از امام صادق(ع) بياموزيم
چکیده :جامعه جعفري فقط به اجراي احكام فقه امام جعفر صادق(ع) نيست، بلكه با بهكارگيري تمام تعاليم امام صادق(ع)، به ويژه در حوزههاي اخلاق و مديريت جامعه، جامعه جعفري ميشود. جامعه جعفري، يعني جامعهاي كه مخالفان و ملحدين مانند ابن ابيالعوجا، بيمحابا عقايد خود را ميگفتند و پاسخهاي علمي دريافت ميكردند. جامعه جعفري، يعني جامعهاي كه مردم از عاليترين مقام علمي و عملي دليل بخواهند. ...
محمدتقي فاضلميبدي :
سخن گفتن از كسي كه مكتبي را بنا كرد و دين اسلام را از گردونههاي تحريف و افكار التقاطي نجات داد و تعاليم فراموششده پيامبر(ص) و علي(ع) را به فرهنگ فرسوده مسلمانان باز گردانيد، كار سهل و همواري نيست. در ميان آموزههاي جعفر بن محمد(ع) توجه به حقوق آدميان، به ويژه در برخورد با مخالفان فكري خود، برجستگي خاصي را نشان ميدهد. از باب نمونه روزي فرزندش امام كاظم(ع) را چنين پند داد: «فرزندم اگر كسي رازها و پوشيدههاي ديگران را آشكار كند، خداوند، نهانهاي خانودهاش را آشكار ميكند و كسي كه شمشير سركشي و طغيان برآورد، به آن كشته خواهد شد.
كسي كه با افراد بيفرهنگ مراوده كند خوار ميشود و كسي كه با علما و دانشمندان همنشيني كند، بزرگوار ميشود و كسي كه از چيزهايي – كه در معرض بدگماني هستند – پرهيز نكرد، متهم ميشود. فرزندم! مبادا شخصيت مردم را لگدكوب كني، زيرا شخصيت تو لگدكوب خواهد شد؛ مبادا در آنچه به تو مربوط نيست دخالت كني زيرا خوار و ذليل خواهي شد. فرزندم! حقيقت را بگو خواه به سود تو باشد، خواه به زيانت.» امام صادق(ع) اين سخنان را به كسي ميگويد كه پس از خودش پيشوايي جامعه را برعهده دارد. در ميراث مكتب اسلام واقعي، حقوق، آبرو و حيثيت همه آدميان در درجه نخست اهتمام است. شخصيت كسي را لگدكوب كردن يا تجسس در احوال ديگران كردن، بازتاب آن در همين جهان خواهد بود.
بنابراين هشدار او به فرزندش حفظ حيثيت افراد است. چرا امام صادق(ع) چنين سخناني را اندرز ميدهد؟ پاسخ آن روشن است. حكومتي به نام خليفه رسولخدا(ص) برسر كار آمده و داعيه دينداري دارد اما چنان با مخالفان خود برخورد ميكند كه يادآور ايام جاهليت است. خلفاي عباسي با حفظ ظواهر ديني و شعاير اسلامي، زندانهاي خود را از آل ابيطالب پر كرده و خفقان را بر همه جا حاكم كردند. روزي كميت اسدي، شاعر به آن حضرت وارد شد، به امام عرض كرد شعري سرودم اگر اجازه ميفرماييد بخوانم، امام فرمود، ممكن است برايت دردسر شود – در روزگار خفقان و سركوب- كميت گفت اين قصيده درباره شماست؛ بيدرنگ اشعارش را خواند تا اينكه گفت: كلام النبي الهداه كلامنا و افعال اهل الجاهليه نفعل؛ يعني سخنان پيامبران راهنماي ماست ولي كارهاي مردم جاهليت را انجام ميدهيم. امام صادق(ع) نيز كه در روزگار فرمانروايان جائر و به اصطلاح «ديني» قرار گرفته و شاهد است كه بهنام خليفه رسولخدا(ص) چه بر روزگار آل ابيطالب و ديگران ميرود، در پي آن است تا مردم را با ذكر احاديث از زبان پيامبر(ص)، روشن نمايد. يك جا ميفرمايند: در نصيحتي به عامل منصور در اهواز ميفرمايد: «… بدان كه رهايي و نجات تو در جلوگيري از خونريزي آزار دوستان خدا و مداراي با مردم است. دوم نيك رفتاري و نرمي همراه با خودداري از ضعف و سختگيري بدون خشونت است… .
از سخنچينان و بدگويان بپرهيز…اي بنده خدا از ترساندن مردم نيز بپرهيز…» (تحفالعقول)
در پافشاري بر عدالت از قول رسولخدا(ص) ميفرمايد: «يكروز عدالت حاكم با 70 سال عبادت برابر است و هيچ كس به خود بزرگبيني دچار نميشود مگر به دليل ذلتي كه در خويش احساس ميكند.» همچنين درباره گذشت يا درباره كمخردي ميفرمايد: «سزاوارترين مردم به عفو و گذشت، تواناترين آنها بركيفر و گوشمالي است. كمخردترين مردم كسي است كه به زيردست خود ستم كند و از كسي عذر نپذيرد. اينها و هزاران نمونه از اين گفتار علامت جامعه جعفري است. جامعه جعفري فقط به اجراي احكام فقه امام جعفر صادق(ع) نيست، بلكه با بهكارگيري تمام تعاليم امام صادق(ع)، به ويژه در حوزههاي اخلاق و مديريت جامعه، جامعه جعفري ميشود. جامعه جعفري، يعني جامعهاي كه مخالفان و ملحدين مانند ابن ابيالعوجا، بيمحابا عقايد خود را ميگفتند و پاسخهاي علمي دريافت ميكردند. جامعه جعفري، يعني جامعهاي كه مردم از عاليترين مقام علمي و عملي دليل بخواهند.
همچنانكه در زمان امام باقر(ع) و امام صادق(ع) چنين بود و شاگردان آنان از امامان خود طلب دليل ميكردند. گفتوگوي امام صادق(ع) با افراد ملحدي چون: عبدالملك مصري در خانه كعبه، عبدالله ديصاني در منزل خودش و ابن ابيالعوجا در مسجد مدينه از نشانههاي آزاد فكري در مكتب جعفري است. مهمترين نكتهاي كه امام صادق(ع) به مفضل بن عمر در زمينه اخلاق ميآموزد، اين است كه: «براي مردم همان بپسند كه براي خود ميپسندي و بدان كه هر كاري پيامدي دارد… . هشدار كه بر قلهاي بالا نروي كه بالا رفتن آن آسان و پايين آمدن آن دشوار است… . هريك از شما كه در دين خود پرهيزگاري و راستگويي و امانتداري و خوشخويي با مردم را پيشه كند، ميگويند اين فرد «جعفري» است و من خوشنود ميشوم و اگر جز اين باشد، گرفتاري و ننگ آن بر من است.» شايد اين سخنان به نظر خواننده ساده تلقي شود؛ اما گرفتاري امروز جوامع مسلمانان به دليل فقدان اين نصايح است. اگر حاكمان جوامع اسلامي تنها جمله كوتاه امام(ع) را كه ميگويد: «براي مردم همان بخواه كه براي خود ميخواهي» كه به قاعده طلايي معروف است، به كار ميگرفتند، شاهد اين همه ستم و حقكشي نبوديم. امام صادق(ع) به خاطر سه چيز رنج ميبرد، يكي ستم خلفاي عباسي، دوم توجيهي كه درباريان براي ستمهاي اين خلفاي عباسي داشتند و سوم جهالت و ناآگاهي مردم. مكتب جعفري بزرگترين پيامش اين است كه در اسلام ستم بر مردم وجود ندارد، هيچ ظلمي قابل توجيه نيست و انسان مسلمان بايد نسبت به مسايل جامعه خود، آگاهي داشته باشد و بيتفاوت نباشد.
منبع : شرق
از جناب فاضل میبدی بزرگوار، برای این مقالات راهگشا و هوشمندانه و متناسب با دغدغه های متعالی نخبگان واقعی، سپاسگزارم. در این قحطی عالمانی که حساسیت های بلند و کمتر قشری داشته باشند، وجود این قلم های برخاسته از حساسیت های ریشه ای و غیر قشری غنیمت است. ممنون جناب فاضل
مگر آيات قرآن چه كم دارد كه از او نياموزيم و بايد بندگان خدا بياموزيم؟
خدا قادر مطلق آفرينش روي زمين است و بندگان او هم جز آن آفريده ها هستند و هيچوقت خدا اختيار خود را به بندگان خود نمي دهد و خدا هيچوقت كارش را به بندگان محول نكرده است و خدا از رگ گردن به بندگانش نزديك تر است و واسطه احتياج ندارد و خدا جسم نيست كه فضائي را اشغال نمايد و از ما فاصله ندارد تا به امام و پيامبر براي واسطه گري لازم باشد و هرچه با خلوص نيت و ايمان مطلق به يقين از خدا بخواهي و به پائين تر از خدا متوسل نشوي يعني مشرك نباشي در آن صورت خدا تمام كارهاي ترا انجام ميدهد بشرطي كه تو دستورات اورا كه آيات قران است اجرا نمائي و ديگر هيچ و فقط و فقط و فقط بايد به خدا و خالق و آفريننده كائنات متوسل شوي كه ابدي است نه انسان كه مرگ او را فرا مي گيرد
آیا امام صادق هم مانند امام مالک و امام ابوحنیفه تألیفاتی انجام داده بوده؟ اگر داده بوده چه نام داشته؟ در کتابها آمده که امام صادق حتی یک برگ مطلب هم در زمینه فقه و مسائل دینی ننوشته بوده است. آیا این راست است. اگر او چیزی ننوشته بوده پس اینها که به او بسته اند از کجا آمده است؟ آیا راست است که امام صادق به خاطر مخالفت با جنبش شیعیان کوفه در سال ۱۴۴ هجی به فرمان نفس زکیه بازداشت و زدانی شد و ملک و مالش در مدینه به فرمان نفس زکیه مصادره شد؟ آیا راست است که امام صادق گفته پسر من عبدالله کافر است؟ آیا راست است که امام صادق گفته پسر من اسماعیل شیطان ملعون است؟
omran, afarin bar to khoda be hamrat inshaallah in adam parasti az iran rakht bebandad