علیرضا رئیسیان، کارگردان سینما: اجازه نمی‌دهیم دولت در خانه سینما مداخله کند

چکیده :دولت چنين تواني را ندارد كه خانه‌سينماي شماره 2 را بسازد. بايد خانه‌سينما توسط اهالي سينما اصلاح شود. دولت نه توان آن را دارد و نه اهالي سينما اجازه‌ي چنين مداخله‌اي را به او مي‌دهند....

علیرضا رئيسيان، کارگردان سینما، در واکنش به تلاش معاونت سينمايي وزارت ارشاد برای تشكيل خانه‌سينماي شماره 2، گفت: دولت چنين تواني را ندارد كه خانه‌سينماي شماره 2 را بسازد. بايد خانه‌سينما توسط اهالي سينما اصلاح شود. دولت نه توان آن را دارد و نه اهالي سينما اجازه‌ي چنين مداخله‌اي را به او مي‌دهند.

خبرگزاری ایلنا گزارش داد: شوراي مركزي كانون كارگردانان در ديدار با جواد شمقدري تقاضا كرده است تا مجوزهاي كارگردان‌هاي اول توسط اين شورا صادر شود. عليرضا رئيسيان معتقد است كه اجراي اين طرح بسيار به حال سينما مفيد است اما اين طرح جزو طرح‌هايي بود كه در زمان مرحوم سيف‌الله داد مطرح شد.

رئيس سابق كانون كارگردانان كه مدت 18 سال رياست اين شورا را برعهده داشت؛ با استقبال از اجراي مجدد صدور مجوز كارگردان‌هاي اول توسط كانون كارگردانان در گفتگو با ايلنا، پيرامون روند صدور اين مجوز در دروه‌هاي گذشته گفت: اين طرح در زمان معاونت سينمايي مرحوم سيف‌الله داد مطرح شد. در اين آن زمان يك تفاهم‌نامه امضا و براساسا آن قرار شد بخشي از تصدي‌گري دولت در حوزه‌ي سينما به صنوف واگذار شود. ازجمله آنها تعيين الويت‌هاي فعاليت افراد به‌عنوان كارگردانان اول در سينماست. لذا از سال 78 تا 83 به مدت 6 سال اين طرح اجرا شد و كميته‌اي با تعيين يك آيين‌نامه و نظام رتبه‌بندي؛ اولويت‌ها را تعيين مي‌كرد.

رئيسيان با اشاره به اينكه هدف اين كميته تعيين اولويت‌ها بوده است نه صلاحيت‌سنجي، گفت: ما در اين كميته تعيين مي‌كرديم كه در بين متقاضي‌ها؛ چه كساني بيشترين اولويت ساخت فيلم را دارند. ملاك اين تعيين اولويت براساس فعاليت فرد در حوزه‌ي سينما در بخش كوتاه و داستاني، ميزان تحصيلات، تجربه و همچنين كسب جوايز بين‌المللي بود.

وي ادامه داد: به‌طور مثال از سال 80 ما 6 نفر را به‌عنوان اولويت؛ اعلام و اسامي 4 نفر را هم به‌عنوان رزرو اعلام كرديم و به دنبال آن بوديم كه هر ساله 6 يا 7 نفر به‌عنوان كارگردان اول وارد سينما شوند.

رئيس سابق كانون كارگردانان با اشاره به اينكه در اين دوره هيچ استعدادي نبود كه توانايي وي توسط اين كميته ديده نشود، افزود: در طي اين 6 سال كارگردان‌هايي مانند بهمن قبادي، سامان مقدم، مهدي‌ كرم‌پور، مونا زندي، ايرج كريمي و بسياري ديگر وارد حوزه سينما شده‌اند و به صورت قطع مي‌توانم بگويم كه هيچ استعدادي نبود كه در كانون ديده نشده باشد.

وي درباره دلايل خارج شدن صدور اين مجوزها از كانون كارگردانان گفت: در سال 84 اعتراضاتي به وجود آمد و گروهي مطرح كردند كه افرادي كه اين بررسي‌ها را انجام مي‌دهند؛ خود از چه ميزان صلاحيت برخودارند؟ از طرف ديگر باوجود آنكه وزارت ارشاد صدور اين مجوزها را به ما تفويض كرده بود اما هيچ حمايتي از ما نكرد. و از آنجا كه صدور مجوزها كار بسياري سنگيني بود و به طور ميانگين 500 نفر ساعت در مراحل مختلف وقت و نيروي انساني براي آن صرف مي‌شد و هزينه مالي نيز براي اين كار درنظر گرفته نشده بود؛ لذا شوراي مركزي تصميم گرفت اين مسئوليت را به ارشاد واگذار كند.

رئيسيان با اشاره به نتايج اسفبار خارج شدن صدور مجوز كارگردان‌هاي اول از كانون كارگردانان افزود: خارج شدن صدور مجوزها از كانون كارگردانان باعث شد تا صدور اين مجوزها بي‌رويه و بي‌حساب و كتاب شود. از طرفي در بعضي ارگان‌ها فيلم‌هايي ساخته شدند كه عمدتاً نه تنها سودي براي سينما نداشته است بلكه حتي امكان نمايش نيز پيدا نكرده است. روند بي‌رويه صدور اين مجوزها در سال‌هاي اخير بسيار بيشتر شده؛ به صورتي‌كه يك سوم از پروانه ساخت‌هاي صادر شده؛ مربوط به كارگردانان فيلم اولي است.

رئيسيان با اشاره به ديدار اخير شوراي مركزي كانون كارگردانان با معاونت سينمايي و پيشنهاد بازگشت صدور اين مجوزها به كانون كارگردانان گفت: اين امر پيشنهاد بسيار خوبي است اما بايد براساس ضوابطي صورت بگيرد. بايد معاونت سينمايي با يك نامه‌ي رسمي و كتبي آن را به كانون كارگردانان تفويض كند. نه تنها هزينه آن را پرداخت كند بلكه آن را پشتيباني هم بكند.

وي ادامه داد: حتي مي‌توان چنين طرحي را در حوزه‌ي تهيه‌كنندگي نيز به صنف تخصصي آن واگذار كرد.

رئيسيان درباره تشكيل صنف واحد تهيه‌كنندگان توسط معاونت سينمايي گفت: معاونت سينمايي نمي‌تواند صنف واحد تهيه‌كنندگان را تشكيل دهد بلكه آنچه كه امروز اين معاونت پيگيري مي‌كند؛ اين است كه بايد با يك صنف قانوني و نهاد قانوني تهيه‌كنندگي طرف مذاكره باشد و قصد داشته باشد كه اين خلاء قانوني را رفع كند.

رئيسيان با اشاره به اينكه تشكيل اين اتحاديه بايد توسط خانه‌سينما شكل مي‌گرفت، افزود: در 3 سال گذشته خانه‌سينما در اين حوزه كوتاهي كرد. اگر اين كوتاهي نبود و اين صنف به صورت خودجوش تشكيل مي‌شد و افراد به تفاهم مي‌رسيدند، بسيار بهتر بود.

وي با اشاره به اهميت خطر اختلاف در صنف تهيه‌كنندگي گفت: اختلاف در صنف تهيه‌كنندگان امكان دارد باعث اختلاف در ساير صنوف شود. در اين‌صورت اين اختلاف به ديگران نيز سرايت مي‌كند. به‌طور مثال اتفاقي كه در كانون كارگردانان رخ داد و بنده از آن خارج شدم؛ اين كانون را تا معرض انشعاب پيش برد و اگر مديريت، مذاكره و گذشت بنده و دوستان نبود امكان اين اتفاق وجود داشت.

رئيسيان در پاسخ به اين سوال كه معاونت سينمايي به‌دنبال تشكيل خانه‌سينماي شماره 2 است، گفت: دولت چنين تواني را ندارد كه خانه‌سينماي شماره 2 را بسازد. بايد خانه‌سينما توسط اهالي سينما اصلاح شود. دولت نه توان آن را دارد و نه اهالي سينما اجازه‌ي چنين مداخله‌اي را به او مي‌دهند. درمورد تهيه‌كنندگان نيز از آنجاكه خانه‌سينما به وظيفه حرفه‌اي خود عمل نكرد؛ دولت به دنبال آن است كه خلاء قانوني را پركند حال آنكه دولت فقط مي‌تواند بگويد كه تهيه‌كنندگان يك مرجع قانوني را معرفي كنند اما مديريت آن بايد توسط افراد صنف باشد كه بتواند مديريت جريان تهيه‌كنندگي را به عهده بگيرد. اما تشكيل يك صنف موازي در شرايط حاضر در خانه‌سينما فقط وضعيت را پيچيده‌تر مي‌كند. پيش‌بيني مي‌كنم بهترين راه تجميع افراد حرفه‌اي تهيه‌كنندگي در همين اتحاديه‌ي درحال تاسيس است.