گزارش میدانی کلمه از اختلال در شبکه بانکی/ مردم: هنوز کارتخوان ها مشکل دارند

چکیده :او توضیح می دهد: کارمان درآمده است از این به بعد باید دنبال بانک و مشتری باشیم که پول مان را بگیریم. بدبختی برای من فروشنده است نه مشتری که خریدش را می کند می رود. آن هم با سابقه این آقایان. وقتی به بانک های خودشان رحم نمی کنند. حساب های ما که سهل است دیگر....

کلمه – زهره نقیبی: با وجود انکار و تکذیب بانک مرکزی در مورد عدم بروز اختلال در تراکنش‌های خرید توسط دستگاه‌های کارتخوان این مشکل که از هفته گذشته آغاز شده، هم چنان پابرجاست و باعث گله مندی و انتقاد و هم چنین سرگردانی شهروندان و به خصوص فروشندگان اصناف مختلف شده است.

به گزار ش کلمه، بانک مرکزی که در خدمت رسانی به مردم با خرابی دستگاه های خودپرداز رکوردزنی کرده است، حالا این رویه را با تاخیر در واریز پول های مبادله شده از دستگاه های کارت خوان دنبال می کند.

نکته قابل توجه آنکه با وجود صدور بخشنامه به رسانه ها مبنی بر اینکه “اختلال نداریم.” در اقدامی دیگر، با ارسال “اس ام اس” هایی به برخی از شهروندان اعلام شده است که طبق بخشنامه بانک مرکزی تراکنش ها با تاخیر 4 تا 7 ساعته صورت می گیرد. این در حالی است که در همین مقطع وعده شده نیز پول به حساب صاحبان دستگاه های کارتخوان نرسیده است. مشکل دستگاه های خودپرداز و اختلال هر روزه در آنها هم که حکایتی دیرینه است که هم چنان دنباله دار است.

آنچه بیش از همه موجبات نگرانی بسیاری از شهروندان را فراهم کرده است، سابقه نامناسب بانک مرکزی است که در مقطعی حتی اقدام به برداشت شبانه و غیرقانونی حساب ها از چند بانک کرد و هنوز سرنوشت این پول ها نامعلوم است. نکته ای که یکی از فروشنده ها در گفت و گو با کلمه مورد اشاره قرار داده و می گوید: برخی از واریزی های ما طی هفته گذشته ارقام بالا و میلیونی بوده است، وقتی به بانک های خودشان رحم نمی کنند. حساب های ما که سهل است دیگر.

در گزارش میدانی خبرنگار کلمه به بررسی این موضوع با برخی از شهروندان پرداخته ایم که در زیر می آید:

فرقی نمی کند فروشنده خرد باشند یا کلان و یا شهروند عادی. مدت زمان زیادی است که معاملات و مبادلات مختلف با دستگاه های کارتخوان صورت می گیرد که طی آن ارقام مختلفی مبادله می شود. از یک فروشنده سوپرمارکت که با درنظر گرفتن حداقلی مثلا 20 هزار تومانی، کالای خود را با همین دستگاه ها به فروش می رساند تا تجار و دیگر اصناف که ارقامی کلان تر را از این طریق مبادله می کنند. اتفاقی که افتاده این است که این وجه مثل گذشته نه تنها به‌صورت آنی حساب فروشنده ها واریز نمی شود بلکه بر خلاف ادعا و وعده بانک مرکزی با همان 6 ساعت تاخیر هم نمی رسد و پول مردم چند روز در حساب بانک مرکزی نگه داشته می شود.

یکی از فروشنده های لوازم صوتی تصویری در این خصوص به کلمه می گوید: بعد از تعطیلات عاشورا با این مشکل مواجه هستیم .یا دستگاه ها کار نمی کند که این مشکل همیشگی بوده و یا مثل حالا که معلوم نیست پول ها کجا می رود.

او ادامه می دهد: حالا وضعیت بدتر شده است. مشتری کارت را می کشد و به ظاهر تاییدیه می آید اما پولی به حساب مان واریز نمی شود. اول که خبر نداشتیم و هیچ اطلاع رسانی هم صورت نگرفت. بعد از کلی فروش تازه متوجه شدیم پولی به حساب نیامده است. به خریداری هم که می آید دسترسی نداریم. همین امروز هم این مشکل بود. دیروز هم بود مشتری ظهر کارت کشیده آخر شب هم کرکره مغازه را پایین کشیدیدم هنوز پولی به حساب نیامده بود. دقیقا یک روز کامل پول به حساب آقایان رفت.

فروشنده دیگری نیز می گوید: خرید کارتی را متوقف کردیم. اس ام اس فرستادند که براساس بخشنامه بانک مرکزی تراکنش ها با تاخیر 4 تا 7 ساعته صورت می گیرد. گفتند 4 ساعته می رسد، 4 ساعت و 7 ساعت که هیچ 24 ساعت هم گذشته پولی تو حساب ما نیامده است. همین طوری کار کردن تو مملکت برایمان ضرر است. این پول ها که برود کلا کاسبی مان تعطیل است.

این در حالی است که بانک مرکزی با اشاره به اینکه اختلالی در تراکنش‌های خرید توسط دستگاه‌های کارتخوان فروشگاه‌ها وجود ندارد، تصریح کرده که واریز وجه منظور شده به‌حساب بانکی فروشندگان در مقاطع مشخص چند ساعته در هر روز به‌صورت تجمعی صورت می‌پذیرد. موضوعی که در عمل با ادعای بانک مرکزی همخوانی ندارد.

در یکی از سوپرمارکت ها با یکی از فروشنده ها هم صحبت می شوم، او ابتدا می گوید: سعی می کنیم چندان کالا با کارت نفروشیم. اما تقاضا برای استفاده از کارت هم زیاد است. الان تقریبا همه خریدشان با کارت صورت می گیرد. حتی خریدهای جزیی. اما این دستگاه ها هم یکی در میان کار می کنند. قطع و وصل می شوند. اما خوب مشکلی که از هفته قبل بوجود آمده که پول با تاخیر می رسد. چند دستگاه کارت خوان را نشان می دهد و می گوید: ببینید کل این ها را قطع کردیم. پول تو حساب می گویند با تاخیر می آید. اگر اصلا نیاید من کجا مشتری که خرید کارت انجام داده را پیدا کنم. هر که پول نقد داشت، جنس می دهیم. نداشت هم به سلامت.

شهروند دیگری با گله می گوید: گند زده اند به سیستم بانکی رفته است. معلوم نیست چه می کنند. او توضیح می دهد: از تاریخ 4 آذر که فروش کالا با کارت داشته است، تازه ششم و با دو روز تاخیر پول به حساب من آمده است. دو تا از فروش های کارتی هم که داشتیم معلوم نیست کجا رفته است. امروز هم که اصلا دستگاه ها کار نمی کند یا تایید می کند و معلوم نیست پول ها به کجا می رود و یا نقص دارد.

او توضیح می دهد: کارمان درآمده است از این به بعد باید دنبال بانک و مشتری باشیم که پول مان را بگیریم. بدبختی برای من فروشنده است نه مشتری که خریدش را می کند می رود. آن هم با سابقه این آقایان. وقتی به بانک های خودشان رحم نمی کنند. حساب های ما که سهل است دیگر.

بانک مرکزی در حالی‌که اختلال در انتقال وجوه از طریق پایانه‌های فروشگاهی را رد کرده است که پیگیری ما از بانک ها برای بررسی این مشکل با این پاسخ رو به رو شده است که ضمن تایید این موضوع، مشکلات و اختلالات را ناشی از اجرای طرح شاپرک از سوی بانک مرکزی اعلام کردند که به ظاهر هدفش استاندارد و یکسان سازی فعالیت‌های شرکت‌های ارائه خدمات بانکداری الکترونیک است. به نوعی به نظر می رسد بانک مرکزی درصدد است کل نقدینگی را دراختیار بگیرد و از جزییات و حجم مبادلات صورت گرفته در بانک ها مطلع باشد.

پیش از این رییس كل بانك مركزی در توضیح این طرح گفته است: با اجرایی‌ شدن طرح شاپرك‌ و نصب یك دستگاه پایانه فروش(POS) در هر فروشگاه، از بار سنگین دستگاه‌های خودپرداز (ATM ) كاسته خواهد شد و سرانه اسكناس نیز كاهش خواهد یافت. موضوعی که در عمل شاهد سرگردانی مردم و بروز مشکلات فراوان برای مردم هستیم.

فروشنده دیگری اذعان می کند: این دستگاه ها از رده خارج شده است. فرقی نمی کند برای کدام بانک باشد. امروز تنها پیغامی که می دهد این است که تراکنش ناموفق بود. حالا می رویم می بینیم از حساب کسر شده اما اینجا پیغام دیگری داده است. با این همه بدبختی باید دنبال پول بدوییم که آیا به دستمان برسد یا خیر. او اما نظر دیگری دارد و می گوید برای موضوع مالیات ها این مشکلات پیش آمده است.

به گفته بهمنی بانک مرکزی، در‌ حال‌ حاضر ‌2 میلیون و 300 هزار دستگاه POS پایانه فروش در مراكز فروشگاهی نصب شده و كل فروشگاه‌های كشور در حدود 2 میلیون باب است. او گفته است: اگر این دستگاه‌ها به صورت بهینه توزیع و طرح شاپرك هم قبلا’ اجرا می شد، دیگر نیازی به این‌ حجم از پایانه فروش نداشتیم.

از سویی بانک مرکزی هفته گذشته این را هم اعلام کرد: هیچ‌گونه اختلالی در‌ فرایند انتقال وجه کارت به کارت از طریق پایانه‌های مجاز بانکداری الکترونیک رخ نداده و این کار، مطابق روال سابق صورت می‌گیرد.

براساس اعلام بانک مرکزی، انتقال وجه کارت به کارت از طریق تمامی پایانه‌های مجاز شامل خودپردازها، شعب بانک‌ها و اینترنت‌بانک‌ها مطابق روال سابق انجام می‌گیرد و هیچ‌گونه تأخیری در انتقال وجه مشاهده نشده است و دارندگان کارت‌های بانکی می‌توانند همانند گذشته با مراجعه به پایانه‌های فوق، وجه را به‌صورت آنی به کارت دیگر منتقل کنند.

در همین زمینه همشهری نیز در گزارشی به نقل از برخی صاحبان سوپرمارکت‌ها و کسبه خرد نوشت: هرچند خرید در پایانه‌های فروشگاهی با تأخیر مواجه نیست ولی واقعیت این است که پس از انجام عملیات خرید و دریافت رسیدی مبنی بر اینکه تراکنش با موفقیت انجام شده است، وقتی به حساب‌های بانکی خود مراجعه می‌کنیم، عملا شاهد عدم‌انتقال وجوه هستیم که این مسئله مشکلاتی را ایجاد کرده است.

صندوقدار یکی از رستوران‌ها هم می‌گوید: کاش قبل از ایجاد محدودیت زمانی در انتقال وجوه مسئولان بانک مرکزی اطلاع‌رسانی می‌کردند چرا که بسیاری با احتساب انتقال فوری پول، اقدام به کشیدن چک کرده‌اند و مشخص نیست مسئولیت برگشت خوردن احتمالی چک‌ها و زیر سؤال رفتن اعتبار کسبه با کیست.

او می‌افزاید: صاحب رستوران اعلام کرده تا روشن شدن وضعیت انتقال وجوه، خرید و فروش به‌صورت نقدی انجام شود و حتی الامکان از پذیرش کارت بانکی خودداری کنیم درحالی‌که بسیاری از مردم بی‌اطلاع از این وضعیت اقدام به خرید کالا می‌کنند با این تلقی که پول آن را با کشیدن کارت بانکی پرداخت می‌کنند. خبرنگار ما می‌افزاید: اختلال در وضعیت خرید از طریق پایانه‌های فروشگاهی و تأخیر در انتقال وجوه باعث شده تا مردم دچار سرگردانی شوند.

هم چنین این رسانه از گله مندی برخی از شهروندان از بروز برخی اختلال‌ها در دستگاه‌های خودپرداز شبکه بانکی نوشته که برخی بانک‌ها بدون توجه به حقوق مشتریان، درگذاشتن اسکناس در دستگاه‌های خودپرداز در روزهای آخر هفته کوتاهی می‌کنند و حتی انتقال وجه در برخی از این دستگاه‌ها با اختلال همراه است.

یک خانم که از تلاش چندباره برای برداشت وجه از حساب بانکی‌اش کلافه به‌نظر می‌رسد، می‌گوید: رفته‌ام برای فرزندم خرید کرده‌ام اما فروشنده می‌گوید دستگاه کارتخوانش خراب است، آمده‌ام از حساب بانکی‌ام پول بردارم، اما دستگاه خودپرداز اعلام می‌کند که شبکه مشغول است و وقتی خواستم مبلغی از یکی از حساب‌های بانکی‌ام به‌حساب دیگر منتقل کنم، بازهم با مشکل عدم‌انتقال مواجه شدم.

به هر رو، آنچه شاهدیم از سرگردانی و بلاتکلیفی مردم به اعتراف رییس کل بانک مرکزی حاصل تلاش‌های‌10 سال گذشته و دانش و تجربه 50 ساله صنعت بانكداری بین‌المللی است که معلوم نیست سرنوشت حساب ها و پول های مردم را به چه سمتی سوق خواهد داد.