درگشت حمید سمندریان، استاد بزرگ تئاتر ایران
چکیده :حمید سمندریان سحرگاه ۲۲ تیرماه بعد از دست و پنجه نرم کردن با بیماری در سن ۸۱ سالگی در منزل خود دار فانی را وداع گفت. این استاد بزرگ تئاتر ایران در حالی برای همیشه صحنه تئاتر را ترک کرد که آرزوی اجرای نمایش "گالیله" را به عنوان وصیت نامه هنری خود داشت....
حمید سمندریان استاد بزرگ تئاتر ایران سحرگاه امروز ۲۲ تیرماه در منزل خود چشم از جهان فروبست.
به گزارش مهر، حمید سمندریان متولد ۱۳۱۰ سحرگاه ۲۲ تیرماه بعد از دست و پنجه نرم کردن با بیماری در سن ۸۱ سالگی در منزل خود دار فانی را وداع گفت. این استاد بزرگ تئاتر ایران در حالی برای همیشه صحنه تئاتر را ترک کرد که آرزوی اجرای نمایش “گالیله” را به عنوان وصیت نامه هنری خود داشت.
سمندریان ، ساعت ۹ صبح روز شنبه از مقابل تالاری که به نام او (استاد سمندریان) در تماشاخانه ایرانشهر نامگذاری شده است، به سمت قطعهی هنرمندان بهشتزهرا (س) تشییع خواهد شد.
سمندریان طی سه دهه گذشته تنها چهار اثر نمایشی را کارگردانی کرد و به صحنه برد و این در حالی بود که وی از جمله کارگردانان برجسته تئاتر در آسیا بود که در کشور آلمان و زیر نظر ادوارد مارکس کارگردان برجسته تئاتر دنیا کارگردانی را آموخت.
سمندریان در اردیبهشتماه سال 1310 در تهران متولد شد. شروع فعالیتهای تئاتری او در حین تحصیل در دورهی متوسطه با حضور در کلاسهای تئاتر و هنرپیشگی اساتیدی چون حسین خیرخواه، شباویز و نصرت کریمی زیر نظر عبدالحسین نوشین بود.
او پس از اتمام دورهی دبیرستان به اروپا سفر کرد و در آلمان دورهی مهندسی شوفاژ سانترال را در دانشگاه صنعتی برلین گذراند، اما بعد از آن به کنسرواتور عالی موسیقی و هنرهای نمایشی هامبورگ وارد شد. برخورد با تئاتر آنقدر برایش گسترده بود که طی شش سال به صورت آکادمیک تحت آموزش «ادوارد مارکس» که یکی از استادان برجسته تئاتر بود، اصول و مبانی کارگردانی و بازیگری را آموخت و همزمان در آلمان به صورت حرفهای مشغول به کار شد.
سمندریان پس از پایان این دوره به دعوت ادارهی هنرهای نمایشی دراماتیک ادارهی کل هنرهای زیبای کشور به ایران بازگشت و نمایشنامهی «دوزخ» را در تالار همین اداره به روی صحنه برد و فعالیتهای خود را به شكل پیوسته در عرصه تئاتر ادامه داد.
حمید سمندریان در سالهای پیش از انقلاب، سال ۱۳۴۲ گروه تئاتری منسجمی بهنام گروه هنری پاسارگاد را تشکیل داد که از افراد این گروه میتوان پرویز پورحسینی، سعید پورصمیمی، پری صابری، اسماعیل محرابی، جمشید مشایخی، پرویز کاردان، محمد حفاظی، منوچهر فرید، ثریا قاسمی، اسماعیل شنگله و مهدی فخیمزاده را نام برد.
همچنین از معروفترین شاگردان سمندریان میشود به: عزتاله انتظامی، گوهر خیراندیش، رضا كیانیان، میكاییل شهرستانی، احمد آقالو، كیومرث مرادی، پرویز پورحسینی، گلاب آدینه، مهدی و ناصر هاشمی و آتش تقیپور اشاره كرد.
سمندریان در تمام این سالها حسرت اجرای «گالیله» را با خود داشت، آخرینبار در سال 1389 سرگرم ترجمه و كار بر روی این نمایشنامهی معروف برتولت برشت بود و قصد داشت اواسط تیرماه همان سال گروه بازیگران این نمایش را مشخص كند تا براساس توافقات انجامشده با شهرداری تهران، «گالیله» را از بهمن سال 89 تا اردیبهشت 90 در تماشاخانهی ایرانشهر به صحنه ببرد، اما این آرزو هرگز محقق نشد.
یک هنرمند ارزنده ای هم بود به نام “مغفوریان” که مدتی درسینما و تاتر فعالیت های بسیارخوبی داشت و هم سنگ و قدر زنده یاد حمید سمندریان بود. آیا کسی از او خبری دارد که کجاهست و زنده است؟ ایران است یا خارج؟ حیف از این استعداد ها که در شوره زارها روئیدند و به قول محمد مسعود “گلهایی که در جهنم روئیدند” و استعدادشان به هرز رفت و گلهایی که نشکفته پر پر شدند.