مواجهه “ادبیات مردمی” با حکم مرتضوی: از دزدی ریش تراش در کوی دانشگاه تا قتل در کهریزک

چکیده :حتی ریش تراشی که اروجعلی ببرزاده در پرونده ۱۸ تیر متهم به دزدیش شد الان بیشتر از ۲۰۰ هزار تومن بیارزه! / مرتضوی بعد از دادگاه: "دستگاه کارتخون دارین؟" (لبخند تلخ...

حکم صادره برای متهم ردیف اول جنایت کهریزک، سعید مرتضوی که 200 هزار تومان جریمه نقدی و 5 سال انفصال از خدمات دولتی عنوان شد، با واکنش گسترده کاربران فضای مجازی از جمله در فیس بوک مواجه شد.

به گزارش کلمه، در این واکنش ها، تحیر و گاه عصبانیت ازحکم صادره دیده می شود و بسیاری با ادبیات طنزی که این گونه مواقع، رندانه و زیرکانه در جامعه گسترش می یابد، حکم صادره را در دادگاه افکار عمومی محکوم به سیاسی کاری و بی عدالتی کرده اند.

یکی از بارزترین نگاه ها به این حکم، مقایسه آن با حکم صادره برای یک سرباز بی نوا در جریان کوی دانشگاه درتیرماه 1378 است که پس از کلی بر و بیای دادگاه و نمایش اراده دستگاه قضائی برای برخورد با مسببان آن فاجعه، به علت دزدیدن ریش تراش از کوی، به 91 روز زندان محکوم شد تا آن ماجرا به نمادی از بی عدالتی و سیاسی کاری در دستگاه قضائی در ادبیات عمومی مردم بدل شد.

حالا به نظر می رسد که دادگاه کهریزک نماد دومی را به نماد قبلی اضافه کرده است. یکی از بزرگ ترین پرونده های جنایت و آدمکشی که در بین جریان حاکم هم مدافعی برای آن پیدا نمی شود و مجلس همسو نیز در برابر آن ناچار به واکنش شد، پس از کلی شوی دادگاه و عدل، به 200 هزار تومان جریمه متهم ردیف اول این جنایت منتهی شد تا معنای عدالت در ویرانه ای به نام قوه قضائیه ایران بار دیگر هویدا شود.

در پی، برخی واکنش های کاربران فیس بوک نسبت به این طنز تلخ تاریخی را با هم مرور می کنیم:

– چقد میشه قربان؟

شما شیش تا تجاوز داشتین ، چهار تا قتل … قابلی نداره، دویست تومن.

– مرتضوی بعد از دادگاه: “دستگاه کارتخون دارین؟” (لبخند تلخ حضار!)

– با 200 هزار تومان یک “ریش تراش مدل HQ6990 فیلیپس” بخرید.

– به گزارش خبرگزاریهای دولتی، نرخ دیه در ماههای عادی 114 میلیون است. در همین مملکت متهم ردیف اول پرونده کهریزک به پرداخت 200 هزار تومان جریمه، محکوم شد.

– برای بسیاری از «ما»، بین انتقام و عدالت، «عدالت» انتخاب ماست. بین عدالت و آزادی و حل مسایل هم «آزادی و حل مسایل» اولویت دارد. اما برای هر حکومتی وجود «عدلیه» و اعتماد عمومی به آن بسیار حیاتی است.

برای مردم در عمل تفاوت زیادی نمی کرد که چه بر سر مرتضوی خواهد آمد. مهم این است که شخص او دیگر مهره سوخته است. اما آن سوی ماجرا حکایت فرق دارد. از سویی “مرتضوی های دیگر” احساس ترس و بی پشتوانگی نمی کنند و نمی هراسند که در بزنگاه ها پشتشان خالی خواهد شد. لذا با طیب خاطر به ادامه خدماتشان می پردازند. اما تصور و حتی توهم عمومی از وجود دستگاه قضایی عادل، نیازی است که حکومت در هیچ زمانی از آن بی نیاز نخواهد بود. دستگاه قضایی نظرسنجی کند و ببیند چند درصد مردم حکم مرتضوی را یک جور و حکم زندانیان سیاسی دیگر را جور دیگر ناعادلانه و سیاسی می دانند؟ نتیجه ناگفته معلوم است. آنها بین اعتماد عمومی و حفظ مرتضوی ها، حفظ سعید مرتضوی ها را برگزیده اند. انتخابی که آینده نشان می دهد چقدر درست تر بوده. تکیه بر سعید مرتضوی ها یا تکیه بر مردم!

– دکتر عبدالفتاح سلطانی و نسرین ستوده به جرم وکالت و فعالیت های حقوق بشری محکوم به 18 سال و 11 سال حبس / ضیا نبوی به جرم فعالیت های دانشجویی و اعتراض به ستاره دار شدن محکوم به 10 سال حبس / مسعود باستانی به جرم روزنامه نگاری محکوم به 6 سال حبس / جعفرپناهی به جرم فیلم سازی محکوم به 6 سال حبس و … سعید مرتضوی به جرم آدم کشی و تجاوز محکوم به 200 هزار تومن جریمه ی نقدی

-۲۰۰ هزار تومان برای برگشت پول نوشابه‌ها به خزانه‌ی عمومیه؟ دقت و سخت‌گیری حیرت‌انگیز در صیانت از بیت‌المال!

– عدالت يعني چه؟

 جريمه سرعت غير مجاز در اتوبان هاي تهران؛ 250 هزار تومان

 جريمه عامل قتل هاي كهريزك ؛ 200 هزار تومان!

– اینو مهمون منی. به قران اگه بذارم حساب کنی! (یک نفر خطاب به مرتضوی هنگام پرداخت جریمه 200 هزار تومانی)

– این مرتضوی که به خاطر بدنام کردنِ “بطری هدایت” به پرداخت 200 هزار تومان وجه رایج مملکت محکوم شد. در عین حال دلسوزان نظام پلی استیشن سعید رو هم برای سه روز جمع کردن تا از این به بعد دیگه دست به گاز نزنه.

منابع غیر رسمی اعلام کردن که علاوه بر تمام تنبیهات جانفرسای فوق، باید تا شب 10 بار از روی “تصمیم کبری” بنویسه و حق نداره امروز کارتون نگاه کنه.

– دوست عزیزی که به تازگی پدرش را از دست داده می گفت که برای انجام به موقع مراسم کفن و دفن مجبور به پرداخت حدود 250 هزار تومان رشوه به مسوولین غسالخانه و متوفیات شهرستان شده و امروز با این جریمه کلان قاضی مرتضوی فکر می کنم.

در این سرزمین مزد گورکن از بهای جان آدمی افزونتر شده

– شنیدم سعید مرتضوی به پرداخت 200 هزار تومان جریمه محکوم شده. جدا از اینکه به سرم زد یه کمپین راه بندازیم و نفری یک تومان بش بدیم تا جریمه شو پرداخت کنه، ناخودآگاه یاد این قطعه شعر از شمس لنگرودی عزیز افتادم. انگار برای همین آدم و همین لحظه سروده بود:

 طوری متهمم می کنید

 انگار

 سوسکی را کشته ام

 آدم بود

 به سزایش رسید

 (از مجموعه لب خوانی های قزل آلای من)

– نکته زمخت ماجرا این‌که تا دویست تومن جریمه نقدی، سوءسابقه محسوب نمی‌شه!

– برج میلاد بستنی میدادن چهارصد هزار تومن. یعنی اگر هشت نفر رو بکشی پول یک بستنی باید جریمه بدی.

– این مرتضوی۲۰۰ تومن رو به حساب کی باید بریزه؟ شماره حساب دادن بهش؟ یه وقت اشتباهی نریزه به حساب دیگه‌ای ،خدای ناکرده حق قربانیان نادیده گرفته بشه

– جریمه رو طوری در نظر گرفتن که بشه به راحتی از طریق سیستم بانکی کشور در تمامی ساعات شبانه روز کارت به کارت کرد

– مرتضوی یه اعتراض به حکمش بزنه ممکنه قوه قضاییه یه پولی هم دستی بهش پرداخت کنه

– داداگاه مرتضوی رو میتونن به عنوان برنامه طنز شبکه قوه قضایی هر شب پخش کنن

– قضیه ۲۰۰ هزار تومن جریمه مرتضوی حکم تعداد رای‌های ۸۸ کروبی رو داره! بحث تحقیر ملته!

– الان مرحوم سعید امامی تو اون دنیا کارد بزنی خونش درنمیاد می‌گه می‌دونستم ۲۰۰ تومن میشه خودمو خودکشی نمی‌کردم بیخودی

– گویا قاضی دادگاه کهریزک مرتضوی رو به چهار ماه محرومیت از دریافت یارانه محکوم کرده

– فکر کنم حتی ریش تراشی که اروجعلی ببرزاده در پرونده ۱۸ تیر متهم به دزدیش شد الان بیشتر از ۲۰۰ هزار تومن بیارزه!

– مرتضوی: “۲۰۰ تومن؟ خیلی خوب بابا، یارانه این ماهمو واسم نریزین”

– والا جریمه شکار غیرقانونی خیلی بیشتر از ۲۰۰ تومنیه که واسه کشتن چهارتا آدم از مرتضوی گرفتن

– دادا دمت گرم ۲۰۰ تومان داری!؟ امروز عصبانی شدم ۳ نفر و کشتم …، پول رو بدم شرش بخوابه!