سایت خبری تحلیلی کلمهhidden pichidden pichidden pichidden pichidden pic

فضایل سیاسی خاتمی

چکیده :در مقاطعی که با برخی از سیاست مداران مانند آقای سید محمد خاتمی همکاری داشتم، فرصتی بود تا بتوانم رفتار و کلام و میزان انطباق آن دو، همچنین انطباق وعده ها و پیمان ها را با عملکردها بسنجم. امروز هم که به گذشته می نگرم به نظرم فضیلت سیاسی را بیش از همه، در عمل و رفتار خاتمی طی دوره مسئولیتش می شد دید. االبته این موضوع نسبی بوده و آقای خاتمی هم مثل هر انسان دیگری دارای نقاط قوت و ضعف است، ولی برآیند رفتارهای او که امروز در خاطره بسیاری از مردم ایران مانده بر فضایل رفتاری و سیاسی ایشان تاکید دارد. فکر می کنم «نامه ای برای فردا»ی آقای خاتمی که خطاب به نسل جوان کشور یک سال قبل از پایان مسئولیتش در مقام رییس جمهور نوشت، گواهی بر ادعایم باشد....


معصومه ابتکار

سیاست مداران عموما در سخن و تحلیل، توانمندی هایی دارند یا در اثر سیاست ورزی به توانایی هایی دست می یابند. همه سیاست مداران نیز بر مردم و عدالت و همه خوبی های عالم تاکید دارند. ولی اینکه فرد در کنار سخنان نیک و کلام زیبا بتواند در عمل و رفتار هم پای بند به آنچه می گوید باشد، امری بسیار دشوار و در عالم سیاست نادر است.

این نوع سیاست نادر شاید همانی باشد که امام علی (ع) آن را تربیت بندگان می داند. به این معنا که یک سیاست مدار خوب با رفتار خویش، ادب و درست کاری را به مردمش منتقل می کند. چنان که عکس این انتقال هم صادق است.

رفتار سیاستمداران و زمامداران به حدی بر مردم اثر دارد که حضرت علی با صراحت فرمودند: مردم به زمامدارانشان بیش از پدرانشان شباهت دارند.

نکته مهم در بیان امام اینست که رفتار زمامدار بیش از کلامش بر مردم تاثیر می گذارد و البته گروههای مختلف مردم بر همین اساس در جرگه پیروان سیاست مدارانی قرار می گیرند که بیشتر بر آنها تاثیرگذارند.

در مقاطعی که با برخی از سیاست مداران مانند آقای سید محمد خاتمی همکاری داشتم، فرصتی بود تا بتوانم رفتار و کلام و میزان انطباق آن دو، همچنین انطباق وعده ها و پیمان ها را با عملکردها بسنجم. امروز هم که به گذشته می نگرم به نظرم فضیلت سیاسی را بیش از همه، در عمل و رفتار خاتمی طی دوره مسئولیتش می شد دید. االبته این موضوع نسبی بوده و آقای خاتمی هم مثل هر انسان دیگری دارای نقاط قوت و ضعف است، ولی برآیند رفتارهای او که امروز در خاطره بسیاری از مردم ایران مانده بر فضایل رفتاری و سیاسی ایشان تاکید دارد.

فکر می کنم «نامه ای برای فردا»ی آقای خاتمی که خطاب به نسل جوان کشور یک سال قبل از پایان مسئولیتش در مقام رییس جمهور نوشت، گواهی بر ادعایم باشد. نامه ای که «دیروز» برای «امروز» ما نوشته شد و سخنان قابل تاملی که در این روزها بسیار خواندنی تر از قبل است.

خواندن این نامه را به مشتاقان موضوع می سپارم ولی در تورقی که خودم داشتم، بخش هایی از آن یادآور نکات مهمی بود. مثلا اینکه شروعش از «کویر» است و توصیف کویریات: «کویر، در نگاه اول تجلی خشونت، خشکی، بی آبی و پژمردگی است. پهنه گسترده ای که ریگزارهای بی حد و مرز آن، زندگی را در کام خود فرو می برد. از آسمان کویر، باران آفتاب می بارد و از متن آن طوفان های سهمگین شن بر می خیزد. اما کویر را من مظهر زندگی، تلاش، صبوری و سازندگی می دانم؛ که نومیدی در دل دریایی مردان و زنانش غرق و هضم می شود و از ناممکن ها امکان شگفت انگیز زندگی پویا بر می خیزد. مبارزه آرام با طبیعت سخت و خشن و نا آرام، مردان و زنان کویری را چنان پرورده است که لحظه ای از زندگی شان تهی از آفرینندگی و امید آفرینی نیست».

… و بعد می رسد به مردم و تاریخ که: «هیچ قومی نمی تواند فارغ از آنچه بر او گذشته است، آینده خود را برگزیند و آینده هر قومی نیز در گرو آگاهی، اختیار، انتخاب و اعمال اراده اوست. گذشته ما گذشته ای استبدادزده است و استبدادزدگی درد مزمن و مشترک جامعه ما است. عدم تامل در این درد بزرگ تاریخی همه ما را به بی راهه خواهد برد. استبداد، خوداندیشی و خوباوری را از مردم می گیرد و جان و جهان آنان را پر از ترس می کند. در فضای استبداد، هر کس در پی بیرون کشیدن گلیم خود از آب است. دروغ، نفاق و ریا در جامعه رواج می یابد. آن چه بر جان و جهان انسان استبدادزده غلبه می کند، غفلت از حق خود و احساس تکلیف در برابر آن است که قدرت دارد. حتی خدا در چهره جبار خود تجلی می یابد که فقط باید از او ترسید و اسم جلال حضرت حق، اسم جمال او را تحت الشعاع قرار می دهد …».

نامه ای برای فردا، سعی دارد ابعاد مختلفی از دیروز و امروز این سرزمین و مردمانش را روشن کند و به گواه آنچه که این روزها می گذرد، قلم به خطا نبرده است: «نفرت و شیدایی درد بزرگ دوره اخیر تاریخ ما است و چالش نافرجام سنت و تجدد که سرنوشت یکصد و پنجاه ساله ما را تحت تاثیر قرار داده است، بیشتر ناشی از این دو احساس و کمتر متاثر از اندیشه است. البته همواره در این میان اصلاح طلبانی بوده اند که بر هویت دینی و ملی و بازگشت به خویشتن به عنوان پایه تحول و پیشرفت تاکید می کرده اند و خواستار نوسازی و نوآوری هم در فرهنگ، هم در سیاست و هم در اقتصاد بوده اند و با سازمان و سامان خودکامه وابسته مخالفت می ورزیده اند، از عقب ماندگی علمی، اقتصادی و سیاسی کشور رنج می برده اند و جامعه ای می خواسته اند آزاد، برخوردار از حقوق اساسی و تولید کننده و مستقل. اما آنان نیز همواره گرفتار دو مشکل بوده اند؛ یکی اینکه کمتر تعریف روشن و راهبردی از آزادی و حقوق اساسی جامعه و پیشرفت و استقلال داشته اند. لذا عمدتا مقهور مشهورات زمانه بوده اند. دیگر اینکه در هیاهوی جنگ سنت و تجدد بیشترین فشار را تحمل می کرده اند. کلام مرحوم دکتر شریعتی در این باب گویا است: در میان دینداران متهم به بی دینی و در میان بی دینان متهم به دینداری و در ورای این دو، خارجی مذهبی که سر از اطاعت امیرالمومین برتافته است».

… و کلام پایانی نامه:

گمان مبر که به آخر رسید کار مغان
هزار باده ناخورده در رگ تاک است

منبع: وبلاگ ابتکار سبز


26 پاسخ به “فضایل سیاسی خاتمی”

  1. امید گفت:

    به قول حافظ :
    “خاتم جم را بشارت ده به حسن خاتمت
    کاسم اعظم کرد ازو کوتاه دست اهرمن”
    با اجازه حافظ ما فکر کردیم منظور آقای خاتمی هستن

  2. احمد گفت:

    با همه انتقاداتی که به خاتمی داریم بازم بهش مدیونیم.

    • فضول گفت:

      ای که هفتاد گذشت در خوابی بیدار شو بابا جان چقدر می خوابی

      البته منظورم شما نبودید.

  3. موسوی دوست دارم گفت:

    یادش بخیر روز اول که رفتم دانشگاه تا ثبت نام کنم یکی از غرفه ها این کتابو توزیع می کرد.سال 87 دانشگاه شیراز
    هنوز دارمش کتابچه هست عکس روی جلدش عکس خاتمیه .الان هم تو قفسه ی کتابامه جوری که عکس خاتمی رو باشه

  4. حسن گفت:

    بدون شک جناب خاتمی دارای فضائل اخلاقی بسیار والائی هستند ویک فرد روجانی ویک فیلسوف ارجمند هستند .ولی واقعا در بیان فضائل سیاسی ایشان بهتر است تامل کنید ..زیرا که در سیاست انچه فضیلت زاست ..جانبداری سیاستمدار از حقوق کسانیست که مسئول ادره انان شمرده میشود ..وایشان بارها وبارها در این مورد به طور فاحش کوتاهی کردند و همچنان که خودشان هم بصراخت بارها اذعان نموده اند مصالح ماندگاری نظام ودغدغه های ولی فقیه را بر حقوق ضایع شده مردم تر جیح دادند ..بنابراین در این زمینه بهتر است با دقت بیشتری اظهار نظر کنیم ..

  5. مهران گفت:

    پیرو ویژه نامه کردی کلمه همان مقاله و مقاله دکتر تاج زاده در خصوص به سابر زبان ها خصوصن ترکی تهیه شود

  6. علمدار حسين گفت:

    خاتمي نور چشم ملت است

  7. حسین مرادی گفت:

    درود بر رهبر اصلاحات در ایران زمین، خاتمی عزیز و به امید روزی که پیام های این سید بزرگوار و دلسوزی های او را قدر بدانند و بجای تهمت و دروغ راه او که همان راه پیشرفت ایران است را دنبال کنند.

  8. برادر شهيد گفت:

    خاتمي بزرگ ، نوري است که دلهاي سياه اين تيره روزان تاب تحمل آن را هيچگاه نداشته است .
    حرفهاي امروز اين تبهکاران که دستشان به خون جوانان وطن و بهترينهاي اين مرز و بوم آلوده و کارنامه سياه آنان مملو از جنايات ريز و درشت در حق دين و مردم و ميهن است ، همان حرفهاي ديروزشان است که در تاريکخانه هايشان در گوش هم مسلکان دين به دنيا فروش خيانت پيشه شان زمزمه ميکردند .
    روبه صفتاني که به حکم کج خيالي در اين غبار تباهي که فراهم آورده اند و از سر کوردلي بيشه را خالي از شيران تصور کرده اند و گمان برده اند که اکنون زمان انتقام کشي کينه هاي ديرينه خود ساخته شان است .
    آنکه از سر بي تدبيري و بي خردي و جزم انديشي از بي نيازي خود و هم طيفانش از حضور اصلاح گران اين راه ناصواب سخن مي گويد ، که امثال او پيش پاي اين انقلاب و مردم گذاشته اند ، مکنونات قلبي ساليان دراز خود را آشکار ساخته است .
    و نيز نشانه فهم ناصحيح از شيوه هاي درست مملکت داري و سندي بر اميال استبدادي اين نا اهلان که متاسفانه انقلاب به دستان آنها افتاده است.
    و اين موجودات گويا فراموش کرده اند که امام بزرگوار اين امت ،جرياني را که امروزه اصلاحات ناميده ميشود، يکي از دو بال لازم براي اوج گيري جمهوري اسلامي است .
    حال کدام انحراف از اين عميق تر و خيانت از اين بزرگتر به انديشه و راه و ميراث امام ، که اين جماعت در انديشه قطع اين بالند.
    البته بر هيچ انسان فهيمي پوشيده نيست که اين همه هياهو و هجمه هتاکانه و به دور از اخلاق و انصاف و تقوي به طرح اين سيد بزرگوار ، يک دليل بيشتر ندارد و آن اينست که اقتدارگرايان در هراسند. هراس از اينکه به دليل از دست دادن پايگاه مردميشان اگر خواسته هاي آقاي خاتمي که در واقع مطالبه اثر قريب به اتفاق ملت ايران است و البته مبناي کاملا قانوني هم دارد ، محقق شود ،
    اينان بايد همه مناصبي را که به زور غصب کرده اند به اهلش ، منتخبان ملت ، واگذارند و پي کار خود بروند و البته بايد نسبت به آنچه کرده اند در پيشگاه ملت و قانون پاسخگو باشند.
    ولي دريغ که خوابهاي آشفته تماميت خواهان مسلح تعبير داشته باشد ، چه آنکه دوران چنين روشهايي در دنيا ذير زماني است که گذشته است.

  9. هوشیار سبز گفت:

    واقعا احسنت . حق مطلب را ادا کردی
    خاتمی عزیز اسوه تقوا و دینداری حقیقی در جامعه امروز است نمونه ای از اسلام واقعی .
    خدا نگهدارش باشد
    و تنها جمله ای که قاطبه ملت ایران میگویند : ” خاتمی دوسست داریم ”
    بالاخره همیشه ماه پشت ابر نمی مونه و زمستون تموم میشه و …
    جاء الحق و زهق الباطل فرا میرسد انشاءالله .

  10. بسیجی خمینی گفت:

    نمی دانم در فضایل خاتمی چه باید گفت ، فقط ساده و بی پیرایه مثل خود او بگویم : خاتمی انسان شریفی است . زمانی قاطع نبودنش را نقطه ضعفش می دانستم و حتی از بسیاری بزرگان هم این ضعف را شنیده بودم ، اما اکنون این صفت را نه به عنوان فقدان قاطعیت که خویشتنداری ایشان می دانم . انسانی که در شدیدترین بحران ها ، کم نمی آورد و تسلیم نمی شود . هیچ گاه نظام را فدای جناح خود نکرد و در این آشفته بازار تهمت ، عشق خیلی ها یافتن حتی سرسوزنی خلاف یا سهل انگاری بود تا بزرگترین مفاسد را به نام او ضرب بزنند ؛ شگفتا که نتوانستند . در حالی که با وجود فقدان قوه قضاییه و عقل کل بودن جناح حاکم ، حتی از ذره ای می توان کوهی ساخت ، اما دریغ از آن یک ذره . عکسی از او دیدم که روزی زینت بخش صفحه نخست روزنامه شرق بود . آشفته و خوی کرده و آب به دیده آورده ، به سرانجامی می اندیشید که اغلب از آن غافل بودند . در این چکاچک نابخردی و شیطنت و ” موزماری ” ؛ او فقط به انجام راهی می اندیشید که این قوم را درپیش است . چون به عکسش نگاه می کردم ، ناگهان حسی به من دست داد که گویی چون او شده ام : آشفته و خوی کرده و آب به دیده آورده !

  11. ناشناس گفت:

    اون “فردا” ي نامه آقاي خاتمي ظاهرا خيلي زود فرا رسيده ما نسل مخاطب نامه آقاي خاتمي هم به لطف تلاش هاي دولت خدمتگذار! خيلي زود صداقت حرفاي آقاي خاتمي رو با گوشت! و پوستمون حس كرديم و حالا منتظريم ببينيم از اين به بعد بايد چكار كنيم؟ راستي آقاي خاتمي! بايد چكار كنيم؟

  12. زنده باد سبز گفت:

    خاتمی خصلتهای خوب زیاد داره،که باید از مردم پرسید ما،معتقدیم خاتمی شریف،با اخلاق،صبور،با ظرفیت و خوش سیرت و صورت است.و در دوران رئیس جمهوری هم اگر جایی‌ با احتیاط حرکت میکرد چون می‌دونست مردم از این اوضاع ناراضی‌ هستند و نمیخواست حرکتی کنه که مردم بغض ۲۰ساله درونشون رو بیرون بریزند و در پیشگاه خدا خاتمی مسول باشه و باعث ریختن حتی خون یک نفر بشه و با یک حرکت او مردم بخروشند،تا موقع انتخابات که خود مردم به پا خاستند و هنوز هم دارند بها میدن،خاتمی آبرو ایران در دید مردم جهان است ،همه با احترام به خاتمی نگاه میکنند،به نظرم حسادت و حبّ و بغض بین سیاستمداران و قدرتمندان ایرانی بیداد میکنه ،واسه همین چشم دید میرحسین و خاتمی رو ندارند.اینهایی که روی کار اومدن همه دارای کینه و حسادت هستند و نیاز به روانکاوی دارند،بهتره به جای قطار کردن اینهمه مشاور یک مشاور در زمینه روانکاوی بگیرند تا با معالجه خودشون یک ملت از دست اینها رها بشه.

  13. Setare گفت:

    Agar T.V dar Iran mardomi bood, agr rooznameha Dolati nabodand, agar REFRANDOM amali bood, Iran golestan mishod, va hargez kesi jorat nadasht bejaye GOLE MOHAMMADI GOLE MEYMOUN RA BE MA TAHMIL KONAD

  14. تحول سبز گفت:

    دوست عزیز ناشناس بخش بزرگی از این چه باید کردها به خود ما بر می گردد. درست است که رهبران (هر چند که جنابان موسوی کروبی و خاتمی خود را رهبر نمی دانند) باید خط مشی کنونی و آینده جنبش سبز را برنامه ریزی کنند و برای فردای پیروزی نیز برنامه داشته باشند اما نکته قابل تأمل این است که دیگر نباید فقط به دیگران امید داشته باشیم. خود ما هم باید دست به کار شویم و برای امروز و فردایمان برنامه ریز کنیم. امروز ما چگونه می توانیم در حد وسع خودمان به پیروزی جنبش سبز کمک کنیم. و فردای پیروزی چگونه می توانیم از آن محافظت کنیم تا مانند انقلاب به بیراه نرود. هر یک از ما یک رهبریم. در حیطه زندگی خود باید برنامه ای برای جنبش داشته باشیم.

  15. حسین گفت:

    بقول ایرانیهای ایرانی خاتمی یعنی: گفتارنیک، کردارنیک ، پندارنیک ،خاتمی مجموعه ادیان است، خاتمی مجموعه ای از فرهنگها وتمدنهاست بنابر این خاتمی ازمسلمانها نیست .رهبر زرتشتیان ،رهبر کلیمیان،رهبر مسیحیان ،بهاییان وهرکس باهر ایده واندیشه ایست خاتمی را رهبر خود میداند الحق خاتمی نوه علی وپیامبر است .خاتمی را من از این جهت ستودم که ستودنی جهانیست بیاییم از دوست داشتن رهبران امروز ایران کمپینی برگزار کنیم تا ببینم که خاتمی مورد تایید همه نخبگان ومورد نفرت همه اصولگرایان بی منطق است

  16. ایرج گفت:

    خداوند محبت هر آنکس را دوست بدارد در دل انسانها قرار می دهد و این سید مظلوم از آن بزرگوارهاست.

  17. یک رزمنده گفت:

    سید محمد خاتمی یعنی انسانیت , صداقت , فضیلیت و محبوبیت

  18. ناشناس گفت:

    خاتمی مردی بود که به ایرانیان عزت بخشید تا همیشه در قلبهامان خواهد ماند

  19. ندای سبز گفت:

    محبوب مردمی – محمد خاتمی

  20. hamid گفت:

    او خوب بودو صادق…اما ای کاش کمی و فقط کمی جسارت داشت

  21. میر حسین چی گفت:

    بعد از تمام این باران ها ، بعد از برف ها حرف ها….حرف ها…. تو خواهی آمد!

  22. مردم گفت:

    از من به یک اشارت
    از تو به سر عنایت

  23. کوهی گفت:

    درود درود

  24. سلیمانی گفت:

    وجود افرادی نظیر آقای خاتمی مایه عزت و سربلندی ما در عرصه جهانی است . امیدواریم روز به روز تعداد این افراد افزون گردد.

  25. ناشناس گفت:

    درود بر خاتمي