درگذشت عزتالله سحابی، سیاستمدار اخلاقگرا و ایراندوست
چکیده :مهندس سحابی، رییس شورای فعالان ملی_مذهبی و از شاخصترین حامیان جنبش سبز مردم ایران بامداد امروز در سن 81 سالگی درگذشت. وی عضو شورای انقلاب، رییس سازمان برنامه و بودجه در دولت مهندس مهدی بازرگان، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اول، و عضو خبرگان قانون اساسی بود.مهندس سحابی که در پی سکته مغزی از دهم اردیبهشت ماه در بیمارستان بود، بدنبال لخته شدن خون حدود یک ماه در حالت کما بود....
مهندس عزت الله سحابی، فعال ملی_مذهبی پس از شش دهه مبارزه، در پی یک دوره بیماری، بامداد امروز جان به جان آفرین تسلیم کرد.
به گزارش رسیده به جرس، مهندس سحابی، رییس شورای فعالان ملی_مذهبی و از شاخصترین حامیان جنبش سبز مردم ایران بامداد امروز در سن 81 سالگی درگذشت. وی عضو شورای انقلاب، رییس سازمان برنامه و بودجه در دولت مهندس مهدی بازرگان، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اول، و عضو خبرگان قانون اساسی بود.
مهندس سحابی که در پی سکته مغزی از دهم اردیبهشت ماه در بیمارستان بود، بدنبال لخته شدن خون حدود یک ماه در حالت کما بود.
مهندس سحابی بیش از 15 سال از عمر خود را در زندانهای رژیم شاهنشاهی و جمهوری اسلامی سپری کرده است. وی آخرین بار در سال 1379 بازداشت و بعدا در دادگاه مشهور به «فعالان ملی _ مذهبی» توسط قاضی حداد، معاون امنیتی قاضی مرتضوی، به 11 سال زندان محکوم شد.
فرزند ارشد دکتر یدالله سحابی، دانشآموخته رشته مهندسی بود و در سال های ۱۳۲۷ و ۱۳۲۸ در مجله «فروغ علم» و در سال های و ۱۳۳۱ و ۱۳۳۲ در مجله «گنج شایگان» به عنوان سردبیر این نشریات فعالیت می کرد. وی از نیروهای فعال در نهضت ملی به رهبری دکتر محمد مصدق و بعدتر نهضت مقاومت ملی بود. مهندس سحابی با تاسیس نهضت آزادی ایران، همراه زنده یادان بازرگان، طالقانی و پدرش شد. در همین رابطه بود که او حبس ها و فشارهای امنیتی و قضایی فراوانی را متحمل شد و ازجمله به تبعید رفت.
پس از انقلاب، و در پی استعفای دولت موقت مهندس بازرگان، مهندس سحابی در موقعیت اپوزیسیون قرار گرفت و ازجمله شاخصترین چهرههای منتقد حاکمیت و نظام سیاسی در ایران بود. وی در جریان انتقادها و مخالفت های خود با سیاست های صاحبان قدرت در ایران، حبس ها و تهدیدهای متعدد و پیوسته ای را متحمل شد.
عزت الله سحابی در سال ۱۳۷۰ مجله ایران فردا را منتشر کرد که به روزگار خود از بانفوذترین نشریات ایران محسوب می شد. این نشریه در سال ۱۳۷۹ توقیف شد.
نهادهای اطلاعاتی و امنیتی جمهوری اسلامی، چند ماه پیش، در زمستان 89 وی را احضار کرده مورد تهدید قرار دادند.
حمایت مهندس سحابی و شورای فعالان ملی مذهبی از جنبش سبز، و اعتراض این جمعیت سیاسی به حبس و حصر رهبران جنبش، موسوی و کروبی، و نیز صدور بیانیه تسلیت و همدردی با میرحسین موسوی، نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی را خشمگین ساخته ، به احضار فرزند ارشد دکتر یدالله سحابی وادار ساخت.
بر اساس خبر دریافتی، قرار است، فردا، صبح چهارشنبه، پیکر مرحوم سحابی از مقابل منزل وی در لواسان تهران تشییع شده و در گورستان همان منطقه به خاک سپرده شود .
منزل مهندس سحابی در لواسان ، بلوار امام خمینی ، بعد از میدان گلن دووک ، خیابان پیام ، خیابان صحرای ناران ، کوچهٔ گلستان ، پلاک ۱۰ واقع شده است.
همچنین به مناسبت درگذشت مهندس سحابی شورای فعالان ملی_مذهبی با انتشار بیانیهای تاکید کرد: سحابی ایران را برای همهی مردم ایران میخواست.
این شورا همچنین اظهار داشت :هویت ایران، برآیند زندگی و آرزوهای مشترک همهی مردم ایران و بویژه دستاورد کوششها و رنجهای فرزندان راستینش همچون سحابیهاست. زین پس ما همه سحابی هستیم.
این پیرمرد تا اخرین روزای عمرش به حکومث اسلامی بازجویی پس میداد
رنجنامه مهندس سحابي: درد اين دختران و پسرانم را به کجا ببرم؟
…
ربنا اخرجنا من هذه القريه الظالم اهلها واجعل لنا من لدنک وليا واجعل لنا من لدنک نصيرا (نساء، 75)
عزت الله سحابي
روحش شاد ویادش گرامی.
در گذشت مبارزو عالم دیرین اسلامی آقای مهندس عزت الله سحابی را به تمامی مسلمانان در داخل و خارج از ایران تسلیت عرض میکنم. روحش شاد باد
به امیدروزی که انسان هادرهمه چیز برابرباشند
او انسانی در حد انسانهای بزرگ و مسلمانی در حد مسلمانان با اخلاق بود روانش شاد باد, خداوند او را رحمت کند.
ضایعه اسفناک درگذشت آموزگار وارسته علم واخلاق مهندس سحابی را به پیشگاه مقدس امام عصر و همه مسلمانان جهان و ایرانین سراسر جهان تسلیت می گویم روحش شاد و قرین رحمت حق باد انشاء ا….
اقای مطهری مدعی بود اگر این انقلاب به پیروزی برسد ما حاضریم کمونیست ها را بیاوریم دانشگاه و دیگاه خود را تبیین کنند چرا که اسلام به لحاظ اندیشه میتواند پاسخگو باشد الان به فرزندان ایشان عرض میکنیم این حرف پدرتان پیشکش رژیم از مرده یک مسلمان واقعی و یک مبارز واقعی که به جر معدودی از افراد سابق مبارزه ایشان را ندارند وحشت دارد وباید پیکر این انسان بزرگ وانقلابی مظلومانه و با فشارو تهدید تشییع و در دورافتاده ترین مکان به خاک سپرده شود وشماها چه وظیفه ای دارید رد مقابل گفتار پدرتان
عزتِ آزادگان بود و خداوندِ ادب
خوش درخشیداین ستاره دردل دنیای شب
شب پرستان را بگو عزت ندارد هر که او
بر سحابیهای این عالم نباشد منتسب
روحش قرین رحمت. موجب تاسف بسیار برای من و هموطنان عزیز است.
و اما نکتهای به آن دوستی عزیزی که “به تمامی مسلمانان” تسلیت گفتند و تمامی هموطنان خوبم (که امید دارم موجب دلخوری نشود):
تاریخ از آقای سحابی به عنوان یک آزادیخواه ایرانی (و البته مسلمان) یاد خواهد کرد که خستگی ناپذیر هر آنچه توانست در راه آزادی و بهروزی “مردم ایران” کوشید (و نه یک عالم مسلمان). این افتخار کمی نیست. گمان نکنم روح آن مرحوم راضی به انتصابات غیر واقعی باشد.
مرد و آزادی رو ندید
دوستان خوبه بدونند که طلایه داران تفسیر علمی قرآن در ایران بزرگانی همچون بازرگان طالقانی و مهندس سحابی بودند.به یاد مظلومیت سران نهضت آزادی حضوری پرشکوه در مراسمشان خواهیم داشت.
روحش شاد درود بر این خانواده فرهنگ دوست ایرانی .چه ظلم ها که بر او نرفت وچه تهمت ها در جکو مت ناب محمدی بر او زده نشد .
بلهایت را شکستند …….پروارت را هرگز
تنت را کفتند…………… قامتت را هرگز
لبانت را دوختند…………. پیامت را هرگز
نماد اعتدال و دوری از افراط گرائی ار میان ما رفت . به این امید که روح او در کالبد جامعه افراط زده ما حلول کند و آرامشی که سالیان دراز از این مردم دریغ شده را بازگرداند. چرا که آنچه باعث نهادینه شدن خشونت در میان ما شده , دوری از اعتدال و عقلانیت بوده.
رحمت بر این بزرگمرد ایران و همچنین دیگرانی چون مهندس بازرگان و دکتر سحابی که منش آزادی خواهی توام با اعتدال انان باید سرلوحه جنبش های جوانان امروز باشد .
از حاکمیت و اداره فرهنگ آن نیز می خواهیم موانع نشر جلد دوم خاطرات ایشان را بردارد.
زنده باد.
براستی در تاریخ ایران خصوصا معاصر مهربانترین باسوادترین دلسوزترین و آینده نگرترین افراد از گروههای ملی مذهبی بودند از آقایان مصدق بازرگان و آقای یزدی و سحابی و …. حتی اگر در برهه هایی حماقت دوستان یا شیطنت مقام پرستان پرده بر روی چهره منورشان انداخت اما پایمردی آنها در راه حقشان دوباره نور اندیشه تابناکشان را به مردم و غافلان نمایاند
روحش شاد باد و راهش پر رهرو باد.
روحشان شاد باشد مرد حق و قانونمدار بودند ایشان
درگذشت زنده یاد مهندس سحابی را بخانواده محترم این مبارز و میهن پرست کبیر و کلیه آزادیخواهان ایران صمیمانه تسلیت عرض نموده و امیدوارم بیاری خداوند تبارک تعالی راه این بزرگمردان را برای آزادی و آبادانی ایران انچنان ادامه دهیم که روح پر فتوح آنان از ما رهروان راه آزادی راضی باشد.اما باید تاسف خورد بحال و روز نظام حکومتی منقرض شده شاهنشاهی و حاکمان تشنه قدرت اسلامی که میتوانستند با استعانت از فکر و اند یشه چنین رادمردان مملکتی آباد و آزاد داشته باشند بجای اینکار آنان را در غل و زنجیر نهادند که باید در این دنیا جوابگوی ملت بزرگ و متمدن ایران و در ان دنیا پاسخگوی ذات باریتعالی باشند که بقول خودشان بجای آنان گروه منحرف را بر مقدرات این ملت حاکم کردند.روان این مبارز نستوه شاد باد.
اتفاقا جناب گمگشته-همراه عزیز- تعبیر عالم مسلمان درباره ایشان حقیقت دارد .ایشان تفسیر های قابل توجهی (مخصوصا علمی)درباره قرآن دارند و مانند مهندس بازرگان وپسر بزرگوارشان(که ایشان هم تفسیر گرانقدری دارند)همواره دغدغه بازگشت جامعه به قرآن را داشتند.
اینکه بعضی میخواهند دین در انحصار خودشان باشد نباید شما را به اشتباه بیندازد
شادی روح پرفتوحشان صلوات
Sahabi, mardi ke dar 2 nezam ru be Mellat va posht be ghodrat mobareze kard
ruho ravanash, gerami bad
متاسفانه در این دو ساله بسیاری از ایران دوستان واقعی. میهن پرستان واقعی و آزاد مردان و شیرزنان را از دست داده ایم . برای امثال ما که حضور ایشان مایه دلگرمی بود و امیدواری، مصیبت جانکاهی است و احساس بی پناهی می کنیم، هر بار پس از شنیدن خبر مرگ این عزیزان. اما شناخت عمیق خود و ایمان به قدرت خدا چراغ راهمان خواهد بود.
مهندس سحابی را به خاطر یک عمر آزادگی، بسیار دوست داشتمو روحش شاد
آقای خاتمی خیلی خیلی عزیز
در طول این زندګی به مهندس سحابی بیشتر ظلم شده یا به رهبری ؟
تسلیت صمیمانه بخانواده محترم این مبارز و آزادیخواه
درود بر روان پاک این بزرگمرد تاریخ ایران زمین
سحابي هم از شهر كلاغها (البته كلاغايي كه ادعاي سياستمداري دارن) پر كشيد
آزاديت مبارك
به نظر ميرسه واقعاً ديگه تو اين مملكت مرگ راه رسيدن به آزاديست
هرگز نام سحابی از یادهایمان نمیرود او آزادیخواهی بود که با عزت در این دنیا زندگی کرد وبا عزت هم از این دنیا رفت .روحش شاد.
درود بروان پاک این مهندس دانشمند ، مبارز نستوه ، روشنفکر دلسوز میهن و …. و اخیرا” نگران فروپاشی و تجزیه کشور بدلیل بیلیاقتی حاکمان فعلی .
ای کاش من میتوانستم خون رگانم را قطره قطره بگریم.یاد سحابی از خاطر ما نمیرود آزادیخواهی که با عزت از این دنیا رفت.روحش شاد
به امید سرایی آرام برای او که همیشه ناآرام بود ….
او يك ايراني ايران دوست بود ايران را براي همه ايرانيان ميخواست دردش همين بود و اين همه درد و رنج را در طول عمر خود به همين خاطر تحمل كرد روحش شاد وتسليت به خانواده گرامي ايشان .
yadash geramy va rahash porrahro bad
ايشان بسيار با اخلاق و فرهيخته و صاحب علم و معرفت و دانش قراني بودند و بسيار براي ايران و مردم دل مي سوزاندند
پيش از انقلاب چند سال در زندانهاي شاه زنداني بودند و در زمان جمهوري اسلامي هم باز طعم رندان را چشيدند در دو حکومت
قبل و بعد از انقلاب
رفت و ندانست که برای بوییدن یک سیب چقدر تنها خواهیم ماند. وقتی به تصویرش می نگرنم تنها گریه است که …
ايشان بسيار با اخلاق و فرهيخته و صاحب علم و معرفت و دانش قراني بودند و بسيار براي ايران و مردم دل مي سوزاندند
پيش از انقلاب چند سال در زندانهاي شاه زنداني بودند و در زمان جمهوري اسلامي هم باز طعم رندان را چشيدند در دو حکومت
قبل و بعد از انقلاب به خانواده گرامي ايشان تسليت مي گوييم روحش شاد و راهش پر رهرو باد
در عصری که همه از دین و اخلاق به نفع دنیای خود هزینه میکنند بودند و خواهند بود تک ستاره هایی که عمر و بل دنیای خود را برای دین و اخلاق هزینه کنند. نام ویادشان ابدی
roohash shad va yadash gerami baad
سحابی تو ای مرد اخلاق و دین
به روح بلندت هزار آفرین
تو که درد میهن به تن دادهای
همه جان برای وطن دادهای
هر آنکس که آگه بُد از پیشه ات
ز گفتار و کردار و اندیشهات
گواهی بود مر تو را هر زمان
به دانش، به مهر وطن بی گمان
تو رفتی و رازی است اندر میان
چه چاره ست میهن ز سیل روان
و رازی که همراه این گفته بود
که فردوسی پاک دُر سفته بود:
«چو ایران مباشد تن من مباد
به این بوم و بر زنده یک تن مباد»
مثل او در عالم سیاست نداریم. امیدوارم روزی برسه که ایران فردا رو دوباره به یاد او بخونم. روحش شاد.
از کار خدا در عجبم!!!
مردمانی که وجودشان باعث عزت و افتخار ایران زمین هست رو یکی پس از دیگری از بین ما می بره ولی افرادی که لکهء ننگ در تاریخ این مرز و بوم هستند رو نه!!!
خداوند رحمتش کند …مرد بزرگ رفت و روسیاهی برای فرعونیان ماند
خداوند با صدیقین محشورش کند.
روهش شاد و راهش پر رهرو باد ان سشا الله
به هاله عزيز تسليت مي گويم. مهندس سحابي به عنوان اسوه يك سياستمدار با اخلاق در تاريخ ايران مي درخشد. كسي كه دين خود را به حيله هاي سياست نفروخت و جز در مقابل خداوند در مقابل هيچ بنده و ظالمي سر تعظيم فرود نياورد. ايشان متعلق به همه ايرانيان هستند. روحش غريق رحمت واسعه خداوند گردد. امين
زین پس همه ی ما باید چو او باشیم…او در یکی از پیام هایش، امسال گفته بود«————همه ی ما باید نو بشیم»
——-
—
—
رضا علیجانی با اشاره به سخنان آقای سحابی در سالگرد فوت پدرش در حسینه ارشاد گفت: “زمانی که سخنرانان مختلف در بزرگداشت پدر او از عبادت هایش یاد می کردند وقتی نوبت به او رسید گفت همه اینها مسائل شخصی و خصوصی پدرم بین او و خدای خودش است. ولی مهم این است که این نیایش ها و عبادت ها چه تاثیری بر رفتار او با دیگر مردمان داشت.”
آقای علیجانی معتقد است عزت الله سحابی در آنجا مهم ترین حرف دو دهه اخیرش را زد. او در این باره گفت: “محور وحدت ملی در ایران کنونی نه می تواند مذهب باشد، در عین حال که من خودم شخصی مذهبی هستم، و نه زبان چون در ایران مذاهب مختلف دینی و غیر دینی دارند زندگی می کنند و با زبان های مختلف صحبت می کنند. محور وحدت ما باید ایران و سربلندی ایران باشد.”
او افزود: “من فکر می کنم این تعریف عصاره تجربه شصت سال مبارزه مهندس سحابی بود که در مجلس تدوین قانون اساسی با اصل ولایت فقیه مخالفت کرد و در سخنرانی اش در خزانه هم به لحاظ دینی هم به لحاظ سیاسی این اصل را به ضرر ایران دانست.”
درود برر کوشندگان راه آزادی
بخش پایانی رنجنامه مهندس سحابی در فروردین 89: ای خدای بزرگ، ای تغییر دهنده قلبها و فکرها، یا حال و روز ما را دگرگون کن یا مرگ مرا برسان.
مثل این که رفتن خوبان هم رسم روزگاره
کم کم داریم از همیشه تنها تر میشیم….
روحش شاد…..
مگر ای سحاب رحمت تو بباری ارنه دوزخ
به شرار قهر سوزد تن جاهلان به دنیا
تا آمدی که آگاه کنی ما پیامت را شنیدیم حاکمین که کر بود نشنید
چرا با وجود خدماتی که این مرحوم به ایران کرد، مردم زیاد براش ناراحت نیستند؟! مثلاً مثل ناصر حجازی…
روحش شاد و به خانواده و دوستانش صبر ارزانی باد
خدایا ! دعای مرحوم آقای مهندس سحابی را در حق ما هم اجابت فرما . یا اوضاع وطن ما را بهبودی بخش یا مرگ ما را برسان . آمین