کتاب زیست و اندیشه شهید بهشتی پس از سه سال منتشر شد

کتاب حاضر در محتوا و شکل به صورت متن درسی تنظیم و تدوین شده است و شامل متن اصلی، فعالیت‌های کلاسی، پرسش‌های کلاسی، معرفی منابع پیشنهادی برای مطالعه بیش‌تر و توضیح درباره اندیشمندان مورد اشاره در متن هر فصل است. صفحه‌آرایی کتاب توسط سلمان رئیس‌عبداللهی بر همین سیاق انجام شد و پس از انجام ویرایش و تأیید مؤلفان، با همکاری انتشارات روزنه منتشر شد.

نسبت علوم اسلامی با علوم انسانی

انسان چیست؟ چه خواست‌هایی دارد؟ چه توان‌‌هایی دارد؟ چه امکاناتی دارد؟ بُرد شناختش چیست؟ تا کجا می‌تواند سر در بیاورد؟ بُرد عملش چیست؟ بُرد تصمیم‌گیری‌اش تا چه اندازه است؟ بر چه مبنا تصمیم می‌گیرد؟ جهت‌گیری‌اش در عمل چیست؟ به کدام‌سو می‌رود؟ چه هدفی دارد؟ چه قوانینی بر رفتار انسان حکومت می‌کند؟ رفتار انسان چه بازده و محصولی دارد؟ فرهنگ، ادبیات، شعر و نثر، زبان، پیوند زبان‌ها، زبان‌شناسی، تطورات زبان‌ها، آنچه به زبان درآمده، اندیشه‌های بشر، تفکرات او، اندیشه‌های شکل‌گرفته‌اش، سیستم‌های گوناگون تفکرات بشری، مکتب‌های گوناگون فلسفی، جامعه انسانی، روابط اجتماعی انسان، نظام‌های گوناگون و اشکال گوناگون این روابط، قوانینی که بشر وضع کرده، اثر این قوانین مثبت و منفی، کار نیک بشر، تقدیر او، جنایت و خیانت بشر، کیفر او، حقوق، حقوق مدنی، حقوق جزایی، زندگی اقتصادی بشر، پیوند‌ها، روابط اقتصادی، عوامل اقتصادی، مولدها، تولیدها، توزیع‌ها، مصرف‌ها، طبقات اجتماعی ناشی از این، حالات روحی بشر، عواطف او، نقش عواطف در زندگی او، گوناگونی عواطف، خشم او، مهر او، رنج او، غم او، شادی او و آنچه به این مربوط می‌شود؛ موسیقی، هنر، هنرهای گوناگون، مجسمه‌سازی، نقاشی و صدها رشته دیگر هنری

وحدت و یکپارچگی واقعی مسلمانان جهان

برادری اسلامی تا حدّ همدردی، شرکت در سود و زیان اجتماعی و بالاخره یگانگی به‌جای بیگانگی بالا می‌رود. برادری اسلامی این است که اگر در هر گوشه جهان به یک فرد یا یک گروه از مسلمانان تجاوزی شود یا ستمی رود یا آسیبی رسد همه مسلمانان جهان آن را تجاوز و ستم و آسیب به خود بشمارند و در برابر آن عکس‌العمل مناسب نشان دهند. وقتی سخن از این نوع برادری اسلامی به میان آید تصدیق می‌کنید که باید با کمال تأسف اعتراف کرد که بهره ما از آن ضعیف است و باید به تقویت آن پرداخت

نگاهی به زندگی آیت‌الله بهشتی در سالگرد تولدش

بهشتی اسفند سال ۵٨ حکم ریاست دیوان عالی کشور را از امام خمینی دریافت می‌کند. پذیرشی مشروط. به روایت سایت سازمان اسناد و انقلاب اسلامی، آیت‌الله بهشتی در رد مسئولیت محوله، استدلال آورد که معتقد به اولویت تحزب در کشور است و تداوم انقلاب را در گرو فعالیت حزبی و پرورش کادر مورد اعتماد برای نظام در قالب حزب جمهوری اسلامی می‌داند. در نهایت با اصرار امام، با قراردادن این شرط که در کار اداره قوه قضائیه به‌هیچ‌وجه حزبی عمل نخواهد کرد، اما هرروز بعد از پایان کار در قوه قضائیه و دیوان‌عالی کشور وقتش را برای سامان‌دادن به حزب جمهوری اسلامی اختصاص بدهد، قبول مسئولیت می‌کند.

اسلامی که فقط عنوان باشد، دین نیست؛ عادت‌ها و سنت‌های دست‌وپاگیر و مزاحم است

اسلام عنوانی خودبه‌خود یک اثر بیشتر برای جامعه ندارد؛ یعنی یک سلسله سنت‌ها و عادات دست‌وپاگیر که آدم در زندگی می‌بیند. از چپ که می‌رود یک مزاحم دارد، از راست هم که می‌رود می‌بیند مزاحم دارد؛ آن مزاحم هم دین اوست! چراکه آنچه او دارد دین نیست، آنچه او دارد عبارت است از یک اسلام تیتری و عنوانی و این تیترها و عنوان‌ها [هستند که] غالبا مزاحم‌اند

حکومت، قدرت،‌ عصمت

در نظام اسلام، حکومتی که آهنگ تشنگی قدرت، جاه و جلال، کبریا و عظمت داشته باشد، حکومت اسلامی نیست. این حکومت طبیعتش، ماهیتش، بقایش، همه چیزش خودبه‌خود ضد اسلام است

نظام قالبی و انسان‌ انتخابگر

قرار نیست در جامعه‌ی انسان‌های آزاد، هیچ‌گونه بلندگوی ضلالی وجود نداشته باشد. بلندگوی ضلال هست! قرار نیست سانسور آن قدر شدید باشد که اصلاً آوا و آهنگ مخالفی نباشد، اینطور نیست. این‌گونه سانسور در جامعه‌ی اسلامی نیست. آوای مخالف ظهور می‌کند وگرنه انسان‌ها در آن جهت انسانیت‌شان ساخته نمی‌شوند و زمینه‌ی تکامل در آن جهت اصلی انسانیت ضعیف می‌شود.

دوستی محمد در منطق ما پیروی از محمد است

اگر به راستی میسر بود که اینگونه اختلافات جزئی در میان مسلمانان برطرح شود که همه یک روز را به عنوان میلاد پیغمبر جشن بگیرند و همه یک روز را به عنوان وفات پیغمبر سوگواری کنند بسیار بهتر بود و هیچ جای تردید نیست. ولی کسانی که به مسائل اجتماعی به خصوص مسائل اجتماعی که با دین و احساسات دینی سروکار دارد آشنا هستند می‌دانند که تغییر دادن اینگونه امور در هر محیطی بسیار مشکل است و نیروی فراوان صرف می‌کند و باید دید که آيا تغییر یک چنین چیزی به قیمت آن نیرویی که باید صرف کرد می‌ارزد یا نه و از آن گذشته اصلاً‌ آيا توفیقی در این کار نصیب ما می‌شود یا نه

پیام تسلیت خانواده شهید بهشتی به مناسبت درگذشت عالم ربانی، آیت‌الله سیدجواد حیدری

غم از دست دادن عالم پرهیزگاری چون آیت الله حیدری که عشق و محبت و اعتماد بی شائبه و بی واسطه مردم یزد را چون سرمایه‌ای جاودان محفوظ می داشت و در گره گاه ها و سختی ها گره گشای تنگناهای مردم بود، اندوهی بزرگ و جانسوز است.

سید علیرضا بهشتی: در اندیشه شهیدبهشتی سرکوب منتقدین و مخالفین مشروعیت ندارد

مخالفین حق دارند آزادانه عقاید خود را ابراز کنند و البته دیگران هم حق دارند که به این عقاید آزادانه پاسخ بدهند و با آن‌ها وارد مباحثه و مناظره شوند، چنانکه شیوه شهید بهشتی همین بود، به طوری که در اردیبهشت و خرداد سال 60 ماجرای مناظره‌های معروف تلویزیونی را داشتیم و قبل از آن هم شهید بهشتی در طول زندگی خود همواره اهل مناظره و گفت‌وگو با منتقدین و مخالفین نظر خود بوده است؛ بنابراین اصلاً به نظر نمی‌آید که بشود هیچ روزنه‌ای در اندیشه شهید بهشتی پیدا کرد که سرکوب منتقدین و مخالفین را مشروعیت ببخشد.

سیدعلیرضا حسینی بهشتی: در سال ۸۸ به دنبال احقاق حقوق ملت بودیم/ شهید بهشتی به نقش نظارتی فقیه تاکید داشت و نه دخالت فقیه

ايشان به‌شدت به شورايي بودن رهبري اعتقاد داشت زيرا بر اين عقيده بود كه هيچ كس نيست كه تمام ويژگي‌ها و خصلت‌هاي رهبري را در خود داشته باشد و به همين دليل بايد جمعي باشد كه هر كدام بخشي از اين ويژگي‌ها را داشته باشند. به لحاظ دايره اختيارات، در مشروح مذاكرات مجلس خبرگان هم كاملا آشكار است كه شهيد بهشتي بر نقش نظارتي فقيه تكيه دارد نه دخالت فقيه.

دیدار رئیس‌جمهور با خانواده شهید بهشتی/ روحانی: بهشتی با دشمن‌ترین افراد هم مذاکره می‌کرد

حسن روحانی در آستانه سالروز شهادت آیت‌الله دکتر سید محمدحسینی بهشتی و در دیدار با خانواده وی گفت: شهید بهشتی با موافق و مخالف و حتی دشمن‌ترین افراد با سعه‌صدر به مذاکره و مناظره می‌نشست و مناظرات ایشان در صدا و سیما گواه این مدعاست.

نقش شهید بهشتی در تدوین «حقوق ملّت»

نقش بی بدیل شهید آیت الله بهشتی در تدوین قانون اساسی جمهوری اسلامی بر کسی پوشیده نیست. جمع آوری، تحلیل و بررسی دیدگاه های ایشان در تدوین قانون اساسی نیازمند فرصت و مجال واسعی است.

فرزند شهید بهشتی: شرایط بد فعلی ناشی از توزیع نابرابر فرصت‌ها زیر شعار عدالت است

توزیع نابرابر امکان ها و فرصت ها که گاهی حتی زیر شعار عدالت قرار گرفته اند ما را با بد شرایطی مواجه کرد. شهید بهشتی معتقدند که عدل اقتصادی بدون عدل در حوزه سیاسی، قضایی، فرهنگی و اخلاق نمی تواند تحقق پیدا کند. این شعار نیست! این یک واقعیت است.

غیبت خانواده شهیدبهشتی در مراسم بزرگداشت شهدای روحانی

براساس گزارش بعضی از افراد حاضر، در این مراسم تجلیل که با عنوان “ستارگان جاوید” و با همکاری امور مساجد و بنیاد شهید برگزار شد از روحانیون ایثارگری که در جبهه‌های دفاع مقدس و سایر عرصه‌های انقلابی حضور داشتند نیز تجلیل شد ولی در این زمینه هم افرادی از قلم افتادند

شهید بهشتی: بزرگترین عید ما، عید کار در راه رضای خداست

عید فطر و عید اضحی همیشه مربوط به حال و مربوط به آینده است. یعنی مسلمانان مسائل مربوط به زمان حال و آینده را باید مقدم بر مسائل مربوط به زمان گذشته اهمیت دهند. ولو آن حوادث گذشته حادثه‌ی بزرگی چون بعثت پیغمبر، میلاد پیغمبر و علی، منصوب کردن علی به مقام ولایت و خلافت یعنی روز غدیرخم باشد.

چه‌کنیم تا عزای حسین(ع) علیه حسین(ع) استثمار نشود

شهید بهشتی در تشریح وضعیتی که در نهایت منجر به شکستن سکوت حسین بن علی و در نهایت شهادت ایشان شد از زبان حسین (ع) می‌گوید: دستگاه معاویه کسانی را که پیرامون این حکومت پلید به نام مسلمان و با شعارهای اسلامی دین و دنیای شان را می فروختند، در افکار عمومی، مسلمان ممتاز و درجه یک معرفی می کرد و مردان و زنان مسلمانی را که دین تا اعماق جان شان نفوذ کرده بود، نه از مرگ، نه از شکنجه، نه از زندان و نه از هیچ رنج و محرومیت دیگر می ترسیدند، آن ها را به عنوان کسانی که گرایش های ضد اسلامی و مذهبی دارند معرفی می کرد

حسین (ع) به مثابه راه

با تمام محبت، با تمام دلسوزی به سراغ آن گروهی که از صمیم دل یا حسین یا حسین می گویند، می رویم و می گوییم: برادر و خواهر باصفا، حسین حسینت را با صمیمت بگو، اما زمینه انسانیت این کار، «آگاهی» است، کمی هوشیاری است، مبادا حسین حسین گفتنت در راه ضد حسین مورد استثمار و بهره کشی قرار گیرد.

سیدعلیرضا بهشتی: اگر پدرم زنده بود افراطیون او را تحمل نمی‌کردند

سید علیرضا حسینی بهشتی در سال 1341 در شهر قم متولد شد. دکتر بهشتی، کارشناسی خود را در دانشکده روابط بین‌الملل در رشته روابط سیاسی در سال 1366 ، کارشناسی ارشد را در دانشگاه یورک (انگلستان) در گرایش فلسفه سیاسی در سال 1371 و دوره دکترای فلسفه سیاسی را در سال 1377 در دانشگاه‌هال (انگلستان) […]

روحانی: دولت یازدهم راه شهید بهشتی را طی می کند

گرچه بهشتی موسس یک حزب بود اما در درون آن حزب هم دو تفکری که در نهایت منجر به اصولگرایی و اصلاح طلبی شد، تحمل می‌کرد و فراجناحی رفتار می‌کرد و حتی برای افرادی که کمی با نظام فاصله داشتند راه را برای حضور و بیان دیدگاه‌ها و نقد آنها آماده می‌کرد.

روزه و کار

در آيه ي اول مي‌گويد بر شما روزه مقرّر شده است، همان طوري كه بر كساني كه قبل از شما بودند مقرّر شده بود. از اين آيه چنين استنباط مي‌شود که قبل از اسلام هم حكم روزه بوده است، اما از توراتي كه در دست است، مطلبي كه نشانه ي ايجاب و تكليف روزه بر يهود باشد به دست نيامده است. فقط در برخي از جاهاي تورات مي‌گويد اگر كسي روزه است چنين و چنان كند، يعني يادي از روزه داري مي‌كند بدون اين‌که تكليف روزه يا حدود اين تكليف را بيان كرده باشد.

بغض ناطق نوری در خانه شهید بهشتی شکست: سکوت را از بهشتی آموختم

شهید بهشتی با نوایی که هنوز در گوش من طنین انداز است، گفت: از زبان من و دوستان و همرزمانم: سکوت ، سکوت و سکوت…. ناطق نوری در حالی که بغض اجازه سخن گفتن به وی نمی داد و اشک از چشمانش جاری شده بود، افزود: پس از این جمله شهید مظلوم، جمعیت حاضر در مسجد سراسر به گریه افتادند، و من همانجا سکوت را از شهید بهشتی آموختم.

مجموعه صوتی تفسیر قرآن شهید آیت‌الله دکتر بهشتی منتشر شد

این مجموعه اولین تفسیر شنیداری است که به صورتی روان و جذاب آیات الهی را برای مخاطب بیان می‌دارد و راهنمائی وثیق جهت دست یابی به الگوی زیست مسلمانی با هدایت کلام وحی است. تفسیر در مکتب قرآن در 132 فایل و دو DVD تنظیم شده و در ابتدای هر فایل تلاوت آیات مربوطه به صورت ترتیل با صدای یکی از قاریان و ترجمه آیات با صدای شهید بهشتی ضبط شده است.

بهشتي واقعا مظلوم بود

آقاي بهشتي واقعاً مظلوم بود، قبل از انقلاب آقا موسي صدر آمده بود تهران، در ميدان امام حسين كسي ايشان و حاج آقا رضا را دعوت كرده بود، من را هم دعوت كرده بود، ما رفتيم نهار خورديم بلند شديم كه برويم، آقا موسي گفت بيا برويم خانه آقاي اخوي، ما رفتيم خانه آقا رضا، آقا رضا رفت اتاق ديگري، گفت: اين چه بلايي است سر بهشتي آورده اند؟ آنجا با هم راجع به بهشتي حرف زديم. آقا موسي هم از تهمت‌هايي كه به بهشتي مي‌زدند ناراحت بود. بهشتي خودش هرگز جواب نمي‌داد.

شهید بهشتی از نگاه دخترارشدش

تنگ نظری های موجود در ارتباط با حقوق زن و دختر در جامعه، نشات گرفته از دیدگاه های خاص و تعصب آمیز است که زن را فقط و فقط چشمه پرورش دهنده فرزندان، نظافت کننده خانه و آشپزی زبردست می بینند و ارزش وی را به عنوان انسانی فرهیخته و دانا نادیده می گیرند، زیرا آسایش و آرامش مرد را در آن می بینند.

برگزاری مراسم بزرگداشت شهید بهشتی باز هم ممکن نشد

هر چند مراسم رسمی و متعددی در بزرگداشت شهدای هفتم تیر از سوی حاکمیت برگزار شد، اما خانواده این شهیدان مانند سالهای قبل امکان برگزاری یک مراسم مستقل را نداشتند و تنها بر مزار آن شهیدان گرد هم آمدند و به قرائت فاتحه و دعا پرداختند.

مسیح مهاجری: شهید بهشتی در اوج قدرت مظهر اعتدال بود

انسان اگر در قدرت باشد و در زمان قدرت اعتدال نشان بدهد ارزشمند است. شهيد بهشتي در همان زمان كه رئيس قوه قضاييه و در اوج قدرت بود اعتدال را رعايت مي‌كرد و اگر قرار است بهشتي را مورد تكريم قرار دهيم و در اين قبيل مجالس، ياد و خاطره ايشان و شهداي هفتم تير رازنده نگهداريم بايد التزام خود به خط اعتدال راحفظ كنيم.

شهید بهشتی از اصول خود عدول نمی‌کرد

تنها عکسی که آقای بهشتی با امام دارند مربوط به فرودگاه است که آقای بهشتی به عنوان سازمانده مراسم استقبال از امام مطلبی را در گوش امام مطرح می‌کنند و بعد کنار می‌روند. حالا در این زمان هم خاطره‌ای دارم که البته قبلا‌ گفته‌ام، اما بازگویی مجدد آن در اینجا خالی از لطف نیست؛ ما می‌دانستیم که آقای بهشتی آن روزها در منزل استقرار نداشتند و می‌دانستیم که ایشان در مدرسه رفاه حضور دارند. البته نمی‌خواهم بگویم که همه کارها را ایشان انجام می‌داد. اما اساسا‌ آقای بهشتی یک سازمانده و مدیر بود و توانمندی‌هایی از این قبیل داشتند و مسئولیت تنظیم برنامه‌ها و کارهای مربوط به آن‌ها را برعهده داشتند. می‌توانیم بگوییم ایشان یکی از مهم‌ترین کارگردان‌های برنامه ورود امام هستند. با این حال، زمانی که همه دنبال امام راه افتادند و چه در ماشین و چه پیاده همراه ایشان هستند و در تب و تاب عکس انداختن و این کارها هستند، ایشان حوالی عصر و نزدیکی‌های شب بود که به منزل بازگشتند. ما به ایشان گفتیم چرا شما نبودید. ایشان گفتند همه دنبال امام رفته بودند، بنده دیدم که چمدان‌های امام و خانواده‌شان همان‌جا مانده است، این‌ها را پشت ماشین گذاشتم (همان پژوی 504 آبی‌رنگ معروف) و به مدرسه رفاه بردم تا بعد ببینیم محل سکونت امام کجا خواهد بود. خب، پرسش بنده این است که آیا به نظر شما اصلا‌ یک چنین منشی با منش قدرت‌طلبان سازگار است؟!

اصالت فرد یا نظام

قانون اساسى بر مبناى نظر اسلام قائل به اصالت آميخته فرد و اجتماع است يعنى از ديدگاه اسلام نه فرد اصل است به معناى اينكه نظام و محيط اجتماعى هيچ نقشى ندارند و نه فرد بازيچه سرنوشتى است كه محيط اجتماعى برايش تعيين مى‏كند. بلكه هر انسانى خود سرنوشت‏ساز است. همان “لا جبر و لا تفويض بل امر بين الامرين” در اينجا شكل ديگرى پيدا مى‏كند يعنى انسان نه محكوم جبر اجتماعى و جبر محيط اجتماعى است و نه صددرصد حاكم بر محيط اجتماعى است بلكه انسان، تا حدودى ـ كه اين حدود هم هندسى نيست، حدوديست كه نوسان دارد ـ مى‏تواند سرنوشت خود را بسازد. هم در بدترين نظامات اجتماعى و هم در بهترين آنها انسان سرنوشت ساز است. انسان هم خودساز است و هم محيط ساز. اما تسلطش بر خودسازى و محيط سازى مطلق نيست و بالاخره به جائى مى‏رسد كه عوامل ديگر تسلط او را محدود مى‏كنند.

فرشاد مومنی: مشی شهید بهشتی پیامبرانه و در راستای اعتلای شخصیت افراد بود

در حوزه اقتصاد با اطمینان به شما می گویم بخش اعظم مشکلات امروز در اقتصاد جمهوری اسلامی نه به دلیل پایبندی عملی تمام عیار به قانون اساسی بلکه اتفاقا به خاطر عدول از آن اتفاق افتاده است. نکته ای که می خواهم به آن اشاره کنم این است که شهید بهشتی را در طول حیات خودشان کاپیتالیست می خواندند اما پس از زمانی که ایشان شهید شدند متهم به گرایشات سوسیالیستی شدند!