مذاکرات هسته ای همچنان کش پیدا می کند؛ بی هدف و بی سرانجام

چکیده :غربی ها می گویند آخرین دور مذاکرات هم به نتیجه نرسیده است، هر چند ایرانی ها مثل همیشه ارزیابی مثبت‌تری دارند. مذاکرات آنقدر طولانی شده که اگر شاهنامه بود می گفتیم «نوش دارو پس از مرگ سهراب»، اما اینجا موضوع فقط مرگ سهراب نیست، این مذاکره بر سر مسائلی است که مثل مرگی تدریجی، آرام آرام به تمام بخش های زندگی یک ملت نفوذ کرده است، موذیانه و بدون ترحم، مثل یک بیماری کشنده....

کلمه – زهرا امیری:

غربی ها می گویند آخرین دور مذاکرات هم به نتیجه نرسیده است، هر چند ایرانی ها مثل همیشه ارزیابی مثبت‌تری دارند. مذاکرات آنقدر طولانی شده که اگر شاهنامه بود می گفتیم «نوش دارو پس از مرگ سهراب»، اما اینجا موضوع فقط مرگ سهراب نیست، این مذاکره بر سر مسائلی است که مثل مرگی تدریجی، آرام آرام به تمام بخش های زندگی یک ملت نفوذ کرده است، موذیانه و بدون ترحم، مثل یک بیماری کشنده. کسانی که مطلع اند چه بر سر مردم می آید یعنی همان کسانی که مذاکره می کنند فعلا دستور دارند که مذاکرات را کش بدهند. این کش دادن هم به دستور همان است که می گوید پرونده تخلف ها و دزدی های دولتی را کش ندهید.

به گزارش کلمه، دور جدید مذاکرات ایران و آژانس بین المللی انرژی اتمی برای حل مساله هسته‌ای ایران به نتیجه نرسید. هفت سال از آغاز این مذاکرات می گذرد با هر ناکامی در مسیر این مذاکرات، مذاکرات سیاسی میان ایران و کشور های اروپایی نیز به شکست منجر می شود و قطعنامه ای جدید علیه ایران صادر می شود و تحریم هایی که در خانه تک تک مردم ایران نفوذ می کند.

هرمان ناکارتس، سرپرست هیات اعزامی آژانس بین المللی انرژی اتمی که پس از گفتگو با مقامات ایرانی به وین بازگشته بود، گفته است که دو طرف به بررسی شکل و روند افزایش همکاری جمهوری اسلامی با آژانس پرداختند اما به نتیجه ملموسی نرسیدند. ناکارتس که ریاست مذاکره کنندگان آژانس در مذاکرات روز گذشته تهران را برعهده داشت، در عین حال گفت که تعهد آژانس به ادامه گفتگو متزلزل نشده و افزود: تلاش خواهیم کرد تا اختلافات باقی مانده را نیز حل و فصل کنیم اما برای ارزیابی و تعیین مسیر پیشرفت مذاکرات، به زمان بیشتری نیاز است. او در عین حال افزود که بر سر تاریخی معین برای دور بعدی مذاکرات توافقی صورت نگرفته است.

ظاهرا موضوع اصلی اختلاف بین دو طرف، بازرسی آژانس از سایت نظامی پارچین در نزدیکی تهران است. آژانس بین المللی انرژی اتمی خواسته است تا مقامات ایرانی اجازه دسترسی بازرسان آژانس به این سایت را بدهد.

ناسازگاری ایران

فایننشنال تایمز در گزارشی می نویسد ماه گذشته برای دولت های غربی پر از ترس و تنش بود. فاینشنال تایمز ابتدا به آزمایش هسته ای کره شمالی اشاره می کند و بعد از دولت ایران به عنوان دولتی منفور در سطح بین الملل نام می برد و با اشاره به دور بعدی گفتگو های ایران با غرب در قزاقستان، می نویسد که مذاکرات جدیدی میان ایران و غرب در پیش رو قرار دارد و بعید به نظر می رسد که گفتگوی دیپلماتیک با ایران شانسی برای هر گونه توافق و موفقیت داشته باشد.

فاینشنال تایمز می نویسد که با وجود تحریم های فلج کننده، آیت الله خامنه ای رهبر ایران پیشنهاد مذاکره با آمریکا را به تازگی رد کرده و بعید است که ایران با آژانس انرژی هسته ای یا گروه 5+1 نیز نرمش به خرج دهد. فاینشنال تایمز می نویسد که اوباما باید سیاست های خود را در قبال تهران تغییر دهد.

سرپوشی برای ساخت بمب؟

بان کی مون، دبیرکل سازمان ملل گفته است که این سازمان یا باید هر چه سریع تر در مورد کارآیی دیپلماسی برای رفع نگرانی‌های جامعه جهانی درباره برنامه هسته‌ای ایران به قضاوت بنشیند، یا ریسک این خطر را که ایران از گفت‌وگوهای هسته‌ای با آژانس به عنوان «سرپوشی» برای ساخت بمب استفاده کند، بپذیرد.

دبیر کل سازمان ملل که تا کنون چنین موضع گیری تندی نکرده بود در گفت‌و گو با روزنامه آمریکایی «واشنگتن پست» که روز پنجشنبه، ۲۷ بهمن‌ماه منتشر شد، گفت که خواهان سرعت بخشیدن به مذاکرات دیپلماتیک با ایران است و چنین عملی را «نیازمند فوریت جدید» دانست.

دبیرکل سازمان ملل در گفت‌و‌گوی روز پنجشنبه خود با اشاره به سفر سال گذشته‌اش به تهران و دیدارش با ایران گفت که به رهبر و رئیس جمهوری ایران گفته است که تضمین‌های آن‌ها درباره صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای آن کشور او را اقناع نکرده است.

مقایسه ایران با کره شمالی

حالا کار به جایی رسیده که علنا ایران را با کره شمالی مقایسه می کنند یعنی کشوری که در واقع زندانی بزرگ در داخل مرزهایش برای مردمش ساخته است و مردم عملا در دوران بربریت و دالانی از وحشت به سر می برند. تا جایی که اخیرا گزارش هایی از آدمخواری به دلیل گرسنگی از این کشور مخابره شد.

بان کی مون با مقایسه ایران با کره شمالی گفته است که نباید زمان بسیار بیشتری به ایرانی‌ها بدهیم و نباید وقت را تلف کنیم، [چرا که] دیدیم در مورد جمهوری دموکراتیک خلق کُره چه اتفاقی افتاد.

او با اشاره به نقش مهم شورای امنیت، افزود این شورا باید «با واکنش محکم، مصمم، مؤثر و سریع» به ایران نشان دهد که کشورهای جهان هنوز قانع نشده‌اند که برنامه هسته‌ای ایران دارای بعد تسلیحاتی نیست.

واکنش جدی به کره شمالی، پیام به ایران

اما فقط بان کی مون نیست که ایران را با کره شمالی مقایسه می کند. جان کری، وزیر خارجه آمریکا از رهبران جهان خواست، با واکنشی نیرومند به آزمایش اتمی اخیر کره شمالی جدیت خود در مقابله با گسترش سلاح‌های هسته‌ای را به ایران نشان دهند. جان کری تأکید کرد که چنین تلاشی برای ایران نیز ممنوع است.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، وزیر خارجه آمریکا روز چهارشنبه (۱۳ فوریه/ ۲۵ بهمن) در واشنگتن خواستار واکنش نیرومند و قابل ‌اعتماد رهبران جهان به آزمایش هسته‌ای تازه کره شمالی شد تا جدیت آنها در پایبندی به منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای به ایران نشان داده شود.

او گفت‌: «این مربوط به گسترش سلاح‌های هسته‌ای و همچنین ایران می‌شود…. چون این‌ها به هم ربط دارند.» کری تأکید کرد: «برای جهان مهم است که در رابطه با تلاش‌های مربوط به منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای از اعتبار برخوردار باشد.»

جان کری، وزیر خارجه آمریکا در واشنگتن به خبرنگاران گفت: «همانطوری که این تلاش گستاخانه (آزمایش اتمی) برای کره شمالی مجاز نیست، گفته‌ایم که ایران نیز مجاز به چنین اقدامی نخواهد بود. چگونگی واکنش ما به این (آزمایش) بر همه تلاش‌های مربوط به گسترش سلاح‌های هسته‌ای تأثیر خواهد گذاشت.»

خرید آهنربا برای سانتریفیوژ

از سوی دیگر واشنگتن پست گزارش داده که ایران اخیرا ده ها هزار آهنربای مخصوص به دست آورده که در سانتریفوژها کاربرد دارد. به گزارش دیپلماسی ایران، سفارش خریدی که نسخه ای از آن در اختیار کارشناسان هسته ای قرار گرفته حاکی از آن است که تهران 100 هزار آهنربای حلقه ای شکل به دست آورده که طبق قطعنامه های سازمان ملل صادرات آن به ایران ممنوع است. اما چین سال گذشته این قطعه ها را به ایران صادر کرده است.

هرچند ایران در گذشته نیز از طریق بازار سیاه تجهیزات هسته ای مورد نیاز خود را تامین می کرده، اما ویژگی آهنربای سفارش داده شده و اندازه آن این سفارش خرید را به سفارشی نامتداول تبدیل کرده است. گفته می شود قطعاتی که ایران سفارش داده برای استفاده در 50 هزار سانتریفوژ جدید کفایت می کند که تعداد آن 5 برابر سانتریفوژهای فعال کنونی در ایران است.

خبر خرید این آهنرباها در حالی منتشر می شود که مقامات تهران نصب سانتریفوژهای جدید در تاسیسات غنی سازی نطنز را تایید کرده اند. اقدامی که می تواند به افزایش ظرفیت غنی سازی کمک کند.

یک دیپلمات اروپایی با اشاره به تحولات اخیر در برنامه های هسته ای ایران می گوید ، تهران به سرعت می تواند در برنامه های هسته ای خود پیشرفت ایجاد کند. اما هر گام رو به جلو، شرایط را خطرناک تر می کند. این در حالی است که پیشرفت هسته ای ایران می تواند با افزایش فشار اسرائیل علیه برنامه های هسته ای ایران همراه باشد. هرچند که به گمان بسیاری از تحلیلگران تبدیل ذخایر اورانیوم غنی شده به سوخت هسته ای که اخیر مورد تایید مقامات تهران قرار گرفته، می تواند زمان را برای ادامه دیپلماسی در قبال ایران افزایش دهد.

مقامات آمریکایی می گویند به نظر می رسد که ایران در ماه های اخیر فهرست بلند بالایی از مواد و تجهیزات حساس هسته ای به دست آورده باشد و دستگیری تعدادی افراد در رابطه با ارسال تجهیزات ممنوعه به ایران می تواند گواهی بر این مدعا باشد.