پیام بازداشت اخیر روزنامه نگاران: حرف بی جا ممنوع، حتی شما !

چکیده :شیوه برخورد حاکمیت در کنار سخنان اخیر رهبری و دنباله روی نیروهای تند جریان اقتدار نشان از آن دارد که برخلاف تصور برخی از نیروهای اصلاح طلب و تلاش نیروهای معتدل و معقول تر جریان حاکم، جریانی که دست بالا را در قدرت دارد به دنبال مشارکت دادن هیچ نیروی منتقد، ولو بسیار معتدل، به قول خودی هایشان نیست و می خواهد پای هزینه ای که به قیمت کودتای سیاسی و امنیتی در سال 88 پرداخته، بایستد. آنها تصورشان بر این است که هر هزینه مشروعیت زدای سیاسی لازم بوده را در سه چهار سال اخیر پرداخته اند و بعد از این همه تلاش و بدنامی، کوتاه آمدن و تقسیم قدرت با دیگران بی مورد است....

کلمه – علی بردبار

بازداشت وسیع روزنامه نگاران در روزهای گذشته، با وجود فراوانی رفتارهای غیر عقلانی و تند جریان حاکم در سال های گذشته، باز هم موجب بهت و حیرت ناظران شد.

البته شواهد و قرائن مختلفی همچون مواضع ناهماهنگ مسئولان در این باره، عدم صدور بیانیه دادستانی که قرار بوده پیش از این منتشر شود و تاکنون نشده و برخی خبرهای رسیده از درون جریان حاکم نشان می دهد که این برخورد با هماهنگی کامل همه بخش های امنیتی – نظامی انجام نشده است.

تحلیل لحن های مختلفی که در بیان مسئولان درباره این بازداشت ها به کار می رود، از “وطن فروش” که یک نماینده پرگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس می گوید تا مصاحبه امروز حیدر مصلحی، وزیر اطلاعات که برخی از بازداشت ها را در حد احضار دانسته و ابراز داشته که برخی “ندانسته و ناخواسته” و با هدف “انجام وظیفه اطلاع رسانی و کار خبری، در مسیر نادرستی قرار گرفتند”ّ، مبین همین آشفتگی درونی جریان امنیتی است که بخشی از آن بار دیگر بقیه را به زحمت انداخته است. البته این “بخش”، بخش کوچک و کم اثری نیست. آنقدر توان دارند که حکم دادگاه بگیرند و به روزنامه ها قشون کشی کنند. ولی به هرحال همه پازل های جریان امنیتی را به خصوص در سپاه، ظاهرا با خود همراه نکرده بودند.

با همه این گمانه زنی ها، بررسی انگیزه های این جریان آشوب زی که بخش مهم و تاثیرگذاری از نهادهای امنیتی و نظامی کشور را اشغال کرده، اهمیت دارد. چه این جریان ها، با تاکتیک “راه بنداز، جا بنداز” تاکنون بسیار از مقدرات سیاسی و امنیتی کشور را رقم زده و دیگران را به دنبال خود کشیده اند.

نگاهی به اسامی بازداشت شدگان روزنامه نگار نشان می دهد که وجه مشترک همه آنها “فعالیت موثر” در رسانه هایشان بوده، وگرنه طیف فکری و سیاسی خاصی در بین روزنامه نگاران سبز و اصلاح طلب مورد نظر نبوده است. طرفه آنکه برخی از این روزنامه نگاران جزو منتقدان درونی برخی تحرکات اعتراضی و اجتماعی بوده و از طرفداران اصلاح طلبی بسیار آرام و مشارکت در فرایندهایی مانند انتخابات محسوب می شوند.

این شیوه برخورد حاکمیت در کنار سخنان اخیر رهبری و دنباله روی نیروهای تند جریان اقتدار نشان از آن دارد که برخلاف تصور برخی از نیروهای اصلاح طلب و تلاش نیروهای معتدل و معقول تر جریان حاکم، جریانی که دست بالا را در قدرت دارد به دنبال مشارکت دادن هیچ نیروی منتقد، ولو بسیار معتدل، به قول خودی هایشان نیست و می خواهد پای هزینه ای که به قیمت کودتای سیاسی و امنیتی در سال 88 پرداخته، بایستد. آنها تصورشان بر این است که هر هزینه مشروعیت زدای سیاسی لازم بوده را در سه چهار سال اخیر پرداخته اند و بعد از این همه تلاش و بدنامی، کوتاه آمدن و تقسیم قدرت با دیگران بی مورد است.

این مطلب را سبزهای نزدیک تر به جریان وسیع اجتماعی معترض در سه سال و نیم اخیر فهمیده اند و منتاسب با آن فعالیت می کنند و یا گاهی برخی فعالیت ها را نمی کنند، چون بی فایده می دانند، اما هنوز نیروهایی هستند که نه به قصد رسوا کردن بازی انتخابات و نه به قصد تجدید حیات سیاسی، اجتماعی و گفتمانی جنبش مدنی مردم ایران در قالب جنبش سبز، که با تصورامکان تکرار مدل “اصلاح از بالا” و “تغییرات دموکراتیک حکومت محور”، در پی حضور در فرایندهای سیاسی مانند انتخابات هستند.

البته حکومت از حضور برخی نیروها با تابلوی اصلاح طلبی در انتخابات حمایت می کند و حتی به برخی نیروهای سیاسی اصلاح طلب برای انجام این کار فشار می آورد، اما آنها نیز کاملا گزینش شده و افرادی “تحت مدیریت” محسوب می شوند که ممکن است ویترین سیاسی نظام را تا حدی بهبود بخشند ولی هیچ تاثیری بر رفتار قدرت نخواهند داشت. اما این روزنامه نگاران از این دست نبودند. برخی از آنها که اساسا جزو ناباوران به این گونه اصلاح بوده اند و برخی دیگر در تلاش برای احیاء فرایندهایی از اصلاح که پس از دوم خرداد 76 برای چند سال اجرا شده بود. بخش مسلط و تندروی حکومت بدون آنکه بخواهد آن نوع نرم از اصلاحات را رسما رد کند، در پی انتقال این پیام است که “همه شما را سر و ته یک کرباس” می دانیم و از پذیرفتن هر نوع سبز و اصلاح طلب مدیریت ناپذیر و غیر وابسته به خود معذوریم.

این پیام شکل ارعاب گونه ای هم به خود گرفت تا همزمان برای مقابله تند با اعتراض های احتمالی ناشی از مشکلات اقتصادی که مورد پیش بینی نیروهای امنیتی حاکمیت قرار گرفته و نیز زنده شدن احتمالی فضای جنبشی در آستانه انتخابات و سالگرد 25 بهمن، به اندازه کافی هشداردهنده باشد.

بدین ترتیب قطعی ترین ارزیابی که از برخورد خبرساز و تند هجوم به تحریریه روزنامه ها و بازداشت روزنامه نگاران می توان داشت، دروغ بودن دلیل اعلام شده مبنی بر ارتباط این افراد با رسانه های خارجی است. ماموران امنیتی به اندازه خود این بازداشت شدگان می دانند که این ادعا کذب است، اما در لوای آن پیغام های دیگری را ارسال کرده اند.

در این بین، بداقبال روزنامه نگارانی هستند که در عزا و عروسی حکومت، دیوارشان از بقیه کوتاه تر به نظر رسیده و برای انتقال این پیام قربانی شده اند.