جزئیات تازه‌ای درباره تامین پول یارانه‌های نقدی از طریق گران کردن ارز

چکیده :طبق قانون بودجه دولت می‌بایست از فروش 7 میلیارد دلار ارز به قیمت 1226 تومان حدود 8600 میلیارد تومان درآمد کسب می‌کرد، اما عملا با فروش آن به نرخ مابین 2400 تا 2500 تومان، حداقل بیش از 17 هزار میلیارد تومان درآمد کسب کرده است که بیش از 8 هزار میلیارد تومان، درآمد جدید محسوب می‌شود اما هنوز هیچ مقام دولتی اعلام نکرده که این رقم درآمد هنگفت کجا رفته...

کلمه- گروه اقتصادی: دولتی که نام عدالت محور را یدک می کند، با فروش دلار به نرخ 2400 تا 2500 تومان، حداقل بیش از 17 هزار میلیارد تومان درآمد به جیب زده که بیش از 8 هزار میلیارد تومان، درآمد جدید محسوب می‌شود

به گزارش کلمه، سال گذشته در پی نوسانات ارز که به اعتراض و راهپیمایی بازاریان تهران نیز منجر شد، برخی از نمایندگان دولت را به اخلال در نظام اقتصادی کشور از طریق گران کردن ارز با هدف تامین کسری بودجه خود متهم کردند.

در اظهارنظر نمایندگان علت آشفتگی بازار ارز یک گرانی عامدانه، با اراده دولتمردان اشاره شده بود. از جمله این واکنش ها در نامه امروز احمد توکلی به مردم هویدا شده که گفته بود: دولت هم هر وقت اراده کند برای تأمین کسری بودجه خود، با بازار به ظاهر رقابتی بازی می کند و هر قدر بخواهد به دست می آورد؛ چنان که الان اجازه می‌خواهد که ارز را گران کند و مابه التفاوت را به صورت نقدی بین مردم توزیع کند. اقدام تورم زایی که شیرینی موقت و تلخکامی طولانی مدت دارد. البته برای سیاسی کاری انتخاباتی به نظرشان مفید می‌رسد.

در همین زمینه سایت حکومتی مشرق می نویسد: به دنبال بروز نوسانات شدید ارزی در اواسط سال گذشته، دولت تصمیم گرفت با راه‌اندازی مرکز مبادلات ارزی، اقدام به تخصیص ارز به قیمت 2 درصد زیر نرخ بازار نماید. این مرکز از اوایل مهرماه 1391 آغاز به کار کرد. قیمت دلار عرضه‌شده در مرکز مبادلات ارزی در اکثر روزهای کاری آن در سال گذشته مابین 2400 تا 2500 تومان در نوسان بود.

این در حالی بود که طبق قانون بودجه سال 1391، نرخ ارز مرجع 1226 تومان لحاظ شده و دولت نیز برای واردات کالاهای اساسی همچنان دلار با نرخ ارز مرجع تخصیص داده و می‌دهد.

بیستم اسفندماه گذشته، رئیس‌کل بانک مرکزی اعلام کرد که «از آغاز فعالیت مرکز مبادلات ارزی نزدیک به 7 میلیارد دلار ارز تخصیص داده شده است.»

این بدین معنا است که در شش ماه دوم سال گذشته برای واردات کالاهای مختلف، 7 میلیارد دلار ارز به قیمت حدود 2500 تومان عرضه شده است. این در حالی است که اگر دولت، مرکز مبادلات ارزی را تشکیل نمی‌داد و به سیاق سال‌های قبل، دلار را به قیمت ارز مرجع عرضه می‌کرد، می‌بایستی دلار را به قیمت 1226 تومان می‌فروخت، که همانطور که ذکر شد آن را به قیمت 2500 تومان فروخته است.

یک محاسبه ساده نشان می‌دهد که مابه‌التفاوت درآمد دولت از محل عرضه 7 میلیارد دلار ارز به نرخ مرکز مبادلات ارز با نرخ ارز مرجع، بیش از 8 هزار میلیارد تومان می‌شود. اگر نرخ ارز مرکز مبادلات را به طور حداقلی 2426 تومان در نظر بگیریم (که البته همواره بالاتر از این رقم بوده است) مابه‌التفاوتی که از فروش 7 میلیارد دلار ارز به جیب دولت رفته است، حدود 8400 میلیارد تومان می‌شود.

به عبارت دیگر، طبق قانون بودجه دولت می‌بایست از فروش 7 میلیارد دلار ارز به قیمت 1226 تومان حدود 8600 میلیارد تومان درآمد کسب می‌کرد، اما عملا با فروش آن به نرخ مابین 2400 تا 2500 تومان، حداقل بیش از 17 هزار میلیارد تومان درآمد کسب کرده است که بیش از 8 هزار میلیارد تومان، درآمد جدید محسوب می‌شود اما هنوز هیچ مقام دولتی اعلام نکرده که این رقم درآمد هنگفت کجا رفته است؟

از آنجا که دولت ماهانه حدود 3 هزار میلیارد تومان صرف پرداخت یارانه نقدی می کند، می توان نتیجه گرفت که رقم درآمد کسب شده از گران کردن دلار، معادل حدود 3 ماه پرداخت یارانه نقدی بوده است. این در حالی است که نمایندگان مجلس تاکنون بارها نسبت به استفاده دولت از منابع دیگر برای پرداخت یارانه نقدی، انتقاد کرده اند.

طبق آمار رسمی بانک مرکزی، دولت فقط طی 3 ماهه پاییز حدود 17 میلیارد دلار از محل فروش نفت و فرآورده‌های نفتی، درآمد کسب کرده بود. در صورت تداوم این روند در 3 ماهه پایانی، رقم درآمد نفتی دولت در نیمه دوم سال گذشته حدود 34 میلیارد دلار تخمین زده می‌شود.

در هر صورت، مابه‌التفاوت درآمد ارزی دولت در سال گذشته، رقم هنگفتی است که ضروری است نسبت به سرنوشت این پول شفاف‌سازی شود.