آمارهای فاجعه‌بار از وضعیت ناگوار دارو و درمان/ بانک مرکزی ارز نمی‌دهد؛ دولت می‌گوید: بودجه نداریم!

چکیده :سرنگ آنجیو 245 درصد، فیلم رادیولوژی 240 درصد، الکتروشوک 289 درصد، کیسه خون 350 درصد و ست و صافی دیالیز 352 درصد افزایش قیمت داشته‌اند. اینها چند نمونه از موارد فاجعه باری است که رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در گزارش اخیر خود ذکر کرده است. دولت در پاسخ ادعا کرده که مقصر نیست و بودجه ای برای تخصیص به بخش سلامت ندارد، حال آنکه گزارش ها نشان می دهد سیاست ها و عملکرد دولت و بانک مرکزی عامل ایجاد بحران موجود است....

کلمه – گروه اجتماعی: هرچه تا امروز آمارهای فاجعه بار از نبود دارو، افزایش قیمت تجهیزات پزشکی و داروهای مختلف و شرایط بحرانی بیماران منتشر شده بود؛ حالا باید همه را کنار گذاشت و به گزارشی توجه کرد که عمق فاجعه را دردناک تر از اینها نشان می دهد.

به گزارش کلمهٰ، روز چهارشنبه در صحن علنی مجلس گزارشی قرائت شد که بخشی از پشت پرده بحران دارو در بازار را نشان داد و ابعاد خطرناک تری از اهمال و اقدام عامدانه دولت در عدم تخصیص ارز و بودجه بخش بهداشت و درمان را افشا کرد. آماری که پاسخ نماینده ی حاضر دولت در قبال آن، تنها این بود که هیچ منبع مالی برای  پرداخت این بودجه به بخش سلامت وجود ندارد؛ موضعی که به تهدید نمایندگان برای استیضاح وزیر بهداشت منجر شده است.

به این آمار دقت کنید که براساس گزارش ارایه شده در صحن مجلس به عنوان تخلفات دولت در این حوزه رسانه ای شده است. اینها تنها آمار نیست؛ جان یکایک بیماران خاصی است که دولت به راحتی نشانه رفته است، مثل نوجوان 15 ساله ای که به علت نبود دارو جان داد. مثل آماری که نایب رئیس انجمن تالاسمی ایران از مرگ های ناشی از نبود دارو در این حوزه گزارش می دهد، یا بنیاد امور بیماریهای خاص که طی نامه‌ای به وزیر بهداشت نسبت به کمبود داروهای تزریقی بیماران تالاسمی گله می کند و هشدار می دهد.

بنا به گزارش اعلام شده از سوی شهریاری، رییس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، دولت برای اختصاص یارانه‌ی دارو 480 میلیارد تومان پیش‌بینی کرده است که از این میزان تنها 220 میلیارد تومان تخصیص داده شده است. علاوه بر این بانک مرکزی در شش ماه اخیر تقریبا هیچ ارزی به حوزه سلامت نداده است.

این موضوع، علاوه بر بحران کمبود دارو و افزایش قیمت آن، باعث شده برخی از اقلام دارویی تا بیش از 200 درصد افزایش قیمت پیدا کند؛ وضعیتی که رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس هشدار داده با ادامه این وضع، فاجعه به بار می آید. تخلف عدم تخصیص 6 هزار میلیارد تومانی دولت به بخش بهداشت و سلامت را هم در همین ردیف باید ذکر کرد. بدین ترتیب آزادسازی قیمت انرژی (هدفمندکردن یارانه ها)، افزایش شدید قیمت ارز خارجی و عدم اختصاص سهم بهداشت از درآمد حذف یارانه ها و همچنین عدم اختصاص ارز دولتی به این بخش، عوامل ایجاد بحران موجود هستند.

تخلفاتی که باعث شده به گفته شهریاری، قیمت فیلم رادیولوژی از هزار تومان به 5 هزار تومان برسد؛ گاز هلیوم 667 درصد افزایش قیمت داشته باشد، و عمل یک دریچه قلب از 38 میلیون تومان به 120 میلیون تومان بالغ شود. او اضافه کرده که بحران واکسن در کشور جدی شده است. لوازم مصرفی پزشکی هم افزایش قیمت بسیار جدی داشته است، به طوری که سرنگ آنجیو 245 درصد، فیلم رادیولوژی 240 درصد، الکتروشوک 289 درصد، کیسه خون 350 درصد و ست و صافی دیالیز 352 درصد افزایش قیمت داشته‌اند.

بر اساس این گزارش، در زمینه تامین داروهای سرطانی، تامین تجهیزات پزشکی بخصوص تجهیزات مربوط به عمل قلب و حتی تولید واکسن آنفولانزا با مشکلات جدی روبرو شده ایم. به طوری که در گذشته ایران در بین 183 کشور تولیدکننده واکسن آنفولانزا قرار داشت که در رابطه با تولید این واکسن با مشکلات جدی روبروست.

موضوعاتی که باعث شد رئیس کمیسیون بهداشت مجلس از تریبون صحن مجلس صراحتا بانک مرکزی را به “سوء مدیریت” متهم کند که در چنین وضعیتی، در شش ماه گذشته ارز مورد نیاز به نرخ دولتی به حوزه سلامت اختصاص نداده و از سویی دیگر دولت را نیز ” قانون گریز” بنامد. او پیش از این نیز به خبرگزاری فارس گفته بود: تصور نمی‌کنم جاهایی مثل بانک مرکزی و برخی مراکز تصمیم گیری در دولت ناآگاهانه این کارها را انجام می‌دهند.

او هم چنین با اشاره به کمبود شدید شیرخشک در بازار از دولت انتقاد کرده که تأمین این ماده حیاتی برای کودکان، توسط دولت در اولویت های ۳، ۵ و ۷ قرار گرفته و در نتیجه ارز با نرخ دولتی به آن اختصاص پیدا نمی کند.

نکته تلخ تر آنکه رییس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس می گوید: بنده در مورد وضعیت تامین دارو به رییس‌[دولت] تذکر دادم که تاکنون اقدامی صورت نگرفته است. اگر برنامه‌ و فکری در این رابطه وجود نداشته باشند مطمئنا در زمینه دارو فاجعه‌ای به بار می‌آید.

موضوعی که تا امروز رییس دولت به آن بی توجه بوده و بیش از همه این ادعای اخیر او را مورد یادآوری قرار می دهد که در مراسم تجلیل از بازنشستگان با بیان اینکه هر وقت می‌خواهیم به مردم پول بدهیم صداها بلند می‌شود، مدعی شده است: ملت هرکس را در مقابل منافع خود ببیند زیر پایش له می‌کند. او اما در مورد مهم ترین اعتبار که مرتبط با سلامت مردم است و واریز نشده و یا ارزهایی که به جای دارو به سمت کالاهای لوکس سوق یافته چیزی نگفته است.

نکته قابل توجه آنکه سید ابراهیم ابراهیمی نماینده دولت حاضر در مجلس نیز با وجود این انتقادها و گزارش تخلف ها اعلام کرده هیچ منبع مالی برای  پرداخت این بودجه به بخش سلامت وجود ندارد و اگر مجلس منبعی را در این خصوص مشخص کند دولت به وظیفه اش عمل می کند.

او گفته: وقتی منابعی در دست دولت نیست این که بگوییم 10 درصد ازاعتبارات خود یعنی 6 هزار میلیارد را به وزارت بهداشت بدهد، بحث برانگیز است؛ و ادامه داده: در گزارش تند رئیس کمیسیون بهداشت آمده است که دولت از درآمد خود 2 هزار میلیارد را به وزارت بهداشت می دهد و این در حالی است که هنوز سهم خانوار در هشت ماهه اول سال پرداخت نشده است.

توضیحاتی که با این پاسخ رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس همراه شد که به دولت پیشنهاد داد از آنجا که اجرای فاز اول هدفمندی یارانه‌ها ادامه دارد طبق آن دولت موظف است درآمدهای ناشی از این بخش را به حوزه بهداشت و درمان نیز تخصیص دهد او گفت:‌ متاسفانه دولت قانون را اجرا نکرده و قانون گریزی می‌کند.

شهریاری هم چنین گفته است: آزادسازی نرخ حامل های انرژی هزار میلیارد تومان برای حوزه سلامت هزینه آورده در حالی که حتی یک ریال از هدفمندی یارانه ها به حوزه سلامت داده نشده است.

طبق اعلام او، هزینه آب، برق، گاز و گازوئیل وزارت بهداشت و زیرمجموعه های آن (از جمله بیمارستان ها) نسبت به سال ۱۳۸۸ به ترتیب ۶.۵ برابر، ۷ برابر، ۱۱ برابر و ۱۶ برابر شده است.

مهدی سنایی عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس نیز با بیان اینکه دولت  10 درصد از سود حاصل از هدفمندی به بخش بهداشت و درمان را پرداخت نکرده این سوال را مطرح کرد که چرا در بحث هدفمندی یارانه‌ها از شش گام تنها توزیع پول بین مردم انجام شده و سهم بیمه، بهداشت و سلامت و صنعت داده نشده است.

وزیر بهداشت نیز در این زمینه به باشگاه خبرنگاران گفته بود: اجرای طرح هدفمندی یارانه ها باعث شده که حامل های انرژی هزینه ای ۹۵۶ میلیارد تومانی را به دانشگاهی علوم پزشکی و مراکز بهداشتی و درمانی تحمیل کند که به گفته او سال آینده این رقم به بالای هزار میلیارد تومان خواهد رسید.

اینها اما همه انتقادها به دولت در این حوزه نبود و لاهوتی نماینده لنگرود نیز با انتقاد از اینکه تا کنون یک ریال از درآمد ناشی از هدفمندی یارانه‌ها به بخش وزارت بهداشت داده نشده است،‌گفت:‌ مردم بیش از 80 درصد برای تامین سلامت خود از جیب هزینه می‌کنند. او  با اشاره به اینکه هفت ماه از سال 91 گذشته و ما مقرر کرده بودیم که شش هزار میلیارد از محل هدفمندی یارانه‌ها به وزارت بهداشت در راستای برنامه پنج ساله پنجم توسعه داده شود، گفت: تا امروز ریالی از این شش هزار میلیارد پرداخت نشده است.

مواردی که طبق اعلام مجلس، تاکنون به رغم گذشت حدود هفت ماه از سال بنا بر گزارش معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهور، دیوان محاسبات کل کشور و وزارت بهداشت،‌درمان و آموزش پزشکی این امر محقق نشده است.

مطابق اعلام وزارت بهداشت از دو و نیم میلیارد دلار ارز مورد نیاز برای واردات دارو در سال جاری، تنها ۶۰۰ میلیون دلار ارز دولتی به این امر اختصاص یافته است. خانم وزیر گفته است ما تلاش زیادی برای اختصاص ارز مرجع به شرکتهای واردکننده دارو و مواد اولیه دارویی طی ۶ ماه گذشته انجام داده‌ایم ولی موفق نشدیم و نمی‌دانیم این ارز در کجا مصرف شده است!

در همین زمینه نادر قاضی پور نماینده مردم ارومیه در ادامه تذکرات برخی نمایندگان به دولت در خصوص عدم تخصیص بودجه به وزارت بهداشت و درمان گفت: آمریکا و غرب واردات داروهای صعب‌العلاج را به کشورمان تحریم کردند و عجیب این است که دولت نیز اقدامی مشابه آنها در داخل انجام می ‌دهد. او با این توضیحات گفت: طبق ماده 213 از قوه قضائیه بخواهید که با متخلفان در این حوزه برخورد شود و مانع از مرگ هزاران بیمار شویم.

حسن تأمینی‌لیچایی نایب رئیس کمیسیون بهداشت ودرمان مجلس نیز به سایت خانه ملت گفته است: با ادامه روند کنونی حوزه درمان، استیضاح وزیر بهداشت، درمان و آموزش‌پزشکی کلید می‌خورد و بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام شده موضوع استیضاح وزیر بهداشت در هفته آینده نهایی می‌شود.

هرچند به استیضاح های مجلس متحد با دولت اصولگرا امیدی نیست و معمولا تا قبل از صحن علنی، با توافق یا زد و بند استیضاح منتفی می شود؛ اما در این میان مهمتر از اختلافات مجلس و دولت، جان بیماران است که قربانی می شود و از دست می رود. آیا کسی به فکر آنها هست؟