ماه رمضان با طعم هدفمندی یارانه ها آغاز مي شود؛ افزایش قیمت ها میهمان سفره روزه داران

چکیده :رمضان 90 نخستین سالی است که قانون هدفمندی یارانه ها در آن به مرحله اجرا درآمده و برهمین اساس سفره روزه داران، هر چقدر هم ساده، گران تر از سال های قبل پهن خواهد شد....

در سال جاری سایه یارانه ها از سفره های رمضان حذف شد تا ماه رمضان امسال با سال های قبل تفاوت ملموسی داشته باشد، تفاوتی که احتمالا سفره گروهی از روزه داران را تا حدودی تحت الشعاع خود قرار می دهد.

به گزارش ايلنا،امروز با قرار گرفتن در آستانه ماه مبارک رمضان، بازار همچون سال های گذشته با تکاپوی خاصی روبرو شده است. همه ساله در این برهه زمانی بازار برخی کالاهای مصرفی رنگ و بوی خاصی به خود گرفته و عرضه و تقاضای این محصولات دچار نوسان می شود. بر همین اساس تنظیم بازار ماه مبارک رمضان از اهمیت ویِژه ای برخوردار است چرا که سیاست های دولت در این خصوص بر سفره های روزه داران تاثیر مستقیم می گذارد.

اصولا قیمت ها و میزان موجودی کالا در ایام ماه رمضان از ابعاد مختلف حائز اهمیت است، برمبنای این امر دولت سعی می کند با تدابیر مختلف و با همکاری اصناف و فعالان بازار، آرامش را طی این مدت حفظ و نرخ ها را در حالت تعادلی نگه دارد.

اما ماه رمضان امسال نسبت به سال های پیش حال و هوای نسبتا متفاوتی دارد چرا که در سال جاری مردم باید سفره هایی پهن کنند که دیگر خبری از یارانه های دولتی در آن نیست. رمضان 90 نخستین سالی است که قانون هدفمندی یارانه ها در آن به مرحله اجرا درآمده و برهمین اساس سفره روزه داران، هر چقدر هم ساده، گران تر از سال های قبل پهن خواهد شد.

طی ماه های اخیر با اجرایی شدن قانون هدفمندی یارانه ها، پس از یک دوره سه ماهه تثبیت قیمت ها شاهد آن بودیم که از ابتدای سال جاری نرخ برخی کالاها در بازار رو به افزایش گذاشت که بخشی از این افزایش قیمت ها همچون روغن و کره با مجوز دولت صورت گرفت. اما گروهی دیگر از کالاها نیز به گونه ای دیگر تغییر قیمت یافتند که از آن جمله می توان به رشد قیمت محصولات لبنی و از جمله شیر به دلیل حذف یارانه آنها از سوی دولت اشاره کرد. محصول دیگری که طی این مدت با حذف پله کانی یارانه ها دستخوش تغییر قیمت شد، نان بود. بدون شک افزایش قیمت نان به عنوان قوت قالب مردم در دو مرحله، طی کمتر از شش ماه آن هم با وعده افزایش کیفیتی که تا به امروز شاهد آن نبوده ایم، تاثیر مستقیمی بر سفره مردم به همراه خواهد داشت.

این نوسانات قیمتی، بخشی از تغییراتی است که طی ماه های اخیر در بازار محصولات غذایی و کالاهای مصرفی رخ داده و هزینه خانوارها را دستخوش تغییر کرده است.

اما همه این تغییرات قیمتی منجر به آن می شود که رشد قیمت ها جدا از تورم هر ساله، در ماه رمضان برای مردم بیش از سال های قبل ملموس باشد.

برکت سفره های رمضان با طعم گرانی

همیشه نان جدا از مصرف غذایی آن، به عنوان برکت سفره روزه داران مطرح بوده و از این باب وجود آن در وعده های ماه رمضان از اهمیت ویژه ای برخوردار است. به عبارتی مصرف این محصول طی ماه رمضان با افزایش تقاضا روبرو می شود، این در حالی است که نرخ نان در سال جاری نسبت به سال قبل با جهش قابل توجهی روبرو بوده است.

با آغاز قانون هدفمندی یارانه ها یکی از نخستین کالاهایی که به واسطه حذف یارانه ها دستخوش تغییر قیمت شد نان بود که به دنبال آن در سال جاری نیز طبق سیاست های دولت بار دیگر نرخ این محصول افزایش یافت. به عبارتی نان بربری که در ماه رمضان سال گذشته با نرخ 100 تومان عرضه می شد امسال به حداقل 400 تومان (در شهر تهران) افزایش یافته است. سنگک به عنوان یکی دیگر از نان های مورد توجه روزه داران در ایام ماه رمضان نسبت به سال گذشته حداقل 300 تومان افزایش یافته است. نان های تافتون و لواش نیز که سال قبل حدود 25 تومان بودند امسال با حدود 100 تومان افزایش قیمت عرضه می شوند. همه اینها در کل به معنای گران شدن برکت در سفره روزه داران طی سال جاری است.

شیر غیر یارانه ای و محصولات لبنی با نرخ های آزاد

در خرداد ماه امسال طبق برنامه دولت، یارانه شیر حذف شد و شیر یارانه ای برای همیشه از بازار ایران خداحافظی کرد. شیر از جمله محصولاتی که همواره مصرف آن از سوی پزشکان در ایام ماه رمضان برای سلامت روزه داران توصیه می شود اما هم اکنون با حذف یارانه و افزایش قیمت شیر، تقاضای آن با کاهش نسبی همراه خواهد شد.

اما پیش از آزاد شدن نرخ شیر، قیمت محصولات لبنی نیز در بازار در مسیر صعودی قرار گرفت و پنیر به عنوان یکی از پرمصرف ترین محصولات لبنی در ایام ماه رمضان با افزایش قیمت روبرو شد، البته این افزایش چندان زیاد نبود.

کره نیز از دیگر محصولاتی است که طی ماه های اخیر با مجوز سازمان حمایت از مصرف کنندگان با نرخ صعودی روبرو شد.

عرضه مواد پروتئینی با تخفیف

یکی از محصولاتی که در ایام ماه رمضان با افزایش تقاضا روبرو می شود، محصولات پروتئینی است. بر این اساس وزارت بازرگانی با همکاری اتحادیه تولیدکنندگان گوشت قرمز و مرغ شرایطی را ایجاد کرد تا علاوه بر فروش این محصولات با نرخ های تعادلی در نمایشگاه های عرضه مستقیم کالا (طرح ضیافت)، این محصولات در فروشگاه های زنجیره ای و در برخی واحدهای صنفی نیز به صورت فروش ویِژه عرضه شوند.

در قالب این طرح قرار است گوشت قرمز و مرغ با تخفیف حدودا 10 درصدی به متقاضیان درایام ماه رمضان عرضه شوند.

البته در حالی که فعالان حوزه گوشت قرمز نرخ های مصوب کنونی را متعادل عنوان می کنند، تولیدکنندگان مرغ به ارقام مصوب دولت برای عرضه محصول به بازار انتقاد کرده و این نرخ ها را پایین تر از قیمت تمام شده تولید عنوان می کنند.

گفتنی است که نرخ مواد پروتئینی پس از اجرای قانون هدفمندی یارانه ها تغییر خاصی نیافت و قرار است ماه رمضان این محصولات با قیمت های ماه های اخیر عرضه شود. البته باید گفت که تورم سالانه موجود در اقتصاد کشور، نرخ مواد پروتئینی را نسبت به ماه رمضان سال گذشته دستخوش تغییرات اساسی کرده است.

شکری که کام روزه داران را شیرین نمی کند

قند و شکر از دیگر کالاهای پرمصرف در ایام رمضان محسوب می شوند که طی ماه های اخیر با نوسانات قیمتی در بازار کشور روبرو بوده اند. بر این اساس باوجود عدم ارائه مجوز قانونی از سوی سازمان حمایت از مصرف کنندگان، شاهد بودیم که نرخ شکر در بازار با افزایش قابل ملاحظه ای همراه شد. این افزایش قیمت که ابتدای سال جاری بیش از پیش ملموس بود، تا آنجا ادامه یافت که وزارت بازرگانی به ابزارهای تعرفه ای و وارداتی برای تنظیم بازار این محصول متوسل شد.

هر چند تنظیم بازار این محصول همچنان دنبال می شود اما نرخ شکر نسبت به ماه های گذشته رشد یافته است. بر این اساس مسئولان شکر را در لیست کالاهایی قرار دادند که قرار است در قالب طرح فروش ویِژه ماه رمضان با تخفیف 15 تا 20 درصدی به متقاضیان عرضه شود. در این خصوص قرار است شکر بسته بندی شده به نرخ هزار و 250 تومان طی ایام مذکور در فروشگاه ها توزیع گسترده شود.

با این حال باید پذیرفت که شکر با نرخ مصوبی که مشمول تخفیف ویژه نیز شده است چندان نمی توان کام روزه داران را شیرین کرده و تلخی افزایش قیمت ها را از یاد آنها ببرد.

همانطور که گفته شد، در قالب طرح ضیافت و فروش فوق العاده که از پنجم مرداد ماه در سراسر کشور آغاز شد، محصولات و کالاهای اساسی ماه رمضان با تخفیف 15 تا 20 درصدی به مردم عرضه می شود. بر این اساس 300 نمایشگاه با 1600 غرفه به عرضه مواد غذایی، پروتئینی، برنج، روغن، شکر و سایر اقلام پرمصرف ماه رمضان‌، با قیمت مصوب می پردازند.

این در حالی است که علاوه بر روغن و شکر که طی ماه های اخیر با افزایش قیمت روبرو بوده اند، نرخ برنج ایرانی نیز در بازار سیر صعودی داشته است. البته افزایش قیمت برنج به دلیل تغییر فصل بوده است و هر ساله در تیر و مرداد ماه به دلیل فاصله زمانی تولید و برداشت، نرخ این محصول در بازار افزایش یافته و دوباره به قیمت های تعادلی باز می گردد.

زولبیا 3400 تومانی و توافق برای عرضه خرما با 15 درصد تخفیف

خرما یکی از کالاهای پرمصرف و پرطرفدار در ایام رمضان است. این محصول از قدیم الایام همواره میهمان خاص سفره های افطار بوده و هست. طی سال های اخیر به دلیل خشکسالی، میزان تولید خرما کاهش یافت و هرساله بیش از 800 هزار تن برداشت محصول صورت نگرفت که این مسئله به نوبه خود نوسانات قیمتی آن را در بازار به همراه داشت.

بر این اساس طبق توافقات صورت گرفته میان اتحادیه نخلداران و وزارت بازرگانی برای خرید محصول از تولیدکنندگان و تنظیم بازار خرما در ماه رمضان، مقرر شد خرما در سطح کشور 15 درصد کمتر از قیمت بازار در مکان های عرضه مستقیم کالا به متقاضیان فروخته شود.

زولبیا و بامیه از دیگر کالاهایی خاص ماه رمضان هستند که سفره های روزه داران را زینت می بخشند. اما نرخ عرضه زولبیا و بامیه در ماه رمضان نیز که مدت ها به کش مکشی میان اتحادیه قنادان و وزارت بازرگانی تبدیل شده بود، بالاخره روی قیمت مصوب 3400 تومان نهایی شد. براین اساس هر کیلو زولبیای درجه یک با این نرخ به متقاضیان عرضه می شود.

پیش از این تولیدکنندگان اعلام کرده بودند که به دلیل افزایش هزینه های تولید (افزایش قیمت روغن، شکر، هزینه های انرژی و …) ناشی از اجرای قانون هدفمندی یارانه ها، تولید محصول با نرخ مصوب 3400 تومان صرفه اقتصادی نداشته و کمتر از هزینه های تمام شده تولید است. برمبنای این امر در آخرین توافقات صورت گرفته مقرر شد قنادان به ازای دریافت مواد اولیه شامل روغن، شکر، تخم مرغ و نشاسته به قیمت های پایین تر از نرخ های بازار توسط دولت، محصول خود را با رقم مورد نظر دولت در ماه رمضان عرضه کنند. اینگونه شد که نرخ 3400 تومان برای هر کیلو زولبیا در رمضان امسال به ثبت رسید که البته این رقم نسبت به سال گذشته با افزایش روبروست.

روی خوش کشاورزان به مصرف کنندگان

در کنار افزایش مصرف و تقاضا برای برخی کالاها نظیر برنج، مواد پروتئینی، شکر، روغن و …، در ماه رمضان، سبزیجات و برخی میوه ها نظیر هندوانه از محصولاتی هستند که در این ایام با استقبال مردم روبرو هستند. در این حوزه کشاورزان که همیشه دست و دلباز ترین قشر در میان تولیدکنندگان بوده اند، این بار هم با نرخ های نازل، محصولات خود را راهی سفره های رمضان می کنند.

در این خصوص رئیس اتحادیه فروشندگان میوه و تره بار اعلام کرده که نرخ اکثر سبزیجات حدود کیلویی 500 تومان خواهد بود و در صوردت مبادرت به خرید ریحان گلخانه‌ای اصفهان و یا جعفری گلخانه‌ای همدان، قیمت سبزی اندکی افزایش خواهد داشت.

هنداوانه نیز که یکی از اقلام پرمصرف ماه رمضان است در میادین میوه و تره بار با نرخ کیلویی 150 تا 230 تومان عرضه شده و حداکثر قیمت این محصول در مغازه ها نیز حدود 350 تومان خواهد بود.

رئیس اتحادیه میوه و تره بار در خصوص نرخ دیگر محصولات نیز اعلام کرده: میوه‌های داخلی از جمله هلو، گلابی، آلو و … هم با نرخ ارزان و کیفیت بالا به عرضه می شوند.

توقف ارائه مجوز افزایش قیمت در ماه رمضان!

به هر حال طبق نرخ های مصوبی که دولت برای عرضه محصولات و کالاهای مختلف در ایام ماه رمضان اعلام کرده، هرگونه افزایش قیمتی در این خصوص تخلف محسوب شده و بنا به اظهارات مسئولان وزارت بازرگانی مردم می توانند گزارش این تخلفات را برای اعمال رسیدگی به سامانه 124 گزارش کنند. البته اگر این سامانه و گزارش های مردمی منجر به رسیدگی به تخلفات شود…

مسئولان اعلام کرده اند که در ماه رمضان هیچگونه افزایش قیمتی صورت نمی گیرد و کمبودی نیز در بازار ایجاد نخواهد شد.

اما مسئله دیگری که از سوی دولتمردان وعده داده شده، توقف ارائه مجوزهای قانونی برای افزایش قیمت ها در ماه رمضان است. برمبنای این امر پس از اتمام فاز نخست افزایش قانونی قیمت ها در اوایل سال جاری، مردم حداقل تا یک ماه می توانند آسوده باشند که دولت برای افزایش نرخ ها مجوزی نمی دهد. بر این اساس احتمالا بعد از ماه رمضان رسیدگی به درخواست های برخی تولیدکنندگان برای افزایش قیمت ها آغاز خواهد شد.