جلسات پنهانی و شبانه سران دولت و مجلس/ برنامه ریزی چراغ خاموش برای افزایش ناگهانی قیمت ها

چکیده :اگر چه جلسات پنهانی و بی سر و صدای شبانه سران دولت و مجلس به ظاهر عنوان «ساماندهی وضعیت اقتصادی کشور» و «رسیدگی به وضع معیشتی مردم» را یدک می کشد؛ اما با نزدیک شدن انتخابات و بالاگرفتن اختلافات بر سر کسب قدرت، به نظر می رسد گروکشی دو قوه از منابع کشور، عنوان مناسب تری برای این نشست ها باشد؛ جلساتی که بعید نیست همین فردا و پس فردا خروجی آنها یکباره اعلام شود و خبر از توافق ناگهانی دولت و مجلس برای افزایش نرخ بنزین و گازوییل بدهند. از جمله نرخ های مطرح شده می توان به بنزین لیتری 2300 تومان، گازوئیل نزدیک به 2000 تومان و همچنین افزایش 6 برابری بهای برق و 3 برابری بهای آب اشاره کرد....

کلمه- گروه اقتصادی: جلسات مجلس و دولت حالا از نشست های محرمانه و پشت درهای بسته در صحن بهارستان، به شبانه های بی سر و صدا و البته منظم رسیده است. از کم و کیف بحث های این جلسات اطلاع دقیقی در دست نیست اما برخی گمانه زنی ها، احتمال آغاز قریب الوقوع اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه ها را قوت بخشیده است.

به گزارش کلمه، اگر چه این جلسات پنهانی و بی سر و صدای شبانه به ظاهر عنوان «ساماندهی وضعیت اقتصادی کشور» و «رسیدگی به وضع معیشتی مردم» را یدک می کشد؛ اما با نزدیک شدن انتخابات و بالاگرفتن اختلافات بر سر کسب قدرت، به نظر می رسد گروکشی دو قوه از منابع کشور، عنوان مناسب تری برای این نشست ها باشد؛ جلساتی که بعید نیست همین فردا و پس فردا خروجی آنها یک باره اعلام شود و خبر از توافق ناگهانی دولت و مجلس برای افزایش نرخ بنزین و گازوییل بدهند.

این جلسات، آنگونه خبرگزاری مهر اعلام کرده، از سه شنبه شب هفته گذشته یعنی درست یک شب قبل از حضور محمود احمدی نژاد در صحن مجلس در حال برگزاری است و این رسانه گزارش می کند: مقرر شده است تا با همدلی و تعامل سازنده دو قوه، راهکارهای مناسب و موثری در خصوص وضعیت اقتصادی اندیشیده شده و به سرعت اجرایی شود. چنانچه احمدی نژاد صبح روز چهارشنبه و بعد از اولین جلسه شبانه در جمع نمایندگان مجلس درباره اجرایی شدن فاز دوم هدفمند شدن یارانه ها توضیح داد و از نمایندگان مجلس خواست تا او را در ادامه این مسیر یاری کنند.

زد و بند دولت و مجلس وقتی آشکار تر می شود که از دل این جلسات «راهکار جدید برای ادامه اجرای هدفمندی یارانه ها» بیرون می آید. این در حالی است که مجلس پیش از این خود را مخالف تام و تمام خود را با اجرای این طرح در دولت دهم ابراز و حتی به صورت قانونی مصوب کرده بود. نمایندگان هم می گفتند فشار ناشی از اجرای مرحله دوم هدفمندی یارانه ها باعث افزایش شدید قیمت سوخت، افزایش نقدینگی و گسترش رکود و بیکاری خواهد شد.

اکنون در حالی که مجلس اجرای فاز دوم طرح هدفمندی یارانه ها را غیرقانونی خوانده و شورای نگهبان نیز مهر تایید بر مصوبه توقف فاز دوم هدفمندی یارانه ها زده است، مشخص نیست سخن از راهکار جدید برای هدفمندی یارانه ها چگونه باید تفسیر شود.

با این همه دولت به طور مکرر خود را مصمم در اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه ها دانسته و این موضوع از سوی شخص احمدی نژاد و اطرافیان او به کرات مورد تاکید قرار گرفته بود، هدفی که با توجه به این جلسات و خروجی های آن به نظر می رسد برای دولت موضوع دست نیافتنی نیست. چنانچه از داخل این جلسات دیگر صحبت از توقف هدفمندی یارانه ها نمی رود.

در آخرین جلسه غیرعلنی مجلس و دولت که پس از مصاحبه تلویزیونی احمدی نژاد برگزار شد، نمایندگان دولت با این اولتیماتوم مجلسیان مواجه شدند که در صورت اصرار بر اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه ها، مجلس نامه ای به رهبر نوشته و مسائل و مشکلات موجود و مشکلات احتمالی آینده کشور و تبعات تصمیم گیری های نادرست اقتصادی دولت را منتقل کنند. تهدیدی که ظاهرا دولت که حتی تذکر رهبری برای ارائه لایحه بودجه به مجلس را هم بی پاسخ می گذارد، به آن اعتنایی نکرده است.

از دیگر پیشنهادهای این نشست آن بود که مجلس پنج نفر از نمایندگان را برای مذاکره با احمدی نژاد  انتخاب کند تا او را قانع کنند مرحله دوم قانون هدفمندی یارانه ها را اجرا نکند. اما حالا اخبار منتشره نشان می دهد ورق به شکل دیگری برگشته است و براساس اخبار منتشر شده، مجلس و دولت به دنبال آن هستند که قانون هدفمندی یارانه ها به گونه ای ادامه یابد که علاوه بر جلوگیری از بروز شائبه ها، باعث ایجاد ناآرامی و تشتت در فضای اقتصادی کشور نشود. بر همین اساس گویا تصمیم بر حفظ اعتدال در پیشبرد موضوعات مربوط به هدفمندی یارانه ها شده و اجرای آن نیز منوط به رسیدن مجلس و دولت به یک ساز و کار مشخص و عملیاتی و قانونی شده است.

نکته قابل توجه در مورد این جلسات آن است که همین چند روز قبل برخی از نمایندگان از دست رد خود بر دعوت احمدی نژاد جهت حضور در پاستور خبر داده بودند اما از سویی خبر از نشست های شبانه ای می رسد که مشخص نیست افراد حاضر در آن با اکثریت مجلس هماهنگ هستند یا خیر.

در گزارش موجود اشاره شده که این جلسات از طرف دولت و مجلس در عالی ترین سطح و با حضور محمود احمدی نژاد و علی لاریجانی روسای دو قوه، معاونین، وزرای وزارتخانه های اقتصادی و روسای کمیسیون های مرتبط با هدفمندی یارانه ها و برخی از اقتصاددانان شاخص مجلس تشکیل می شود.

اگر چه به صف شدن سید شمس الدین حسینی، مهدی غضنفری، عبدالرضا شیخ الاسلامی، مجید نامجو و صادق خلیلیان وزرای اقتصادی دولت به همراه بهروز مرادی، و محمدرضا فرزین سخنگوی هدفمندی یارانه ها این موضوع را قطعیت می بخشد که شبانه های دولت و نمایندگان با چانه زنی برای اجرای هدفمندی و افزایش قیمت ها همراه است.

و اینچنین است که همزمان با آغاز رایزنی‌های دولت و مجلس برای اجرای فاز دوم قانون هدفمندسازی یارانه ها، تغییرات چراغ خاموش دولت برای کاهش سهمیه بنزین خودروها و موتورسیکلت ها در صدر اخبار می رود.

مهر در همین زمینه نوشت: با وجود تثبیت قیمت و سهمیه بنزین بهمن ماه خودروها، حذف بنزین ۱۰۰ تومانی، کاهش سهمیه بنزین آزاد، حذف بنزین ۴۰۰ تومانی خودروهای لوکس ۳ سناریوی چراغ خاموش بنزینی دولت در سالجاری است و به‌زودی سهمیه بنزین ۴۰۰ تومانی برخی از موتورسیکلت‌ها هم حذف خواهد شد.

بر این اساس پس از تکذیب رسمی سناریوهای بنزین ۵۰۰۰ و ۲۵۰۰ تومانی توسط دولت، پیش بینی می شود حداقل تا پایان تعطیلات نوروز ۱۳۹۲سهمیه و قیمت بنزین اکثر خودروهای سواری بدون تغییر تثبیت شود.

با این وجود از ساعت ۲۴ اول بهمن ماه سهمیه بنزین خودروهای نو و لوکس با توان موتور بیش از ۱۸۰۰ سی.سی به کارت‌های هوشمند سوخت واریز نمی شود و مالکان این دسته از خودروها صرفا باید در جایگاه‌ها بنزین را با قیمت آزاد ۷۰۰ تومانی خریداری کنند.

حذف سهمیه بنزین نیمه یارانه ای خودروهای لوکس در حالی انجام می شود که دولت از ابتدای مهر ماه سالجاری سهمیه بنزین آزاد خودروها را از ۵۰۰ به ۳۰۰ لیتر در ماه کاهش داد و پیش از آن هم در خرداد ماه سالجاری طرح تبدیل سهمیه‌های بنزین ۱۰۰ به ۴۰۰ تومان اجرایی کرد که با اجرای این پروژه عملا بنزین در آستانه تابستان به‌صورت ۲ نرخی عرضه شد.

هم چنین گفته شده که از امشب به خودروهایی همچون زانتیا، هیوندا آوانته، پژو ۴۰۷، مزدا سه با ۲۰۰۰ سی.سی قدرت موتور، خودروهایی همچون مگان ۲۰۰۰، سمند سریر، قشقائی، وانت مزدای دوکابین و تک کابینه، ام.وی.ام ۵۳۰ و x33 که دارای توان بین ۱۸۰۰ تا ۲۰۰۰ سی.سی قدرت موتور هستند، سهمیه بنزین ۴۰۰ تومانی اختصاص نمی‌یابد.

از سوی دیگر برخی از خودروهایی که طرفداران بیشتری در کشور دارند همچون نیو پیکاپ، نیو مورانو، پیکاب، رونیز، ماکسیما، سوزوکی کیزاشی، سوزوکی گراند ویتارا، تیانا، سیبا ون، نارون، وانت کاپرای تک و دوکابین هم که دارای توان موتور بین ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ سی.سی موتوری هستند هم اصلا رنگ سهمیه بنزین ۴۰۰ تومانی را به خود نمی بینند.

این در حالی است که سهمیه بنزین خودروهای لوکسی همچون هیوندا جنسیس، تویوتا لندکروز، پرادو، لکسوس، انواع مدل بی.ام.وی، مازاراتی، نسل جدید بنزها و انواع پورشه هم به صورت کاملا آزاد و با قیمت ۷۰۰ تومانی محاسبه و عرضه می شود.

در همین حال برخی از خودروهای وطنی همچون انواع سمند ال.ایکس، اس.آی، پژو ۴۰۵ و پژو پارس با توان موتور نزدیک به ۱۸۰۰ سی.سی فعلا از سهمیه بنزین نیمه یارانه‌ای ۴۰۰ تومانی بهره می‌گیرند.

نکته قابل توجه، حذف سهمیه بنزین این دسته خودروها آن است که متوسط مصرف این خودروها در مقایسه با برخی از خودروهای پرمصرف داخلی انواع پژو پارس، ۴۰۵، ۲۰۶ صندوق دار و بدون صندوق، پراید، مگان دنده‌ای، تندر ۹۰ و انواع سمند بسیار کمتر بوده است. مهر می نویسد: این احتمال وجود دارد که به زودی سهمیه بنزین ۴۰۰ تومانی برخی از موتورسیکلت‌ها هم قطع شود.

در همین راستا خبرگزاری تسنیم نیز گزارش می کند: فاز دوم هدفمندسازی یارانه‌ها در دولت در حال بررسی نهایی است و قیمت جدید حاملهای انرژی نیز در حال نهایی شدن است.

این گزارش با اشاره به یکی از این سناریوها اشاره دارد: قیمت بنزین از 400 تومان فعلی به 2200 تا 2300 تومان افزایش می‌یابد و قیمت گازوئیل که در فاز اول هدفمندی یارانه‌ها 150 (نیمه یارانه‌ای) و 350 (آزاد) بوده، در فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها 1920 تومان پیشنهاد شده است.

در صورت تصویب نهایی این سناریو در دولت و مجلس، قیمت نفت کوره از لیتری 200 تومان در فاز اول هدفمندی یارانه‌ها به لیتری 1380 تومان و قیمت نفت سفید از لیتری 100 تومان در فاز اول هدفمندی به 2000 تومان در فاز دوم افزایش خواهد یافت و قیمت سی‌ان‌جی در فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها هر مترمکعب 1500 تومان، قیمت گاز مایع لیتری 715 تومان و قیمت گاز طبیعی نیز هر مترمکعب 746 تومان پیشنهاد شد که البته هنوز در دولت نهایی نشده و در صورت تصویب نهایی در دولت باید در مجلس نیز تصویب شود. قیمت سی‌ان‌جی، گاز مایع خانگی، گاز مایع خودرو و گاز طبیعی در فاز اول هدفمندی یارانه‌ها به‌ترتیب 300، 100، 300 و 70 تومان بوده است.

در این سناریوی پیشنهادی قیمت برق از 45 تومان در فاز اول به 258 تومان در هر کیلووات ساعت در فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها پیشنهاد شده و قیمت آب نیز از مترمکعبی 283 تومان در فاز اول به 750 تومان در فاز دوم افزایش خواهد یافت.

اگر چه این اعداد و ارقام در حال تکذیب و تایید تلویحی است و مشخص نیست در زد و بندهای شبانه دولت چه اعداد و رقمی برای فاز دوم هدفمندی یارانه ها قطعی خواهد شد؛ اما  مجلس در تلاش برای حفظ وجهه قانون مدار نشان دادن قوه قانونگذار است که وقتی خبر تلاش دولت برای برداشت 7 میلیارد دلار از صندوق توسعه ملی در قالب کمک به پروژه‌های عمرانی رسانه ای می شود، نمایندگان مجلس از در مخالفت با این تصمیم احمدی نژاد وارد می شوند اما واقعیت آن چیزی است که در شبانه سری دولت و مجلس جریان دارد.