سی گام برای خودسازی / گام چهارم: استمداد (یاریخواهی)
چکیده :پناه جستن عوام، تصدیق وعده و وعید، تعظیم امر و نهی و معامله کردن با دیگران براساس یقین و انصاف است. پناه جستن خواص، اراده را در اختیار گرفتن، کار خلق به خلق واگذاشتن و تعلقات را فروگذاردن است و پناه جستن خواصِ خواص، تنها خدا را دیدن، به خاطر بزرگی خدا به امر او گردن نهادن و برای نزدیک شدن به او با وی دمساز شدن است....
قسمتهای پیشین مجموعه مطالب «رمضان، سيگام در راه خودسازي» به قلم محمود صلواتی در اینجا منتشر شده بود. اکنون بخش جدید از این مطالب را به نقل از وبسایت مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم بخوانید:
گام چهارم: استمداد (یاریخواهی)
«اللَّهُمَّ قَوِّنِي فِيهِ عَلَى إِقَامَةِ أَمْرِک»،[1] «بار خدایا در این روز مرا بر انجام فرمانت یاری بخش.»
سالک الی الله بدون یاری خدا و استمداد از او راه به جایی نمیبرد:
«دام سخت است مگر یار شود لطف الهی ورنه آدم نبرد صرفه ز شیطان رجیم» [لسانالغیب حافظ شیرازی، دیوان اشعار، غزل شماره ۳۶۷]
در دعای کمیل میخوانیم: «قو على خدمتك جوارحي و اشدد على العزيمة جوانحي»، «بار خدایا اعضایم را برای خدمتت نیرو بخش و اعصاب و افکارم را بر عزم و استواری محکم فرما.»
هر کار باید به نام خدا و با استعانت از خدا آغاز شود (بسم الله الرحمن الرحیم) و برای خدا و به سوی خدا ادامه یابد (انّا الیه راجعون)؛ کسی که فکر کند خودش کسی است و خودش به یاری خود میتواند کاری بکند، مغرور و متکبر است.
«لا حول و لا قوة الّا بالله»، هر نیرو قوتی نیست مگر با قوت و نیروی الهی. صفات خدا محکمات وجود است و قدرت خدا منشاء همه قدرتهاست. هیچ سنگی از جای خود حرکت نمیکند مگر به اراده و خواست او. این چنین نیست که انسان فکر کند بدون استمداد از او میتواند کاری انجام دهد و بدون یاری او میتواند در جهت خودسازی و برطرف کردن خصلتهای زشت و خوش اخلاق شدن، کاری انجام دهد. بنابراین باید توفیق خوب شدن را نیز از خدا خواست و توفیق استمرار به خوبیها را نیز از او انتظار داشت. همواره باید این دعا را زیر لب زمزمه کرد که: خدایا هیچگاه ما را به خودمان وامگذار و نظر لطف و رحمتت را از ما مگیر.
برای استمداد از خدا باید به ریسمان محکم الهی چنگ زد که فرمود:
«وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعاً»(آلعمران:۱۰۳)، «به ریسمان محکم الهی چنگ زنید» و نیز فرمود: «وَاعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلاكُمْ»(حج:۷۸)، «به خدا متوسل شوید که او سرور شماست.»
پیر هرات گوید:
پناه جستنی، چنگ زدن به ریسمان خدا و پایداری در فرمانبرداری است.
پناه جستنی بر سه وجه است: پناه جستنی عوام، پناه جستنی خواص و پناه جستنی خواصِ خواص.
پناه جستن عوام، تصدیق وعده و وعید، تعظیم امر و نهی و معامله کردن با دیگران براساس یقین و انصاف است. پناه جستن خواص، اراده را در اختیار گرفتن، کار خلق به خلق واگذاشتن و تعلقات را فروگذاردن است و پناه جستن خواصِ خواص، تنها خدا را دیدن، به خاطر بزرگی خدا به امر او گردن نهادن و برای نزدیک شدن به او با وی دمساز شدن است. [خواجه عبدالله انصاری، منازل السایرین، ص۴۱]
