آنگ سان سوچی؛ دیروز در حصر خانگی، امروز رهبر اقلیت پارلمان، و فردا شاید در کاخ ریاست جمهوری

چکیده :دو سال پس از شکسته شدن حصر خانگی 15 ساله آنگ سان سوچی، اعضای حزب «لیگ ملی برای دموکراسی» او را به ریاست هیات جدید اجرایی حزب خود برگزیده اند. آنها می خواهند در انتخاباتی که دو سال بعد برگزار خواهد شد، خانم سوچی را که چندی پیش در انتخابات پارلمانی شرکت کرد و هم اکنون رهبر اقلیت پارلمان است، به عنوان نامزد انتخابات ریاست جمهوری معرفی کنند....

کلمه – زهرا امیری:

25 سال از تاسیس حزب «لیگ ملی برای دموکراسی» به رهبری آنگ سان سوچی می گذرد، این حزب مخالف دولت در این هفته پس از 25 سال اولین کنگره خود را به مدت سه روز در رانگون، پایتخت میانمار «برمه» برگزار می کند. دموکراسی خواهان میانمار پس از دو دهه آزار و اذیت دوره نقاهت خود را سپری می کنند و جان تازه ای می گیرند.

نشست سه روزه این حزب با شرکت 894 نماینده از سراسر این کشور از روز یکشنبه 20 اسفند، 10 مارس آغاز شد و در اولین اقدام اعضای کمیته اجرایی مرکزی حزب را از هفت عضو به 15 عضو و پنج عضو علی البدل افزایش داد. این تصمیم در جهت احیای تلاش‌ها و اصلاحات پیش از انتخابات سراسری میانمار در سال 2015 صورت گرفت.

اولین کنگره این حزب در بحبوحه تنش های رو به رشد داخلی برگزار می شود. در آغاز کنگره این حزب، که خود واقعه ای تاریخی محسوب می شود، آنگ سان سوچی به ریاست هیات جدید اجرائی حزب برگزیده شد. صدها نماینده از نقاط مختلف میانمار، روز یکشنبه، به اتفاق آرا این زندانی سیاسی پیشین را به ریاست کمیته مرکزی ۱۲۰ نفری حزبش، انتخاب کردند.

ساختمانی ساده و بی تکلف در جاده سویگاندینگ در رانگون، ساختمانی دو طبقه که مقر اصلی حزب «لیگ ملی برای دموکراسی» است. ساختمانی که این روزها شلوغ تر از همیشه است. حزبی که در سال 1988 به رهبری آنگ سان سوچی تاسیس شد.

کمیته مرکزی 120 نفره حزب قرار است این روزها در مورد استراتژی اصلی خود در سیاست میانمار تصمیم گیری کنند. اما بزرگترین برنامه حزب از اکنون روشن است. این برنامه، آماده کردن زمینه های لازم برای کاندیداتوری آنگ سان سوچی در سال 2015 است. زنی که به تازگی از حبس خانگی 15 ساله خارج شده است.

اعضای حزب از هم اکنون نسبت به انتخابات 2015 خوشبین هستند و البته برای خوشبینی خود دلیل دارند: «سوچی بسیار محبوب است.»

سوچی پس از سال‌ها دوری از وطن در سال 1988 درست همزمان با آغاز تظاهرات گسترده علیه 25 سال حکومت نظامی در برمه به کشور خود بازگشت و به عنوان رهبر مخالفان انتخاب شد و حزب «اتحاد ملی برای دموکراسی» را بنا نهاد. وی پس از آن در انتخابات سال 1990  شرکت کرد و با کسب 80 درصد کرسی‌های مجلس به پیروزی رسید اما نیروهای نظامی از پذیرش نتیجه انتخابات سرباز زدند و آن را ابطال کردند.

بسیاری از مردم برمه، از آن تاریخ تا دو سال قبل که انتخاباتی فرمایشی در تأیید حکومت نظامیان برگذار شد به پای صندوق‌های رأی نرفته‌اند. سوچی که از سال 1989 و پیش از انتخابات به بهانه اتهامات امنیتی در حبس خانگی به سر می‌برد تا سال 1995 اجازه خروج از منزل خود را نداشت. این اولین دوره حبس او بود. اما او دوره دیگری هم از سال 2003 تا 2009 به حبس محکوم شد که باز هم تمدید و تا دو سال و نیم پیش ادامه داشت.

در طول دوران حبس خانگی، سوچی همواره در محاصره حلقه‌ای از نظامیان قرار داشت و هر گونه رفت ‌و ‌آمدی به منزل او ممنوع بود. او پس از آزادی در کنفرانس مطبوعاتی در دفتر حزب خود در واکنش به انتخابات نمایشی سال 2010 گفت: «مردم ما در سال ۱۹۹۰ یک‌بار در انتخابات شرکت کردند و دیگر نیازی به انتخابات مجدد نیست.»

با این حال چیزی نگذشت که سوچی و حزبش دوباره تصمیم به پیگیری اهداف خود از طریق صندوق رای گرفتند. او پس از بیرون آمدن از حصر در انتخابات پارلمانی شرکت کرد و اکنون رهبر اقلیت مجلس است. آنها در شرایطی تصمیم به شرکت در انتخابات گرفتند که هنوز بیش از 2000 زندانی سیاسی در زندان های نظامیان حاکم بودند؛ تعدادی که به تدریج کم شده است.

حالا مخالفان میانماری در کشوری که سال ها توسط نظامیان اداره شده است، بار دیگر خود را برای حضوری جدی در انتخابات و بازگشت به میدان سیاست آماده می کنند. انتخابات ریاست جمهوری 2015 بهترین فرصت برای این حزب است تا برنامه های سیاسی خود را در عرصه واقعیت های سیاسی بیازمایند.

سوچی می داند که راه سختی در پیش دارد. اداره کشوری فقیر که سیستم های اقتصادی، آموزشی و درمانی آن توسط دیکتاتوری فاسد نظامی به نابودی کشیده شده است، ساده نیست، او در یکی از سخنرانی خود گفت: مشکلاتی که میانمار با آن روبروست زیاد است و وحدت تنها راه تفوق و غلبه بر سختی ها و معضلات موجود است.

در این میان حزب «لیگ ملی برای دموکراسی» و شخص آنگ سان سوچی مورد انتقاد های زیادی قرار گرفته اند. برخی معتقدند که سال ها به سر بردن در حصر خانگی، سوچی را از دنیای سیاست دور نگاه داشته است و این موضوع مانع از آن خواهد شد که او بتواند وظایفش را به عنوان یک رئیس جمهور به درستی انجام دهد.

قانون اساسی میانمار نیز یکی از سدهای پیش روی سوچی است بر اساس قانون اساسی، فرزندان رئیس جمهوری میانمار و دو معاونش نباید تابعیت خارجی داشته باشند. این در حالی است که برنده جایزه صلح نوبل، دو پسر با تابعیت انگلیسی دارد.

اما به نظر می رسد دولت نظامیان میانمار که سال ها تحت تحریم های شدید جامعه بین الملل بوده اند، برای نشان دادن حسن نیت خود، از نامزدی آنگ سان سوچی که نزدیک به پانزده سال از عمر خود را به دلیل افکار دموکراسی خواهانه اش در حبس خانگی به سر برده، جلوگیری نکند.

از سوی دیگر فعالان لیگ ملی دمکراسی، اکنون در سنین ۸۰ و ۹۰ سالگی هستند و با وجود ضعف های جسمانی، مایل نیستند راه را به روی نسلی جدید از رهبران باز کنند و در کشوری که حدود نیمی از جمعیت آن زیر 25 سال سن دارند سن متوسط کمیته اجرایی این حزب بیش از 60 سال است و همین امر بسیاری از تحلیلگران را به شک واداشته است.

میانمار میراث دار پنج دهه دیکتاتوری استبدادی و نظامی است، بسیاری از تحلیلگران مسائل سیاسی معتقدند گذار از حکومت نظامیان دیکتاتور در کشور فقیری مانند میانمار که مردمانش از فقر غذایی و از آن مهم تر از فقر فرهنگی رنج می برند و هنوز درگیری های قومی و جنگ داخلی بخش لاینفک تاریخ کشورشان است، ساده نیست. درست همانگونه که گذار از 15 سال حبس خانگی ساده نبود.

توماس فولر نویسنده نیویورک تایمز در مقاله ای با اشاره به چالش هایی که کشور میانمار برای برقراری دموکراسی با آن روبه‌روست، بخشی از سخنان یو وین تین، یکی از اعضای ارشد حزب را بازگو می کند که می گوید: «سوچی برای ما بسیار با ارزش است، ما در مقابل او به خود اجازه گله گذاری نمی دهیم. این به خاطر ترس از او نیست بلکه شخصیت تحسین برانگیز سوچی مانع از گله گذاری های ما می شود.»

در واقع این حزب بیشترین سرمایه گذاری خود را روی شخصیت آنگ سان سوچی کرده است، قطعا سوچی نیز بدون برنامه وارد کارزار سیاسی میانمار نخواهد شد و با محاسبه دقیق شرایط سیاسی حاکم، به آهستگی خود را برای حضور در عرصه قدرت آماده می کند. اما نباید مشکلات اجتماعی به اضافه قدرت خارق العاده نظامیان این کشور را که سال ها منابع را در اختیار داشته اند فراموش کرد.

این واقعیتی انکار ناپذیر است، که سوچی نیز نمی تواند به راحتی قدرت ارتش را انکار کند. اما با توجه به آنکه پدر سوچی یکی از بنیانگذاران ارتش مدرن برمه بوده است، اگر این حزب بتواند تعامل درستی با نطامیان برقرار کند، می تواند از ارتش به مثابه اهرمی برای عبور از موانع پیش رو استفاده کند.