یارانه می‌دهند و چند برابر پس می‌گیرند؛ گرانی‌ها طاقت‌مان را طاق کرده است

چکیده :"ما یک خانواده سه نفری هستیم. برای سه نفر قبض 130 هزار تومانی گاز و 70 هزار تومانی برق آمده. 136هزار و 500 تومانی که یارانه می گیریم باید یه چیزی هم روی آن بگذاریم تا این هزینه ها را پرداخت کنیم. بعد هم دائم می گویند یارانه می دهند. یارانه ای که به جیب خود دولت برمی گردد که یارانه نیست."...

کلمه – گروه اجتماعی: مردم ناراضی اند. سایه گرانی هر روز بیشتر و بیشتر می شود و سفره ایرانیان هر روز خالی و خالی تر. بعد از گرانی کالاهای مصرفی مختلف، این بار قرعه به نام تخم مرغ افتاده تا از سفره ها پر بکشد و با تجربه رشد قیمتی بی سابقه، قدرت خرید و دسترسی مردم به تامین حداقل ها را کاهش دهد. اگر تا همین دیروز دغدغه معیشتی مردم برای تامین یک غذای ساده و حداقلی با نیمرو و املت فراهم بود؛ اما حالا افزایش نرخ تخم مرغ موجب وارد شدن فشار بیشتر به جامعه و مردم شده است. مردم می گویند زندگی برایشان هر روز سخت تر می شود و از گرانی ها به تنگ آمده اند.

گزارش خبرنگار کلمه از سطح شهر تهران حاکی است قیمت هر شانه تخم مرغ در عرض دو ماه گذشته از 5 هزار تومان به حدود 9 هزار تومان افزایش یافته‌ است تا با پیوستن تخم مرغ به جمع کالاهای لوکس، این محصول در برخی نقاط کشور کمیاب شود و یک مورد دیگر به فهرست نارضایتی ها و انتقادها از سیاست های اقتصادی دولت افزوده شود.

یکی از شهروندان پیشنهاد می کند که مردم از خرید کالایی که گران می شود، خودداری کنند؛ مثل تبریز، و این هماهنگی بین مردم باشد که به افزایش قیمت ها اعتراض کنند و خرید نکنند. اما خود او کمی بعد می گوید: “تهران اینطور نیست. مردم بیشتر می خرند، نکند تمام شود.”

از زمان اجرای طرح هدفمندی یارانه ها، کالاهای خدماتی و مصرفی مختلف از گرانی مصون نماندند. به تناوب اینکه شیب گرانی تندتر شده، یارانه ها هم پرداخت شده است. اما ماهانه 45 هزار تومان واریزی به حساب مردم، گرانی ها را جبران نمی کند. نگرانی از جهش قیمت‌ها به اندازه‌ای جدی شده که بعضی از کارشناسان و نمایندگان مجلس هم در مورد تورم افسار گسیخته هشدار داده‌‎اند و مردم نیز از گرانی ها به تنگ آمدند. با این حال توصیه محمود احمدی نژاد به مردم این است که به پول یارانه ها چند ماهی دست نزنند؛ چرا که به گفته او راه علاج تورم کنونی، خرید نکردن است! اما او برای چگونگی امرار معاش مردم پیشنهادی نکرده است.

خبرنگار کلمه در گفت و گو با برخی از شهروندان تهرانی در مناطق مختلفی از پایتخت، بخشی از دغدغه ها و نارضایتی های آنها از وضع اقتصادی موجود را گردآوری کرده است. یکی از شهروندان با ابراز نارضایتی از روند افزایشی قیمت ها می گوید: “وضعیت معیشتی مان افتضاح است. تورم بالاست و درآمدمان پایین است. احمدی نژاد درست می گوید که فقیر نداریم؛ نگوییم دروغ می گوید، چون کل مملکت زیر خط فقر قرار دارند!”

مرد میانسالی که با خرید مختصری در حال بازگشت به منزل است، نیز می گوید: “باید باد هوا خورد. مگر چقدر درآمد داریم که تخم مرغ 300 تومانی و 350 تومانی بخریم؟ گوش شنوایی هم که نیست. هر روز بدتر از دیروز است. فقط مانده بود نیمرو و املت هم نخوریم؛ یک باره بگویند بروید بمیرید دیگر.”

یکی از مغازه داران هم می گوید: “از امروز حتی از درج قیمت روی تخم مرغ هم خودداری شده است. تا روز قبل قیمت 320 تومانی روی آن بود، اما چون نرخ اعلامی آنها با چیزی که در بازار هست متفاوت است، قیمت ها هم پاک شده است. ”

یکی دیگر از شهروندان هرچند از قیمت‌ها و کیفیت کالاها هم ابراز نارضایتی می‌کند، اما بیشترین گلایه و نارضایتی اش از طرح هدفمندی یارانه هاست. او می گوید: “ما یک خانواده سه نفری هستیم. برای سه نفر قبض 130 هزار تومانی گاز و 70 هزار تومانی برق آمده. 136هزار و 500 تومانی که یارانه می گیریم باید یه چیزی هم روی آن بگذاریم تا این هزینه ها را پرداخت کنیم. بعد هم دائم می گویند یارانه می دهند. یارانه ای که به جیب خود دولت برمی گردد که یارانه نیست. چرا این همه ثبت نام و رفت و آمد و واریز باید طی شود تا دوباره از حساب و جیب ما با یک مبلغ بیشتر به جیب دولت برگردد؟”

پیرمردی 60 ساله در حالی که به سبد خرید روزانه خود اشاره می کند, که شامل چند تخم مرغ و نان و پنیر است، می گوید: “یک بازنشسته فرهنگی ام. به عمر خود این همه سختی برای گذران زندگی تجربه نکرده بودم که به لطف احمدی نژاد هر غیرممکنی ممکن شده و ما هم تجربه می کنیم. می گویند عدالت. ما از این آقایان عدالت نخواهیم تکلیف چیست؟! گفتند پول نقدی می دهیم، ماهی 45 هزار تومان را با امروز و فردا کردن می دهند، اما نمی دانیم کجا هزینه اش کنیم. چند برابر آن باید اضافه شود تا پول قبض های نجومی را پرداخت کنیم. بعد می گویند عدالت.”

عماد حسینی عضو کمیسیون انرژی مجلس اخیرا گفته است: «یک میلیون و ۶۰۰ هزار خانوار» از پرداخت بهای گاز مصرفی خانگی خود خودداری کرده اند؛ موضوعی که پرداخت یارانه‌های نقدی را هم با مشکل مواجه کرده است.

پرداخت ماهانه «سه هزار میلیارد» تومان یارانه نقدی به مردم در حالی صورت می‌گیرد که در حال حاضر «بیش از پنج‌ماه کسری بودجه» برای پرداخت یارانه مستقیم به مردم رقم خورده است و از سویی مجموعه تخلفاتی شامل حدود پنج هزار میلیارد تومان به منظور پوشش اعتباری هدفمندی یارانه‌ها از بانک مرکزی، حدود پنج هزار میلیارد تومان از درآمدهای نفتی، حدود دو هزار میلیارد تومان از منابع اعتباری وزارت نیرو و بخشی هم از محل افزایش درآمدها فاش می شود که این برداشتها به گفته موسی الرضا ثروتی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه، همگی «غیرقانونی» بوده است. طرحی که با آن شعار رفاه عمومی سر داده می شد, حالا نه تنها تامین هزینه های زندگی را بر مردم سخت تر کرده, بلکه در پوشش آن تخلف های جدیدی هم رقم خورده است.

در یکی از میادین شهر با خانم مسنی هم صحبت می شویم. گلایه می کند: “والله دوره جنگ وضعمان این طور نبود که الان این همه بدبختی می کشیم. این بود وعده هایی که می دادند؟ دیگر از این همه گرانی و سختی کم آوردیم. وضع شما خبرنگارها هم که مشخص است؛ می پرسید اوضاع چطوره است، می گوییم بد؛ بعد می روید تیتر می زنید که مردم راضی و شاد اند! اصلا چرا وقت ما را می گیرید, خودتان از قول خودتان می نویسید دیگر.”

مغازه داری هم می گوید: “این ما هستیم که با مردم رو به رو می شویم و باید جنس گران بدهیم و حرف و گلایه بشنویم. خوب حق هم دارند، ما هم از همین مردمیم. مگر سطح درآمد چقدر هست که هر روز وضع قیمت بدتر می شود؟ همین تخم مرغ را روزهای اول نمی آوردیم. خجالت می کشیم این قیمت های گران را به مردم بگوییم.”

شهروند دیگری می گوید: “قیمت هایی که رادیو و تلویزیون می گویند دروغ است. می گویند از تره بار تخم مرغ شانه ای 5800 بخرید، امروز آمدم قیمت 7800 است. چرا دروغ می گویید؟ مگر درآمد ما چقدر است که هر روز قیمت ها گران تر می شود؟ باید جور همه چیز را بکشیم. طرف گوشت که نمی شود رفت، تخم مرغ هم که نمی شود خورد، زندگی برایمان شکنجه است. باز ما مشکل اجاره خانه نداریم و اول انقلاب توانستیم خانه ای بخریم. بیچاره آنهایی که باید هر ماه پول کرایه هم بدهند.”

از میانسالی 45 ساله در مورد افزایش قیمت تخم مرغ می پرسیم، می گوید: “ای آقا، سقف برای زندگی پیدا نمی کنم. 4 ماه است دنبال یک خانه اجاره ای ام، با این قیمت های سرسام آور پیدا نمی شود. شما از تخم مرغ سوال می کنی. مگر نان 5 برابر نشد؟ مجبوریم؛ تا زمانی که بتوانیم می خریم. نتوانیم هم حتما باید بمیریم دیگر.”

اشاره این شهروند به افزایش قیمت نان است که بعد از اجرای طرح هدفمندی یارانه ها بهای آن چند برابر شد. از ابتدای طرح هدفمندی یارانه‌ها نرخ لواش از 30 تومان به 125 تومان رسیده و بیش از 4 برابر شده؛ قیمت نان تافتون از 50 تومان به 250 تومان رسیده و 5 برابر شده؛ نرخ بربری بدون کنجد از 100 تومان به 375 تومان رسیده و نزدیک به 4 برابر شده و در نهایت قیمت هر عدد سنگگ بدون کنجد با افزایش 3.3 برابری از 150 به 500 تومان رسیده است.

گرانی فعلی که امان مردم را بریده است، شامل کالاهای مختلف مصرفی و خدماتی می شود؛ از برنج و قند و شکر و لبنیات گرفته تا میوه و چای و سبزیجات و گوشت و… موضوعی که باعث گلایه این شهروند تهرانی هم شده، که می گوید: “سراغ هیچ چیز نمی شود رفت. گرانی تمامی ندارد. شرمنده زن و فرزندمان هستیم. زندگی مان سخت می گذرد. قبض آب و برق مال خودتان؛ چاله های اختلاس را می خواهید با پول ما پر کنید؟”

سایه گرانی هر روز بیشتر می شود و سفرهای ایرانی خالی و خالی تر، اما این بار گرانی تخم مرغ راهکار و امیدواری به مردم بر خلاف گذشته وجود داشته که اعلام شده منتظر بمانند تا حداکثر 15 روز دیگر با به تخم نشستن جوجه هایی که الان در مرغداری ها در حال رشد هستند، قیمت تخم مرغ کم می شود. اما برای دیگر اقلام اعلام نشده که باید منتظر چه چیزی باشند. فقط محمود احمدی نژاد خطاب به مردم گفته است به پول یارانه ها چند ماهی دست نزنند.