از میدان آزادی تهران تا میدان تقسیم استانبول

چکیده :مأموران پلیس برای متفرق کردن معترضان، علاوه بر استفاده از بولدوزر، خودروهای زره‌پوش و ماشین‌های آب‌پاش، به سوی آنها گاز اشک‌آور و گلوله لاستیکی شلیک کردند. بسیاری از جوانان به حملات پلیس با بطری‌های آتش‌زا (کوکتل مولوتوف)، ترقه‌های آتش‌بازی و پاره سنگ پاسخ...

کلمه- گروه بین الملل: احمدی نژاد معترضان را خس و خاشاک نامید و رجب طیب اردوغان می گوید پارک «گزی» چرا‌گاه شده است. تفاوت این دو در این است که احمدی نژاد جسارت این توهین به مردم را از حمایت نهاد های امنیتی و نظامی می گرفت اما بخش اعظم جسارت اردوغان در توهم ریشه دارد، رجب طیب اردوغان گمان می کند که می تواند با حمایت هایی که ناشی از رشد اقتصادی ترکیه است، کرامت انسان ها را زیر سوال ببرد.

سخنان توهین آمیز اردوغان در طول اعتراضات ترکیه آتش خشم ترک ها را شعله ور کرده است هر بار که اردوغان سخنرانی می کند، بر تعداد معترضان ترک افزوده می شود. روز سه شنبه 21 خرداد، 11 ژوئن، نخست‌وزیر ترکیه طی سخنانی در پارلمان این کشور گفت که اجازه نخواهد داد پارک «گزی» به چرا‌گاهی برای احزاب و گروه‌های غیرقانونی تبدیل شود. پیش‌تر نیز اردوغان به معترضان هشدار داده بود که اگر میدان تقسیم را ترک نکنند، باید منتظر اقدامات شدید باشند.
اگر چه قرار بود نخست وزیر ترکیه روز چهارشنبه (۱۲ ژوئن) با نمایندگان معترضان ملاقات کند و نظر آنها را بشنود. اما سخنان توهین آمیز اردوغان و حمله تند پلیس به جوانان در پارک گزی بار دیگر بر تنش ها افزود و دو تن از نمایندگان معترض اعلام کردند که هرگز با آقای اردوغان ملاقات نخواهند کرد.

اعتراضات ‌ترکیه ۱۲ روز پیش در شهر استانبول و برای مخالفت با احداث یک مرکز خرید در محل «پارک گزی» شروع شد، اما بعد ابعاد وسیع‌تری به خود گرفت و به وسیله‌ای برای انتقاد از سیاست‌ها و روش زمامداری نخست وزیر اسلامگرای کشور تبدیل شد.

به گزارش دویچه وله، روز سه شنبه درگیری ها به اوج رسید. پلیس ضدشورش ترکیه برای بیرون راندن معترضان از میدان تقسیم با گاز اشک‌آور و ماشین‌های آب‌پاش به آنها حمله کرده است. با مقاومت گروه‌های معترض، درگیری‌های شدیدی میان آنها و نیروهای دولتی پیش آمده است. عملیات یگان‌های ضدشورش پلیس ترکیه برای بیرون راندن معترضان از میدان تقسیم استانبول، تا شامگاه سه‌شنبه (۱۱ ژوئن / ۲۱ خرداد) ادامه داشت. به گفته خبرنگاران خیابان‌های اطراف میدان در دود و آتش فرو رفته و صحنه‌هایی شبیه جنگ داخلی به وجود آمد. یک ایستگاه تلویزیونی اوضاع میدان تقسیم را جبهه جنگ خواند.

نیروهای ضدشورش از نخستین ساعات بامداد سه‌شنبه با تجهیزات کامل و خشونتی بی‌سابقه از چندین معبر به میدان هجوم بردند تا جوانان مستقر در میدان را بیرون برانند، اما با مقاومتی غیرقابل انتظار روبرو شدند: صدها جوان خشمگین که کلاه‌های ایمنی و ماسک گاز به سر داشتند، به مقابله با نیروهای پلیس در آمدند و در خیابان‌های اطراف با آنها درگیر شدند.

مأموران پلیس برای متفرق کردن معترضان، علاوه بر استفاده از بولدوزر، خودروهای زره‌پوش و ماشین‌های آب‌پاش، به سوی آنها گاز اشک‌آور و گلوله لاستیکی شلیک کردند. بسیاری از جوانان به حملات پلیس با بطری‌های آتش‌زا (کوکتل مولوتوف)، ترقه‌های آتش‌بازی و پاره سنگ پاسخ دادند.

معترضان به ویژه در خیابان‌های غرب «پارک گزی» در برابر مأموران مسلح مقاومت کردند. آنها با سوزاندان اشیاء گوناگون و همچنین با پوشیدن ماسک ضدگاز و عینک‌های شنا، گاز اشک‌آور را خنثی می‌کنند. در هر گوشه خیابان چیزی در حال سوختن و دود کردن است. از همه طرف صدای آژیر خودروهای پلیس یا آمبولانس بلند است.

اما به گزارش الجزیره، همزمان با دیدار قریب‌الوقوع نخست‌وزیر ترکیه با سران مخالفان این کشور، آرامش نسبی پس از 20 ساعت درگیری به میدان تقسیم استانبول بازگشت. درگیری ها که تا نیمه شب چهارشنبه ادامه داشت، با متفرق شدن تظاهرکنندگان پایان یافت.

بنا به گفته منابع ترکیه‌ای پلیس ترکیه توانست تظاهرکنندگان میدان تقسیم را با استفاده از گاز اشک‌آور و ماشین‌های آب‌پاش متفرق کند که در این بین ده‌ها تن نیز بازداشت و نزدیک به 100 تن نیز زخمی شدند.
خبرگزاری فرانسه نیز اعلام کرد: پلیس ضد شورش ترکیه آخرین گلوله‌های گاز اشک‌آور خود را در ساعت 3 بامداد به وقت گرینویچ شلیک کرد و پس از این ساعت درگیری میان دو طرف مشاهده نشده است.

این در حالی است که کامیون‌های شهرداری استانبول موانعی را که تظاهرکنندگان در میدان تقسیم ایجاد کرده بودند جمع‌آوری کردند و این میدان تقریبا به حالت ‌عادی خود بازگشته است.

در همین حال، صدها مخالف ترک در پارک گزی همچنان تحصن کرده‌اند و نیروهای ضد شورش ترکیه نیز در مقابل مرکز فرهنگی آتاترک در اطراف میدان تقسیم مستقر هستند. در این بین ده‌ها تن از جمله 73 حقوقدان ترک بازداشت شدند.
رجب طیب اردوغان به عنوان رهبر حزب اسلامگرای توسعه و عدالت از ده سال پیش تاکنون سمت نخست وزیری ترکیه را در دست داشته و در این مدت، اقدامات موثری در بهبود وضعیت اقتصادی ترکیه و تقویت موقعیت بین‌المللی آن کشور صورت داده است. در عین حال، برخی از اقدامات دولت باعث شده است تا مخالفان آقای اردوغان او را به تلاش برای تضعیف نظام لائیک ترکیه و تلاش برای از میان بردن دموکراسی از طریق برپایی یک حکومت دینی متهم کنند. دولت این اتهامات را رد کرده و بر تعهد به نظام سیاسی ترکیه تاکید نهاده است.