بحران ارز یا بحران مالی؟!

3 پاسخ به “بحران ارز یا بحران مالی؟!”

1. حبیب تبریزیان گفت:

   2012/01/25 در 1:31 ب.ظ

   رانتخوار پروری، سیاست رسمی دولت!
   از آغاز بانکداری مدرن که از فلورانس، با تأسیس نخستین بانک توسط خاندان مدیچی* آغاز شد تا امروز قریب 600 سال میگذرد. لزومی به گفتن نیست که نه خانواده مدیچی در آنهگام و نه هیچ بانکدار دیگری بقصدِ خدمت به توسعه اقتصادی یا به مردم بانکی را تأسیس نکرده بلکه انگیزه بانکداری مثل هر فعالیت اقتصادی دیگری کسب سود بوده است. ولی آنچه که در عمل و در طول تاریخ، نظام بانکی انجام داده این بوده که اهرم نظام بانکی را در خدمت تولید و توسعه اقتصادی قرار داده است. نقشی که نظام بانکی از این منظر در طول تاریخ خود بازی کرده است را میتوان در ذیل 2 سر فصل یا کاته گوری عمده خلاصه کرد:
   1ـ بسیج اندوخته های پراکنده و خُرد مردم و جامعه برای کارهای بزرگ اقتصادی (تولیدی، تجاری وخدماتی).
   2 ـ فعلیت دادن به قدرت خرید بالقوه مردم از طریق اعطای وام و اعتبار.
   نظام بانکی با این دو نقش خود، قوی ترین لوکوموتیو توسعه اقتصادی دنیای پیش رفته امروز بوده است. امروزه بانکها خدمات گوناگونی دیگری را به مشتریان خود میدهند که همه این خدمات را میتوان زیر همین دو سرفصل یا کاته گوری قرار داد.
   نمیتوان گفت که در طول این 600 سال تاریخ بانکداری تمام سرویس بانکی معطوف به بسیج سرمایه در خدمت تولید و خدمات و فعال کردن قدرت خرید بلقوه در جامعه بوده است ولی با قطعیت علمی و آماری میتوان گفت که قاطع ترین نقش نظام بانکی، اجرای این دو وظیفه اصلی بوده که توسعه اقتصادی دنیای امروز هم نتیجه این نقش بسیجگرانه منابع مالی برای کارهای بزرگ از طرف سیستم بانکی بوده است. بدون بسیج و کانالیزه کردن اندوخته های خُرد جامعه؛ کدام سرمایه داری قادر بود شبکه های راه آهن، ناوگان تجاری و تأسیسات ذوب آهن و سایر صنایع سرمایه بر را بسازد؟ چند درصد مردم قادر بودند خانه های خود را نقد بخرند؟ چه تعداد از مردم قادرند اتوموبیل های خود را نقدی بخرند؟ و.. ؟
   اما با همان قاطعیت فوق میتوان افزود که پس از 600 سال از پیدایش نظام بانکی، دولتی پیدا شده است که نه تنها نظام بانکی مملکت مورد مدیریت خود را در خدمت رانتخواری و ایجاد یک طبقه رانتخوار اجتماعی قرار داده بلکه خود به یک پای چنین نظام رانتخواری تبدیل گردیده که خود آنرا ایجاد کرده است.
   مانور دولت آقای احمدی نژاد روی فروش سکه با تخفبف برای جلب سرمایه های سرگردان اوج تحول این نظام رانتخوارگی و اقتصاد اسلامی آن است.
   قریب 5ـ 6 هفته پیش با آغاز تزلزل ریال در برابر دلار و بالا رفتن قیمت سکه، دولت از این تب رانتی استفاده کرده و اعلام کرد با قیمت 545.000 تومان سکه پیش فروش میکند حال آنکه در بازار قیمت سکه به بالای 620،000 تومان رسیده بود. با اینکه تفاوت قیمت نزدیک 70 تا 80 هزار تومان بود مردم بطرف حواله سکه های ارزان دولتی نرفته و همچنان دنبال خرید نقدی سکه ولو گرانتر بودند زیرا به وعده دولت اطمینان نداشتند.
   حال سه روز قبل دولت تصمیم گرفت به ناگهان فروش مدت دار سکه را قطع کند:

   1390/11/ایلنا
   پيش فروش سكه تا سوم بهمن در بانك ملي متوقف شد:

   «طبق آخرين دستور بانك مركزي، پيش‌فروش سكه از امروز در بانك ملي ايران متوقف شد.»

   ایلنا: در حالي كه بانك ملي تا روز پنج‌شنبه گذشته سكه تمام بهار آزادي منقوش به تصوير امام خميني (ره) را با قيمت 546 هزار تومان را پيش‌فروش مي‌كرد، به دستور بانك مركزي اين اقدام از اول تا سوم بهمن‌ماه متوقف شده است.
   بنا بر اعلام بانك ملي قرار است از روز سوم بهمن‌ماه با تعيين و اعلام روش جديد، پيش‌فروش سكه از سر گرفته شود.
   از سوي ديگر هنگام تحويل سكه‌هاي پيش‌فروش شده قرار است ماليات بر ارزش افزوده‌ي آن براساس نرخ روز كه توسط بانك اعلام مي‌شود، دريافت شود.
   پيش بيني مي شود اين اقدام به نوبه خود با افزايش قيمت سكه در بازار همراه شود.»

   همزمان بانک مرکزی اعلام کرد که سری دوم حواله سکه به مبلغی بالای 600.000 تومان و بمدت 6 ماه در مقابل 4 ماه مهلت سری اول عرضه میشود که در خبر فوق از ایلنا هم منعکس شده است. ببینیم معنی این مانور در عمل چیست؟
   سری اول سکه که مدت تحویل 4 ماهه دارد به تعدادِ قدری بالای سه میلیون عدد فروخته شد. ذخیره طلای دولت هرچه هم ته کشیده باشد در آن حد ته نکشیده که نتواند این تعداد سکه را بموقع تحویل دهد. هدفِ ناگفته دولت آقای احمدی نژاد از این مرحله بندی فروش سکه این است که پله پله اعتماد مردم را بیشتر جلب کند و نشان دهد که بی اطمینانی اولیه مردم نسبت به کمی ذخیره طلای دولتی و تحویل بموقع سکه های پیش قروش شده بیجا بوده است. این یعنی اطمینان آفرینی در جامعه برای سری دو م و سوم و الی آخر .
   یک خریدار ساده پس از تحویل گرفتن سکه های خود در سری اول، می بیند که براحتی سود بیشتری معادل 13 تا 15 % ظرف 2 یا 3 ماه نسبت به کسیکه مشابه همان سکه را از بازار بطور نقدی خریده است برده است.
   بزرگان اقتصاد هم ممکنست غرق در محاسبات اقتصادی فراموش کنند قضیه را از زاویه نقش فساد زا و طفیلی پرروری دولتی بررسی کنند و نه صرفاً از جنبه اقتصادی مسئله.
   آنچه کمتر مورد توجه قرارگرفته میگرد اینست که وظیفه یک دولت سالم مبارزه با رانتخوارگی است نه پروار کردن لایه رانتخوار جامعه و پیوستن خود به آنان.

   دولت در اینجا به بهانه جذبِ نقدینگی سرگردان و ویرانگری که راهی به تولید ندارد، خود در مقام رقیب دلالهای خیابانی وارد عرصه دلالی ارزی و سکه و رانتخواری میشود و البته با توان مالی بسی بیشتر و اقتدار دولتی در پشت سر آن.
   آنچه میتوان و باید انتظار داشت اینستکه، در دور دوم، آنکس که سودی 70 ـ 80 هزار تومانی بیشتری در دور اول نسبت به خریداران نقدی سکه برده است، وسوسه شده ، برود و قلک بچه اش را هم خالی کرده و از در و همسایه و فک و فامیل هم اگر بتواند قرض کند تا آن سود برده بار نخست را با حجمی بیشتر تکرار کند. با چنین روندی، احتمال اینکه در دور دوم تعداد افرادی که وسوسه خرید سکه مدت دار شوند افزایش چشمگیر بیابد خیلی زیاد است که با ذکر داستانی از داستانهای شیرین ملا نصرالدین پایان این وسوسه سود و سکه بازی را نشان میدهم با تأکید بر اینکه دولت هرچه هم دارای ذخایر ارزی و طلای زیاد باشد بعلت اینکه از گردونه دریافت دلار و یورو به بیرون، بسوی روپیه هندی و پاکستانی بنگلادشی و افغان افغانی یو ان چینی پرتاب شده است نمیتواند پاسخگوی اشتهای بازار برای ارز و سکه باشد و لاجرم و در یک نقطه از اجرای تعهد خود برای تحویل این سکه هاباز میماند.
   و اما داستان مُلا و دیگش:
   روزی یکی از آشنایان رند ملا درب خانه ملا را میزند و از او خواهش میکند که آن دیگ مسی بزرگشان را قرض بگیرد. ملا برغم بی اطمینانی به طرف توی رودربایستی گیر کرده و دیگ را قرض میدهد. پس از یک روز طرف دیگ را باضافه یک دیگچه کوچک به ملا پس بر میگرداند. ملا با اشاره به دیگچه، میپرسد این دیگر چیست؟ طرف میگوید، دیگت دیشب زائید. ملا با تعجب میگوید مگر دیگ میزاید؟ طرف پاسخ میدهد نمیدانم ولی بهر حال دیگ تو زائید.
   هفته بعد دوباره طرف می آید و دیگ را قرض میگیرد و همان داستان مجداداً تکرار شده و ملا هم راضی و خوشحال میگردد. بار سوم طرف می آید و دیگ را قرض میگیرد و دیگر بر نمیگرداند. پس چند روز انتظار ملا میرود سراغ یارو و میپرسد دیگ را نیاوردی؟ طرف پاسخ میدهد؛ خدا رحمتش کند دیگت سر زا مرد و از دار دنیا رفت. ملا با حیرت می پرسد مگر دیگ هم میمیرد؟ طرف میگوید مرد عاقل دیگی که میتواند بزاید مردنش هم طبیعی است و تعچبی ندارد!
   *
   ویکی پدیا تاریخ بانکداری

2. علی گفت:

   2012/01/26 در 10:04 ب.ظ

   افسوس که فقط این مردم مستضعف هستند که باید باز تاوان ندانم کاری دولت باصطلاح عدالت محور را بپردازند
   و با تبریک به مقام معظم رهبری
   البته اگر ایشان نفرمایند : کی بود کی بود من نبودم

3. جهان گفت:

   2012/01/28 در 7:05 ب.ظ

   مقاله روشنگرانه ای بود.از آقای عبدو خواهش میکنیم باز هم بنویسند.