در اين منابع بارهاتصريح شده كه ظلم بد است و از حاكم
    بدتر.
    2-بر اساس آيات قران هيچ ارزش و عبادتي بالاتر از خدمت به خلق و خوشرفتاري
    نيست.
    جناب مطهري اگر شما به دموكراسي با تفسيري كه از ان داريد اعتقادي نداريد پس
    حتما به برخورد حضرت علي با قضيه خلافت هم اعتقادي نداريد چون ايشان با اونكه
    خلافتو حق خودشون ميديدند اما چون ديدند مردم مايل نيستند سكوت اختيار كردند تا
    وقتيكه مردم بسوي ايشان اومدند وبه قول خودشان حجت را تمام كردند.
    4-جناب مطهري آزاديى كه مورد نظر معترضين به وضع موجود ميباشد آزادى
    ابراز عقيده (در چارچوب ادب و احترام متقابل) آزادي انتقاد از مسئولين از
    صدرتا ذيل بدون اينكه مورد تهديد و آزار قرار گيرند و…ازين قبيل موارد كه
    با طبع انساني واخلاقيات همسو باشد,ميباشد والا هيچ عقل سليمي و بويژه هيچ
    ايراني با فرهنگي خواستار هرج و مرج و بي بندوبارى نيست.
    5-صرف اعتراض به تقلب نميتواند جرم باشد.هر وقت پاى صحبت معترضان
    نشستند و انها نتوانستند مدركي ارائه دهند انوقت ميتوان در دادگاه صالح و مستقل
    از انها شكايت نمود.اگر صرف اعتراض به تقلب جرم است پس رئيس مجلس
    خبرگان نيز مجرم است.
    6-همانطور كه معتقديد مردم يكنفر واجد صلاحيت را بعنوان راهبر انتخاب ميكنند
    بايد به اين نيز معتقد بود كه همان مردم بتوانند اون شخص رو عزل كنند. نه انكه
    خط قرمز قائل شويم .چرا كه از قديم گفته اند انسان جايزالخطاست.
    7-در مورد حجاب اتفاقا بطور مستقيم و غير مستقيم فقط يكنوع پوشش(چادر و
    مقنعه مشكي) داره ترويج ميشه.يك نگاهي به مجريان شبكه هاي ماهواره اي
    حكومت بندازين اگه اون پوشش عيبي نداره پس چرا تو جامعه ترويج نميشه؟
    در مورد اقليتهاي ديني هم كه اجباري به حجاب تو دينشون ندارن بحثهاي زياديست.
    8-اگه بيرون اومدن موي خانمها از پوشششون باعث به خطر افتادن اسلام ميشه پس در
    مورد كشيدن روسري مقنعه و چادر از سر خانمها و مورد ضرب و شتم قرار دادنشون
    تو خيابون توسط بعضي از اقايان پليس!و لباس شخصي ها(يا به قول مسئولين عناصر
    خودسر)چي بايد گفت؟
    9-به رابطه حجاب با بنيان خانوده و اخلاق جنسي اشاره كرديد.آيابعد از انقلاب با
    اجباري شدن حجاب انحرافات اخلاقي ريشه كن يا حداقل كمترشد؟يا متاسفانه ميبينيم
    كه در قشر متاهل هم نفوذ پيدا كرده…
    در پايان از پر گويي كه كردم از همه عزيزان عذرخواهي ميكنم
    الهي دلي ده كه جاي تو باتشد زبانيكه در آن ثناي تو باشد
    الهي بده همتي انچنانم كه سعيم وصول لقاي تو باشد
    آمين يا رب العالمين