اخراج سفیران سوریه از کشورهای مختلف/ نشانه‌های شکست گفت‌و‌گوهای دیپلماتیک در سوریه

چکیده :بر اساس طرح پیشنهادی کوفی عنان، قرار بود از بیش از یک ماه پیش، طرف‌های درگیر در سوریه سلاح ها را بر زمین گذاشته و اعلام آتش‌بس کنند، دولت نیز تانک‌ها و نیروهای ارتش را از مناطق مسکونی خارج کند. اما با وجود هشدار های جامعه بین المللی این طرح اجرا نشد و کشتار در سوریه همچنان ادامه دارد. اکنون کوفی عنان به سوریه باز گشته و با بشار اسد دیدار کرده است این دیدار در زمانی صورت گرفته که خشم جامعه جهانی از کشتار بیش از یکصد غیرنظامی در شهرک حوله رو به افزایش یافته است....

کلمه – گروه بین الملل: جیمز تراب تحلیلگر نشریه فارین پالیسی معتقد است که وقت آن رسیده است که جهان از مخفی شدن پشت کوفی عنان دست بردارد، او می نویسد کشور های دنیا به سوریه شانس گفت و گوی دیپلماتیک دادند و اکنون باید تایید کنیم که دیپلماسی شکست خورده است.

ده سال پیش کوفی عنان، دبیر کل وقت سازمان ملل متحد، به ماموریت سختی در بغداد اعزام شد، او به عراق رفت تا صدام حسین را ترغیب کند که اجازه دهد بازرسان تسلیحاتی سازمان ملل به این کشور بازگردند. او به طرز معجزه آسایی در این ماموریت موفق شد و توانست صدام حسین، دیکتاتور عراق را راضی کند. چند ماه پیش به کوفی عنان ماموریت مشابهی واگذار شد. او به عنوان مامور ویژه سازمان ملل به سوریه رفت تا طرفین درگیر در جنگ را به آتش بس دعوت کند و بشار اسد، دیکتاتور سوریه را ترغیب کند که نیرو های ارتش را از شهر ها و مناطق مسکونی خارج کند.

بر اساس طرح پیشنهادی کوفی عنان، قرار بود از روز ۱۲ آوریل (بیش از یک ماه پیش) طرف‌های درگیر در سوریه سلاح ها را بر زمین گذاشته و اعلام آتش‌بس کنند، دولت نیز تانک‌ها و نیروهای ارتش را از مناطق مسکونی خارج کند. اما با وجود هشدار های جامعه بین المللی این طرح اجرا نشد و کشتار در سوریه همچنان ادامه دارد. اکنون کوفی عنان به سوریه باز گشته و با بشار اسد دیدار کرده است این دیدار در زمانی صورت گرفته که خشم جامعه جهانی از کشتار بیش از یکصد غیرنظامی در شهرک حوله رو به افزایش یافته است.

جزئیات مذاکرات عنان با بشار اسد هنوز مشخص نیست اما دبیرکل سابق سازمان ملل پیش از این، مرگ این افراد را یک جنایت وحشتناک خوانده بود که عواقب جدی به دنبال خواهد داشت. جامعه جهانی انتظار دارد کوفی عنان از رئیس جمهوری سوریه بخواهد که به وعده‌هایی که داده عمل کند. اما روسیه تا کنون دو بار قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل را که از وضع اقدامات تنبیهی علیه سوریه حمایت می‌کرد، وتو کرده است.

انتقاد روسیه

وزیر خارجه روسیه سرگئی لاوروف روز دوشنبه در دیدار با همتای بریتانیایی خود گفت «برای روسیه مهم نیست چه کسی در سوریه حکومت می‌کند، مهم این است که خشونت و کشتار در این کشور پایان یابد.» او همچنین تصریح می‌کند تصمیم‌گیری در مورد آینده سوریه باید توسط مردم و بدون دخالت خارجی انجام شود. به گزارش خبرگزاری روسی ریانووستی سرکئی لاوروف روز سه‌شنبه درخواست اپوزیسیون سوریه برای دخالت نظامی خارجی در این کشور را به شدت مورد انتقاد قرار داده و آن را محرک آغاز حنگ داخلی خوانده است. بنابر این گزارش او گفت که ما از اظهارات انجام شده توسط برهان غلیون، رئیس شورای ملی اپوزیسیون سوریه درباره ادامه مبارزه آزادیبخش تا زمانی که شورای امنیت برای دخالت مسلحانه خارجی در این کشور اجازه ندهد، به شدت تعجب کرده‌ایم. وزیر خارجه روسیه اظهارات برهان غلیون را مغایر با طرح صلح کوفی عنان برای حل بحران سوریه عنوان کرده است.

اخراج سفیران سوریه

کشورهای آلمان، فرانسه، بریتانیا، کانادا و استرالیا روز سه‌شنبه ۹ خرداد سفیران حکومت بشار اسد را از پایتخت‌‌های خود اخراج کردند. براساس گزارش‌ها بسیاری دیگر از کشورهای عضو اتحادیه اروپا نیز قصد دارند سفیران سوریه را از کشورهای خود اخراج کنند. به گزارش خبرگزاری فرانسه وزیر خارجه استرالیا، باب کار اعلام کرد کاردار سفارت سوریه از این کشور اخراج شده است. باب کار به خبرنگاران گفته است جودت علی، دیپلمات ارشد سوری روز گذشته به وزارت خارجه احضار شد و به او ۷۲ ساعت مهلت داده شده خاک استرالیا را ترک کند. بنابر این گزارش وزیر خارجه استرالیا گفته است اخراج دیپلمات سوری در اعتراض به کشتار حوله انجام شده است. او این اقدام را پیام هشدارآمیزی به دمشق ‌خواند و ابراز امیدواری کرد کشورهای دیگر نیز دست به عمل مشابهی بزنند.

قطع روابط دیپلماتیک

مطابق گزارش‌ها ۲۰ کشور از ۲۷ عضو اتحادیه اروپا در دمشق دفترهای نمایندگی سیاسی داشته‌اند که بسیاری از آنها مدتهاست به عنوان اعتراض به کشتار شهروندان معترض یا به دلایل امنیتی بسته شده‌اند. کشورهایی چون آمریکا، کانادا، بریتانیا، ایتالیا، بلژیک، فرانسه، سوئیس و ایتالیا از فوریه‌ سال جاری میلادی سفیری در دمشق ندارند. در همین تاریخ کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس و شماری از کشورهای عضو اتحادیه عرب سفیران سوریه را اخراج کرده‌اند.

نقض قوانین بین‌المللی

روز یکشنبه 7 خرداد اعضای شورای امنیت به اتفاق آراء حکومت سوریه را به نقض قوانین بین‌المللی متهم کردند. در چند روز گذشته صد ها نفر در شهر حوله در استان حمص کشته شده اند. شورای امنیت، از بان کی‌مون دبیرکل سازمان ملل خواسته هیاتی را مامور تحقیق در مورد کشتار حوله کند. بان کی‌مون و کوفی عنان در بیانیه‌ مشترکی وقایع شهر حوله را به عنوان جنایتی خشونت‌بار مورد انتقاد قرار داده‌اند. ناوی پیلای کمیسار عالی حقوق بشر سازمان ملل نیز حمله به حوله را جنایت علیه بشریت خوانده است.

همزمان با این تحولات مارتین دمپسی فرمانده‌ی ستاد مشترک ارتش آمریکا، برای نخستین بار آشکارا از احتمال حمله‌ نظامی به سوریه سخن گفته است. دمپسی در گفت‌وگو با شبکه‌ تلویزیونی سی‌بی‌اس گفت «در صورتی که از ما خواسته شود، آماده‌ایم برنامه‌ حمله نظامی را ارائه کنیم». او در عین حال تأکید کرد که پیش از بحث در مورد دخالت احتمالی نظامی در سوریه باید فشار سیاسی بر دمشق افزایش یابد.

اکنون بسیاری از تحلیلگران معتقدند طرح کوفی عنان، به ویژه پس از کشتار بی‌سابقه در شهر حوله عملا شکست خورده است.