امام رضا(ع) و الگوی مواجهه با دگراندیشان

امام رضا(ع) با روشنگری ها و مناظرات علمی با رهبران ادیان، مذاهب و نحله های مختلف پایه های تشیع را محکم کرد و مبانی امامت را به گونه ای مستحکم نمود که شیعیان پس از ایشان در مسئله امامت دچار انحراف نشدند؛ امام با هر گروهی متناسب با اعتقادات آن گروه استدلال می کرد. امام بدون آن که صاحبان افکار و پیروان نحله های گوناگون را مورد اهانت یا هتک قرار دهد و آنان را رد کند، با بیان مستدل و قانع کننده به تبیین معارف دین و مذهب پرداخت و همگان را به خضوع در برابر منزلت علمی خویش وادار کرد.»

جامعه علی‌پسند

سکوت و مماشات با تخلفات مدیران موجب تجرّی بیشتر آنان بر انجام تخلف و زیرپانهادن قوانین و اتخاذ تصمیم های مبتنی بر میل و خواسته خود می شود. زمینه را همین افراد متملق، اهل مماشات، محافظه کار و دلبسته به مقام و موقعیت فراهم می کنند تا مدیران و صاحب منصبان مرتکب تخلف شوند. افکار عمومی هنوز تعریف ها و تمجیدهای غلوآمیز از رئیس دولت قبلی و سکوت در برابر انحرافات و تخلفات پنهان و آشکار را، حتی از تریبون های نماز جمعه فراموش نکرده است، آیا آنچه در دوره دهم ریاست جمهوری بروز و ظهور کرد، نتیجه همان تعریف ها و تمجیدهای غیر متعارف نبود؟! چرا فقط رئیس دولت دهم را متهم به انحراف کرده و رفتار خود را نادیده می گیریم؟

پاسخ امام علی(ع) به آنها که می‌گویند باید مطیع محض ولی فقیه بود

از امام علي(ع) نقل شده كه به مردم هشدار مي دهد كه از سه نفر بر دين خود بترسيد. يكي از آنان «كسي است كه خداوند به او قدرت داده ولي گمان مي كند كه اطاعت او اطاعت خدا و نافرماني اش معصيت خداست.» هر كارگزاري كه به بهانه مقام مافوق قانوني را زيرپا گذارد و حقوق مردم را تضييع نمايد، نه تنها در پيشگاه خدا، بلكه روزي بايد در دادگاه عدل اسلامي در همين دنيا پاسخگو باشد.

مشی اعتدالی پیامبر(ص)

«رفتارهای افراطی» در طول تاریخ مولد «رفتار های تفریطی» بوده است. از آن جا که رفتارهای افراطی به نام دین از دین داران سر می زده، برخورد با آنان بسیار دشوار و پیچیده بوده، زیرا کوچکترین مخالفت با آنان به نام «مخالفت با دین» قلمداد می شده است. از این رو، امیر مؤمنان خود را تنها کسی می دانست که می توانست چشم این فتنه را کور کند و با مدعیان دین داری، نماز شب خوانان و قاریان قرآن به جنگ برخیزد. شاید به همین دلیل رسول خدا(ص) و علی (ع) «جاهلان متنسّک» و «عالمان متهتِک و بی تقوا» دو گروهی شمرده اند که کمرشان را شکسته اند.

امام خمینی و دغدغه کارآمدی

بي انضباطي مالي، عدم رعايت قوانين و مقررات مربوطه، عدم رعايت اولويت ها، خودرأيي و خودمحوري در مصرف بيت المال، بي اعتنايي به نظرات كارشناسان اقتصادي، فساد مالي در بخش هايي از فعاليت هاي اقتصادي، دور شدن از عدالت به رغم شعار عدالتخواهي، تصميم هاي ناگهاني و بدون پشتوانه كارشناسي، وعده هاي غير قابل تحقق و بالا بردن انتظارات غير واقعي، از جمله مشكلات عرصه اقتصادي در سال هاي اخير است. مشاهده اين وضعيت و مقايسه آن با رشد و پيشرفت اقتصادي كشورهاي ديگر هر كسي را در كارآمدي اين نظام دچار ترديد مي كند.

چرا از دین می‌گریزند؟

اگر مردم احساس کنند که عالم دینی بر خلاف دستورات دین مبنی بر این که «هر کس متصدی امری شود در حالی که می داند فردی شایسته تر از او برای تصدی آن وجود دارد، در حق جامعه خیانت کرده» ، برای پست و مقام دست و پا می زند، یا از افراد نالایقی که هم طیف و هم فکر خویش است، برای تصدی مسئولیت های اجتماعی حمایت، و در نتیجه افراد لایق منزوی می شوند، رفتار آنان را به حساب دین و مکتبی می گذارند، که از آن سخن می گوید.

صداقت، رمز اعتماد مردم به پیامبران

رمز موفقیت هر پیامبری در دو خصلت صداقت و امانتداری نهفته است. پیغمبری که با مردم صادق نباشد و در امانت خیانت کند، هرگز نمی تواند «اعتماد مردم» را که بزرگترین سرمایه پیامبران الهی است، جلب کند. کسی که واسطه خدا با مردم است و از آسمان خبر می آورد و مسئولیت هدایت خلق را بر عهده دارد، مگر می تواند بدون جلب اعتماد مردم موفق شود؟! / دروغ و دروغگویی نباید بابش گشوده شود و الا حدّ یقفی ندارد. دروغ گفتن برای انسانی که باب توجیه برایش باز است ، مرزی ندارد.

جایگاه ارزش‌های اخلاقی در تعالیم اسلامی

نمی شود انسان در دنیا دانه گندم بکارد و در آخرت علف درو کند، بلکه خوشه های گندم درو خواهد کرد. نمی شود انسان در دنیا با دروغ گویی، حقه بازی، حیله گری، غیبت و تهمت و بردن آبروی دیگران، تعدی و تجاوز به حقوق مردم زندگی کند و با این زشتی ها و پلشتی ها خو کند ولی در آخرت به صورتی زیبا و پسندیده درآید و به سعادت برسد.

خطر استبداد دینی، نظام را تهدید می‌کند

«ترویج خرافات و مطالب سخیف و خواب و خیال»، و «رشد قارچ گونه مدعیان ارتباط با امام زمان»، و «دادن وعده های پی در پی ظهور قریب الوقوع حضرت» در سال های اخیر که جز سست کردن عقائد مردم ثمری نداشته و ندارد، عرصه دیگری از عملیاتی کردن نقشه دشمنان انقلاب و نظام بوده است. چنان که «تنزّل سطح مراسم کهن و ریشه دار عزای حسینی» و آلودن آن با مادیات از یک سو، و با گناه و فرهنگ وارداتی از سوی دیگر، و هتک حرمت شخصیت های مذهبی، اجتماعی و سیاسی از سوی سوم، از جمله آفاتی است که با نقش آفرینی دو گروه یاد شده در حال اجراست.

کربلا تجلّی‌گاه ارزش‌های اخلاقی

امام در تاریخ ثبت می کند که هدفش از قیام «سرکشی و آشوب و بلوا»، «فساد» و «ظلم» نیست، بلکه برای «اصلاح امت جدش رسول خدا» خروج کرده است. قصدش «احیای ارزش ها و جلوگیری از زشتی ها»ست و حرکتش در مسیر حرکت پیامبر و پدرش امام علی است؛ تا تحریف کنندگان حقائق تاریخی آن حضرت را به «ایجاد بلوا» و «شقاق در امت اسلامی» متهم نکنند.

آزادگی و استبداد‌ستیزی در نهضت حسینی

نويسنده در اين مقاله سعی کرده است ضمن ارائه نگاه امام‌حسين(ع) به مقوله «آزادی» و شئون مختلف آن در زندگی فردی و اجتماعی، تصويری از فضای استبدادی و جو خفقان حکومت امويان را ترسيم نمايد تا روشن شود که قيام حسينی در چه فضا و شرایط دشواری بر پا شد و چه عواملی موجب گرديد تا امام(ع) برای رويارويی با حکومت ستم‌پيشه اموی، نهضتی خونين را سازماندهی کند. وی سپس جايگاه امام حسين(ع) از جهات فردی و اجتماعی در جهان اسلام، مظاهر عزت و آزادگی از مدينه تا کربلا را برشمرده، نتيجه می‌گيرد اين قيام آزادی‌بخش را بايد الهام‌بخش ملت‌ها برای رهايی از ظلم و بيداد حاکمان مستبد خودشان دانست.