نسخه های مختلف برای درمان اقتصاد نابسامان کشور

چکیده :یوسفیان به کاهش ارزش پول ملی اشاره کرد و گفت: کجای دنیا اگر شب بخوابی صبح بیداری می شوی و می بینی آنچه در جیبت داشتی نصف شده است؟ کجا در 8 سال دفاع مقدس چنین اتفاقی برای پول ملی افتاد؟ مردم دنبال این هستند که سنگ کنار رودخانه را هم بخرند اما ریال در دست نداشته باشند....

کلمه-گروه اجتماعی: بعد از بحران اقتصادی بی سابقه کشور طی هفته گذشته که کار را به اعتراض و راهپیمایی بازاریان و در نهایت شکل گیری صف نظامیان برای برخورد با این اعتراضات کشاند، امروز عضو مجلس خبرگان و خطیب نماز جمعه تهران مدعی شد که  “به حمدالله در كشور وضع عادی است و بحرانی نیست.”

او در حالی مثل همیشه چشم خود را به روی وضعیت بحرانی اقتصادی کشور بسته و از تریبون نمازجمعه اینچنین سخن می گوید که از بین نمایندگان مجلس پیشنهاد تشکیل کمیته ای فرادولتی برای خروج از بن بست اقتصادی کشور مطرح شده است.

از سویی آیت الله صافی گلپایگانی نیز با دعوت از روحانیون خواسته تا  برای حل این مشکلات اقتصادی مردم وارد عمل شوند. این پیشنهادها بعد از آن مطرح می شود که دولت از مسوولیت خود در برابر این مشکلات شانه خالی کرده و آن را ناشی از تحریم ها خوانده است. در این میان برخی نمایندگان مجلس پیشنهاد طرح عدم کفایت احمدی نژاد و برخی هم طرح سوال از او را پیشنهاد کرده و در دست اقدام دارند که البته از نتایج آن هنوز خبری نیست.

در همین زمینه مهر به نقل از  اسماعیل جلیلی با تاکید بر اینکه محمود احمدی نژاد صرحتا در نشست اخیر مطبوعاتی خود اعلام کرده که “دولت توان مدیریت بازار را ندارد.” بر تشکیل کمیته ای فرا دولتی برای تکلیف کردن به دولت یا گرفتن مدیریت اقتصاد از دولت تاکید کرد و آن را راه حل بهبود وضع اقتصادی کشور و رسیدن به ثبات و تعادل در آن خواند.

این نماینده گفته است: دولت دیگر توانایی مدیریت بازار را ندارد و رئیس[دولت] هم این را صراحتا اعلام کرد.

او با اشاره به اینکه  تیم اقتصادی دولت امروز توان مدیریت شرایط بحرانی را ندارد و زمانی که کم می آورد به راحتی شانه از مسولیتی که دارد خالی می کند، اظهار کرد: وضعیت آشفته امروز بازار ارز تاثیرات بسزایی در زندگی مردم گذاشته مخصوصا قشر متوسط و پایین که وضعیت بدتری پیدا کرده اند. مردم روز سه شنبه منتظر بودند رئیس [دولت] به عنوان متولی اول اقتصاد کشور سخنانی بگوید که برای مردم آرامش بخش باشد.

جلیلی به این نکته اشاره کرده که  با سخنان اخیر احمدی نژاد این سوال برای مردم پیش آمده که دولت را برای چه انتخاب کرده اند؟ اگر دولت تا این اندازه در مدیریت حوزه اقتصاد بی نقش است این بی تفاوتی دولت را نشان می دهد. وقتی دولت تقصیرات را به گردن دیگران می اندازد به نوعی بر ناکارآمدی خود و تیم اقتصادی اش تاکید می کند.

او گفته است: ما نمایندگان مجلس دیگر شرم داریم که به روی مردم نگاه کنیم زیرا پاسخی هم برای این همه گرانی و تورم و بی تفاوتی دستگاه های نظارتی نداریم.

از سویی دیگر یوسفیان ملا از دیگر اعضای کمیسیون برنامه و بودجه مجلس هم از دولت خواسته به جای فرافکنی بگوید در مدیریت چه کرده است و ادامه داده تا اتفاقی می افتد اولین چیزی که به ذهن مسئولان می رسد این است که تقصیر را گردن دیگران بیندازند یا بگویند کسی به ما کمک نکرد.

هم چنین کاظم دلخوش عضو هیأت بررسی و تطبیق مصوبات دولت با قوانین با اشاره به روزهای بحرانی اقتصاد ایران خواستار تعیین و تشکیل تیم اقتصادی قوی در بخش های مختلف از سوی رهبری به گونه ای شده که نظرات آن تیم قابل بهره برداری و اقدام باشد که در چنین شرایط بحرانی خدای ناکرده خللی در اجتماع به وجود نیاید و نگرانی مردم کمتر شده و بتوانند زندگی عادی خود را انجام دهند.

علی مطهری نماینده منتقد دولت هم با اعلام اینکه احمدی نژاد درباره نابسامانی بازار ارز که اواخر سال 90 آغاز شد و تا امروز ادامه دارد، به عنوان تصمیم گیر اصلی در این موضوع، هیچ مسئولیتی را برعهده نگرفت و همه مسئولیت را متوجه فشارهای خارجی و اخلال گران داخلی کرد، طرح این موارد را خلاف واقع خواند.

وی ادامه داد: محال است که در اینجا دولت که ابزارهای مختلفی در اختیار دارد هیچ قصور یا تقصیری نداشته باشد. بهتر بود آقای رئیس [دولت] یک عذرخواهی می کرد و می گفت البته فشارهای خارجی و داخلی هم موثر بوده است.

او بر ضرورت عذرخواهی احمدی نژاد از مردم به دلیل مشکلات اقتصادی موجود تاکید کرد و با اعلام اینکه متاسفانه در کشور ما فرهنگ عذرخواهی وجود ندارد، افزود: مخصوصا در این دولت دائم می گویند ما مدیرترین و پاک ترین و بهترین هستیم و همه اشکالات در خارج از دولت است.

مطهری خاطر نشان کرد: آقای احمدی نژاد توجه لازم را به جایگاه خود یعنی ریاست جمهوری و همچنین آثار و لوازم صحبت ها و رفتار خود در این جایگاه ندارد. همچنین سعه صدر لازم را برای این مقام ندارد و به همین جهت مکنونات قلبی خود درباره یک فرد یا نهاد و یا سازمان را فورا بروز می دهد بدون اینکه توجه داشته باشد شخص دوم مملکت است و این سخن او چه آثار و تبعاتی دارد.

دعوت از روحانیت برای ورود به حل مشکلات و جبران کمبودها

از سوی دیگر آیت الله صافی گلپایگانی نماينده رهبری  در استان‌ها هم خواستار آن شده تا روحانيون دلسوز به ميدان بيايند و در مقام جبران كمبودها باشند و مردم را به نظام اسلامي اميدوار كنند.

او گفته است: اين گراني كمرشكن هرچه زودتر بايد برطرف شود. اگر معيشت مردم سخت باشد همه مسئول هستند.

بازار ارز که از مدتها قبل روزهای نابسامان و آشفتگی را پشت سر می گذارد باعث افزایش نرخ تورم و تحمیل گرانی های بی سابقه بر زندگی و معیشت مردم شده است. با این همه مسوولان همه به دنبال سلب مسوولیت از خود و پاس دادن این مشکلات به زمین یکدیگر هستند، بدون اینکه هیچ اقدام عاجلی برای آن اندیشیده شود.

تحریم ها عامل نابسامانی است یا سوء مدیریت؟

نکته قابل توجه در سخنان نمایندگان مجلس رد ادعاهای احمدی نژاد است که مشکلات اقتصادی و نابسامانی بازار ارز را ناشی از تحریم ها خوانده است. مهر به نقل از اسماعیل جلیلی نوشت:  دولت یا می پذیرد که سامانه اقتصادی دولت دچار اختلال شده یا نمی پذیرد. اگر می پذیرد باید روی عوامل تاثیر گذار آن کار کارشناسی کند. درست است که تحریم ها تاثیراتی داشته است اما آیا سامانه اقتصادی کشور تحت مدیریت دولت هست یا خیر؟ اگر هست هر گونه نوسان در آن به مدیریت دولت برمی گردد.

عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس با بیان اینکه نمی شود همه مشکلات را به گردن تحریم ها و دلالان انداخت، خاطرنشان کرد: دولت نقش استراتژیک در این زمینه دارد و اگر چنین نقشی برای دولت قائل هستیم فرافکنی پسندیده نیست و نمی توان مسئولیت دولت را نادیده گرفت.

جلیلی گفت: آیا اقتصاد رها شده است که دو عامل تحریم و دلالی تاثیر گذار باشد؟ اگر بپذیریم که همه تقصیر ها از این دومورد است یعنی عمدی در کار است و مدیریتی اعمال نمی شود.

عزت الله یوسفیان ملا هم  با بیان اینکه همه ما تصور کردیم قرار است دولت برنامه ای قوی و جدی برای کنترل بازار ارز داشته باشد اما چنین نشد، گفت: رئیس[دولت] به جای فرافکنی بگوید در مدیریت چه کرده است.

او با انتقاد از سخنان احمدی نژاد مینی بر اینکه گفته شود آنچه در بازار ارز اتفاق افتاده کار دلالان و اثر تحریم هاست، افزود:در شان رئیس دولت که مدیریت امور اجرایی را برعهده دارد، نیست.

وی ادامه داد: ما منکر تاثیر تحریم ها نیستیم، اما آقایان گفتند برای مقابله با تحریم ها اتاق بحران و ستاد ویژه تشکیل داده ایم و نمی گذاریم این تحریم ها تاثیرگذار باشد، پس چه شد این تصمیمات؟

اگر این جنازه ها بیرون نیاید بوی تعفن اقتصادی کشور را می گیرد

به گفته او، این جنگ یک شبه نبود که یک شبه ارزش پول ملی ما نصف شود. ما هم باید زمان بندی می کردیم و شرایط را رصد می کردیم. از زمان اعلام دشمن، هر کسی هر مقدار ارز خواست در اختیارش قرار گرفت، برنامه ریزی نشد، اما به یک مرتبه پس از چندی پیش توزیع ارز متوقف شد و اوضاع امروز پیش آمد.

یوسفیان ملا تصریح کرد: اینطور نیست که بمب اقتصادی منفجر شده باشد و ما غافلگیر شویم آنها زمان بندی داشتند و ما هم خبر داشتیم، اگر مدیریت می شد وضعیت چنین نبود. حساب ذخیره ارزی ما خالی نیست، صندوق توسعه ملی بالای 40 میلیارد دلار دارد اما یک مرتبه ارز دانشجویان و بیماران را قطع کرده ایم.

وی گفت: اینطور نیست که همه آنها که به خارج سفر می کنند و ارز نیاز دارند برای خوش گذرانی بروند و حتما به بالی سفر کنند. وقتی یک مرتبه ارز مورد نیاز مردم قطع می شود مسلما مشکل پیش می آید.

او با متناقض خواندن سخنان احمدی نژاد این سوال را مطرح کرد که پس وظیفه دولت چیست؟ زلزله ای آمده و عده ای زیر آوار مانده اند، آیا نباید برای نجات آنها که زنده مانده اند فکری کرد؟  آیا برنامه ای برای جنازه ها داریم، اگر این جنازه ها بیرون نیاید بوی تعفن اقتصادی کشور را می گیرد.

عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس گفت: ماهها گفتند و گفتند و گفتند اما هیچ کاری نکردند، وعده راه اندازی بورس ارز دادند که نشد. قرار شد مرکز مبادلات ارزی راه اندازی شود که قیمت ارز تک نرخی شود اما قیمت ارز سه نرخی شد یک قیمت در بانک مرکزی، یک قیمت در مرکز مبادلات و یک قیمت هم در بازار آزاد.

مرکز مبادلات ارزی برای مقابله با جهش مداوم قیمت ارزهای خارجی گشوده شد. اقدامی که بسیاری بر آن مهر ابطال زده و بر بی اثر بودن آن تاکید کرده اند.

یوسفیان به کاهش ارزش پول ملی اشاره کرد و گفت: کجای دنیا اگر شب بخوابی صبح بیداری می شوی و می بینی آنچه در جیبت داشتی نصف شده است؟ کجا در 8 سال دفاع مقدس چنین اتفاقی برای پول ملی افتاد؟ مردم دنبال این هستند که سنگ کنار رودخانه را هم بخرند اما ریال در دست نداشته باشند.

با این همه مشخص نیست نسخه علاج اقتصاد بیمار ایران در دست کیست و چه سرانجامی در انتظار روزهای سخت معیشتی مردم، تولیدکنندگان و واردکنندگان و دیگر عوامل متاثر از این عرصه خواهد بود.