انتخاب کدامیک؛ تولید ثروت یا توزیع درآمد؟

باید پرسید چرا برخی نامزدهای انتخاباتی در گذشته و حال این چنین شعار « توزیع درآمد » داده و می دهند؟ علتش درآمد نفتی است که در اختیار دولت است، در حالیکه در کشورهای دیگری که بسیار ثروتمنداند هیچگاه در رقابت های انتخاباتی شاهد اعلام چنین وعده هایی از سوی نامزدها نبوده ایم، و حتی اگر دولتی مثل دولت سوئیس بخواهد با اتکا به درآمد بالایی که دراختیار دارد اجرای چنین سیاستی، یعنی پرداخت یارانه نقدی ماهانه به میزان ٢٠٠٠ یورو را به رای عمومی گذارد، همچنانکه سال گذشته اینرا انجام داد، با رای منفی بیش از ٧٠ درصد شهروندانش پاسخ دریافت میکند چرا که اکثریت غالب مردم سوئیس دریافته اند راز ثروتمندی کشورشان در کار و تلاش و سرمایه گذاری و بهره گیری از دسترنج کارشان است، و از عمق وجود به این سخن سعدی باور دارند که نابرده رنج گنج میسر نمی شود – مزد آن گرفت جان برادر که کار کرد!

گنجینه خواف، تجربه حصر

سوگمندانه تاریخ معاصر ما پر است از این تجربه‌های تلخ و رفت‌وبرگشت‌های سینوسی، و به همین دلیل هم هست که ما به‌رغم همه تلاش‌های انجام‌شده هنوز اندر خم یک کوچه دموکراسی خواهی و حقوق بشر و…مانده‌ایم و قطعاً با این‌گونه عمل خواهیم ماند!

اقتصاد ایران در تنگنای توسعه

برای ” مسئله شناسی اقتصاد ایران ” چه ” مدلی ” را می توان بکارگرفت؟ دراین باره دیدگاه های مختلفی وجود دارد و طبعاً کالبدشکافی آنها در خور یک مقاله نیست امّا در حد یک مقال به نظر من چارچوب نظری و مدلی که در کتاب ” چرا ملتها شکست می خوردند؟ “، برای علت یابی و تبیین توسعه یافتگی برخی کشورها و عقب ماندگی دیگر کشورها مورد استفاده قرار گرفته است، مدل مناسبی است و می تواند توضیح دهنده روند طی شده و ” موانع ” موجود برای حرکت اقتصاد ایران در مسیر توسعه یافتگی باشد

روز خبرنگار

در روز خبرنگار قرار بود از مقام و منزلت و جایگاه خبرنگاران کشورمان تقدیر و تجلیل شود اما از زمان روی کارآمدن دولت احمدی نژاد، حاکمیت یکدست اقتدارگرایان تلاش فراوان کرد تا با مصادره این روز و برگزاری مراسم های تشریفاتی، وضعیت اسف باری را که دامنگیر فعالیت های رسانه ای و روزنامه نگاران ایران کرده بود پرده پوشی کند. خوشمزه اینکه نهادهایی که بیشترین نقش و سهم را درسرکوب آزادی مطبوعات و روزنامه نگاران ایران دراین سالها داشتند به مناسبت این روز با صدور بیانیه و برگزاری مراسم در پی ارج نهادن به خبرنگاران و اهالی رسانه برمی آمدند!

چرا ملت ها شکست می خورند؟

یکی از مشکلات کنونی جامعه ما ضعف در نظریه پردازی و فقدان نظریه و الگویی راهگشا در پیشروی بسوی آینده است آنگاه با توجه به محتوای این کتاب، به اهمیت و نقشی که می تواند در شرایط کنونی جامعه داشته باشد، پی خواهیم برد. تحسینی که شش اقتصاددان برنده جایزه نوبل و شماری از دانشمندان برجسته از محتوای این کتاب کرده اند، بخوبی نشاندهنده تلاش پژوهشی و فکری مولفان این کتاب در پاسخگویی به سئوال اندیشه سوزی است که سالهای سال است ذهن همه تحول خواهان و اصلاح طلبان و اندیشه ورزان، به ویژه در کشورهای عقب مانده و کشور ما را به خود مشغول داشته است

از دولت آفتاب تا استبداد دینی

به نظرم به روشنی و صراحت امام علی ضرورت تشکیل حکومت و وظائفی را که حکومتگران نسبت به افراد تحت حکومتشان اعم از مومن و کافر به عهده دارند در این سخن بر شمرده اند و از جمله اینکه حکومتگران در خدمت رسانی به شهروندان حق تقسیم آنان به خودی و غیر خودی را ندارند و همه افراد جامعه باید از حقوق یکسان و برابر در همه زمینه های مرتبط با حکومت بر خوردار باشند و این نگاه و تعریف از حکومت و حکومتداری با آنچه امروز در علم سیاست و ادبیات سیاسی بر آن تاکید می شود کاملا همخوان و منطبق است

رمز شکست سیاست تنش‌زدایی

اینکه در ایران و آمریکا و جاهای دیگر شاهد دلواپسی مشترک تندروها برای سیاست تنش زدایی دولت روحانی و به نتیجه رسیدن مذاکرات هسته ای و توافق طرفین هستیم، و به ویژه دست و پازدن دلواپسان داخلی، جای هیچگونه تعجبی ندارد. نان تندروها در همه جای دنیا و از جمله در کشورمان در دعوا و جنگ است، و این است رمز اینکه درهمه این سالها « چرا سیاست تنش زدایی شکست خورده » است؟

به مناسبت روز جهانی آزادی مطبوعات

جا دارد از روزنامه نگارانی همچون احمد زیدآبادی، مسعود باستانی، کیوان صمیمی، و سعید مدنی که ماههاست در زندان به سر می برند نام بریم و مقاومت آنها را در پاسداری از آزادی و شرافت انسانی و قلم ارج نهیم. قطعا نام این روزنامه نگاران در صحیفه آزادیخواهی مردم ایران ماندگار است. و البته این کارنامه سیاه حاکمیت، ایران را به یکی از بزرگترین دشمنان آزادی مطبوعات و زندان روزنامه نگاران در گزارشات جهانی تبدیل کرده است

نگاهی به قانون بودجه سال ۹٤

قانون بودجه سالیانه سند مالی دخل و خرج دولت در یک سال است که علی‌القاعده بایستی تمامی اهداف و برنامه‌های پیش‌بینی شده در اسناد بالادستی کشور (سند چشم انداز توسعه بیست ساله و قانون برنامه توسعه پنج ساله کشور در سال مربوطه) را در تمامی حوزه‌های حاکمیتی و اجرایی پوشش داده و از شفافیت و ابزارهای لازم برای کنترل و ارزیابی هزینه‌ها و تحقق اهداف کمّی و کیفی تعیین شده برخوردار باشد

بازسازی سرمایه اجتماعی

« سرمایه اجتماعی » از تجمیع و تعامل سرمایه های معنوی، فیزیکی، انسانی و فرهنگی زاده و بارور می شود ( منابع هویت و منابع معرفت )، و بستر حرکت جامعه را به سوی آینده می سازد. بر این پایه تعریف خاص آن را می توان این چنین ارائه کرد: « سرمایه اجتماعی » از مجموعه هنجارها و ارزش های موجود در سیستم های فکری، علمی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی جامعه منتج می شود و این هنجارها و ارزش ها نیز حاصل تاثیر نهادهای اجتماعی و اقتصادی، نوع نظام سیاسی و روابط انسانی است که ویژگی های اعتماد متقابل، تعامل اجتماعی متقابل گروه های اجتماعی، احساس هویت جمعی و گروهی، احساس وجود تصویری مشترک از آینده و کار گروهی و تیمی از نقاط کانونی آن به شمار می روند

آقای جنتی! بیانیه های 18 گانه موسوی و نامه های کروبی را دوباره بخوانید

حاکمیت موجود اگر به عمر کوتاه مدت نظام فکر و اندیشه و عمل می کنند می تواند به همین مسیری که امثال آیت الله جنتی ترسیم می کند، ادامه دهند اما اگر اندکی به بقای درازمدت نظام نظر داشته باشند باید از دام این « نادانِ دوست » ها بدرآید و به سراغ دوستان دانا برود و طرحی نو در اندازد. در حصر و حبس خانگی نگهداشتن آقایان کروبی و موسوی و سرکار خانم رهنورد و عدم آزادی زندانیان سیاسی، آنهم پس از رخداد انتخابات سال ٩٢ و روی کار آمدن دولت روحانی با رای اکثریت مردم، هیچ فائده و خیر و برکتی برای نظام در پی ندارد اما رهایی اینان از حصر و بند می تواند سرمنشا شرایط جدیدی در کشور برای بازسازی ” سرمایه اجتماعی ” و حل مشکلات و مسائل فراوانی شود که کشور را زمین گیر و از مسیر توسعه باز داشته است

روزخبرنگار

همزمان با فرارسیدن «روز خبرنگار»، عمر یک سالگی دولت روحانی هم به سر آمده است، و سوگمندانه باید گفت انتظارات جامعه روزنامه نگاری کشور از دولت برآورده نشده است

دولت روحانی و برنامه ششم توسعه

در واقع پس از گذشت یکسال از عمر دولت روحانی و جاافتادن آن، و همچنین پایان مهلت قانونی اجرای برنامه پنجم، این بهترین زمان و فرصت است که دولت روحانی با استفاده از تجربیات قبلی و نظام کارشناسی و تصمیم گیری به تهیه و تدوین برنامه ای که می تواند راهگشای ایران به سوی افق های تازه و در جهت تحقق اهداف سند چشم انداز توسعه بیست ساله کشور و در انطباق با وعده های انتخاباتی روحانی باشد، بپردازد

حساب ذخیره ارزی و صندوق توسعه ملی

با توجه به تجربه بسیار مثبت عملکرد « حساب ذخیره ارزی » در دولت خاتمی و شکل گیری « صندوق توسعه ملی » با منابعی قابل اعتنا و شرایط اقتصادی ایران بنظر می رسد که این صندوق می تواند به مثابه موتور محرکه بخش خصوصی داخلی و خارجی برای سرمایه گذاری و رشد تولید در ایران عمل کرده، و اقتصاد ایران را از ” رکود تورمی ” خارج کند. شرط خروج اقتصاد ایران از رکود، بدون دامن زدن به تورم، استفاده از منابع این صندوق به صورت وام ارزی برای واردات کالاهای سرمایه ای و سرمایه گذاری های تولیدی و مشارکت دادن سرمایه گذاران خارجی از این مسیر دراقتصاد ایران است.

ارزیابی عمل به وعده های اقتصادی روحانی

دولت روحانی با توجه به شرایط محیطی و محاطی ایران و مدت نزدیک به یک سالی که مسئولیت اداره قوه مجریه را به عهده داشته، به طور نسبی موفق بوده است. هرچند روحانی برای عملی ساختن وعده هایش و کسب رضایت خاطر شهروندانی که به او رای دادند بیش از سه سال دیگر فرصت دارد، و ارزیابی نهایی از عملکردش در انطباق با وعده هایش، پس از چهار سال مسئولیت، و در انتخاباتی دیگر برای ریاست جمهوری رقم خواهد خورد.

ارزیابی عملکرد اقتصادی دولتهای پس از انقلاب

بررسی و تحلیل عملکرد اقتصادی و اجتماعی سال های حاکمیت جمهوری اسلامی ایران، به رغم فراز و نشیب های طی شده و اجرای سیاست های متفاوت در عرصه داخلی و خارجی، تجربه ای بس گرانسنگ و عبرت آمیز برای سیاستگذاری مناسب در گذار ایران بسوی آینده بهتر است.

دولت روحانی در تله نقدینگی

تزریق پول به اقتصاد بدون برخورد ریشه‌ای با مسائل و مشکلات اقتصاد ایران، و تمهید ترتیبات مناسب نهادی و سیاستی، راه حل برون رفت از مشکلات کنونی مقدور نیست

حاکمیت در پناه رعب

پس از رخداد دوم خرداد۷۶ و شکست غیر منتظره اقتدارگرایان، و افتادن دولت بدست اصلاح طلبان ، نیروهای ضداصلاحات که عمدتا در نهادهای نظامی وانتظامی وامنیتی وقضایی وصدا وسیمای جمهوری اسلامی متمرکز بودند برای مقابله با اصلاح طلبان شعاری را سرلوحه کار خود قرار داده وهمه نیروهای خود را حول اجرایی شدن آن بکار گرفتند وآن شعار این بود: ” النصر بالرعب “.

الگوی اقتصادی

متاسفانه بايد گفت به رغم سپری شدن ٣۵ سال از عمر جمهوری اسلامی ایران حاکمیت هنوز با نوعی آشفتگی نظری و مفهومی و عملی در اين باره دست به گريبان است، و با وجود اینکه زمينه عملی برای آزمون نظريه های مختلف تا کنون در اختيار بوده، نظام تصميم گيری و اداره كشور نتوانسته است به يك جمع بندی دراين باره برسد و آن را برنامه اداره كشور قرار دهد.

دولت روحانی در تله فقر

راه رهایی از « تله فقر » و فقرزدایی از اقتصاد ایران را باید در کار و تلاش و تولید ثروت جستجو کرد

روند بودجه عمرانی در دولت احمدی نژاد

باید امیدوار بود که دولت کنونی در ایران بتواند با تدبیر و تغییر در روش تهیه و تدوین بودجه به چرخه معیوب بودجه نویسی در کشور پایان دهد و طرحی نو برای کارآیی و بهره وری از منابع مالی و کمیابی که دراختیار دولت قرار می گیرد، دراندازد.

حاکمیت یکدست و شاخص فلاکت

در روزهای اخیر شاهد تبلیغات پرشدت حامیان کودتای انتخاباتی ریاست جمهوری دهم سال ١۳٨٨ و تحمیل احمدی نژاد برای یک دور دیگر برکشور، که با هدف حفظ « حاکمیت یکدست اقتدارگرایان » انجام گرفت، بمناسبت فرارسیدن اردوکشی خیابانی ٩ دی سال ٨٨ و پایان بخشیدن به ” فتنه ” بودیم. اینان که در چهار سال و نیم گذشته با ” کابوس جنبش سبز ” خواب راحت نداشته و به تعبیر بازجویان اوین حاکمیتشان ترک برداشته، به دلیل هراس از خیزش دوباره ” جنبش سبز ” در سال جاری ناچار از تن دادن به انتخاباتی متفاوت نسبت به انتخابات ریاست جمهوری قبل و بالنسبه کم مسئله شده و از اینرو با شکستی فاحش از سوی مردم مواجه شدند.

پایه های حقوق شهروندی

هدف این مقال بحث و نظر پیرامون محتوای ” قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران “، که یکبار هم مورد بازنگری و اصلاح قرار گرفته است، نیست. قطعاً هرگونه قانون نوشته بشری کامل نبوده و نقص و ضعف دارد، و از اینرو در گذر زمان با توجه به ارتقای تجربه و دانش بشری و در انطباق با تحولات حادث و نیازهای زمانه باید مورد بازنگری و اصلاح قرار گیرد.

سیاست خارجی و روابط با همسایگان

معدل « روابط ایران و همسایگان » به دلیل پیگیری ” سیاست خارجی تهاجمی ” توسط حاکمیت اقتدارگرا به سردی گرائید

زنده باد فساد

درست در میانه دوره اصلاحات و در آستانه انتخابات ریاست جمهوری هشتم فرمانی از سوی رهبری برای ” مبارزه با مفاسد اقتصادی ” صادر شد، و البته این فرمان بدنبال سخنانی بود که ایشان چندین بار در باره ” مبارزه با فقر و فساد و تبعیض ” ایراد کرده بودند.

شاخص فضای کسب و کار

انتشار گزارش اخیر بانک جهانی در باره فضای کسب و کار در جهان و رتبه ايران در اين زمينه، که حاکی از سقوط هشت پله ای و رتبه ۱۵۲ در میان ۱۸۹ کشور جهان است، باردیگر توجه به اجرای سیاست هایی را که دولت روحانی باید برای بهبود بخشی به فضای کسب و کار در پیش گیرد، صد چندان می کند.

امام حسین و کرامت انسان

انسان « کرامت » دارد چون حامل روح خداست و جانشین خدا بر روی زمین، و انبیاء آمده اند که با آگاهی بخشی و بیدار کردن آدمیان، این خمیرمایه و سرمایه وجودی را بکار اندازند و انسانها را به جایگاهی که شایسته آن درچرخه خلقت هستند، تشویق و ترغیب نمایند، و به برپایی عدالت و تحقق جامعه توحیدی وادارند، جامعه ای که در آن حقوق انسان به ما هو انسان تامین و تضمین شود و درآن نشانه ای از استبداد و دیکتاتوری و تحقیر آدمی نباشد.

درباره انجمن صنفی روزنامه نگاران

سخنگوی قوه قضائیه در مصاحبه اخیرشان در پاسخ به این سئوال که : آیا راه‌اندازی انجمن صنفی روزنامه‌نگاران نیاز به مراحل قانونی دارد؟ پاسخ داده : ” فعالیت هر نهادی که بر اساس قانون چه به صورت موقت و چه به صورت دائم متوقف شود تا زمانی که حکم پابرجاست نمی‌تواند فعالیت‌های خود را ادامه دهد. در خصوص این انجمن هنوز تصمیم جدیدی گرفته نشده و آن‌ها حق فعالیت ندارند و در صورت فعالیت مجدد دادستان می‌تواند معترض شود.”

دولت روحانی و اقتصاد

جمع بندی و سخن آخر اینکه بیرون آوردن ” اقتصاد ایران ” از ” رکود تورمی ” با عبور از دالان تنش زدایی در داخل و خارج و در پیش گیری سیاست هایی که به اجمال بدانها اشاره شد، میسّر می شود، و البته اینکار بغایت سخت و دشوار است. هرچند تنش زدایی درخارج می تواند بسترساز عبور کم هزینه ماشین اقتصاد شود اما نقش اصلی را در هدایت این ماشین تنش زدایی در داخل و مدیریت اجرایی دولت دارد، و واقعیت جاری به گونه ای است که اگر این تنش زدایی درخارج و داخل هم بخوبی انجام شود، و دولت هم همه همت و توان خود برای مدیریت اجرایی بکار بندد، شاید در سال دیگر و درهمین ایام شاهد بهبودی قابل ملموس و اندازه گیری در اوضاع اقتصادی اجتماعی کشور باشیم.

بازسازی دولت

در تاریخ معاصر، ایران مدرن یا نوین با شکل گیری دو نهاد همزاد بوده است : دیوانسالاری اداری ( دولت )، و ارتش. اما آنچه جای تامل و اندیشه فراوان دارد اینکه ایندو نهاد هم نقش پیشبرنده در توسعه و حفظ ایران داشته اند، و هم نقش بازدارنده و تخریبی. در این مقال و بمناسبت وضعیت جاری در کشورمان بحث بر روی نقش دیوانسالاری اداری و « بازسازی دولت » متمرکز است، به امید اینکه در فرصتی دیگر به بررسی نقش ارتش و نظامیان وتاثیرگذاری آنان بر روند تحولات بپردازم.