سی گام برای خودسازی / گام ششم: تنزَّه (معصیتگریزی)
چکیده :«خذلان» از دیدگاه عارفان، دوران بدبختی سالک است که گاهی به خاطر گناه یا ترک اولایی، از سیر و سلوک باز میماند. زمینههای این گناهان به خود انسان بازمیگردد و به طور طبیعی محرومیت از رحمت خدا را به دنبال دارد. / بدترین حالت برای انسان این است که به خاطر آلوده شدن به گناه، خدای متعال او را به حال خود واگذارد....
قسمتهای پیشین مجموعه مطالب «رمضان، سيگام در راه خودسازي» به قلم محمود صلواتی تا اینجا منتشر شده بود. اکنون بخشی جدید از این مطالب را به نقل از وبسایت مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم بخوانید:
گام ششم: تنزَّه (معصیتگریزی)
« اَللّهُمَّ لا تَخْذُلْنى فيهِ لِتَعَرُّضِ مَعْصِيَتِكَ»،[1] «بار خدایا در این روز مرا با ارتکاب نافرمانیت خوار مگردان.»
پزشکان قدیم با دیدن زبان بیماران، بیماریهای جسمی آنها را تشخیص میدادند و علمای اخلاق و عرفان، با دقت در گفتار افراد، بیماریهای روحی آنها را تشخیص میدادند. همانگونه که جسم به انواع بیماریها مبتلا میشود، روح انسان نیز به انواع بیماریها از قبیل حرص، حسد، طمع (آز)، خودبزرگبینی (استکبار)، عُجبْ (خود برتربینی)، یأس از رحمت خدا (خودکمبینی و احساس حقارت)، کسالت و تنبلی از انجام وظیفه و عبادت، بد زبانی (از قبیل دروغ و غیبت و تهمت و فهاشی و) … مبتلا میشود.
آلوده شدن به هر یک از این بیماریها، باعث خفت و خواری انسان در دنیا و آخرت میشود. عیبیابی و کشف بیماریها، خود کار دشواری است و برنامهریزی برای درمان آن، کاری است دشوارتر. هرکس برای سلامت روح و روان خود باید برنامهریزی کند و از پرتگاههایی که انسان را به گرداب گناه میاندازد، دوری کند.
«دام سخت است مگر یار شود لطف خدا
ورنه آدم نبرد صرفه ز شیطان رجیم.»
«اللهم لا تخذلني…»؛ «خذلان» از دیدگاه عارفان، دوران بدبختی سالک است که گاهی به خاطر گناه یا ترک اولایی، از سیر و سلوک باز میماند. زمینههای این گناهان به خود انسان بازمیگردد و به طور طبیعی محرومیت از رحمت خدا را به دنبال دارد. خدای متعال میفرماید: «اِنْ يَنْصُرْكُمُ اللَّهُ فَلا غالِبَ لَكُمْ وَ إِنْ يَخْذُلْكُمْ فَمَنْ ذَا الَّذي يَنْصُرُكُمْ مِنْ بَعْدِهِ وَ عَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ.»،[2] «اگر به یاری خدا بشتابید، کسی بر شما غالب نمیشود. و اگر خدا شما را به خواری واگذارد، چه کسی است که بتواند شما را یاری رساند و مؤمنان باید بر خدا توکل کنند.» و در جای دیگر شیطان مایهی خواری و گمراهی انسان معرفی شده است: «و کان الشیطان للانسان خذولاً»،[3] «شیطان مایهی خواری و بدبختی انسان است.»
بدترین حالت برای انسان این است که به خاطر آلوده شدن به گناه، خدای متعال او را به حال خود واگذارد.
۱. دعای روز ششم ماه رمضان: «اَللّهُمَّ لا تَخْذُلْنى فيهِ لِتَعَرُّضِ مَعْصِيَتِكَ وَلاتَضْرِبْنى بِسِياطِ نَقِمَتِكَ وَ زَحْزِحْنى فيهِ مِنْ مُوجِباتِ سَخَطِكَ بِمَنِّكَ وَاَياديكَ يا مُنْتَهى رَغْبَةِ الرّاغِبينَ.»
۲. قرآن، آل عمران: ۱۵۹.
۳. قرآن، فرقان: ۲۹.
خداوند
ماراازخذلان درامان نگهدار