وحشت نماینده سازمان ملل از وضعیت اردوگاه‌های مسلمانان در برمه

چکیده :والری آموس معاون دبیرکل سازمان ملل متحد، بلندپایه‌ترین مقام سازمان ملل در امور بشردوستانه، گفته است که از وضعیتی که مسلمانان روهینگیا در برمه به دلیل درگیری‌های قومی با آن مواجه شده‌اند، وحشت‌زده شده است....

کلمه-گروه بین الملل:

والری آموس معاون دبیرکل سازمان ملل متحد، بلندپایه‌ترین مقام سازمان ملل در امور بشردوستانه، گفته که از وضعیتی که مسلمانان روهینگیا در برمه به دلیل درگیری‌های قومی با آن مواجه شده‌اند، وحشت‌زده شده است.

بر اساس این گزارش خشونت ها علیه مسلمانان روهینگیا منجر به فرار ده ها هزار نفر از آنها از خانه هایشان شده است. بیش از ۱۳۵ هزار نفر هم اکنون در اردوگاه‌های موقتی در استان رخاین به سر می‌برند که بسیاری از آنها از مسلمانان روهینگیا هستند.

خبرنگار بی بی سی که در سفر به برمه با خانم آموس همراه است، هزاران نفر را دیده که در اردوگاه‌هایی با شرایط نامناسب و در حالی که فاضلاب دور محوطه اردوگاه دیده می‌شد، به سر می‌برند و نگهبانان مانع از خروج آنها می‌شوند. این نگهبانان همچنین اجازه توزیع کمک‌های امدادی میان آوارگان را نداده‌اند. اما اردوگاه بودایی‌های رخاین، تمیز و دارای امکانات بود.

آموس پس از بازدید خود از ایالت غربی راخین، با صدور بیانیه‎ای، نگرانی عمیق خود را در خصوص وضعیت و شرایط موجود در ایالت مذکور اعلام کرد. آموس در این بیانیه تاکید کرد: « در منطقه مایبون، بسیاری از مردم در پناهگاه‎ های پرازدحام و غیراستاندارد در شرایط بسیار بدی به سر می‎برند.»

او در ادامه افزود: «این افراد بی‎کار هستند و بچه‎ها نیز به مدرسه نمی‎روند. این افراد به خاطر محدودیت‎های موجود در اردوگاه حتی قادر به ترک این منطقه نیستند. آن‎ها با شرایط وخیم و بحرانی مواجه هستند.»

این مقام عالی‎رتبه سازمان ملل متحد از دولت میانمار خواست تا به سازمان‎ها و نهادهای کمک‎رسان یاری رسانند چرا که عاملان کمک‎های بشردوستانه در منطقه با خطرات امنیتی مواجه هستند. او در همین خصوص گفت: «اعتماد در این منطقه وجود ندارد. ما از رهبران سیاسی میانمار می‎خواهیم تا از کارها و تلاش‎های مهم بشردوستانه سازمان ملل و متحدان آن حمایت کرده و شرایط انجام این فعالیت‎ها را فراهم کنند.»

خشونت‌ قومی در استان رخاین برمه، تابستان امسال با پخش این خبر آغاز شد که سه مسلمان به یک زن بودایی تجاوز کرده و او را به قتل رسانده‌اند. در واکنش به این حادثه، ده مسلمان به قتل رسیدند. درگیری‌ها و خشونت‌های قومی سپس به سراسر استان گسترش یافت و در این درگیری‌ها، خانه‌ها و منازل مسلمانان و بودایی‌ها به آتش کشیده شد.

بسیاری از مردم برمه‌ مسلمانان ساکن رخاین را مهاجران “غیرقانونی” از بنگلادش می‌دانند و آنان را شهروندان برمه‌ تلقی نمی‌کنند. دولت برمه می‌گوید این افراد مهاجران تازه وارد از کشورهای شبه قاره هند هستند و شهروند برمه محسوب نمی شوند.

چند روز پیش نیز خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی اختصاصی از این منطقه نوشته بود: گروهی از خبرنگاران آسوشیتدپرس که اخیرا به روستای “سین تت ماو” در غرب میانمار سفر کرده‌اند، متوجه شدند که مقام‌های مهاجرت دولت این کشور اقداماتی حساس و شبیه به سرشماری را با هدف کنترل جمعیت مسلمانانی که دراین روستا زندگی می‌کنند، انجام می‌دهند.

ماموران سرشماری اطلاعاتی را درباره تاریخ و محل تولد و جزئیات ضروری و بسیار مهم زندگی و مرگ سه نسل از هر خانواده را جمع آوری می‌کردند.

این اقدام بدون اطلاع عمومی از تاریخ هشتم نوامبر از شهر کوچک “پاکتاو” که روستای سین تت ماو نیز در آن واقع شده، آغاز شده است.

این اقدام نهایتا در سراسر استان “راخین” صورت می‌گیرد. استان راخین منطقه‌ای ساحلی است که طی درگیری‌های پنج ماه اخیر نزدیک به 200 تن در آن کشته شده‌اند و بیش از 110 هزار تن که بیشتر آن‌ها مسلمان بودند از این استان گریخته‌اند.

یک گروه حمایتی مستقر در تایلند موسوم به “پروژه آرکان” هشدار داده که نتایج این عملیات به طور قطع حقوق شهروندی مسلمانان روهینجا را منتفی می‌کند. مسلمانان روهینجا سال‌هاست که از تبعیض رنج می‌برند و عمدتا به عنوان خارجی‌هایی از کشور بنگلادش تلقی می‌شوند.

مسلمانانی که در سین تت ماو زندگی می‌کنند، این نگرانی‌ها را ابراز کرده و گفته‌اند به آنها اعلام نشده سرشماری به چه منظور صورت گرفته است.

“زاد وین”، یکی از مسلمانان 34 ساله که به گفته خودش خانواده وی از سال 1918 تاکنون در این روستای دورافتاده زندگی می‌کرده‌اند، گفت: چیزی که ما می‌دانیم این است که آن‌ها نمی‌خواهند ما در اینجا زندگی کنیم.

در همین حال وین میائینگ، سخنگوی استان راخین گفت: تاکنون بیش از 2000 خانواده مسلمان سرشماری شده‌اند اما تاکنون هیچ شهروند غیرقانونی گزارش نشده است.

با این وجود، مشخص نیست چه اقدامی درخصوص افرادی که غیرقانونی در این منطقه زندگی می‌کنند، صورت می‌گیرد.

سخنگوی استان راخین از پاسخ به این سئوال که آیا آنها از این کشور اخراج می‌شوند یا خیر، امتناع کرد. بنگلادش و کشورهای دیگری از جمله تایلند بارها پناهندگان روهینجا را به میانمار بازگردانده‌اند.

چند مساله دیگر نیز در میانمار از همین حساسیت برخوردار است.

این درگیری‌ها، خشم شدید ملی‌گرایانه‌ای را علیه مسلمانان روهینجا برانگیخته است؛ چرا که اکثریت بوداییان معتقدند که این مسلمانان قصد دارند تا این سرزمین را به تصرف خودشان درآورده و عقاید اسلامی را در آنجا ترویج دهند. گذار اخیر میانمار به سوی دموکراسی راهی را برای راهبان بودایی باز کرده تا تظاهرات ضد روهینجایی را به عنوان فعالیت‌هایی درخصوص آزادی بیان برپا کرده و سایت‌های اینترنتی را با استفاده از اقدامات شدید ضد روهینجایی اشباع کنند.

در شهر مجاور که “پاکتاو” نام دارد، بقایای جامعه مسلمانان که زمانی در این شهر وجود داشت، نمایان است؛ خانه‌هایی که به آتش کشیده شده و درختان نخل که سوزانده شده‌اند. نقاشی‌های کشیده شده بر روی دیوار مسجدی که تخریب شده نشان از انزجار بوداییان از مسلمانان منطقه می‌دهد. بر روی دیوار این مسجد نوشته شده بود که “راخین‌ها خون کالارها را می‌خورند”، در زبان میانماری “کالار” صفت و لفظی موهن است که برای مسلمانان استفاده می‌شود.

تین سین، رئیس جمهوری اصلاح‌طلب میانمار در تابستان با لحنی تند گفته بود: پذیرش مسلمانان روهینجا که جزئی از ما محسوب نمی‌شوند، امری غیر ممکن است.

اما وی در ماه جاری میلادی در نامه‌ای به سازمان ملل متعهد شد تا حقوق جدیدی را برای نخستین بار در خصوص مسلمانان روهینجا در میانمار در نظر بگیرد.

در این نامه رئیس جمهوری میانمار نوشت، دولتش به مسائل بحث برانگیز درخصوص اعطای حق شهروندی و استقرار دوباره جمعیتی که بی‌خانمان شده‌اند، می‌پردازد اما در این باره زمان دقیقی را اعلام نکرد.

براساس قانون، هرکس که جدش پیش از استقلال میانمار در سال 1948 در این کشور زندگی کرده باشد، حق این را دارد که برای شهروندی در میانمار درخواست بدهد اما در عمل بسیاری از مسلمانان روهینجا نمی‌توانند چنین درخواستی ارایه دهند. آنها حتی اجازه مسافرت یا ازدواج هم ندارند.

بسیاری از مسلمانان روهینجا در زمانی که میانمار تحت استعمار انگلیس بود به میانمار مهاجرت کردند و به دلیل آنکه پوستشان تیره‌تر از سایر گروه‌های قومی میانمار است و به لهجه بنگالی صحبت می‌کنند، بسیار شبیه مسلمانان بنگلادشی هستند.

براساس گزارش گروه‌های حقوق بشری، تبعیض‌های موجود باعث شده تا در این سرشماری پیدا کردن مدارک مهم مانند گواهی تولد بسیار دشوار شود. همچنین براساس قانون شهروندی مصوب 1982، قبول تابعیت مسلمانان روهینجا در میانمار سخت شده است چرا که این افراد جزئی از 135 قومیت به رسمیت شناخته شده در این کشور به حساب نمی‌آیند. از طرفی، بنگلادش نیز آنها را نمی‌پذیرد و این امر باعث شده تا مسلمانان روهینجا بی‌خانمان باشند. براساس آمارهای سازمان ملل هم‌اکنون جمعیت این افراد 800 هزار تن است.

همچنین واژه روهینجا نیز خود مورد مناقشه است، به طوری که بوداییان میانمار این افراد را بعنوان یک گروه مستقل قومی قبول ندارند و بجای آن این مسلمانان را “بنگالی” می‌نامند. میانماری‌ها معتقدند که این افراد به صورت غیرقانونی از بنگلادش وارد میانمار شده‌اند.

در حالی که برخی از مسلمانان روهینجا نسل‌هاست که در میانمار زندگی می‌کنند و مدارکی نیز برای اثبات این قضیه وجود دارد، اما عده دیگری نیز به تازگی به میانمار آمده‌اند. البته میان این دو گروه تفاوت اندکی وجود دارد. در آخرین سرشماری مربوط به سال 1983 مسلمانان روهینجا سرشماری نشدند.

در مکان‌هایی چون سیت تت ماو، ریش‌سفیدان بودایی معتقدند که وجود این مسلمانان باعث انفجار جمعیت شده و این امر باعث نگرانی است چرا که در 70 سال قبل تنها هزار بودایی و 100 مسلمان روهینجا در این منطقه زندگی می‌کردند اما هم‌اکنون تعداد روهینجاها 4000 نسبت به 1900 بودایی است.

برخی از مسلمانان روهینجا در مصاحبه‌های خود با خبرگزاری آسوشیتدپرس اعلام کردند که پیش از انتخابات سال 2010 میلادی، مقام‌های میانمار به آنها کارت‌های ثبت ملی داده بودند تا بوسیله اعطای این کارت‌ها حمایت روهینجاها را به دست بیاورند اما در این کارت‌ها نوشته شده بود: این کارت برای حق شهروندی نیست.

با این حال بسیاری از مسلمانان روهینجا در مصاحبه‌های خود با آسوشیتدپرس از این مساله شکایت کردند که مقامات سرشماری حاضر نیستند که آنها را جزو روهینجایی‌ها طبقه‌بندی کنند چرا که معتقدند “روهینجا وجود خارجی ندارد.