معادل یک میلیارد و 400 میلیون دلار گندم آمریکایی در راه ایران

چکیده :شرکت نفتی "رویال داچ شل" درصدد است بدهی یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلاری خود را به ایران، با خرید و ارسال غلات به بپردازد. با وجود تولید کافی گندم در کشور، دولت به قدری واردات گسترده را در دستور کار قرار داده و همزمان قیمت تضمینی خرید از کشاورزان را پایین نگه داشته که یک نماینده مجلس هشدار می دهد در صورت ادامه این روند، کشاورزان تمایل خود را به کشت در سال آینده از دست می‌دهند....

کلمه- گروه اقتصادی: اقتصاد مقاومتی و سوق دادن کشور به سمت سیاست نفت در برابر غذا، هر روز ابعاد تازه ای به خود می گیرد. کشور عزیز ما، با سابقه برپایی جشن خودکفایی گندم در سالیان نه چندان دور، این روزها به مقصدی تبدیل شده است برای گندم هایی از کشورهای مختلف. در آن ایام مسوولان دولت وقت به صراحت اعلام کردند به عنوان یکی از بزرگ ترین مصرف کنندگان این محصول در جهان، این پس به حدی از تولید رسیده ایم که دیگر هیچ کشوری نمی تواند از اهرم گندم برای رسیدن به مقاصد سیاسی و استیلا بر ایران استفاده کند. امروز اما در چه نقطه ای ایستاده ایم؟

به گزارش کلمه، بعد از فروش تهاتری نفت با گندم از کشورهایی چون چین و هند و پاکستان، حالا خبرهای حاکی از آن است که قرار است گندم های آمریکایی هم روانه ایران شوند. بدین ترتیب تنها فروش نفت نیست که با مبادله کالا صورت می گیرد، بعد از تحریم معاملات بانکی ، مطالبات نقدی ایران هم قرار است نه به صورت نقدی، بلکه با کالا تسویه شود.

قرار است یک میلیارد و 400 میلیون دلار بدهی شرکت نفتی “رویال داچ شل” با گندم تسویه شود. این خبر را خبرگزاری رویترز اعلام کرده و خبر داده است که شرکت نفتی “رویال داچ شل” درصدد است بدهی یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلاری خود را به ایران، با خرید و ارسال غلات به بپردازد که در این راستا ” شل ” می کوشد قراردادی را با شرکت آمریکایی کارجیل، Cargill، شرکت عظیم فروش غلات، امضاء کند.

رویترز می گوید شرکت “شل” نتوانست تا پیش از اول ژوئیه، یازدهم تیرماه گذشته، که اتحادیه اروپا معاملات بانکی و نفتی با ایران را تحریم  کرد، بدهی خود را به شرکت ملی نفت ایران تسویه کند و نگران است که با گذشت زمان، بهره زیادی نیز به بدهی ای اش افزوده شود.

ناگفته نماند برای همین تسویه تهاتری هم “شل” باید موافقت آمریکا، بریتانیا و هلند را کسب کند، که رویترز پیش بینی کرده در شرایط تشدید تحریم های ایران کاری دشوار است.

در مورد کیفیت غلاتی که در صورت موافقت آمریکا، بریتانیا و هلند راهی ایران می شود، اطلاعی در دست نیست ؛ اما دولت احمدی نژاد این سابقه را هم در کارنامه دارد که برای فروش منابع نفتی به هر قیمت و بهایی، تن به دریافت گندم های آلوده هم داده است.

مرداد ماه همین امسال بود که تفاهم نامه ای با هند منعقد شد تا در ازای محموله های نفتی خریداری شده  از ایران، بیش از ۱۰ میلیون تن گندم پرداخت شود که البته بحث آلودگی و کیفیت پایین این گندم ها انتقادات بسیاری را به وجود آورد.

هند که پس از تحریم ها یکی از خریداران اصلی نفتی ایران است، ابتدا قصد داشت نفت ایران را با روپیه بخرد و حتی در یک مرحله، پرداخت ۸ میلیارد دلار از پول نفت ایران را تا ماهها به تاخیر انداخت و پس از آن صحبت از تهاتر نفت با گندم شد؛ گندمی که به گفته اصغر شایان، مدیر قرنطینه‌ای سازمان حفظ نباتات کشور، آلوده به عوامل بیماری‌زا است.

این موضوع را یک هیئت تخصصی که چندی پیش از ایران به هند رفته بود تا گزارشی از سلامت محصول این گندم ها تهیه کند، اعلام کرده و بر اساس اعلام این هیئت، علاوه بر محصول گندم کشور پاکستان که به یکسری از عوامل بیماری زا به نام “سیاهک ناقص گندم” (کارنال بانت) و علف هرزی به نام “استریگا” آلوده است؛ گندم هند هم آلوده است.این در حالی است که موضوع سلامت گندم هندی همواره محل نگرانی دولتمردان ایرانی بوده است؛ اما سازمان دولتی حفظ نباتات ایران وعده می‌دهد: هیچ محموله گندمی قبل از مطابقت با استانداردهای داخلی وارد کشور نخواهد شد. این موضوع انتقادات فراوانی را هم در میان نمایندگان مجلس به پا کرد.

اکنون به نظر می رسد با قطعی شدن ورود گندم های آمریکایی، باید فاتحه تولید داخل را که در شرایط موجود نیز روزگار خوشی ندارد، خواند که در ادامه به شرح مختصری از آن می پردازیم.

بر اساس آمارهای موجود، از ۱۴ میلیون تن گندم تولید شده در داخل کشور تنها دو میلیون تن به دولت فروخته شده و بیش از ۱۲ میلیون تن توسط بخش خصوصی خریداری شده و به جای مصرف انسانی به سمت مرغداری‌ها سوق پیدا کرده است. نکته فاجعه آمیز آنکه گندم های وارداتی نه محصولی مرغوب بلکه آلوده و غیراستاندارد است.

از سویی به گفته کارشناسان پایین بودن نرخ خرید تضمینی گندم در سال جاری باعث شده به رغم تولید گندم بیش از نیاز کشور گندم‌های تولیدی وارد سیلو‌ها نشود. آنها معتقدند بخشی از این تولید به صورت گندم‌ یا آرد به کشورهای همجوار صادر یا قاچاق شده است.

همچنین به دلیل پایین بودن نرخ خرید تضمینی میزان نگهداری در انبار کشاورزان نیز بیشتر شده و همه اینها باعث شده است گندم کمتری به دولت تحویل داده شود.

الیاس طاهری نماینده اقلید در مجلس نهم با اظهار تاسف از این روند امروز به سایت خانه ملت گفته است: با توجه به پیگیری‌های صورت گرفته قیمت خرید هر کیلو گندم توسط دولت ۵۵۰ تومان اعلام شد.

وی با بیان این‌که در حال حاضر هر تن گندم با نرخ ۳۸۴ دلار وارد کشور می‌شود، افزود: خرید هر کیلو گندم از کشاورز به قیمت ۵۵۰ تومان با توجه به این که واردات هر تن گندم با ۳۸۴ دلار انجام می‌شود، منصفانه نیست.

به گفته دبیر اول کمیسیون صنایع و معادن مجلس نهم حتی اگر قیمت ارز مرجع را نیز در نظر بگیریم باز رقم به دست آمده در زمینه واردات بالاست چه برسد به این‌که قیمت ارز در بازار آزاد را مد نظر قرار دهیم.

او انتقاد کرده است که در حال حاضر گندم را با نرخ بالا وارد و با نرخ پایین از کشاورز خریداری می‌کنند. وی ضمن انتقاد از نرخ خرید تضمینی گندم، یادآور شد: امسال گندمی که به سیلوها تحویل داده شد به مراتب کمتر از میزان پیش‌بینی‌های انجام گرفته بود.

او این هشدار را هم داده که در صورت ادامه این روند سال آینده نیز سیلوها خالی از گندم می‌مانند و کشاورزان تمایل به کشت را از دست می‌دهند.

نگرانی از وضعیت نابسامان بازار گندم تولید داخل که با اخبار تازه هر روزه در حال تشدید است، در حالی است که پیشتر هم  رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی ایران گفته بود: تنها در شش ماه نخست سال ۹۱ میزان واردات محصولات کشاورزی به کشور بیش از ۱۰ میلیون تن بوده که سه میلیون تن آن به گندم اختصاص داشته است. این در حالی است که بر اساس برنامه، قرار بوده تولید داخلی گندم به ۱۴ میلیون برسد، اما دولت گندم کشاورزان را به قیمت تضمینی مناسبی نمی خرد و همزمان به واردات گسترده نیز می پردازد تا بتواند نفت را لااقل به این نحو صادر کند.

نیاز مصرفی کشور ۱۰ میلیون تن برآورد شده؛ با این حال اخیر خبر رسیده که دولت تصمیم گرفته ۶ میلیون تن گندم وارد کند؛ نیمی از این میزان یعنی ۳ میلیون تن گندم نیز قرار است از هند وارد شود، کشوری که یکی از معدود خریداران فعلی نفت ایران است.

حالا به این آمار باید معادل یک میلیارد و 400 میلیون دلار بدهی شرکت نفتی ” رویال داچ شل ” گندم را هم افزود!