بشار اسد رفتنی است؛ قطر به دنبال چیست؟
چکیده :مجموعه تحولات داخلی سوریه و بین المللی مربوط به سوریه نشان میدهد بشار اسد چندان شانسی برای بقا ندارد. عدم درایت بشار اسد در مواجهه با اعتراضات مردمیراه بازگشت کمیبرای او گذاشته است و مخالفان او که ابتدا خواستار اصلاحات بودند در حال حاضر به جز کنار رفتن او به چیزی نمیاندیشند. در صحنه بین المللی نیز تحولات به ضرر بشار اسد رقم میخورد. او دیر یا زود مجبور خواهد شد صحنه را ترک کند و قطر نیز به خوبی به این نکته پی برده است که شرط بندی بر اسب بازنده اشتباه است....
داود هرمیداس باوند *
اگرچه عربستان همواره تلاش کرده است که نشان دهد که کشورهای حوزه خلیج فارس را تحت نفوذ خود دارد با این وجود قطر با اتخاذ مواضع مستقل، میکوشد این موضوع را رد کند. از این رو قطر سعی کرده است که در دیپلماسی منطقه ای نقشی فعال و پویا فعال کند. در مسئله لیبی مشاهده کردیم که قطر با اتخاذ مستقلی از دیگر کشورهای عربی، در اعمال منطقه پرواز ممنوع بر فراز لیبی مشارکت کرد و جنگندههای قطری بر فراز لیبی به پرواز در آمدند.
روابط قطر با ایران نیز نمونه ای دیگر از این موضع مستقل بوده است. در حالی که کشورهای دیگر شورای همکاری خلیج فارس تحت تاثیر عربستان روابط خود را با ایران محدود کرده اند قطر کوشیده است این روابط را در سطح مناسبی نگه دارد.
سفر اخیر امیر قطر به ایران را نیز باید در راستای این دیپلماسی منطقه ای مستقل و فعال ارزیابی کرد. هر چند جزئیات دیدار شیخ حمد بن خلیفه آل ثانی با محمود احمدی نژاد منتشر نشده است اما از گفتههای او در این دیدار و پس از این سفر به نظر میآید موضوع سوریه یکی از مهم ترین مسائل دغدغههای این روزهای امیر قطر است. او در دیدار با احمدی نژاد گفت که کسانی که نتوانند نسبت به مطالبات مردم خود پاسخگو باشند منطقه را به سمت ناامنی سوق میدهند. او ساعاتی پس از ترک تهران نیز به شدت از رژیم سوریه انتقاد کرد و رویکرد خشونت بار رژیم سوریه را «بی ثمر» توصیف کرد.
وقتی به موضع گیریهای قطر در ماههای اخیر نگاه کنیم در مییابیم که این کشور تاکنون از جنبشهای مردمیدر کشورهای مختلف حمایت کرده است. بسیاری از کشورهای عربی نیز قطر را به دلیل فعالیتهای خبری شبکه الجزیره، به تحریک مردم کشورهای عربی به قیام علیه دولتهایشان متهم میکنند. بنابراین موضع این کشور در قبال تحولات کشورهای عربی از جمله مصر، تونس و . .. روشن بوده است. این موضع گیریها نیز متفاوت از مواضع دیگر کشورهای شورای همکاری خلیج فارس بوده است که عموما از تحولات در کشورهای عربی خشنود نبودند.
بنابراین قطر در راستای همین موضع گیری مستقل خود، با دیگر کشورهای حوزه خلیج فارس در مورد مسائل سوریه همراهی نکرد.عربستان، کویت و بحرین در اعتراض به کشتار مردم سوریه توسط حکومت این کشور سفرای خود را از این کشور فراخواندند و این خشونتها را تقبیح کردند. با توجه به این مسائل و مواضع امیر قطر در هنگام سفر و پس از سفر به تهران به نظر میرسد قطر تلاش کرده است با ایران در مورد مسائل سوریه رایزنیهایی داشته باشد.
نزدیکی ایران به سوریه موجب میشود که کشورها به رایزنی با ایران در مورد مسائل سوریه بپردازند تا شاید بتوانند ایران را با مواضع خود همراه کنند. چنانچه ترکیه نیز دست به چنین اقدامیزد. وزیر امور خارجه ایران پیش از سفر به سوریه به ایران آمد و با مقامات ایران رایزنی کرد. ترکیه قصد داشت که به مقامات سوریه هشدارهای جدی در مورد روند جاری در این کشور بدهد. وقتی ایران از همراهی با موضع ترکیه سرباز زد داود اوغلو با سفر به سوریه به تنهایی موضع خود را اعلام کردند و پس از آن به اقداماتی در مقابله با حکومت سوریه از جمله برگزاری نشست مخالفان بشار اسد در این کشور دست زده اند. این نشست که با حضور نزدیک به چهارصد نفر از مخالفان بشار اسد از جمله ادیب شیشکلی صورت گرفت در راستای ایجاد آلترناتیوی برای حکومت بشار اسد انجام شد. این نشان دهنده نقش فعال ترکیه در قبال بحران سوریه است. ترکیه در ابتدا تلاش کرد بین بشار اسد و مخالفان میانجی گری کند ولی وقتی بشار اسد توجهی به این موضوع نکرد پس از اعلام هشدار نهایی به اقداماتی از این دست روی آورد. پیش از این نیز ترکیه در قبال بحران لیبی نقش مهمیبازی کرد و گروه تماس لیبی در ترکیه تشکیل جلسه دادند. این نشان دهنده این است که ترکیه تلاش میکند با استفاده از جنبشهای مردمیدر کشورهای عربی نقش خود را در منطقه افزایش دهد. این اقدامات ترکیه و حمایت از جنبشهای مردمیموجب میشود که این کشور در آینده روابط خوبی با دولتهای جدید در این کشورها برقرار کند و بتواند از مزایای اقتصادی این روابط استفاده کند.
قطر نیز تلاش میکند نقشی همانند ترکیه بازی کند. قطر نیز به مانند ترکیه از جنبشهای مردمیدر کشورهای عربی حمایت کرده است. در مورد سوریه نیز قطر تلاش میکند موضع یکسانی اتخاذ کند و از جنبش مردمیدر این کشور حمایت کند. به این دلیل به نظر میرسد همانطور که ایران و ترکیه در موضوع سوریه دچار اختلاف نظر شدند، ایران و قطر نیز در این مورد چندان اشتراک نظر نداشته باشند.
مجموعه تحولات داخلی سوریه و بین المللی مربوط به سوریه نشان میدهد بشار اسد چندان شانسی برای بقا ندارد. عدم درایت بشار اسد در مواجهه با اعتراضات مردمیراه بازگشت کمیبرای او گذاشته است و مخالفان او که ابتدا خواستار اصلاحات بودند در حال حاضر به جز کنار رفتن او به چیزی نمیاندیشند. در صحنه بین المللی نیز تحولات به ضرر بشار اسد رقم میخورد. در حالی که تا چند ماه پیش بیشتر قدرتهای منطقه ای و بین المللی و حتی آمریکا و اسرائیل از تغییر رژیم بشار اسد حمایت نمیکردند و او را بر دیگر گروههای محتمل ترجیح میدادند، الان فشارهای بین المللی برای کناره گیری اسد بسیار افزایش یافته است و پرونده او در شورای امنیت مطرح شده و کشورهای غربی در تلاش برای تصویب قطعنامه علیه حکومت این کشور هستند. مجموعه شرایط نشان میدهد که بشار اسد دیر یا زود مجبور خواهد شد صحنه را ترک کند و قطر نیز به خوبی به این نکته پی برده است که شرط بندی بر اسب بازنده اشتباه است.
* استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل بین الملل
منبع: دیپلماسی ایرانی
ولی قصه تکراری شرط بندی بر روی اسب بازنده ، از عادات مسولین ما شده است ،آخر وقتی سرمایه از جیب خود نباشد دیگر غمی از برد و باخت نمیباشد و اگر تیرما به هدف نخورد ،مشکلی نیست و هدف را تغییر میدهیم .
بسیار تحلیل زیبا و درستی بود. امروزه روابط جهانی بسیار پیچیده شده است و کشورهائی موفقتر هستند که آینده نگری کرده و تحولات دیگر کشورها را واقع بینانه و بدون غرض بررسی کرده و درست موضع گیری کنند
وقتی بجای دین , حکومت دینی اصل شود و وقتی بجای مصالح دینی که مبتنی بر روشنگری ,روشن اندیشی و عدالت خواهی و عدالت گری در تمامی زمینه های اجتماعی است تکیه و تاکیدما بر یار کشی های متاثر از حوادث مقطعی زمانه باشد طبیعی است که در تحلیل ها دچار اشتباه شده و ناخواسته و نادانسته در دشمنان ملت ها قرار خواهیم گرفت
اگر در رابطه با عدالت و یکسان بینی همانند امام علی ع در رابطه با برادرش و همانند امام خمینی ره در رابطه با بعضی از نزدیکانش عمل کنیم آنوقت می بینیم در دایره ی بزرگترو در رابطه با کشورهای دوست و هم پیمان که سابقه خوبی در دفاع از مظلومین و مبارزه با استکبار جهانی داشته و دارند نیاز به همین عدالت مداری ,عدالت گری و درست اندیشی است .
مردم سوریه از نوع برخورد با اسرائیل ناراحت نیستند
مردم سوریه از دفاع از لبنان زده نشده اند
مردم سوریه از حکومت ایدئوبوژیک و رئیس جمهوری مادام عمر پدر و پسری و .. که نوعا از جنس تحکم است و استبداد گرا به تنگ آمده و به خیابان آمده اند , و این در رابطه با هر حکومتی مصداق دارد
این حکومت چه مصر باشد
چه لیبی
و چه سوریه
و چه …..
طبیعی است اعمال و رفتار درست ما و دادن راهکارهای عاقلانه و بدور از احساسات مقطعی می تواند علاوه بر حمایت و هدایت مردم , تلخیاین تحولات برخواسشته از سنن الهی را به شیرینی وبنوعی نقمت رابه نعمت تبدیل کند و الا ما خود آنان را دردام اسرائیل خواهی ومخالفت با حزب الله و .. خواهیم افکند که متاسفانه اینچنین کردیم و شد
خود بشار اسد اگر انسان درستی است باید بداند که مصالح اسلام و نیاز به تقابل با صهیونیزم و .. از بودن در حکومت و نگهداری آن مهم تر است که متاسفانه ندانست
امروزه مردم سالاری و دموکراسی و تکیه و تایید اتخابات مردمی اصل است و این اصل توسط هرکس به هر دلیل نادیده گرفته شود دیریا زود اورادربرابر مردمش قرار می دهد و ما باید بایست این اصل را که حتی امامان ما علی رغم داشتن حق الهی ازان تبعیت کرده و یا آنرا اساس حکومت داری و حکومت گردانی دانسته اند تبعیت کنیم و الا دیر یا زود باید و بایستی منتظر حوادثی از جنس این تحولات باشیم و سخت تر اینکه این تغیر و تحولات خود ساخته امروزه به راحتی می تواند مورد سوء استفاده قدرمداران و استکبار جهانی قرار گرفته و تمامی سرمایه ها و داشته های ملی را به بانابود بکند آنچنان که در عراق /لیبی و .. اتقاق افتاد و تضمینی نیست که در دیگر کشورهم اینچنین نشود
مفتی سوریه در مراسم نماز عید فطر گفت ما روی تصمیمات قرار داد طائف ایستاده ائیم و مصالحه نمی کنیم. این قرارداد شامل تعقیب ترور حریری است که به حزب الله نسبت داده شده و خلع سلاح حزب الله!
از روی سخنان این مفتی و موضع سخت بلوک 14 مارس و خود دادگاه ویژه و جنگ و جدل های در ون کابینه میقاتی که حزب الله در آن دست بالا دارد ،میتوان نتیجه گرفت که افق آآینده، آنهم نه سالها بلکه چند ماه آینده برای حزب الله تیره و تار است و بعید بنظر میرسد سرنوشتی بهتر رژیم اسد داشته باشد.
ضمناً میقاتی بدون اینکه بتواند با ملک عبدلله ملاقات کند از سفر عربستان برگشت در حالیکه ملک عبدالله نماز فطر را با سعد حریری لیدر بلوک 14 مارس گزارد. که این نماز را میتوان بعنوان نماز میت اسد و نصرالله تلقی کرد تا نماز عید فطر
Mufti Sheikh Mohammed Rashid Qabbani stressed in his Eid al-Fitr sermon on Tuesday that there would be no compromises on the Taef accord and the international tribunal.
“Our national and Islamic stances have never changed and we don’t make compromises on our principles,” Qabbani said at Mohammed al-Amin mosque in downtown Beirut.
He stressed on the need to have a united nation and a capable and fair state. “We won’t make compromises on the Taef agreement that laid the foundations of the Lebanese state on the basis of participation.
دو سال پیش در مورد دولت ایران هم از این پیش بینی ها شد .
رژیم بشار اسد رفتنی است، در این شکی نیست، ولی آیندۀ سوریه تاریک است. سلفیها نیرومندترین و پرنفوذترین گروه سیاسی دینی در سوریه هستند. چند تنی از فعالین سلفی که سالهای درازی در تبعید می زیسته اند و دولت سوریه اجازۀ بازگشتشان به سوریه نمی داده است را من می شناسم که در سه چهار هفتۀ اخیر به سوریه برگشته اند. اکنون کلید اصلی جریان در سوریه در دست سلفیها است. تلاش آن عده که در ترکیه تجمع کردند تا چاره اندیشی کنند به نظ می رسد که به سنگ خورده است. دولت سعودی با همه توان خود در کنار سلفیها است. سلفیها دشمنان سندی حزب الله هستند. تغییر رژم در سوره که به نظر می رسد به روی کار آمدن یک دولتی با اکثریت مطلق سلفیها انجامد برای حزب الله آینده تیره و تاری ترسیم کرده است. دولت آیندۀ سوریه هر ترکیبی که داشته باشد دولتی ضد جمهوری اسلامی خواهد بود. همۀ نشانه ها در تظاهرات چدن هفتۀ اخیر نشانۀ دشمنی با جمهوری اسلامی نیز هست. دولتمردان جمهوری اسلامی اشتباه بسیار بزرگی کردند که تمام قد از رژیم اسد حمایت کردند. ما منافعمان در سوریه و لبنان را به کلی از دست خواهیم دات و به عربستان سعودی واگذار خواهیم کرد. ترکیه نیز سهمی خواهد گرفت و سر ما ایرانیان بی کلاه خواهد ماند. واقعا آدم نمی داند چرا این دولتمردان ما این همه …. هستند. اکنون که صدای خرد شدن استخوانهای رژیم به گوش می رسد نیز اینها گوشهایشان را بسته اند و می گوید انشاء الله گربه است. شماری از سران اخوان المسلمین نیز از این رفتار ایران در حمایت از بشار اسد ناراحت هستند و این ناراحتی را در مواردی ابراز نیز کرده اند.