کارون اهواز، دچار خشکسالی و آلودگی
چکیده :گهستوني با تاكيد بر اين نكته كه همه بستر رودخانه كارون خشك نشده اما به دليل گستردگي تشكيل جزاير در كارون، موضوع خشكسالي كارون در منطقه اهواز به فاجعه تبديل شدهاست. ...
عرض رودخانه كارون در زير پل اهواز به محلي براي پيادهروي تبديل شدهاست.
سخنگوي انجمن دوستداران ميراث فرهنگي تاریانا خوزستان در گفتوگو با ايلنا، گفت: «زير پل تاريخي و قديمي اهواز ماهيهاي زيادي مردهاند و حتي سربازان چادرهايي برپا كرده و در آن محل زندگي ميكنند.»
“مجتبي گهستوني”، در مورد خشكي كارون گفت: «جزاير زيادي كه به دليل كم آبي كارون ايجاد شده باعث شده كه در دو سمت پل سفيد اهواز، چشمانداز يكدستي از كارون وجود نداشتهباشد.»
وي تاكيد كرد كه حتي اگر از روي پل نادري كه غرب و شرق شهر اهواز را به يكديگر متصل ميكند، به سمت جنوب نگاه كنيم جزيرهاي در حد پارك جزيره در حال شكلگيري است.
گفته ميشود در دهه 50 جزيرهاي كه به نام جزيره پارك معروف شده، 10 متر مربع بوده اما اكنون اين جزيره نزديك به 13 هكتار مساحت پيدا كردهاست. در طول سالهاي گذشته طرحهاي مختلفي براي استفاده از اين جزيره مانند شهربازي، موزه سازههاي آبي و آثار تاريخي، باغ پرندگان مطرح شدهاست.
گهستوني با تاكيد بر اين نكته كه همه بستر رودخانه كارون خشك نشده اما به دليل گستردگي تشكيل جزاير در كارون، موضوع خشكسالي كارون در منطقه اهواز به فاجعه تبديل شدهاست.
سخنگوي انجمن دوستداران ميراث فرهنگي تاریانا خوزستان با يادآوري صحبت شهردار شيراز مبني بر ساخت 20 پارك ساحلي جديد در حاشيه رودخانه كارون گفت: «عرض رودخانه كارون در حال كم شدن است چون در هر دو طرف شرق و غرب بيش از 100 متر را خشك ميكنند تا در حاشيه رودخانه، پارك ساحلي ساخته شود.»
اين فعال ميراث فرهنگي و محيط زيست تاكيد كرد كه شهر اهواز به واسطه پر آبي كارون در اين منطقه ايجاد شدهاست و كارون رودخانهاي بود كه امكان كشتيراني در آن وجود داشت.
گهستوني با يادآوري سد سازيهاي انجام گرفته در بستر كارون گفت: «سدهاي كارون 3، 4، شهيد عباسپور، سد مسجد سليمان، گتوند عليا، سد مخزني گتوند و سدهاي كوچك و بزرگ ديگر حجم زيادي از آب كارون را در خود جمع كرده و موجب خشكي رودخانه در مقاطع ديگر ميشوند.»
او تاكيد كرد كه «مشكل آب در شهرهاي آبادان، خرمشهر و شادگان به يك مشكل اساسي تبديل شده در حاليكه رودخانه كارون به استخر فاضلاب شهري و صنعتي تبديل شدهاست.»
سخنگوي انجمن دوستداران ميراث فرهنگي تاریانا خوزستان با يادآوري اين نقل قول از يكي از نمايندگان استان در مجلس كه گفته بود 200 ميليون متر مكعب فاضلاب شهري و صنعتي به كارون ميريزد، افزود: «آلودگي رودخانه كارون قابل كتمان نيست.»
گهستوني با يادآوري حضور 18 نفر نماينده از استان خوزستان در مجلس گفت: «از نمايندگان استان خوزستان در مجلس انتظار داريم كه بيش از اين از كارون بهعنوان يك منبع مهم و حياتي كه تمدنهاي مهمي در كنار آن ايجاد شده، مراقبت كنند.»
رود کارون پرآبترین و بزرگترین رودخانه ایران است و با طول ۹۵۰ کیلومتر طولانیترین رودیست که تنها در داخل ایران قرار دارد. كارون همچنین تنها رود ایران است که بخشی از آن قابل کشتیرانی است، آب آشامیدنی کلانشهر اهواز هم از رودخانه کارون تامین میشود. در حاشیه این رود تمدنهای بزرگی از ایران شکل گرفتهاست.
سرچشمه شاخههای اصلی کارون (ارمند و بازفت) و چشمه دیمه، زردکوه بختیاری در استان چهار محال و بختیاری است ولی شاخههای فرعی آن از کوههای مختلف سرچشمه میگیرند مانند خرسان از دنا در استان کهگیلویه و بویراحمد و دز از ارتفاعات لرستان.
این رود، پس از عبور از مناطق کوهستانی و پر پیچ و خم، در منطقهای به نام گتوند وارد دشت خوزستان میشود. رود کارون در شمال شوشتر به دو شاخه تقسیم میشود که در جنوب شوشتر به یکدیگر متصل میشوند.
مهمترین شاخهٔ فرعی کارون، رود دز است که در شمال اهواز به کارون ملحق میشود. رود کارون در مرز ایران و عراق، به اروندرود پیوسته و روانه خلیج فارس میشود.پیچ و خمهای موجود در سر راه این رود، خوزستان را به جلگهای بینظیر تبدیل کردهاست.
روزانه ۲۰ هزار متر مکعب آب از رودخانه کرخه توسط کانالی معروف به کانال شهید چمران به رودخانه کارون منتقل میشود. سدهای مختلفی روی این رودخانه ساخته شدهاند که مهمترین آنها، سدهای کارون ۱، کارون ۳، کارون ۴، مسجد سلیمان و در پایینتر، سدهای گتوند علیا و سد تنظیمی گتوند هستند.
کوروش کبیر ” خداوندا سرزمین مرا از دروغ و خشکسالی در امان بدار” !
بدرستی می توان به رابطه مستقیم دروغ و خشکسالی پی برد ! نه اینکه در این مملکت دروغ نبود ! چرا بود , اما نه تا این حد .
دروغ هائی که شنونده را برای همیشه گیج می کند : ایران آزاد ترین کشور دنیاست ! ایران امن ترین کشور دنیاست ! و . . .
به هر حال یادش بخیر زمانی نه چندان دور , جماعتی بر کنار پل می نشستند و می خواندند :” لب کارون لا لا لای , چو گلبارون لالالای”
آن روز ها مرغ ها هم هوای مردم را داشتند و تخم طلا نمی گذاشتند! روزگار غریبی بود نازنین ! قلم فرانسه
تراژدي خشكسالي در عمق وجود بيصداي تالاب و درياچه كهنسال هامون سالهاست كه ريشه دوانده و چيزي جز لبهاي ترك خورده و خشكيده از آن در مقابل ديدگان حيرت زده صيادان و كشاورزان باقي نگذاشته است.اكنون از آن درياي زره قديم و تالاب بين المللي هامون خبري نيست، مدتهاست كه محو و نابود به بياباني خشك تبديل شده و برخي مردمان حاشيه اين درياچه كه شمارشان بيش از 200 هزار نفر برآورد ميشود تن به مهاجرت ناگزير دادهاند.
با خشك شدن هامون نه علوفهاي براي دام وجود دارد نه ماهياي براي صيد و نه نيزاري تا حاشيهنشينان بنا به سنت هزاران ساله، صنايع دستي توليد كنند.
خدایا به مردم ایران همت بده که شر این دروغگوهای فاسد رو از سر خودشون کم کنن.
گفتنی است که این رود محل خودکشی افراد زیادی بوده که اکنون خودکشی در آن بدلیل برخورد سر با زمین خشک سریعتر اتفاق میافتد که از جمله پیشرفت های این شهر محسوب می شود . کلمه جان باور کن نمیدونی این خوزستان چه استان محرومیه ، نمیدونم چند تا سد زدن و برق میفروشن عراق . چون ما یکی از فامیلهامون رف عراق میگفت در طول شبانه روز 4-5 ساعت بیشتر برق ندارن . دیگه جشن سد زدن گرفتن . وقتی بچه بودیم آب کارون تا 40 متری خونه مون بود الان شده 2-3 کیلومتر . صددرصد تا چند سال دیگه ترتیب کارون هم میدن .