آذربایجان «تار» را به نام خود در یونسکو ثبت کرد

چکیده :روش‎های سنتی در ساخت تار ونحوه نوازندگی و اجرای آن که از سوی کشور آذربایجان معرفی شده بود، درنشست اخیر کمیسیون میراث معنوی یونسکو ثبت شد. این در حالی است که تار یکی از مهمترین و کهن ترین سازهای ایرانی است که بیشتر به نام کشور ایران شناخته می شود. اما به نظر می رسد که مسئولان ایرانی هیچ مشارکتی در پرونده ثبت جهانی تار نداشته اند....

کمیسیون میراث جهانی یونسکو در هفتمین نشست خود که در پاریس در حال برگزاری است و تا هفتم دسامبر ادامه دارد، 4 اثر جدید را به فهرست میراث معنوی جهان افزود که شامل ساخت و نوازندگی “تار “به نام کشور آذربایجان است.

به گزارش یونسکو، روش‎های سنتی در ساخت تار ونحوه نوازندگی و اجرای آن که از سوی کشور آذربایجان معرفی شده بود، درنشست اخیر کمیسیون میراث معنوی یونسکو ثبت شد. این در حالی است که تار یکی از مهمترین و کهن ترین سازهای ایرانی است که بیشتر به نام کشور ایران شناخته می شود.

به نظر می رسد که مسئولان ایرانی هیچ مشارکتی در پرونده ثبت جهانی تار نداشته و هرچند کشور آذربایجان پیش از این عاشیق ها را به نام خود به ثبت رسانده بود اکنون تار را هم ثبت رسانده است.

در این گزارش آمده که این ساز نوعی ابزار موسیقی زهی ساخته شده از چوب درخت توت و تو خالی با تارهای بلند است که در سراسر روستاها و شهرهای آذربایجان ساخته می‎شود.

در گزارش یونسکو آمده است که این ساز دارای ویژگی سازهای سنتی است و در مراسم مختلف عروسی و جشن و عیدهای گوناگون و مهمانی‌های سنتی گرفته تا کنسرت‌ها و همایش‌های امروزین نواخته می‎شود.

این ساز که بدنه‎ای توخالی و ازجنس چوب دارد، به شکل هشت انگلیسی است و به صورت افقی در دستان نوازنده قرار می‌گیرد. این ساز دارای هفت تار فلزی است که با زخمه نواخته می‎شود.

بنا برآنچه که در گزارش رسمی یونسکو آمده، ساخت این ساز طی سال‎ها و قرن‎ها توسط صنعتگر ان سنتی که مهارت‎های خود را نسل به نسل به شاگردان و خود منتقل کرده‎اند، حفظ شده و نحوه اجرا و مهارت‎های هنری در نوازندگی این ساز نیز به صورت شفاهی توسط استادان هنر به نسل جوانتر درمردم این کشور منتقل شده است.

تار از سازهای زهی است که با زخمه نواخته می‌شود. تار در ایران و برخی مناطق دیگر خاورمیانه مانند آذربایجان و ارمنستان و گرجستان برای نواختن موسیقی کلاسیک این کشورها رایج است. در گذشته تار ایرانی پنج سیم (یا پنج تار) داشت. غلامحسین درویش یا درویش خان سیم ششمی به آن افزود که همچنان به کار می‌رود.

3 اثر جدید فرهنگی ثبت شده‎ی دیگر از 3 کشور، الجزایر، اتریش، ارمنستان است که شامل یک سنت ویژه در مراسم عروسی الجزایر، یک حماسه ملی از سوی کشور ارمنستان و یک کارناوال ازسوی اتریش است که در فهرست میراث معنوی جهان ثبت شده است.