استاد اقتصاد: بزرگترین اشتباه دولت پرداخت نقدی به مردم بود

چکیده : بزرگ‌ترین اشتباه دولت در پرداختن سهم حاصل از صرفه جویی انرژی به صورت نقدی به تمام خانوارهای ایرانی بود و از ان بد‌تر پرداخت نکردن سهم صنعت بود و همچنین این مساله که در دو سال اخیر با مساله هدفمندی یارانه‌ها برخوردی سیاسی و امنیتی شد....

یکی از اقتصاددانان می گوید: بزرگ‌ترین اشتباه دولت در پرداختن سهم حاصل از صرفه جویی انرژی به صورت نقدی به تمام خانوارهای ایرانی بود، از آن بد‌تر پرداخت نکردن سهم صنعت بود و همچنین این مساله که در دو سال اخیر با مساله هدفمندی یارانه‌ها برخوردی سیاسی و امنیتی شد.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی پویش، جمشید پژویان که از او به عنوان تئوریسین اقتصادی دولت نیز نام برده می‌شد گفت: به نظر من مرحله اول هدفمندی یارانه‌ها در اجرا ایرادات جدی داشت. باید در فضایی منصفانه و دور از سیاسی کاری‌ها و بازی‌های انتخاباتی دولت و مجلس، آن ایرادات به بحث و نقد کار‌شناسان اقتصادی گذاشته شود. همانطور که من قبلا در سخنرانی‌ها و مقالاتم اشاره کرده‌ام، متاسفانه اقتصاد کشور در هدفمندی یارانه‌ها، گرفتار دام اصلاح قیمت‌ها شد. اصلاح قیمت‌ها جزء بحث اقتصاد خرد است.

رئیس شورای رقابت گفت: برعکس آنچه که دولتمردان تصور می‌کنند، اقتصاد خرد است که مصالح و ساختار اقتصادی کشور را شکل می‌دهد. اقتصاد خرد همانند پی ساختمان است که اگر این پی دچار معایبی باشد هر بنایی که بر آن بسازید خراب می‌شود. این پی در اقتصاد‌‌ همان بهره وری و تخصیص منابع است، سیاست‌های کلان و اقتصاد کلان برای مقابله با سقوط اقتصادی و به وجود آوردن فرصت برای عبور از رکود است. اگر زیرساخت اقتصاد یک کشور درست عمل کند این امر موجب می‌شود که اقتصاد کشور از رکود عبور کند.

پژویان افزود: مشکلات و نارسایی‌های اقتصاد ایران در دو دههٔ اخیر، بیش تراز گذشته خودش را نشان داده است و آن هم بهم ریختن نسبی قیمت‌ها است. بهم ریختن قیمت‌های نسبی باعث عدم کارایی و بهم ریختن منابع می‌شود و شروع به دادن علامت‌های غلط به تولید کننده، سیاست گذار و مصرف کننده می‌شود. به همین دلیل اصلاح قیمت‌های نسبی به عنوان یک ضرورت در اقتصاد شناخته می‌شود. هدفمندی یارانه‌ها هم کارش اصلاح نسبی قیمت‌ها بود که باعث شد تولیدکننده به سمت صرفه جویی انرژی حرکت کند.

استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی گفت: تولید کنندگان به دلیل ارزان بودن انرژی به سمت بهینه کردن تولید حرکت نکرده بودند. این هدف گذاری و این سیاست گذاری باعث شد که به سمت اصلاح نسبی قیمت‌ها حرکت کنیم که البته این حرکت خوبی بود. اروپا و آمریکا در طی دهه ۷۰ ملیادی به سمت اصلاح نسبی قیمت‌ها خصوصا حامل‌های انرژی حرکت کردند. متاسفانه ما بسیار عجله کردیم و اشتباه دولتمردان ما در اینجا بود که اجازه ندادند ابتدا تولیدکنندگان کارآمد شوند. یعنی تولید کنندگان توانایی استفاده از تجهیزات به روز را نداشتند در حالی که در اروپا و آمریکا در دهه ۷۰ میلادی به این سمت حرکت شده بود و تکنولوژی آن‌ها در طی ده سال به روز شده بود.

این اقتصاددان گفت: بزرگ‌ترین اشتباه دولت در پرداختن سهم حاصل از صرفه جویی انرژی به صورت نقدی به تمام خانوارهای ایرانی بود و از ان بد‌تر پرداخت نکردن سهم صنعت بود و همچنین این مساله که در دو سال اخیر با مساله هدفمندی یارانه‌ها برخوردی سیاسی و امنیتی شد.

جمشید پژویان تصریح کرد: در مورد اجرای مرحله دوم هدفمندی یارانه‌ها باید توجه اصلی به تولیدکنندگان شود. دولت از طریق تخصیص منابع مناسب و افزایش سطح تکنولوژی تولید می‌تواند تولیدکنندگان را کارآمد کند. البته متاسفانه نه دولت و نه مجلس به هیچ وجه با تولیدکنندگان و اقتصاددانان مشورت نمی‌کنند.

وی افزود: در مرحله اول هدفمندی یارانه‌ها منافع ۷۵ میلیون ایرانی فدای جنگ‌های سیاسی و جناحی شد و همین هدفمندی یارانه‌ها به عنوان یک امتیاز برای گروهی از سیاست مداران شد تا با آن به توجیه کارهای غلط سیاسی خود بپردازند. چه خوب بود اگر به نظر اقتصاددانان کشور توجه می‌شد. تنها راه پیشرفت ایران این است که سیاست مداران سایه مبارکشان را از روی اقتصاد ایران بردارند و منافع مردم را با سیاسی کاری در اقتصاد به خطر نیاندازند.

پژویان در پایان گفت: متاسفانه تمام بحث‌های موجود در مجلس در مورد هدفمندی یارانه‌ها سیاسی است و بیشتر از آنکه بحث کار‌شناسی باشد، رقابت درون گروهی عده‌ای از سیاست مداران برای رسیدن به قدرت است. من بحث‌های درون مجلس را بیشتر انتخاباتی و سیاسی می‌دانم تا اینکه بحث کار‌شناسی واقعی و بحث اقتصادی علمی باشد.